Toeloop kennismigranten vraagt om aanpassing onderwijs

Scholen met veel kinderen van hoogopgeleide kennismigranten hebben een probleem: voor deze leerlingen is geen gewichtengeld beschikbaar, terwijl ook zij niet gewoon kunnen instappen in het reguliere onderwijs. Directeur-bestuurder Frans Cornet van Stichting Amstelwijs voor openbaar primair onderwijs in Amstelveen trekt aan de bel. ‘Deze groep leerlingen is niet in beeld bij de politiek.’

‘Ons onderwijssysteem is niet ingericht op deze situatie’, zegt Cornet in het VOS/ABB-magazine Naar School!. ‘We hebben hier te maken met nieuwe doelgroepen, die niet in de wetgeving passen. Met name de groep kennismigranten lijkt nog helemaal niet in beeld te zijn bij de politiek. Vooralsnog redden wij ons met creatieve oplossingen, maar de instroom stijgt momenteel wel erg hard. We hebben echt steun nodig.’

Kinderen kennismigranten vallen overal buiten

Omdat kennismigranten vaak hoger opgeleid zijn, vallen hun kinderen niet in de gewichtenregeling. ‘Ze passen evenmin in onze nieuwkomersklassen, die gericht zijn op vluchtelingenkinderen, voor wie Lowan-gelden beschikbaar zijn. In die nieuwkomersklassen leren de kinderen vooral Nederlands en verder is er veel aandacht voor sociaal-emotionele ontwikkeling, omdat vluchtelingenkinderen vaak traumatische ervaringen hebben. Daar passen de kinderen van kennismigranten niet tussen. Dit is een groep die buiten alle regelingen valt’, benadrukt Cornet.

Helft van de lessen in het Engels

Hij dringt niet alleen aan op financiële steun van de overheid, maar vooral ook op aanpassing van de wetgeving. ‘Ik pleit voor toestemming van de Inspectie om (…) de helft van de lessen in het Engels te mogen geven. Het zou ook mooi zijn als de eindtoets basisonderwijs in het Engels beschikbaar komt. Dan kunnen we deze kinderen het onderwijs bieden dat ze nodig hebben’, aldus Cornet in magazine Naar School!.

Lees het artikel Toeloop kennismigranten vraagt om aanpassing onderwijs.

De lokale Amsterdamse krant Het Parool heeft het nieuws uit ons magazine opgepikt. Lees meer…

Budget onderwijsachterstandenbeleid moet omhoog

Het budget voor het onderwijsachterstandenbeleid moet terug naar het niveau van 2011. Dat vindt de PO-Raad.

De sectororganisatie wijst erop dat de afgelopen ongeveer 40 procent van het achterstandsbudget weglekte (150 miljoen euro), doordat alleen het opleidingsniveau van ouders bepaalde of een kind ervoor in aanmerking kwam. ‘Het opleidingsniveau steeg, maar de achterstanden bleven. Gevolg: scholen moesten met steeds minder middelen achterstanden van kinderen te lijf gaan’, zo meldt de PO-Raad.

Het probleem waar de scholen mee te kampen hebben, dreigt nu door een nieuwe verdeelsystematiek nog groter te worden. Voorzitter Rinda den Besten van de PO-Raad: ‘Dat betekent voor sommige scholen dat ze in één klap 20 procent minder budget ontvangen. Speciale activiteiten en voorzieningen zoals vve, weekend- en zomerscholen zullen daardoor verschralen of verdwijnen.’

De PO-Raad pleit daarom voor het herstellen van het budget naar het niveau van 2011, vóórdat de nieuwe verdeelsystematiek wordt ingevoerd.

De sectororganisatie heeft hierover een brief aan de Tweede Kamer geschreven.

Scholen in problemen door terugvordering gewichtengeld

‘De leerlingen van nu mogen niet de dupe worden van de onhandig ingestoken en ondoorzichtige regeling voor gewichtengeld’, benadrukt directeur Marco Janssen van openbare basisschool ’t Startblok in Cuijk.

Janssen heeft een brief geschreven aan Tweede Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks naar aanleiding van de terugvordering van volgens het ministerie van OCW te veel uitgekeerd ‘gewichtengeld’ voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.

Met zijn brief laat hij zien dat het niet aan de scholen, maar aan de onwerkbare gewichtenregeling ligt dat er te veel geld is uitgekeerd. Nu het ministerie van OCW dat gaat terugvorderen, komen de scholen, waaronder obs ’t Startblok, volgens hem in de problemen.

‘Recentelijk werd ons duidelijk dat (…) we een bedrag van maar liefst 198.590 euro moeten terugbetalen. Er wordt ook nog verwacht dat dit voor 1 mei gebeurt.  Dit zijn 3 fulltime leerkrachten. Moet ik die dan ontslaan?’, aldus Janssen.

Veel werk en duur bureau

Hij wijst er ook op dat de controles op de leerlinggewichten zijn school veel werk hebben gekost. Bovendien is er, zo benadrukt hij, veel geld gaan zitten in de inzet door het ministerie van OCW van ‘een duur bureau dat de werkzaamheden van de administratie, directie en leerkrachten (gezamenlijk ongeveer 100 uren werk) nog eens dunnetjes over kwam doen’.

‘De bedragen die uitgegeven zijn aan dit commerciële bedrijf zouden zo maar ten goede hebben kunnen komen aan de tekorten die in het basisonderwijs zichtbaar zijn. Op welke manier dragen deze controles bij aan de kwaliteit van het onderwijs?’, zo vraagt Janssen zich in zijn brief aan de Tweede Kamer af.

Eerlijke inzet gewichtengeld

Aanvullend benadrukt de directeur uit Cuijk tegenover VOS/ABB dat hij altijd te goeder trouw handelt en meewerkt aan een zo eerlijk mogelijke inzet van gewichtengeld.

‘Als ik had kunnen bevroeden dat ik deze middelen ooit terug zou moeten betalen, had ik ze nooit ingezet. Nu wordt een volgend cohort kinderen er de dupe van. Dat risico kan en mag ik, als directeur van een school die letterlijk en figuurlijk op de kleintjes moet letten, gewoonweg niet nemen’, aldus Janssen.

Controle toekenning gewichtengeld

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW kondigt een speciale controle aan van de toekenning van gewichten aan leerlingen en de verwerking van deze gegevens in het Basisregister Onderwijs (BRON).

Schoolbesturen die scholen met veel gewichtenleerlingen hebben, worden hiervoor actief benaderd. Besturen waarmee geen contact wordt gezocht, kunnen zich ook opgeven voor de controle wanneer zij één of meer scholen besturen die gewichtengeld ontvangt. Dekker wil er met de controle voor zorgen dat fouten bij het toekennen van gewichten worden hersteld en dat in het vervolg minder fouten worden gemaakt. Voorheen gebeurde controle van de gewichtenadministratie steekproefsgewijs door de Inspectie van het Onderwijs.

Uit de steekproeven bleek dat de foutmarge bij het toekennen van gewichten aan leerlingen met 27% groot is. Als de inspectie constateerde dat een schoolbestuur iets niet goed had gedaan, vorderde het Rijk dat geld onmiddellijk terug. Bij de speciale controle krijgen besturen eerst de kans om hun fouten te herstellen.

Als u vragen hebt over de aangekondigde controle kunt u dit document inzien of contact opnemen met de Helpdesk van VOS/ABB: 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl.

 

Prinsjesdag: weer geen geld voor onderhoud scholen

Hij vindt het ook jammer dat het onderwijsondersteunend personeel (oop) in deze begroting buiten de boot valt. Veel geld gaat er naar lerarensalarissen en dat is een effectief middel in de strijd tegen het lerarentekort. Maar de aanstelling van conciërges en administratieve krachten is ook belangrijk om leraren en schoolleiders te ontlasten en het werk aantrekkelijker te maken. Uit deze begroting blijkt weinig waardering voor het werk van het oop. De werkgevers in het onderwijs tonen die waardering wél. In de zojuist afgesloten cao voor het voortgezet onderwijs is een loonsverhoging voor het oop opgenomen. Dit betalen de werkgevers dus zelf, uit eigen begroting.

Tekorten op onderhoud
De schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs zijn vrijwel volledig afhankelijk van de rijksbijdragen wat het onderhoud betreft. De vergoeding daarvoor schiet schromelijk tekort en dat is al lange tijd het geval. “Maar ja, geld voor gebouwen scoort veel minder dan salarisverbeteringen en daarom loopt de achterstand alleen maar op”, zegt Hooghiemstra. Het duidelijkst is dat te illustreren aan de hand van de vergoedingen in het PO.

Over de lumpsumbekostiging voor materiële instandhouding (MI) vermeldt de begroting dat dit bedrag is gebaseerd op een programma van eisen, dat eens per vijf jaar wordt geëvalueerd. ‘Deze evaluatie toetst of de bekostiging adequaat is. De eerstvolgende evaluatie is in 2011’, zo staat in de onderwijsbegroting. Dit impliceert dat er elke vijf jaar een bijstelling van het bedrag verwacht mag worden, maar niets blijkt minder waar.

Na de laatste evaluatie in 2006, die duidelijk uitwees dat de vergoedingen onvoldoende zijn, gebeurde er niets. De scholen komen tekort op de kosten voor onderhoud, energie, leermiddelen en schoonmaak, en ook nu is OCW niet van plan hier iets aan te doen. Het verhaal dat besturen te veel geld op de bank hebben staan, is onlangs ontzenuwd door accountantsbureau Pricewaterhouse & Cooper. PwC rekende uit dat schoolbesturen in het PO geen te groot eigen vermogen bezitten. Het bedrag dat ze gemiddeld op de bank hebben staan, is nodig om risico’s te kunnen opvangen en om tijdig nieuwe investeringen te kunnen betalen.

Binnenmilieu
Het binnenmilieu, de muffe lucht, is een van die problemen die grote investeringen vergen. OCW trekt –zoals eerder al bekend was- 2,7 miljoen euro uit voor een bewustwordingscampagne, een informatiepakket en een CO2-meter voor elke basisschool. Maar daarmee wordt niets verholpen. De besturen zijn zich al bewust van de muffe lucht, maar ze kunnen het niet oplossen, omdat er geen budget voor is. En bestuur met bijvoorbeeld 14 basisscholen heeft al bijna een miljoen euro nodig om de lokalen op te frissen, zoals morgen te lezen valt in nummer 5 van het VOS/ABB-blad Over Onderwijs.

Europese aanbestedingen
Intussen geeft OCW 300 miljoen euro uit aan gratis schoolboeken, hoewel dit feitelijk inkomenspolitiek is om ouders meer financiële armslag te geven. Voor de scholen is 45,5 miljoen euro beschikbaar voor ondersteuning bij de Europese aanbestedingen. Daarnaast  krijgt het voortgezet onderwijs extra geld voor kwaliteitsverbetering (200 miljoen euro in vier jaar vanaf 2008, onder meer voor de prioriteit van rekenen en taal) en voor de maatschappelijke stages (38,6 miljoen euro, oplopend tot 100 miljoen euro in 2011).

Gewichtengelden afgebouwd
Het primair onderwijs ontvangt extra geld voor het verbeteren van het taal- en rekenonderwijs (115 miljoen euro in de komende drie jaar). Verder is er extra geld voor achterstandskinderen en hoogbegaafde kinderen (twee keer 10 miljoen euro), hoewel het tegelijkertijd onduidelijk is waar de gewichtengelden blijven. Die lijken de komende jaren gestaag afgebouwd te worden. In brieven aan de Tweede Kamer is eerder gemeld  dat er extra geld bij komt, maar dat blijkt niet uit de cijfers in de begroting, integendeel.

Bekend is in elk geval dat in 2012 de neergang van de gewichtengelden echt gaat starten: de vrijval door de vermindering van het aantal gewichtenleerlingen leidt niet tot een aanpassing van de normen voor de bepaling van de gewichten, maar wordt gebruikt om de hogere salarissen van de leerkrachten te kunnen betalen, zo blijkt uit het Convenant LeerKracht.

Wel is er de komende jaren sprake van een extra impuls aan voor- en vroegschoolse educatie en de betere onderlinge afstemming daarvan, maar zonder een duidelijke visie op de toekomst van dit ‘peuteronderwijs’.

Klik hier voor de Rijksbegroting

Klik hier voor het persbericht van het ministerie van OCW

Klik hier voor het persbericht van de VO-raad

Het persbericht van VOS/ABB staat in de rechterkolom van dit bericht.

Informatie: Bé Keizer, 0348-405251, bkeizer@vosabb.nl of Geke Lexmond, 0348-404815, glexmond@vosabb.nl

Bijlagen