Werkhouding jongens leidt tot afstroom

Jongens stromen na het derde leerjaar in het voortgezet onderwijs vaker af naar een lager niveau dan meisjes. Het verschil is 1,5 procent. De oorzaak zou liggen in de werkhouding van jongens.

Dit meldt dagblad AD vandaag op basis van cijfers van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Volgens het dagblad waren het tot en met schooljaar 2013-2014 juist de meisjes die vaker afstroomden. Maar de afgelopen jaren is dat omgekeerd. Dit schooljaar is 8 procent van de meisjes uit het vwo afgestroomd naar de havo, tegenover 9,6 procent van de jongens.

Totale afstroom vermindert

In totaal gingen ongeveer 4000 leerlingen na het derde jaar verder op een lager niveau. Dat getal daalt wel, meldt dagblad AD. Als reden geeft de krant aan dat jongens niet minder slim zijn, maar wel wat later rijpen en daardoor minder goed zelfstandig kunnen werken en plannen. Hun werkhouding en gedrag zouden de oorzaak zijn van de afstroom.

Specifieke aanpak ‘jongensprobleem’ werkt

VOS/ABB heeft in haar magazine Naar School! diverse malen aandacht besteed aan dit zogenoemde ‘jongensprobleem’ in het voortgezet onderwijs. In  nummer 9 van juni 2017 staat een artikel over ORS Lek en Linge in Culemborg, waar een specifieke aanpak is ontwikkeld om jongens te motiveren voor school. Dat werkt. Lees het artikel ‘Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek.’

 

Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek

Het percentage jongens in het vwo stijgt weer, althans op Openbare Regionale Scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg. Deze school heeft een speciale aanpak van het ‘jongensprobleem’ ontwikkeld: ‘Het is niet alleen een kwestie van didactiek, maar vooral van pedagogiek’, zegt rector Joost van Rijn in het zomernummer van ons magazine Naar School!.

VOS/ABB publiceerde in september 2011 een interview met hoogleraar Louis Tavecchio, die toen al pleitte voor een andere manier van lesgeven aan jongens, want, zo zei hij: ‘We raken getalenteerde jongens kwijt’.

Jongensprobleem: meer learning by doing

In diezelfde periode begon ORS Lek en Linge al met een eerste aanval op die uitval van jongens. Er kwamen ‘kansklassen’ voor leerlingen die in de eerste brugklas niet het niveau haalden dat door de basisschool was geadviseerd. In een tweede brugjaar kregen ze les op een jongensachtige manier: meer competitie en meer learning by doing.

‘Het tweejarige uitstelkeuzetraject hebben we nog steeds’, zegt rector Van Rijn. ‘Maar daarnaast besteden we nu ook gericht aandacht aan de pedagogiek, want juist op dat vlak blijkt de grootste winst te boeken.’

Het zomernummer van ons magazine Naar School! met daarin het artikel Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek verschijnt op dinsdag 13 juni.

U kunt het artikel als preview downloaden.

Jongensprobleem: recht doen aan sekseverschillen

VOS/ABB sprak met Tavecchio nadat de Inspectie van het Onderwijs dit voorjaar aangaf dat meisjes het beter doen op school dan jongens. Meisjes volgen vaker hogere opleidingsniveaus en halen vaker en sneller hun diploma. Professor Tavecchio heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar dit verschijnsel. De oorzaak zit volgens hem in de feminisering van het onderwijs, waardoor ook de didactiek binnen scholen is vervrouwelijkt. Meisjes profiteren meer van dit onderwijs dan jongens. 

Tavecchio doet in het artikel in School! magazine een aantal aanbevelingen voor scholen en pabo’s. Op pabo’s zouden de studenten al moeten leren over de biologische verschillen tussen jongens en meisjes en de bijbehorende aanpak. ‘De gelijke behandeling van mannen en vrouwen doet geen recht aan jongens’, zegt hij. Ook voert hij aan dat het voortgezet onderwijs het moment van keuze tussen havo en vwo een jaar zou moeten utistellen, omdat jongens later puberen dan meisjes. Op de basisschool zou meer oog moeten zijn voor de behoefte aan beweging van jongens. Ten slotte ziet Tavecchio er ook wel wat in om een aantal lessen in gescheiden jongens- en meisjesklassen te geven, hoewel hij vanuit sociaal opzicht tegenstander is van jongens- en meisjesscholen.

In een voorlopige reactie hierop zegt VOS/ABB dat het goed is als scholen oog hebben voor verschillen, in alle opzichten, dus ook de verschillen tussen jongens en meisjes. Daar moet op de pabo’s meer aandacht voor komen. Ook zou bevorderd moeten worden dat weer meer mannen het onderwijs in gaan. Volgens VOS/ABB hoeft het niet direct te betekenen dat lessen aan jongens en meisjes apart gegeven moet worden. Scholen zouden wel op grond van de groepsdynamiek maatwerk kunnen aanbieden aan jongens en meisjes.

VOS/ABB is benieuwd naar de reacties van haar leden uit de praktijk op deze theorie. U kunt uw reactie mailen naar overonderwijs@vosabb.nl.

In de rechterkolom kunt u de reactie op deze discussie downloaden, die docent maatschappijleer Rutger van Ree in de Volkskrant gaf.

Bijlagen