Lumpsumfinanciering niet op de schop

De huidige lumpsumfinanciering past bij het onderwijs zoals we dat in Nederland hebben georganiseerd. Dat stellen minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer.

De brief volgt op een motie van VVD, CDA, D66 en SP waarin de regering wordt gevraagd meerdere alternatieven voor of naast de lumpsum te ontwikkelen. Daarbij zouden de publieke middelen heldere doelstellingen moeten krijgen. Bovendien zou meer inzichtelijk moeten worden gemaakt wat er met het publieke onderwijsgeld is bereikt.

Lumpsumfinanciering creëert flexibiliteit

Op basis van onderzoek naar financieringssystemen van het onderwijs in diverse landen laten Bussemaker en Dekker weten dat zij geen voorstanders zijn van het creëren van schotten of oormerken binnen de lumpsumbekostiging, omdat dat ten koste zou gaan van flexibiliteit. ‘Het perkt de bewegingsvrijheid van een instelling in, geeft daarmee een risico op een te trage reactie op maatschappelijke behoeften en zou bovendien meer plancapaciteit bij de overheid vergen dan in Nederland voorhanden is.’

De minister en de staatssecretaris wijzen er in hun brief aan de Kamer verder op dat het Nederlandse onderwijsstelsel internationaal gezien bovengemiddeld goed presteert met gemiddelde uitgaven. Dat is reden voor hen om vast te houden aan de huidige lumpsumfinanciering.

Bekostiging moet toereikend zijn voor goed onderwijs!

Het rommelt rond de bekostiging van het primair en voortgezet onderwijs. VOS/ABB vindt dat niet slechts het streven naar vereenvoudiging van de systematiek het doel mag zijn, maar dat het vooral moet gaan over een in alle opzichten toereikende bekostiging. Wij willen wat dit betreft graag input van u, voor een weloverwogen advies aan de PO-Raad en VO-raad.

Vooral organisaties die een meer centraliserende rol van de overheid willen, zetten vraagtekens bij de huidige lumpsumfinanciering. De SP bijvoorbeeld kwam afgelopen najaar met een motie die in het teken stond van haar streven om een einde te maken aan de lumpsum, omdat die ‘alleen maar tot frustratie van leraren en ouders’ zou leiden. In de ogen van de SP verdwijnt geld voor onderwijs ‘maar al te vaak in bureaucratie en management’.

De vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON) spreekt in het kader van de lumpsum zelfs van ‘een bodemloze put’. Deze beweging onder leiding van filosoof Ad Verbrugge wil dat in de lumpsum een knip wordt gemaakt tussen de bekostiging van docenten enerzijds en materiële kosten anderzijds. Dit zou in feite een terugkeer betekenen naar de bekostigingssystematiek van het primair en voortgezet onderwijs zoals die voor de invoering van de lumpsum bestond.

Bekostiging met méér beleidsruimte

VOS/ABB hoort van schoolbesturen steeds vaker dat de lumpsum juist te weinig beleidsruimte biedt. ‘De huidige bekostiging wordt gezien als een systeem met te veel sturing vanuit de overheid. Het wordt ervaren als een beperking van de eigen beleidsruimte. Aan de ene kant lijkt het veld meer bewegingsvrijheid te willen, aan de andere kant is er een tendens, onder andere bij de politiek, dat er meer inzicht wordt gevraagd in financiële bestedingen en ook meer invloed daarop’, zegt senior beleidsmedewerker Hans Teegelbeckers in magazine Naar School!.

Teegelbeckers vraagt in het VOS/ABB-magazine onder anderen schoolbestuurders en financieel deskundigen om input, die hij wil gebruiken voor een advies aan de PO-Raad en VO-raad. Uw input kan bijvoorbeeld gaan over de vraag hoe belangrijk u goed bestuur en toezicht vindt in relatie tot het budget dat hiervoor binnen de lumpsum beschikbaar zou moeten zijn. Of over de inzet die modern onderwijs vereist. Denk bijvoorbeeld aan digitale leermiddelen, die in de praktijk een kortere afschrijvingstermijn hebben en waarop de lumpsum nu achterblijft.

U kunt uw ideeën mailen aan Hans Teegelbeckers van VOS/ABB: hteegelbeckers@vosabb.nl.

Hij zal de input in samenwerking met collega’s van onder andere de Helpdesk van VOS/ABB verwerken tot een advies aan de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad. Dit advies zal worden gepubliceerd op www.vosabb.nl.

Wet passend onderwijs officieel gepubliceerd

Binnenkort verschijnt ook de ministriële regeling met de regio-indeling. Zodra die ook is gepubliceerd, melden wij dat. Houd onze website dus in de gaten!

U kunt de officiële wettekst downloaden uit de rechterkolom.

Informatie: Anna Schipper, 06-30056066, aschipper@vosabb.nl

Bijlagen

Veel behoefte aan advisering over passend onderwijs

VOS/ABB hield een online enquête om een helder beeld te krijgen van de behoeften aan informatievoorziening en ondersteuning op het gebied van passend onderwijs. De resultaten laten duidelijk zien dat die behoefte er op veel beleidsterreinen is.

Voorbeelden van onderwerpen die deelnemers aan de enquête belangrijk vinden, zijn naast de hierboven al genoemde beleidsterreinen: de invloed van het schoolbestuur op het samenwerkingsverband, goed personeelsbeleid, toedeling en verdeling van zorgmiddelen en het toezicht van de inspectie op samenwerkingsverbanden.

VOS/ABB gebruikt de informatie om samen met partnerorganisaties de dienstverlening op het gebied van passend onderwijs verder te verbeteren.

VOS/ABB-analyse wetswijziging passend onderwijs

Baalhuis heeft haar analyse in vier thema’s verdeeld:

1. Bestuurlijk-juridisch

  • De ondersteuningsplanraad wordt in de gelegenheid gesteld een bindende voordracht te doen voor een lid van raad van toezicht.
  • De statuten van de rechtspersoon bevatten een voorziening voor de beslechting van geschillen.
  • Het samenwerkingsverband verstrekt van elk advies over de ondersteuningsbehoefte van een leerling een afschrift aan de ouders.
  • Het samenwerkingsverband kan één of meer voorzieningen binnen het verband aanduiden als orthopedagogisch-didactisch centrum (Wet voortgezet onderwijs).

2. Zorgplicht

  • Bij de aanmelding van een kind dat nog nergens is ingeschreven, volgt binnen tien weken een beslissing over toelating. Als er niet binnen tien weken een beslissing is genomen, volgt onmiddellijk tijdelijke plaatsing en inschrijving op de school. Zodra er een besluit tot toelating is, wordt de tijdelijke plaatsing omgezet in een definitieve plaatsing. Als toelating is geweigerd of is besloten om een aanmelding niet in behandeling te nemen, wordt de tijdelijke plaatsing direct beëindigd.
  • Er vindt met de ouders overleg plaats over het ontwikkelingsperspectief. Dit geldt voor alle leerlingen die ondersteuning behoeven, dus niet alleen voor leerlingen met een afwijkend curriculum.
  • Een afwijkend curriculum wordt in het ontwikkelingsperspectief opgenomen.

3. Personeelsbekostiging

  • Personeelsbekostiging volgens ministeriële regeling: bij vaststelling wordt in elk geval rekening gehouden met de ontwikkeling van de genormeerde gemiddelde personeelslast van de leraren.
  • Personeelsbekostiging voor (voortgezet) speciaal onderwijs: geregeld via ministeriële regeling, de berekeningswijze wordt vastgesteld in een algemene maatregel van bestuur.
  • Personeelsbekostiging voortgezet onderwijs: bedragen per leerling zijn de uitkomst van een bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen hoeveelheid formatie per leerling, vermenigvuldigd met een bedrag. Er wordt rekening gehouden met de ontwikkeling van de genormeerde gemiddelde personeelslast van de scholen.

4. Eerste ondersteuningsplan (nieuw)

  • Het samenwerkingsverband legt een voorstel voor een eerste ondersteuningsplan voor 1 februari na de inwerkingtreding van de wetswijzigingen voor aan de ondersteuningsplanraad. Die spreekt zich hier vervolgens binnen 4 weken hierover uit.
  • Als de ondersteuningsplanraad niet met het voorstel instemt, legt het samenwerkingsverband het binnen twee weken voor aan een geschillencommissie.
  • De geschillencommissie doet uiterlijk voor 15 april na de inwerktreding van de wetswijzigingen uitspraak over het eerste ondersteuningsplan.
  • Van een uitspraak van de commissie voor geschillen staat géén beroep open bij de ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam.

De nota van wijziging van het wetsvoorstel passend onderwijs kunt u als pdf downloaden uit de rechterkolom.

Bijlagen