Katholieke scholen brengen concept School! al in praktijk

‘Het toekomstconcept School!, dat voorziet in onderwijs dat boven de denominaties uitstijgt, is dichterbij dan wij denken.’ Dat constateren directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) na een werkbezoek aan het rooms-katholieke d’Oultremontcollege en de eveneens katholieke basisschool de Duinsprong in Drunen.

Leraar godsdienst-levensbeschouwing dr. Bill Banning van het d’Oultremontcollege nodigde Teegelbeckers, Frijlink en historicus Carel Verhoef (auteur van het boek Inperking vrijheid van onderwijs) uit voor het werkbezoek. Aanleiding daarvoor was een opiniestuk van Teegelbeckers en Frijlink dat in maart in Trouw verscheen en een opiniestuk van Verhoef dat in april in dezelfde krant stond.

Concept School!

Teegelbeckers en Frijlink stelden in hun stuk dat de vrijheid om scholen te stichten op religieuze gronden haar langste tijd heeft gehad: ‘Het is tijd voor de ontmanteling van het achterhaalde verzuilde onderwijsbestel op basis van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs.’

VOS/ABB en VOO pleiten al jaren voor onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties uitstijgt, in ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. ‘Dit concept noemen wij School!. Alle scholen zullen in de toekomst op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht moeten hebben voor diversiteit en levensbeschouwing. Deze verandering zal een cruciale en noodzakelijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze pluriforme samenleving’, aldus Teegelbeckers en Frijlink.

Segregatie tegengaan

De stelling dat artikel 23 zijn langste tijd heeft gehad, schoot in het verkeerde keelgat van Banning. Hij had tevens grote moeite met het opiniestuk van historicus Verhoef. Die pleitte voor een inperking van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Dat deed hij eerder ook in zijn boek Inperking vrijheid van onderwijs.

De voormalige conrector van het protestants-christelijke Marnix College in Ede stelde dat de huidige vrijheid van onderwijs leidt tot ‘versplintering van onze samenleving’ en ‘enorme segregatie’. In dat kader sprak hij van ‘honderden jongeren (…) die zich tegen onze westerse samenleving verzetten en die zich geen Nederlanders voelen’.

Eigentijds confessioneel

Banning wilde aan Teegelbeckers, Frijlink en Verhoef laten zien ‘hoe confessioneel onderwijs eigentijds kan zijn’. Onderdeel van het werkbezoek was een les die Banning verzorgde aan groep 7 van de Duinsprong. Daarin stond een paaskaars centraal. Daaromheen liet Banning vol enthousiasme en op inspirerende wijze verschillende aspecten aan bod komen van religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.

Ook was er een gesprek met Banning en de directeuren Heidi Smits van de Duinsprong en Ard van Aken van het d’Oultremontcollege. Daarin kwam onder andere de katholieke identiteit van de scholen aan de orde in relatie tot de geringe mate waarin de meeste ouders, leerlingen en personeelsleden daar tegenwoordig nog mee bezig zijn. In sollicitatiegesprekken komt de katholieke identiteit niet meer aan bod. Van de ouders in Drunen gaat naar schatting nog maar 5 tot hooguit 10 procent naar de kerk.

Banning vertelde dat er desondanks grote waardering is voor het samen bijbelverhalen vertellen en bespreken, ‘met oog op waardenvorming’. Hij zei ook dat de scholen in Drunen staan ‘in een eeuwenlange katholieke open traditie die we nu eigentijds vormgeven’. Hij benadrukte dat dit moet worden gekoesterd ‘met fundamentele openheid voor anderen’.

Weinig verschillen

De conclusie van Teegelbeckers en Frijlink was dat het d’Oultremontcollege en basisschool de Duinsprong hebben laten zien dat er nog maar weinig verschillen zijn tussen deze katholieke scholen en het openbaar onderwijs. Ook daar is immers aandacht voor religieuze diversiteit, wederzijds respect en zorg voor elkaar.

‘In feite wordt in Drunen het concept School! in de praktijk gebracht. Ze stijgen daar al uit boven de denominatieve verschillen en daarmee boven artikel 23. Het is een positieve ontwikkeling als kinderen leren om met elkaar samen te leven. Dat is in het belang van een in alle opzichten gezonde samenleving’, aldus Teegelbeckers.

Bill Banning doet op de website van de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) verslag van het werkbezoek.

Niet meer naar de kerk, nog wel naar christelijke school

Onder de kop Lege kerkbanken, volle schoolbanken blogt adviseur Ardi Mommers van de christelijke profielorganisatie Verus dat confessionele scholen ‘onverminderd populair’ blijven.

Net als in het basisonderwijs valt volgens Mommers ook in het voortgezet onderwijs op dat er een ‘grote mate van stabiliteit over de jaren heen’ is. Ongeveer een kwart van de leerlingen in het voortgezet onderwijs gaat naar rooms-katholieke scholen, ruim twee tienden naar protestants-christelijke scholen en ruim een kwart naar openbare scholen. ‘De verschillen over de jaren zijn minimaal’, schrijft Mommers.

Hij concludeert dat de doorgaande secularisatie in Nederland geen impact heeft op de schoolkeuze die ouders voor hun kinderen maken. ‘Confessionele scholen blijven onverminderd populair: oftewel steeds legere kerkbanken, maar nog altijd volle schoolbanken’, aldus de adviseur van Verus.

Lees meer…

 

 

Katholieke kruistocht tegen openbaar onderwijs

Voorstanders van uitsluitend openbaar onderwijs gooien moedwillig keuzevrijheid, diversiteit en het recht op een eigen mening te grabbel. Dat stelt algemeen-directeur Titus Frankemölle van de rooms-katholieke Kwadrant Scholengroep in Noord-Brabant in een opiniestuk in BN De Stem.

Frankemölle, die tevens diaken is van het Bisdom Breda, reageert op het pleidooi van PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher om grondwetsartikel 23 van de Grondwet zodanig aan te passen dat ook voor het bijzonder onderwijs algemene toegankelijkheid gaat gelden. Het idee daarachter is dat alle kinderen in het onderwijs gelijke kansen moeten hebben.

De reactie van de rooms-katholieke Frankemölle volgt tevens op een opiniestuk van directeur-bestuurder Hans Fuchs van Stichting Openbare Basisscholen Helmond en zijn collega Annemie Martens van Stichting PlatOO voor openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs in Zuidoost-Brabant. Zij wijzen erop dat het onderwijs in Nederland sterk gesegregeerd is met als gevolg dat er veel kansenongelijkheid is. Dat kan volgens hen worden veranderd door eindelijk de verzuiling achter ons te laten.

Diskwalificatie openbaar onderwijs

Volgens Frankemölle is het allemaal onzin wat Asscher, Martens en Fuchs zeggen. Hij wil per se vasthouden aan de onderwijsvrijheid zoals Nederland die sinds 1917 kent, toen artikel 23 van kracht werd. Daarbij plaatst hij het katholiek onderwijs met stip op nummer 1. Dat is volgens hem de oefenplaats bij uitstek voor de echte maatschappij.

De algemeen-directeur van de Kwadrant Scholengroep zei vorig jaar dat openbaar onderwijs niets vindt en daardoor de dialoog met anderen niet kan aangaan. Hij verklaarde dat in het Katholiek Nieuwsblad, samen met de Haarlemse-Amsterdamse hulpbisschop Jan Hendriks.

In 2014 stelde Frankemölle in een opiniestuk in Trouw dat het openbaar onderwijs geen aandacht heeft voor levensbeschouwing en daarom niet serieus kan worden genomen. Hiermee liet hij zien 100 jaar achter te lopen op de feiten.

Lees meer…

Pastoor baalt van verdwijnen laatste heilige

Pastoor Leendert Spijkers van de parochie Sint-Odulphus van Brabant baalt ervan dat de rooms-katholieke Antoniusschool in het buurtschap Straten bij Oirschot besloten heeft de naam van deze heilige niet meer te voeren.

In het Eindhovens Dagblad staat dat pastoor Spijkers verzucht dat met de keuze voor de nieuwe naam Dalton Centrum AvontuurRijk er geen school meer is die naar een heilige is vernoemd. ‘Alle heiligen zijn uit het Oirschotse onderwijs verdwenen nu’, aldus de pastoor, die eraan toevoegt dat het katholieke schoolbestuur Skobos hem nooit iets heeft gevraagd over de naamsveranderingen.

Overigens is op de website van de school ook al niets meer te vinden over het katholieke karakter van het onderwijs. Wie daar zoekt naar naar het woord ‘katholiek’, krijgt nul treffers.

Lees meer…

Openbaar onderwijs ‘vindt niets en heeft niets te zeggen’

Het openbaar onderwijs vindt niets en heeft niets te zeggen. Dat suggereren algemeen directeur Titus Frankemölle van de rooms-katholieke Kwadrant Scholengroep in Noord-Brabant en de Haarlemse-Amsterdamse hulpbisschop Jan Hendriks.

‘Wie zelf niets vindt of te zeggen heeft, kan ook de dialoog met andersdenkenden niet aangaan’, aldus Frankemölle en Hendriks, die in dit kader stellen dat het confessionele onderwijs een beter vertrekpunt zou bieden om de integratie te bevorderen dan het openbaar onderwijs.

Hoewel nog maar weinig rk-scholen zich expliciet profileren met hun religieuze identiteit, blijft volgens hen het katholiek onderwijs ‘een ijzersterk merk’. Zij stellen dat ook niet-katholieke ouders of ouders ‘met een lossere band met de kerk’ voor een rk-school kiezen vanwege ‘de vitale waardengemeenschappen’. Ze spreken met klem tegen als zou het confessionele onderwijs een ‘reliek uit het verzuilde verleden’ zijn.

Frankemölle en Hendriks doen hun uitspraken in het Katholiek Nieuwsblad.

Geen aandacht voor levensbeschouwing?

Frankemölle schreef in 2014 op de opiniepagina van Trouw in een stuk over grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs ook al dat katholieke scholen beter zouden zijn dan openbare scholen. Hij stelde toen dat het openbaar onderwijs in tegenstelling tot het katholiek onderwijs geen aandacht zou hebben voor levensbeschouwing.

In tegenstelling tot wat hij suggereerde, is er in het openbaar onderwijs wel degelijk aandacht voor godsdienst en levensbeschouwing. Ten eerste is het wettelijk vastgelegd dat de openbare school ruimte moet bieden voor godsdienstig en/of humanistisch vormingsonderwijs als ouders daarom vragen.

Daarnaast pleit VOS/ABB ervoor om godsdienst en levensbeschouwing binnen de eigen pedagogisch-didactische verantwoordelijkheid van de school aan bod te laten komen. Veel openbare scholen doen dat tegenwoordig.

Lees meer…

CDA na ophef Pasen: kies voor openbare school!

‘Geen ouder is verplicht om te kiezen voor een bijzondere school’, zeggen de CDA-Kamerleden Michel Rog en Martijn van Helvert in het Katholiek Nieuwsblad. Aanleiding voor hun uitspraak is de ophef over christelijke basisscholen in Den Haag die de paasviering zouden afzwakken om islamitische leerlingen en hun ouders niet te ontrieven.

‘Niemand kan ons geloof, onze tradities of onze waarden kapot maken’, aldus de CDA’ers in een opiniestuk in de roomse krant. ‘Het past bij onze christelijke overtuiging om rekening te houden met de gevoelens van andersdenkenden. Maar dat is iets anders dan onze tradities en religieuze symbolen af te breken (…) opdat moslims zich niet aangevallen zouden voelen.’

Rog en Van Helvert benadrukken dat geen ouder verplicht is om te kiezen voor een bijzondere school. Ze geven islamitische ouders, als die moeite hebben met het christelijke karakter van de school, impliciet het advies te kiezen voor openbaar onderwijs: ‘(…) zeker in de stad Den Haag is er een ruime keuze uit scholen met verschillende levensbeschouwelijke achtergronden én een keur aan openbare scholen.’

Lees meer…

‘Christelijke basisscholen zwakken paasfeest af’

Protestants-christelijke en katholieke scholen in Den Haag die veel leerlingen met een islamitische achtergrond hebben, zwakken het christelijke karakter van het paasfeest af, meldt het AD. De christelijke profielorganisatie Verus noemt het in de krant begrijpelijk dat scholen ‘rekening houden met hun populatie’. 

‘De leerlingpopulatie kan leidend zijn voor de mate waarin het paasfeest wordt gevierd’, zo citeert de krant bestuursvoorzitter Ewald van Vliet van de katholieke stichting Lucas Onderwijs. Scholen pakken de viering volgens hem heel uiteenlopend aan.

Koran met Pasen

Op de katholieke basisschool ’t Palet in de Haagse Schilderswijk wordt tijdens het paasontbijt een link gelegd met de koran. ‘Op deze manier is er herkenning bij de kinderen’, zegt leerkracht Sebahat Yildiz in het AD.

De krant noemt ook de christelijke buurtschool O3 van de Stichting Christelijk Onderwijs Haaglanden (SCOH) als voorbeeld. Op deze school in de Haagse Rivierenbuurt hoeven volgens het AD islamitische kinderen niet rond te lopen met een paasstok waar een kruis op staat. ‘Voor ons is het belangrijker dat iedereen zich hier welkom voelt dan vasthouden aan conservatieve tradities’, aldus directeur John Verhoeff in de krant.

Woordvoerder Wouter van den Berg van de christelijke profielorganisatie Verus zegt in de krant dat scholen zelf mogen bepalen hoe zij met Pasen omgaan. ‘We kunnen en willen niet van een afstand oordelen over keuzes die scholen hierin maken en vinden het begrijpelijk dat scholen rekening houden met hun populatie’, aldus Van den Berg.

Boodschap van Pasen

Op de website van Verus is na de publicatie van het artikel in het AD een bericht geplaatst, waarin staat dat het de taak van christelijke scholen is om de boodschap van Pasen te laten horen. ‘De vorm waarin dat betekenis krijgt, verschilt per school en situatie’, aldus Verus.

De christelijke profielorganisatie meldt ook dat het niet zo kan zijn ‘dat scholen zich belemmerd voelen om de boodschap van Pasen uit te dragen’. Als dat ergens aan de orde is, vindt Verus dat zorgelijk.

Gevaarlijk cultuurrelativisme

VVD-Kamerlid Malik Azmani laat in een vervolgartikel in het AD weten dat het wat hem betreft ‘niet te verteren (is) als er zulke concessies worden gedaan’. Hij heeft er samen met zijn partijgenoot Bente Becker direct vragen over gesteld aan staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

Azmani wijst er in de krant op dat het om kinderen gaat die door hun ouders op een bijzonder school zijn gedaan. ‘Dan moet iedereen respect op kunnen brengen voor de tradities en feestdagen die daar gevierd worden. Dit is nu precies zo’n voorbeeld van cultuurrelativisme dat gevaarlijk is voor dit land’, aldus Azmani, die als kind met een moslimachtergrond op een katholieke school zat.

De rooms-katholieke cultuurtheoloog Frank Bosman is het niet met Azmani eens: ‘Het is heel mooi dat je als christelijke school zegt: iedereen mag zijn kinderen bij ons brengen, ook al onderschrijf je niet onze signatuur’. Wat christelijke scholen volgens hem niet moeten doen ‘is een christelijk feest door de strotjes van islamitische kinderen proppen’. Hij kan zich goed voorstellen dat deze kinderen ‘het niet leuk vinden om met het kruis van de Here Jezus rond te lopen’.

Foute knieval

Het Haagse gemeenteraadslid Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP noemt het in de Telegraaf ‘fout als er een knieval wordt gemaakt door een kruissymbool af te breken’.

De PVV in de Haagse gemeenteraad vindt het niet kunnen dat christelijke scholen bij de viering van Pasen rekening houden met leerlingen met een islamitische achtergrond. In de Telegraaf spreekt PVV-raadslid Elias van Hees van ‘verraad aan onze cultuur’. Raadslid Richard de Mos van de naar hem genoemde fractie noemt het ‘bizar’.

Dekker in rooms bolwerk over toekomst artikel 23

Wie tegen elke verandering van het artikel 23 over de vrijheid van onderwijs is, zet die vrijheid juist op het spel. Dat heeft staatssecretaris Sander Dekker van OCW zondag in Den Bosch gezegd  in een toespraak tijdens het eeuwfeest van Ons Middelbaar Onderwijs (OMO). 

OMO heeft vooral katholieke scholen voor voortgezet onderwijs onder zich in de voorheen vooral roomse provincie Noord-Brabant. Het eeuwfeest van OMO begon zondag dan ook met een viering in de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. De viering werd bijgewoond door de Brabantse bisschoppen Gerard de Korte (Den Bosch) en Jan Liesen (Breda). Ook Jan Hendriks, de bisschopreferent voor het katholieke onderwijs, was aanwezig.

Artikel 23 en meer ruimte

Na de viering was er een lunch. Daar sprak onder anderen staatssecretaris Dekker. Hij ging in op artikel 23 over de vrijheid van onderwijs. Dat artikel uit de Grondwet staat op zich niet ter discussie, zei hij, maar wel de uitwerking ervan. Daarbij refereerde hij aan zijn wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen. ‘Ik wil graag meer ruimte scheppen ook voor nieuwe spelers, en daarmee nog meer recht doen aan de vrijheid van onderwijs.’

Het wetsvoorstel verandert tittel noch jota aan artikel 23, maar het voorziet er wel in dat bij het stichten van nieuwe scholen niet meer wordt gekeken naar de levensbeschouwelijke richting. Dekker wil alleen toetsen of een te stichten school voldoende leerlingen trekt en of de kwaliteit van die school voldoende is.

 

Openbaar onderwijs Maasbree op plan van scholen

De Limburgse gemeente Peel en Maas heeft de door veel ouders gewenste openbare basisschool in het dorp Maasbree op het plan van scholen gezet. Dat bleek dinsdagavond tijdens de raadsvergadering. Hiermee is een volgende stap gezet op weg naar openbaar onderwijs in Maasbree, waar tot nu toe slechts katholiek basisonderwijs wordt aangeboden.

Uit een directe meting die in april is gehouden door middel van een enquête onder ouders in Maasbree met kinderen van 0 tot en met 11 jaar, kwam naar voren dat bijna de helft (48 procent) voorkeur heeft voor openbaar basisonderwijs. De voedingsbodem voor openbaar onderwijs bedraagt daarmee tussen de 317 en 370 kinderen die ouder zijn dan 4 jaar.

De gemeente Peel en Maas concludeerde op basis van het resultaat van de enquête dat er in Maasbree een ‘reële voedingsbodem’ is voor openbaar onderwijs. Nu de gemeenteraad de gewenste openbare basisschool op het plan van scholen heeft gezet, moet het ministerie van OCW  er nog zijn fiat aan geven. Daarvoor zal worden gekeken naar de verwachte krimp van het aantal leerlingen in Maasbree.

Het initiatief voor openbaar basisonderwijs in Maasbree komt van een groep ouders. Zij willen dat er in het dorp een keuze mogelijk is tussen het al bestaande katholiek basisonderwijs en openbaar onderwijs. VOS/ABB ondersteunt deze oudergroep.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, 

Bisschop bang dat krimp katholieke identiteit breekt

Mgr. Jan Hendriks hoopt en bidt dat het om een misverstand gaat dat het eenvoudiger wordt om scholen van kleur te doen verschieten. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil het in het kader van demografische krimp makkelijker maken om van bijvoorbeeld een katholieke een openbare school te maken.

Hendriks is hulpbisschop in het bisdom Haarlem-Amsterdam. Hij stelt op de website van het centrum voor katholiek onderwijs VKO dat de krimpbrief die Dekker onlangs naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, laat zien dat de staatssecretaris de identiteit van scholen een marginaal aspect vindt ‘dat je naar believen kunt vervangen’.

‘Staats­secretaris Dekker ziet het onderwijs als een soort hamburger waarop je naar believen ketchup kunt doen of stroganoffsaus. Mocht de ene saus niet zo bevallen, dan kun je die er altijd nog weer even afdoen en die andere saus proberen’, aldus Hendriks.

De onderwijsbisschop gaat in zijn reactie terug naar de negentiende eeuw. De krimpvisie van Dekker getuigt volgens hem van ‘de klassieke liberale insteek die ooit aanleiding was voor de schoolstrijd’. Hendriks wijst ook op het resultaat van die strijd: de in de Grondwet verankerde vrijheid van onderwijs.

‘Natuurlijk hoop en bid ik dat het om een misverstand gaat, dat ik de staats­secretaris volstrekt verkeerd heb begrepen, maar helemaal gerust ben ik er eerlijk gezegd niet op’, aldus Hendriks.

Voldoende animo in Maasbree voor openbare basisschool

In het Noord-Limburgse dorp Maasbree is een ‘reële voedingsbodem’ voor openbaar basisonderwijs. Dat meldt de gemeente Peel en Maas op grond van het resultaat van een directe behoeftemeting. VOS/ABB ondersteunt een oudergroep in Maasbree die zich al jaren sterk maakt voor openbaar onderwijs in dit dorp.

De directe meting is in april gehouden door middel van een enquête onder ouders in Maasbree met kinderen van 0 tot en met 11 jaar. Bijna de helft (48 procent) geeft aan voorkeur te hebben voor openbaar onderwijs. De voedingsbodem voor openbaar onderwijs bedraagt daarmee tussen de 317 en 370 kinderen die ouder zijn dan 4 jaar.

Van de ouders die voorkeur hebben voor openbaar onderwijs, geeft 59 procent aan dat hun kind (vrijwel) zeker naar een openbare school in het dorp zal gaan. Dit betekent dat, rekening houdend met een foutenmarge, ongeveer 175 tot 223 kinderen (vrijwel) zeker naar een openbare basisschool zullen gaan.

Dit aantal ligt daarmee rond de stichtingsnorm van 200 leerlingen die voor de gemeente Peel en Maas geldt. Worden de mensen meegeteld die voorkeur opgegeven hebben voor openbaar onderwijs maar nog niet zeker weten of hun kind daarnaar toe gaat, dan ligt het potentieel aantal kinderen natuurlijk hoger.

Daarnaast gaf 43 procent van de responderende ouders aan dat zij een voorkeur hebben voor katholiek onderwijs. Daarmee is de verwachting dat er in Maasbree voor zowel openbaar als katholiek onderwijs voldoende draagvlak is. Een katholieke basisschool is er al.

Het resultaat van de enquête wijst er volgens de gemeente op dat er een ‘reële voedingsbodem’ is voor openbaar onderwijs. De gemeenteraad zal nu het plan van scholen moeten vaststellen, waarna het ministerie van OCW  zijn fiat moet geven. Daarvoor zal ook worden gekeken naar de verwachte krimp van het aantal leerlingen in Maasbree.

Het initiatief voor openbaar basisonderwijs in Maasbree komt van een groep ouders. Zij willen dat er in het dorp een keuze mogelijk is tussen het al bestaande katholiek basisonderwijs en openbaar onderwijs. VOS/ABB ondersteunt deze oudergroep.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl