VVD’er Dijkhoff pleit voor algemene acceptatieplicht

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff heeft opnieuw gepleit voor algemene acceptatieplicht in het primair en voortgezet onderwijs. Hij deed dat maandagavond in het interconfessionele Edith Stein College in Den Haag. Daar ging hij met zijn ChristenUnie-collega Gert-Jan Segers in debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

Aanpassing van artikel 23 hoeft van Dijkhoff niet per se, zolang alle scholen maar worden verplicht om elke leerling toe te laten. Dat kan wat hem betreft in een wet worden geregeld, zodat er geen tijdrovende grondwetswijziging nodig is.

Nu is het nog zo dat scholen voor bijzonder onderwijs (bijvoorbeeld christelijke en islamitische scholen) met de grondwet in de hand op grond van religieuze uitgangspunten leerlingen mogen weigeren of wegsturen. Openbare scholen doen dat nadrukkelijk niet. Het openbaar onderwijs is immers van en voor iedereen. Diversiteit en wederzijds respect zijn in het openbaar onderwijs kernbegrippen.

Valt wel mee?

Segers zei in het debat dat het wel meevalt met het weigeren en wegsturen van leerlingen door bijvoorbeeld christelijke scholen. Volgens hem doet ‘3, 4 of 5 procent’ van de bijzondere scholen dat tegenwoordig nog.

Dat klinkt wellicht weinig, maar het komt erop neer dat er volgens Segers nog altijd tot circa 300 bijzondere scholen in Nederland zijn die religieus gemotiveerd en met het oog op uniformiteit hun deuren gesloten houden voor leerlingen als die in de ogen van die scholen niet passen bij bepaalde religieuze normen.

Van en voor iedereen

VOS/ABB benadrukt dat het niet meer past bij de huidige samenleving dat scholen leerlingen kunnen weigeren op grond van religieuze argumenten. Algemene acceptatieplicht móet dan ook (eindelijk) bij wet worden geregeld, vinden wij.

Dat geldt tevens voor algemene benoembaarheid, omdat ook het weigeren van personeelsleden op basis van hun levensbeschouwing en/of levenswijze in onze ogen maatschappelijk niet meer acceptabel is.

VVD’er Dijkhoff wil artikel 23 moderniseren

VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff heeft een probleem met het huidige artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Dat zegt hij in een interview met de Telegraaf over een discussiestuk dat hij heeft geschreven. Gert Jan Segers van de ChristenUnie reageert vandaag meteen in dagblad Trouw. Hij vindt de uitlatingen van Dijkhoff ‘buitenproportioneel.’

De vrijheid van onderwijs of religie is voor VVD’er Dijkhoff niet gelijkwaardig aan ‘fundamentele vrije, liberale waarden’, zo citeert de Telegraaf hem. Hij zegt dit in het licht van de discussie over het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam.

Vrijheid van onderwijs

‘Te lang hebben we gezegd: hier heb je de vrijheid van onderwijs, hier heb je de vrijheid van godsdienst; doe er iets leuks mee. Maar als sommige lieden met die vrijheden aan de haal gaan, salafistische scholen opzetten, homo’s verketteren of vrouwen onderdrukken, dan moet je ingrijpen en onze vrijheden beschermen’, aldus Dijkhoff in de Telegraaf.

Hij suggereert dat artikel 23 ondergeschikt moet worden gemaakt aan artikel 1 van de Grondwet, het antidiscriminatieartikel. ‘Partijen die huiverig zijn om er iets aan te doen, zeg ik: nu heb je nog een kans om te zorgen dat het in de praktijk weer wordt zoals het was. Als je het nu niet aanpast zul je de komende jaren anders wel eens rigoureuze stappen kunnen zien.’ De VVD’er richt zich hiermee met name op het CDA, de ChristenUnie en de SGP.

‘Misbruik van vrijheid’

In dagblad Trouw van dinsdag 23 april zegt fractieleider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie het idee van Dijkhoff ‘buitenproportioneel’ te vinden. ‘Dijkhoff wil de vrijheid waar heel veel scholen en miljoenen mensen gebruik van maken inperken en dat is niet nodig. Onterecht ook’, aldus Segers. Hij zegt het inhoudelijk wel met Dijkhoff eens te zijn dat vrijheid moet worden verdedigd: ‘Misbruik van vrijheid moet je aanpakken. Maar op deze manier zoekt hij ruzie met de verkeerde mensen.’

Christelijke coalitiedwang

De VVD liet al veel eerder, in 2010, doorschemeren voor algemene acceptatieplicht te zijn, maar de christelijke coalitiedwang was toen te sterk om dat daadwerkelijk te regelen. De liberalen weigerden destijds een PvdA-wetsvoorstel daartoe te steunen. Daardoor was er geen meerderheid in de Tweede Kamer voor.

De weigering van de VVD had te maken met het feit dat de liberalen gingen regeren met het CDA. De christendemocraten waren (en zijn nog steeds) tegen algemene acceptatieplicht. Dat heeft te maken met de christelijke achterban. Een deel van de christelijke scholen hecht nog steeds zeer aan de wettelijke mogelijkheid om leerlingen op grond van de religieuze uitgangspunten te weigeren.

Slob ‘hogelijk verbaasd’

Toenmalig Tweede Kamerlid en de huidige ChristenUnie-onderwijsminister Arie Slob liet in 2010 weten dat hij ‘hogelijk verbaasd’ was over het wetsvoorstel voor algemene acceptatieplicht. Volgens hem gebeurt het bijna nooit dat leerlingen worden geweigerd.

Het is maar de vraag of de VVD onder leiding van Dijkhoff (die in 2010 nog niet in de Tweede Kamer zat) wel zal volhouden nu het over een modernisering van artikel 23 gaat. De liberalen zitten immers weer in een regering met het CDA en dit keer bovendien met de ChristenUnie.

De SGP sprak destijds van ‘een bom onder de vrijheid van onderwijs’ en die partij is voor de VVD vaak een laatste strohalm om dingen gedaan te krijgen. Het is een niet geheel onlogische gedachte dat de bereidheid van de SGP om de VVD te steunen, zal afnemen als de liberalen gaan hameren op modernisering van artikel 23.