Besluit structurele bekostiging g/hvo gepubliceerd

Het besluit tot structurele rijksbekostiging van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen en de subsidieregeling die daarbij hoort, zijn gepubliceerd.

De publicatie van het besluit en de regeling volgt op de recente goedkeuring door de ministerraad van de rijksbekostiging van g/hvo. Eind 2016 ging de Tweede Kamer hier al mee akkoord. De goedkeuring door Eerste Kamer volgde begin 2017.

Er wordt gestreefd naar inwerkingtreding van het besluit en de regeling met ingang van 1 oktober 2018, staat in een brief van onderwijsminister Arie Slob aan de Eerste en Tweede Kamer.

Zekerheid en continuïteit

De structurele bekostiging van g/hvo in het openbaar onderwijs was vervat in een initiatiefvoorstel van toenmalig Tweede Kamerlid Loes Ypma (PvdA), die nu voorzitter is van de christelijke profielorganisatie Verus, en de Kamerleden Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA).

De wettelijke verankering van de financiering biedt de sector meer zekerheid en continuïteit dan een jaarlijkse subsidiepost, die altijd weer ter discussie kan worden gesteld. Er is nu een subsidie van ruim 11,6 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag loopt op tot 13,6 miljoen in 2022, zo staat in de onderwijsbegroting.

G/hvo hoort bij openbaar onderwijs

De openbare basisscholen moeten bij wet gelegenheid bieden tot g/hvo als ouders erom vragen. Circa 75.000 leerlingen krijgen g/hvo van in totaal ongeveer 600 docenten die in dienst zijn van vijf verschillende werkgevers die met elkaar samenwerken in het Dienstencentrum GVO/HVO.

VOS/ABB heeft altijd gepleit voor structurele rijksbekostiging van g/hvo. U kunt daar meer over lezen in een brief die VOS/ABB in 2016 naar de Tweede Kamer en later ook naar de Eerste Kamer stuurde.

Wilt u zien wat godsdienstig vormingsonderwijs in de openbare basisscholen inhoudt? Op het YouTube-kanaal van PC GVO staan interessante filmpjes! Of ga naar HVO Primair voor informatie over humanistisch vormingsonderwijs.

In het zomernummer van VOS/ABB’s magazine Naar School!, dat op 12 juni verschijnt, komt een artikel over een pilot met boeddhistisch vormingsonderwijs op twee basisscholen van de Stichting Openbaar Onderwijs Westland. 

Ministerraad akkoord met structurele bekostiging g/hvo

De ministerraad is vrijdag akkoord gegaan met de wettelijke verankering van structurele rijksbekostiging van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen.

De Tweede Kamer ging hier eind 2016 al mee akkoord, waarna de Eerste Kamer begin 2017 volgde. Nu is dus ook de ministerraad ermee akkoord gegaan.

De structurele bekostiging van g/hvo in het openbaar onderwijs was vervat in een initiatiefvoorstel van toenmalig Tweede Kamerlid Loes Ypma (PvdA), die nu voorzitter is van de christelijke profielorganisatie Verus, en de Kamerleden Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA).

De wettelijke verankering van de financiering biedt de sector meer zekerheid en continuïteit dan een jaarlijkse subsidiepost, die altijd weer ter discussie kan worden gesteld. Er is nu een subsidie van ruim 11,6 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag loopt op tot 13,6 miljoen in 2022, zo staat in de onderwijsbegroting.

G/hvo hoort bij openbaar onderwijs

De openbare basisscholen moeten bij wet gelegenheid bieden tot g/hvo als ouders erom vragen. Circa 75.000 leerlingen krijgen g/hvo van in totaal ongeveer 600 docenten van het Dienstencentrum GVO/HVO.

VOS/ABB heeft altijd gepleit voor structurele rijksbekostiging van g/hvo. U kunt daar meer over lezen in een brief die VOS/ABB in 2016 naar de Tweede Kamer en later ook naar de Eerste Kamer stuurde.

Wilt u zien wat godsdienstig vormingsonderwijs in de openbare basisscholen inhoudt? Op het YouTube-kanaal van PC GVO staan interessante filmpjes! Of ga naar HVO Primair voor informatie over humanistisch vormingsonderwijs.

Sectordag docenten g/hvo op 19 mei in Amersfoort

Op 19 mei is in Amersfoort de sectordag voor docenten godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen. De dag wordt georganiseerd door het Dienstencentrum GVO en HVO.

De dag staat mede in het teken van het feit dat het wettelijk vastgelegde g/hvo binnenkort structurele bekostiging krijgt van het Rijk. VOS/ABB heeft zich hier altijd sterk voor gemaakt. Structurele bekostiging biedt de leerlingen die deze vorm van onderwijs volgen en ook hun ouders en de betrokken docenten namelijk meer zekerheid dan een subsidie.

Programma

De sectordag zal ’s ochtends worden geopend door voorzitter Jurn de Vries van het Dienstencentrum GVO en HVO. Daarna zullen voormalig Tweede Kamerlid Loes Ypma (PvdA) en Nico Stuij van de lobbycommissie van het Dienstencentrum GVO en HVO spreken. Zij hebben zich samen met VOS/ABB sterk gemaakt voor de structurele bekostiging. Het ochtendprogramma krijgt verder een verrassende en feestelijke inhoud. Na de lunch volgen verschillende workshops.

Aanmelden

De sectordag voor docenten g/hvo is op vrijdag 19 mei in Leerhotel Het Klooster in Amersfoort. U kunt zich online aanmelden.

Eerste Kamer akkoord met structurele bekostiging g/hvo

Een ruime meerderheid in de Eerste Kamer heeft ermee ingestemd dat godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen structurele bekostiging krijgen. Dat bleek dinsdag tijdens de stemming in de Senaat over een initiatiefvoorstel dat vlak voor de kerstvakantie werd goedgekeurd door Tweede Kamer.

Het initiatiefvoorstel is afkomstig van de Tweede Kamerleden Loes Ypma (PvdA), Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA). Er staat in dat de bekostiging van g/hvo moet worden opgenomen in artikel 51 van de Wet op het primair onderwijs (WPO).

Zekerheid en continuïteit g/hvo

De gedachte hierachter is dat een wettelijke verankering van de financiering de sector meer zekerheid en continuïteit biedt dan een jaarlijkse subsidiepost, die altijd weer ter discussie kan worden gesteld. Er is nu een subsidie van 10 miljoen euro per jaar voor g/hvo.

De openbare basisscholen moeten bij wet gelegenheid bieden tot g/hvo als ouders erom vragen. Circa 75.000 leerlingen krijgen g/hvo van in totaal ongeveer 600 docenten.

Overbruggingsfinanciering

Alleen VVD, 50PLUS en de PVV van Geert Wilders stemden tegen. Daarmee was er een ruime meerderheid voor het wetsvoorstel, dat eerder al door de Tweede Kamer is goedgekeurd.

De Senaat nam ook een motie van Mirjam Bikker van de ChristenUnie aan voor een overbruggingsfinanciering voor het lopende schooljaar 2016-2017. Voorzitter Leon Bal van het Protestants Centrum GVO laat aan VOS/ABB weten dat docenten nu met terugwerkende kracht een reparatie van hun uitgestelde loonsverhoging vergoed krijgen.

‘Daarnaast is de prijsindexatie gelijk met de rest van het onderwijs vastgesteld en een mogelijke groei van maximaal van 2 procent per jaar voor de hele sector’, aldus Bal, die zegt hier erg blij mee te zijn.

VOS/ABB is ook buitengewoon verheugd over dit resultaat. De politieke lobby van de vereniging was hier uitdrukkelijk op gericht. U kunt er meer over lezen in een brief die VOS/ABB naar de Tweede Kamer en later ook naar de Eerste Kamer stuurde.

Wilt u zien wat godsdienstig vormingsonderwijs in de openbare basisscholen inhoudt? Op het YouTube-kanaal van PC GVO staan interessante filmpjes!

Tweede Kamer voor structurele bekostiging g/hvo

Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft ingestemd met het initiatiefwetsvoorstel om godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen structureel te bekostigen.

Het was nog onzeker of het initiatiefwetsvoorstel van PvdA, ChristenUnie en CDA het zou halen, omdat de SP eraan twijfelde het te steunen. Uiteindelijk stemde ook de SP voor het voorstel, zo bleek dinsdagmiddag. Hiermee was er een meerderheid voor.

Het initiatiefwetsvoorstel is afkomstig van de Tweede Kamerleden Loes Ypma (PvdA), Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA). Er staat in dat de bekostiging van g/hvo moet worden opgenomen in artikel 51 van de Wet op het primair onderwijs (WPO).

Zekerheid en continuïteit g/hvo

De gedachte hierachter is dat een wettelijke verankering van de financiering de sector meer zekerheid en continuïteit biedt dan een jaarlijkse subsidiepost, die altijd weer ter discussie kan worden gesteld. Er is nu een subsidie van 10 miljoen euro per jaar voor g/hvo.

De openbare basisscholen moeten bij wet gelegenheid bieden tot g/hvo als ouders erom vragen. Circa 75.000 leerlingen krijgen g/hvo van in totaal ongeveer 600 docenten.

Lobby VOS/ABB voor g/hvo

De goedkeuring van het wetsvoorstel volgt op een lobby van onder andere VOS/ABB om de financiering van g/hvo structureel te maken. In stuurde VOS/ABB samen met collega-organisaties hierover een brief naar de Tweede Kamer.

Dinsdagochtend verscheen hier op de opiniepagina van Trouw nog een pleidooi van directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB om de bekostiging structureel te maken.

Godsdienstige en humanistische vorming verdienen het!

Het IMF adviseert het kabinet om miljarden extra te investeren, onder andere in het onderwijs. Prima idee. Laten we beginnen met een solide financiering van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare basisscholen!

Openbaar onderwijs staat open voor álle leerlingen, ook voor kinderen van wie de ouders waarde hechten aan onderwijs vanuit een godsdienstige of levensbeschouwelijke richting. Naast de beschrijvende zin, zoals kerndoel 38 verlangt, gaat het hier nadrukkelijk ook om vorming en zingeving.

In de huidige discussie over een structurele bekostiging van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) stelt staatssecretaris Sander Dekker van OCW echter dat de ouders van deze leerlingen maar voor een bijzondere school moeten kiezen.

Het mooie van openbaar onderwijs is dat het van en voor iedereen is. Door de ontmoeting met de ander leren kinderen in de openbare school van en met elkaar. Als iedereen met een bepaalde geloofs- of levensbeschouwelijke visie maar een eigen school moet opzoeken, zoals Dekker kortweg stelt, wordt het belang van het rijke karakter van de openbare school miskend.

Wettelijke verankering

In de huidige politieke discussie over het initiatiefwetsvoorstel over de structurele bekostiging voor g/hvo gaf de staatssecretaris aan hier niet voor te zijn. Het voorstel van de Kamerleden Loes Ypma (PvdA), Joël Voordewind (CU) en Michel Rog (CDA) is bedoeld om de tijdelijke subsidie voor g/hvo als structurele bekostiging (eindelijk) te verankeren in de Wet op het primair onderwijs.

De voorgestelde wettelijke verankering is niet meer dan logisch. De wet vraagt immers van het bevoegd gezag van de openbare school om gelegenheid te bieden aan g/hvo als ouders daarom vragen. Zonder financiering kan de wettelijke mogelijkheid van dit type onderwijs in de openbare school niet worden uitgevoerd.

De structurele bekostiging is al in 2009 aangekondigd via een door de Tweede Kamer aangenomen amendement. De toenmalige minister zei vervolgens dat vanaf 2010 structurele bekostiging zou volgen, maar dat werd een niet-structurele subsidie.

Dekker heeft in 2013 nog geprobeerd om de tijdelijke subsidie voor g/hvo te schrappen, maar hij vond toen na een lobby van onder andere VOS/ABB gelukkig een meerderheid van de Tweede Kamer op zijn pad die dit tegenhield.

Onderwijsbegroting

De staatsecretaris zet nu vraagtekens bij de financiële dekking van het initiatiefwetsvoorstel. Er is aangegeven dat er een groei in kosten wordt verwacht tot circa 15 miljoen euro op jaarbasis in 2025. Dekker vraagt zich af waar hij dat geld vandaan kan halen. Er is volgens hem geen dekking voor.

Feitelijk gezien heeft hij daarin gelijk, want hij heeft te dealen met de onderwijsbegroting. Hij weet echter ook dat er meer financiële ruimte is. Het Internationale Monetaire Fonds (IMF) rekende onlangs voor dat het kabinet 2 tot 4 miljard euro per jaar extra kan investeren in onder andere onderwijs.

Het zekerstellen van de subsidie voor g/hvo van 10 miljoen euro per jaar en de verwachte kostenstijging van 5 miljoen op jaarbasis passen daar gemakkelijk in!

Schaf de rekentoets af!

En als het kabinet die 5 miljoen euro extra voor g/hvo echt te veel vindt, dan schaft Dekker toch gewoon de rekentoets af. Hij is zo langzamerhand de enige die dat nog een goed instrument vindt. Zonder rekentoets, komt er 5 miljoen per jaar vrij!

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB

Structurele bekostiging nodig voor g/hvo

VOS/ABB en andere onderwijsorganisaties dringen bij de Tweede Kamer aan op structurele bekostiging van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisscholen. Donderdag debatteert de Kamer erover.

Bij wet is vastgelegd dat de openbare basisscholen in Nederland gelegenheid bieden tot g/hvo als ouders daarom vragen. Deze vorm van onderwijs wordt aan circa 75.000 leerlingen gegeven. Hiermee is g/hvo onmisbaar voor het openbaar basisonderwijs.

Structurele bekostiging biedt zekerheid

In de brief aan de vaste Kamercommissie voor Onderwijs wordt gevraagd om steun voor het wetsvoorstel van de leden Loes Ypma (PvdA), Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA) betreffende g/hvo. Hun voorstel voorziet in structurele bekostiging.

‘Als die in de plaats komt van de huidige tijdelijke en daarmee onzekere subsidie voor g/hvo kan de betreffende leerlingen en hun ouders alsmede de openbare basisscholen, de circa 600 g/hvo-vakdocenten en lerarenopleidingen zekerheid worden geboden’, zo staat in de brief.

De brief die VOS/ABB naar de Kamer heeft gestuurd, is mede-ondertekend door de profielorganisaties Verus, LVGS, VBS, VGS en ISBO, de ouderorganisaties Ouders & Onderwijs en VOO, de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad, het platform CBOO en de vakbonden AOb en CNV Onderwijs.

Meer ruimte voor godsdienst in openbaar onderwijs

Godsdienst heeft de afgelopen jaren een grotere rol gekregen in het openbaar onderwijs. Dat vertelt vertrekkend directeur Ritske van der Veen van VOS/ABB in DRS-Magazine, het onderwijsblad van de Vereniging Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS), Driestar Educatief en de Reformatorisch Maatschappelijke Unie (RMU).

Toen Van der Veen in 2009 directeur werd, zette hij bij VOS/ABB levensbeschouwing in het openbaar onderwijs steviger op de agenda.  ‘Ook wilde ik nadrukkelijk ruimte voor religieonderwijs binnen de openbare scholen’, aldus Van der Veen.

Hij pleit ervoor om leerlingen argumenten aan te reiken op basis waarvan zij zelf keuzes kunnen maken. ‘Ik geloof dat de dialoog over religies tot verrijking leidt en niet het formuleren van een conclusie voor de kinderen.’

Lees het artikel

Ritske van der Veen heeft op de algemene ledenvergadering op 23 november afscheid genomen van VOS/ABB. Hij is officieel nog tot 1 januari 2017 directeur. Zijn opvolger is Hans Teegelbeckers.

Wetsvoorstel g/hvo krijgt steun en kritiek

In de Tweede Kamer is steun voor het wetsvoorstel voor structurele bekostiging van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare basisschool, maar er is ook kritiek. Dat bleek woensdag tijdens een algemeen overleg over een wetsvoorstel van Loes Ypma (PvdA), Joël Voordewind (ChristenUnie) en Michel Rog (CDA).

Er is steun van de PvdA, de partij van indiener Loes Ypma, zo zei Kamerlid Joyce Vermue. ‘Het wetsvoorstel verdient onze steun omdat het waarborgen van de kwaliteit van de docenten die met dit vak worden belast, continuïteit vereist, zodat jonge mensen erin willen investeren om zich voor dit vak te laten opleiden.’

Het CDA van mede-indiener Michel Rog is ook voor dit wetsvoorstel. Kamerlid Mustafa Amhaouch sprak van een ‘belangrijke stap vooruit voor het borgen van dit vormingsonderwijs op openbare scholen’. Hij voegde eraan toe dat de CDA-fractie ervan overtuigd is ‘dat dit een belangrijke bijdrage levert aan het bevorderen van burgerschap en meer respect en begrip tussen kinderen over en weer.’

Tweede pacificatie

Er is ook steun van de SGP, zo liet Kamerlid Roelof Bisschop weten. Hij noemde het wetsvoorstel ‘een soort tweede pacificatie voor het godsdienstig vormingsonderwijs’ en sprak in die zin van een ‘mooi moment’. Hij merkte verder op dat de openbare scholen de mogelijkheid van g/hvo actiever bij de ouders onder de aandacht moeten brengen.

De ChristenUnie steunt het voorstel ook, maar plaatste er wel kanttekeningen bij. Zo zei CU-Kamerlid Eppo Bruins dat ‘deze wet nooit het aanbod van bijzonder onderwijs (mag) aantasten of als een alternatief worden beschouwd voor bijzondere scholen, ook niet in krimpregio’s’.

Niet apart

De VVD heeft kritiek op het wetsvoorstel, zo zei Kamerlid Karin Straus. De VVD is (…) voor algemeen vormend levensbeschouwelijk onderwijs op openbare scholen, maar niet voor aparte les in een specifieke godsdienstige of levensbeschouwelijke stroming. Voor wie dat wil, zijn er nu juist de bijzondere scholen’, aldus Straus.

SP-Kamerlid Jasper van Dijk heeft tevens kritiek. Hij heeft ‘aarzeling bij dit type onderwijs’. Het draagt volgens hem niet bij aan de integratie als ‘bijvoorbeeld joodse of islamitische kinderen uit de klas worden gehaald om in een ander lokaal apart onderwijs te krijgen, van de imam, de rabbi of de dominee’.

PVV-Kamerlid Harm Beertema zei dat het godsdienstonderwijs moet worden overgelaten aan de bijzondere scholen. Hij is vooral tegen islamitisch vormingsonderwijs in de openbare school.

Brief VOS/ABB

VOS/ABB en andere onderwijsorganisaties hebben eind september in een brief aan de Tweede Kamer om steun gevraagd voor het wetsvoorstel.

‘Vooroordelen over godsdienstig vormingsonderwijs’

Openbare scholen hebben vooroordelen over protestants-christelijk vormingsonderwijs. Dat vermoeden spreekt Leon Bal van het Protestants Centrum GVO uit op de website van de christelijke profielorganisatie Verus.

Ouders van kinderen op openbare scholen kunnen aangeven of zij godsdienstig of humanistisch vormingsonderwijs wensen. Om in kaart te brengen wie zulke lessen wil, stuurt het dienstencentrum G/HVO elk voorjaar een inventarisatiebrief naar alle openbare basisscholen. Zij kunnen de brief doorsturen naar ouders.

Bal zegt dat die brief lang niet altijd bij de ouders terechtkomt. Hij vermoedt dat vooroordelen en onbekendheid daarbij een rol spelen. ‘We moeten vaak uitleggen wie we zijn, wat we doen en dat we geen zending komen bedrijven. Wij zijn een vorm van dienstverlening en ondersteuning. Er is op openbare scholen veel verlegenheid in het geven van het vak geestelijke stroming. Weinig scholen geven daar goed invulling aan.’

Lees meer…

Informatiebrochure protestants vormingsonderwijs

Er is een nieuwe informatiebrochure uitgebracht over het protestants godsdienstig vormingsonderwijs op openbare basisscholen.

De brochure biedt actuele informatie voor iedereen die – al dan niet beroepsmatig – interesse heeft in deze vorm van onderwijs. Ingegaan wordt op de wettelijke basis en het waarom van godsdienstig vormingsonderwijs, wat het inhoudt en hoe dit onderwijs op dit moment georganiseerd is.

Download de brochure of bestel de nieuwe uitgave via de webwinkel van het Protestants Centrum voor Godsdienstig Vormingsonderwijs.

Diploma Openbaar Onderwijs in Trouw

Dagblad Trouw besteedt aandacht aan het Diploma Openbaar Onderwijs. VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs hebben de module voor dit diploma ontwikkeld voor pabo-studenten. Het wordt ook als nascholing aangeboden aan leraren die al in het openbaar prima onderwijs werken.

Het Diploma Openbaar Onderwijs komt aan bod in een artikel over zingeving in het openbaar onderwijs. Trouw benaderde hierover onder anderen beleidsmedewerker Marleen Lammers van VOS/ABB. Zij ziet dat schoolbesturen voor openbaar onderwijs steeds meer aandacht krijgen voor het belang van zingeving in de vorm onderwijs over levensbeschouwing en godsdienst.  ‘Het is voor de groepsleerkracht de kunst een manier te vinden het er met elkaar in de klas over te hebben, zonder het meteen in hokjes te plaatsen’, aldus Lammers.

Zij vertelt vervolgens dat de door VOS/ABB en VOO ontwikkelde module ‘openbaar onderwijs’, die leerkrachten op 14 pabo’s als aanvulling op hun studie kunnen volgen, een goed aanknopingspunt is. ‘Je leert om te gaan met diversiteit en levensbeschouwing vorm te geven. Dat is meer dan het overdragen van kennis. Je spreekt over ervaringen van kinderen.’ Belangrijk in het openbaar onderwijs is dat dit gebeurt op basis diversiteit, wederzijds respect en gelijkwaardigheid.

Identiteitsontwikkeling
In het artikel komen ook Ineke Struijk en Erik Renkema aan het woord. Struijk werkte als groepsleerkracht in het openbaar basisonderwijs in Gorinchem. Ze heeft zich voor haar masterscriptie voor haar studie ‘Religies in hedendaagse samenlevingen’ aan de Universiteit Utrecht gespecialiseerd in identiteitsontwikkeling in de openbare school. ‘Alle kinderen hebben recht op ontwikkeling van hun identiteit. Die komt voort uit een bepaalde levensbeschouwing. Ook als je atheïst bent’, zegt Struijk.

Renkema is docent ‘levensbeschouwelijke vorming’ aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle en doet daar promotieonderzoek naar de identiteit van de samenwerkingsschool. De uitgangspunten van de openbare en samenwerkingsscholen blijken volgens hem hetzelfde: gelijkwaardigheid, respect en aandacht voor levensbeschouwelijke verschillen. Renkema citeert één van de directeuren die hij voor zijn onderzoek heeft geïnterviewd: ‘De gedachte achter een samenwerkingsschool is de school te zien als een ontmoetingsplaats van verschillende levensovertuigingen.’

Ineke Struijk en Erik Renkema vertelden hun verhaal eerder in het septembernummer van magazine School!. U kunt het artikel downloaden.

Informatie: Marleen Lammers, 06-10946652, mlammers@vosabb.nl

Donkerste wolken drijven voorbij

Goed nieuws voor het openbaar onderwijs: de rijkssubsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare scholen blijft bestaan. Gelukkig heeft onze politieke lobby die daarop was gericht succes gehad. Goed nieuws is ook dat het kabinet kwaliteitsonderwijs onmisbaar vindt voor een in alle opzichten gezonde ontwikkeling van ons land.

Het is niet alleen rozengeur en maneschijn, dat besef ik terdege. Maar we kunnen volgens mij wel concluderen dat het onderwijs op Prinsjesdag, in de huidige tijden van economische crisis, geen zware klappen heeft gekregen, zeker niet vergeleken met andere sectoren, zoals defensie. Oké, de stille bezuinigingen gaan door, en daar heeft de sector onder te lijden. Ik noem de inhouding van de prijsbijstelling, waardoor het onderwijs structureel 250 miljoen tekortkomt. Maar het feit dat het kabinet het onderwijs ontziet bij de extra bezuinigingen in 2014 stemt positief.

Toen ik de Miljoenennota las en de onderwijsbegroting voor 2014 en de jaren daarna doornam, herkende ik  veel aspecten die mij als onderwijsman positief stemden. Goed onderwijs is volgens het kabinet essentieel voor een in alle opzichten gezonde ontwikkeling van onze samenleving. Het gaat hier niet alleen om de economie, maar ook om sociale cohesie. Dit plaats ik in het kader van het behoud van de subsidie voor g/hvo in het openbaar onderwijs. Aandacht voor levensbeschouwing, ook in de openbare school, draagt bij aan de gezonde maatschappelijke ontwikkeling.

Ik vind het ook positief dat het kabinet investeert in goed onderwijsbestuur. We hebben de laatste tijd helaas ook in het openbaar onderwijs gezien dat bestuurders en toezichthouders niet altijd het juiste morele kompas hadden. Het gaat hier gelukkig om een zeer kleine groep, maar voor het vertrouwen in en het aanzien van de sector is het van levensbelang dat alle onderwijsbestuurders en toezichthouders doen waarvoor ze op aarde zijn, namelijk het realiseren van goed onderwijs in een betrouwbare en efficiënte organisatie.

Ten slotte is het goed dat het kabinet in krimpgebieden inzet op de samenwerking tussen openbaar en bijzonder onderwijs, zodat ook daar scholen van kwaliteit kunnen worden behouden. De samenwerkingsschool kan daarvoor een goed instrument zijn. Deze ontwikkeling zie ik in het kader van de versterking van het openbaar onderwijs, dat immers bestuurlijk een positie krijgt die gelijkwaardig is aan die van het bijzonder onderwijs. De Tweede Kamer is onlangs akkoord gegaan met een wetswijziging die dat mogelijk maakt.

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB

Goed onderwijs essentieel, g/hvo blijft behouden

De structurele rijkssubsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare scholen blijft bestaan. Dit blijkt uit de op Prinsjesdag bekendgemaakte onderwijsbegroting voor 2014 en daarna. Daaruit blijkt ook dat het onderwijs in zijn geheel bij de miljardenbezuinigingen wordt ontzien. De realiteit laat echter zien dat de stille bezuinigingen doorgaan.

In mei stond in een brief van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat de rijkssubsidie van 10 miljoen euro per jaar voor g/hvo zou verdwijnen. Dit was voor VOS/ABB reden om samen met andere onderwijsbelangenorganisaties een politieke lobby te beginnen om het geld voor deze waardevolle vorm van onderwijs te behouden.

Voor het zomerreces nam de Tweede Kamer een motie aan voor het behoud van de subsidie. Deze motie van Joël Voordewind van de ChristenUnie wordt uitgevoerd, zo blijkt uit de onderwijsbegroting over 2014 en de jaren daarna. VOS/ABB is blij dat het kabinet alsnog inziet dat g/hvo een waardevol onderdeel is van het openbaar onderwijs en dat deze bezuiniging is teruggedraaid.

Onderwijs ontzien
In de Miljoenennota staat dat het onderwijs niet wordt geraakt door de extra bezuinigingen in 2014 van in totaal 6 miljard euro. ‘Het onderwijs, de basis voor nieuwe kansen waar jaarlijks zo’n 35 miljard euro aan wordt uitgegeven, wordt opnieuw ontzien’, zo meldt het kabinet, omdat het ‘een belangrijke groeiondersteunende sector’ is.

Meevallers, als gevolg van te hoge ramingen van onder andere leerlingenaantallen, blijven voor het onderwijs behouden. Het gaat hier volgens de begroting om 204 miljoen euro per jaar. Dat geld wordt ingezet voor kwaliteitsverbetering, onder andere van toekomstige leraren door de opleidingen te verbeteren en van bestaande leraren door hun bijscholing aan te bieden.

Sociale cohesie en welvaart
Het kabinet benadrukt het belang van goed onderwijs ook, omdat het bijdraagt aan ‘de persoonlijke ontplooiing en het maatschappelijk succes van mensen’. Daarbij noemt het kabinet specifiek ook sociale opbrengsten, die de maatschappelijke cohesie versterken en de welvaart verhogen.

Speciale aandacht besteedt het kabinet aan de doorlopende leerlijn van het vmbo naar het mbo en aan onderwijs op maat voor excellente leerlingen. Er komt ook meer aandacht voor techniek in het onderwijs, onder meer door wetenschap en techniek te integreren in het curriculum van de pabo’s.

Moreel kompas
Schoolbestuurders en hun toezichthouders worden door het kabinet gezien als belangrijke schakels om de onderwijskwaliteit te verhogen. Wel zijn er zorgen over hen die niet blijken te beschikken over het juiste morele kompas, zoals de laatste tijd helaas ook in het funderend onderwijs het geval bleek te zijn. Daarom zet het kabinet, samen met organisaties voor bestuur en management zoals VOS/ABB, in op versterking van bestuurskracht en publieke verantwoording.

Versterking van medezeggenschap is volgens het kabinet een belangrijke voorwaarde van goed bestuur. De Inspectie van het Onderwijs gaat strakker toezien op de financiële gang van zaken binnen schoolbesturen. ‘Signalen over de financiële continuïteit van onderwijsinstellingen dienen zo vroeg mogelijk te worden opgespoord.’

Nullijn
Over de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs, meldt het kabinet dat de nullijn in 2014 gehandhaafd blijft, maar dat er mogelijkheden zijn om die te beëindigen. Er kan loonruimte worden vrijgespeeld door bijvoorbeeld het versoberen van secundaire arbeidsvoorwaarden. Het jaar daarna wordt de nullijn beëindigd: ‘Het kabinet (zal) in 2015 de loonbijstelling wel uitkeren, in lijn met de normale referentiesystematiek.’

In het Onderwijsakkoord, dat donderdag wordt gepresenteerd, zou echter staan dat de nullijn al wel in 2014 verdwijnt, in elk geval voor het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. In 2015 zou het hele onderwijs van de nullijn af zijn.

Dit klinkt goed, maar ondertussen blijft het onderwijs wel zitten met de inhouding van de prijsbijstelling, die ook volgend jaar en in de jaren 2015-2017 voortduurt. De omvang van deze structurele stille bezuiniging is 250 miljoen euro.

Samenwerkingsscholen
Om ook in gebieden met demografische krimp de kwaliteit van onderwijs te waarborgen, kijkt het kabinet naar de noodzaak en mogelijkheden van fusies tot samenwerkingsscholen. ‘Daarbij maken we ook gebruik van een alternatieve inzet van de kleinescholentoeslag.’

Het wordt in krimpgebieden mogelijk gemaakt om voorschoolse educatie (VVE) binnen de school te organiseren. Het kabinet hecht veel waarde aan VVE, omdat deze vorm van onderwijs leerlingen op latere leeftijd beter laat presteren.

Grondige financiële analyse
Financieel expert Bé Keizer maakt voor VOS/ABB een nauwkeurige analyse van de onderwijsbegroting. Zijn analyse wordt waarschijnlijk woensdag in de loop van de dag of als dat niet lukt op donderdag op deze website gepubliceerd.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker dwaalt in argumentatie over subsidiestop g/hvo

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW vindt dat het openbaar onderwijs met de subsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) ten onrechte wordt bevoordeeld ten opzichte van het bijzonder onderwijs. De subsidiestop ziet hij als een gelijktrekking van de bekostiging. Hij zei dat donderdagavond tijdens een algemeen overleg over de zogenoemde taakstelling om de onderwijssubsidies te beperken.

In de brief over de ‘verlegging’ van subsidiestromen schrijven staatssecretaris Sander Dekker en minister Jet Bussemaker van OCW dat zij het primaire proces niet aantasten. Ook stellen zij dat er niet wordt bezuinigd, maar dat er geld anders wordt verdeeld.

Wat de subsidiestop voor g/hvo betreft (structureel 10 miljoen euro per jaar) is het zo dat dit geld in 2009 uit de lumpsumfinanciering is gehaald. SGP-Kamerlid Roelof Bisschop noemde het onbehoorlijk om dit geld te gebruiken voor een algemene taakstelling, in casu een bezuiniging. Ook benadrukten Joël Voordewind van de ChristenUnie en Paul van Meenen van D66 dit.

Dekker zei dat de subsidiestop gerechtvaardigd is, omdat de 10 miljoen euro uit de lumpsum ten onrechte een bevoordeling van het openbaar onderwijs ten opzichte van het bijzonder onderwijs zou zijn. Hij sprak in dit kader van een gelijktrekking van bekostiging. Die gelijktrekking is voor hem kennelijk synoniem met stopzetting.

De staatssecretaris zei ook dat de stopzetting van de subsidie voor g/hvo maar een klein aantal leerlingen raakt. Hij sprak van een ‘specifieke kleine groep’. In werkelijkheid gaat het over 75.000 leerlingen. Bovendien wordt deze vorm van onderwijs verzorgd door circa 700 gekwalificeerde docenten.

Ouderorganisaties
Er werd in het algemeen overleg ook gesproken over de subsidiestop voor de ouderorganisaties, waaronder de Vereniging Openbaar Onderwijs. Een voorstel van de ouderorganisaties om de handen ineen te slaan, zodat ze met minder subsidie toe kunnen, verwierp hij niet direct. Als de Tweede Kamer dit wil, moet het geld hiervoor van elders worden gehaald.

Dekker vergeleek ouderorganisaties overigens met de ANWB: betrokken ouders kunnen net zo goed lid worden van ouderorganisaties om die zelf, zonder subsidies, in de lucht houden.

Er komt een voortgezet algemeen overleg om moties in te dienen.

Zie ook de gerelateerde berichten onder de pijl rechts.

Brief naar Tweede Kamer voor behoud subsidie g/hvo

VOS/ABB dringt er in een brief aan de Vaste Kamercommissie voor OCW op aan de subsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs te behouden. De brief is mede ondertekend door de besturenorganisaties voor bijzonder onderwijs, de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad, de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en de andere landelijke ouderorganisaties en door de onderwijsvakbonden AOb en CNV Onderwijs.

Minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW maakten op 30 mei in hun brief Invulling subsidietaakstelling onderwijs en onderzoek onder andere bekend dat zij de structurele subsidie van 10 miljoen euro per jaar voor het Dienstencentrum GVO en HVO volledig willen schrappen. Als dit gebeurt, gaat g/hvo voor 75.000 leerlingen verloren.

Dit tast het primaire proces en daarmee de kwaliteit van het openbaar onderwijs aan. Bussemaker en Dekker schrijven in hun brief aan de Tweede Kamer ten onrechte dat zij met hun voorgestelde ‘verlegging’ (in feite beperking) van de subsidiestromen in het onderwijs het primaire proces niet zouden aantasten.

De subsidiestop zou ook het verlies van waardevolle werkgelegenheid betekenen. G/hvo wordt nu door circa 700 gekwalificeerde docenten gegeven. De structurele subsidie heeft het mogelijk gemaakt om hen volgens de Wet beroepen in het onderwijs (Wet BIO)  te professionaliseren en kwalificeren. Tot 2009, toen voormalig staatssecretaris Sharon Dijksma van OCW de subsidie op aandringen van de Tweede Kamer instelde, werd g/hvo veelal nog gegeven door ongekwalificeerde leerkrachten.

De brief van VOS/ABB gaat bovendien in op de onmogelijke situatie die voor het openbaar onderwijs ontstaat als de subsidie verdwijnt. In de wet is vastgelegd dat de openbare school gelegenheid moet bieden tot g/hvo als ouders daarom vragen. Als de subsidie wordt stopgezet, kunnen de openbare scholen deze wettelijke taak niet meer waarmaken. De wet wordt dan dus een dode letter, wat nooit de bedoeling van de wetgever kan zijn.

Ten slotte gaat de brief in op de kansen die g/hvo biedt aan samenwerking tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Dit is met name van belang voor regio’s die te maken hebben met demografische krimp. Staatssecretaris Dekker stelt in zijn beleidsvisie op krimp dat samenwerking daar het antwoord op is. G/hvo kan daaraan een waardevolle bijdrage leveren.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl