AIVD trok terecht aan de bel over Cornelius Haga

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft terecht gewaarschuwd voor antidemocratische tendenzen op het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Een deel van de verstrekte informatie was echter niet goed onderbouwd of onzorgvuldig verwoord. Dat concludeert de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD).

De informatie die volgens de CTIVD niet goed onderbouwd of onzorgvuldig verwoord was, betreft ‘zinnen en zinsdelen over de banden van bij de school betrokken personen met een terroristische groepering en over het salafistische karakter van (…) de school’. Dit heeft volgens de CTIVD invloed gehad op het beeld dat is ontstaan van de school en de daarbij betrokken personen.

Volgens de CTIVD had de AIVD niet vastgesteld dat op de school het salafistische gedachtegoed werd overgebracht aan de leerlingen. ‘Met helderheid hierover had de mate van urgentie van de berichtgeving door de ontvangende overheidsinstanties beter kunnen worden ingeschat’, zo meldt de CTIVD.

De AIVD berichtte ook over de financiële gang van zaken op het Cornelius Haga Lyceum die niet goed zou zijn. Daarover meldt de CIVTD dat die informatie terecht is doorgegeven aan het Openbaar Ministerie. De AIVD had die informatie echter niet mogen doorgeven aan andere overheidsinstanties.

Lees meer…

Bekostiging Cornelius Haga Lyceum niet stopgezet

Onderwijsminister Arie Slob mag de bekostiging van het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam niet per 1 december stopzetten, meldt de Raad van State.

In een uitspraak van de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de RvS staat dat Slob zich bij zijn besluit niet aan zijn eigen beleidsregel heeft gehouden. ‘Daarom mag hij de bekostiging niet per 1 december 2019 volledig stopzetten’, aldus de RvS.

Minister schendt eigen beleidsregel

In de beleidsregel van de minister staat dat de bekostiging alleen wordt stopgezet als deze eerst voor 15 procent is opgeschort, na drie maanden voor 15 procent en na weer drie maanden voor 30 procent is ingehouden én als het bestuur dan nog altijd niet aan de wettelijke voorschriften voldoet.

‘Deze beleidsregel heeft de minister in het geval van het Cornelius Haga Lyceum niet gevolgd. De minister schendt dus zijn eigen beleidsregel’, zo oordeelt het hoogste rechtscollege. De eerder aangekondigde stopzetting van de bekostiging per 1 december is nu dus van de baan, maar dit betekent nog niet dat de minister de bekostiging überhaupt niet meer kan stopzetten.

Salafisten en terreurgroep

Slob eist het vertrek van bestuurder Soner Atasoy, omdat die banden zou hebben of hebben onderhouden met omstreden salafisten en met een terreurgroep. Het Cornelius Haga Lyceum zou volgens Slob onder leiding van Atasoy bovendien onvoldoende oog hebben voor de democratie en de rechtsstaat en voor de integratie van de leerlingen in de Nederlandse samenleving.

Ook zou de school onder leiding van de omstreden bestuurder er op financieel vlak een potje van maken.

Slob stopt bekostiging Cornelius Haga Lyceum

Onderwijsminister Arie Slob stopt per 1 december aanstaande de bekostiging van het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Het besluit van de minister volgt op de mededeling van de huidige bestuurder Soner Atasoy dat hij voorlopig blijft zitten.

Slob had hem tot donderdag 17 oktober 12.00 uur de tijd gegeven om zijn biezen te pakken. Nu Atasoy voorlopig blijft zitten waar hij zit, blijft er voor de minister niets anders over dan om de bekostiging stop te zetten. Daar had Slob op dinsdag 14 oktober bij de bekendmaking van deadline al mee gedreigd.

De minister eiste het vertrek van bestuurder Atasoy, omdat die banden zou hebben of hebben onderhouden met omstreden salafisten en met een terreurgroep. Het Cornelius Haga Lyceum zou volgens Slob onder leiding van Atasoy bovendien onvoldoende oog hebben voor de democratie en de rechtsstaat en voor de integratie van de leerlingen in de Nederlandse samenleving. Ook zou de school onder leiding van de omstreden bestuurder er op financieel vlak een potje van maken.

Geen moslim

Er lag een eerste deadline op dinsdag 14 oktober, maar toen leek het er ineens op dat er een interim-bestuurder zou kunnen aantreden. Dat zou alleen wel wat meer tijd gaan kosten, omdat de beoogde interimmer – Marcel Heuver – geen moslim is. De huidige statuten vereisen dat de bestuurder de islam aanhangt. De statuten zouden gewijzigd moeten worden om Heuver – die geen moslim wil worden – te kunnen aanstellen.

De minister gaf Atasoy nog twee dagen extra – tot donderdag 17 oktober 12.00 uur – om de statutenwijziging te regelen, maar dat is hem niet gelukt. Nu de nieuwe deadline is verstreken, heeft Slob laten weten dat hij de geldkraan per 1 december zal dichtdraaien.

Brief naar ouders

De minister heeft de ouders van de leerlingen van het Cornelius Haga Lyceum over zijn besluit geïnformeerd via deze brief.

Minister eist vertrek bestuur Cornelius Haga Lyceum

Onderwijsminister Arie Slob eist het vertrek van het bestuur van het islamitische Cornelius Haga Lyceum. Als het bestuur niet opstapt, beëindigt de minister de bekostiging van deze omstreden school in Amsterdam.

Slob maakte zijn besluit bekend via Twitter:

De minister baseert zijn besluit onder meer op informatie van de Inspectie van het Onderwijs en de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD), zo staat in een brief van hem aan de Stichting Islamitisch Onderwijs Nederland. Uit die informatie blijkt volgens de minister dat directeur-bestuurder Söner Atasoy en zijn broer ‘sinds 2000 in een salafistische en radicale omgeving verkeren’. Zij worden in verband gebracht met financiering van een islamitische terreurgroep in de Kaukasus.

Salafistische aanjagers

De minister signaleert voorts dat de directeur-bestuurder van het Cornelius Haga Lyceum en diens broer zich omringen met ‘salafistische aanjagers’ en dat zij het curriculum van de school ‘aan de salafistische geloofsleer’ willen wijden’. De school handelt volgens Slob ‘in strijd met de door de overheid ontwikkelde antiradicaliseringsstrategie’ en zet op die manier mogelijk aan ‘tot antidemocratische opvattingen en een actieve afkeer van de Nederlandse samenleving’.

De inspectie heeft volgens de minister ook ‘een fors aantal tekortkomingen vastgesteld in de naleving van de onderwijswet- en regelgeving’. Dit betreft volgens Slob bekostigingsvoorwaarden, financieel beheer en bestuurlijk handelen.

Bestuur verbaasd

Directeur-bestuurder Atasoy laat via de media weten verbaasd te zijn over de aanwijzing. Hij zegt tevens het ‘uiterst onprofessioneel’ te vinden dat hij geen officiële brief heeft gekregen, hoewel er wel een brief is verstuurd naar de Stichting Islamitisch Onderwijs Nederland. Hij stelt dat er een politieke hetze gaande is tegen zijn school.

Advocaat Wouter Post van de omstreden islamitische school heeft in de media aangegeven bezwaar te zullen aantekenen tegen de aanwijzing van de minister.

Artikel 23 Grondwet

De minister kan het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum niet wegsturen, zelfs niet als het onderwijs botst met de democratische rechtsstaat en fundamentele rechten en vrijheden. Artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs maakt het wegsturen van bestuurders onmogelijk, zo benadrukte Slob onlangs nog toen het in de Tweede Kamer ging over het omstreden wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen.

Wel kan de minister de bekostiging stopzetten, en daar dreigt hij nu dus mee in het geval van het Cornelius Haga Lyceum. In de regel leidt stopzetting van de bekostiging tot sluiting van een school, maar dat hoeft niet. De mogelijkheid bestaat dat een of meer particuliere geldschieters de overheidsfinanciering overnemen.

Bestuur blijft aan

Paul Zoontjens, emeritus-hoogleraar Onderwijsrecht, zegt in de Volkskrant dat het een illusie is dat Slob het bestuur op deze manier weg krijgt. Hij verwacht dat juridische procedures zeker twee tot twee en een half jaar in beslag zullen nemen. ‘Tot die tijd kan dit bestuur aanblijven’, aldus Zoontjens.

Hij voegt hieraan toe dat het inspectierapport over het Cornelius Haga Lyceum niet sterk is en dat het bestuur van de omstreden school aan het langste eind trekt.

AIVD wilde geen discussie over vrijheid van onderwijs

De waarschuwing van de geheime dienst AIVD voor het omstreden Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam was niet bedoeld om een discussie los te maken over de vrijheid van onderwijs, zegt AIVD-directeur Dick Schoof in de Volkskrant.

In januari verstuurde de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) een ambtsbericht, waarin het Cornelius Haga Lyceum werd geassocieerd met salafisme en terrorisme. In maart kwam de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) met een samenvatting van dat bericht. Daarin stond dat er sprake was van ‘richtinggevende personen’ die zich zouden omringen met ‘salafistische aanjagers’. Ook zou er sprake zijn van antidemocratische standpunten.

De informatie die via de AIVD en NCTV naar buiten kwam, was voor burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) en onderwijswethouder Marjolein Moorman (PvdA) van Amsterdam aanleiding om niet meer met het bestuur van de school te willen samenwerken. Moorman riep ouders op om het bestuur aan de kant te zetten, maar aan die oproep werd geen gehoor gegeven.

De opstelling van de gemeente Amsterdam was voor directeur-bestuurder Söner Atasoy reden om Halsema uit te maken voor ‘domme gans’. Volgens hem is zijn school ten onrechte in verband gebracht met extremistisch gedachtegoed en terrorisme.

Artikel 23 vrijheid van onderwijs

De waarschuwing tegen het Cornelius Haga Lyceum leidde tot een discussie over de houdbaarheid van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Zo schreef historicus Gert Jan Geling in Trouw een opiniestuk, waarin hij stelde dat de situatie op het Cornelius Haga Lyceum aantoont dat artikel 23 onderwijs mogelijk maakt dat we in Nederland niet willen.

‘Zolang we een grondwetsartikel hebben dat dit soort scholen de vrijheid geeft om zich te vestigen, blijft het proberen dit tegen te gaan onbegonnen werk. We kunnen dan wel zeggen ‘dit willen we niet’, maar dankzij de Grondwet mag het uiteindelijk gewoon wel, en moeten gemeenten, en de Rijksoverheid, zich in de gekste bochten wringen om de oprichting en verspreiding van dergelijke salafistische scholen te voorkomen’, aldus Geling.

Tweede Kamerlid Jasper van Dijk van de SP zei naar aanleiding van de situatie in Amsterdam dat artikel 23 het vrijwel onmogelijk maakt om islamitische, christelijke en joodse scholen aan te pakken. Hij wees erop dat schoolbestuurders niet kunnen worden ontslagen als er sprake is van antidemocratisch onderwijs of wanneer integratie wordt tegengewerkt. Hij wil de wet op dat punt aanscherpen.

Ook historicus Carel Verhoef, auteur van het boek Inperking vrijheid van onderwijs, mengde zich via Trouw in de discussie. Volgens hem moet artikel 23 zodanig worden ingeperkt ‘dat het niet langer mogelijk is om scholen op te richten en te onderhouden op grond van een godsdienstige overtuiging’. Het openbaar onderwijs en bijzonder onderwijs op godsdienstige grondslag zouden wat hem betreft moeten worden samengevoegd tot ‘de gemengde school voor alle gezindten’.

‘Het gaat ons niet om vrijheid van onderwijs’

AIVD-baas Dick Schoof zegt nu in de Volkskrant dat het niet de bedoeling was om met het uitsturen van het ambtsbericht over het Cornelius Haga Lyceum een discussie los te maken over de houdbaarheid van artikel 23. ‘Door de publiciteit ontstond het beeld dat wij het debat hebben aangejaagd (…). Dat klopt niet. Het gaat ons (…) niet om de vrijheid van onderwijs.’

Het gaat de AIVD er wel om, zo zegt Schoof tegen de krant, ‘dat jonge kinderen niet onder invloed komen van zulk gedachtegoed’. Hij doelt daarmee op het salafisme. Ook zegt hij het belangrijk te vinden dat dit ‘probleem’ nu ruimschoots maatschappelijk en politiek is geagendeerd.

Lees meer…

SP wijt situatie Cornelius Haga Lyceum aan artikel 23

De regering moet slechte scholen kunnen sluiten en foute bestuurders kunnen ontslaan. Dat zegt SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk naar aanleiding van de situatie rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Hij hekelt in dit kader artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

Het onderwijs aan het Cornelius Haga Lyceum zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Artikel 23

Van Dijk hekelt in dit kader artikel 23, omdat dit grondwetsartikel volgens hem het aanpakken van islamitische, christelijke en joodse scholen vrijwel onmogelijk maakt.

Hij wijst erop dat schoolbestuurders niet kunnen worden ontslagen als er sprake is van antidemocratisch onderwijs of wanneer integratie wordt tegengewerkt. Van Dijk wil de wet op dat punt aanscherpen.

Moderniseren

Hij voegt daaraan toe dat artikel 23 moet worden gemoderniseerd. ‘Wij willen dat scholen algemeen toegankelijk worden en niet langer een deurbeleid kunnen voeren op grond van religie’, aldus de SP’er.

Lees meer…