Fusietoets, toekomstbestendig aanbod, samenwerking

Mr. Ronald Bloemers van VOS/ABB heeft drie notities geschreven over recente ontwikkelingen die het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs raken.

De notities gaan over respectievelijk de versoepeling van de fusietoets, de Wet toekomstbestendig onderwijsaanbod en de vereenvoudiging van de vorming van samenwerkingsscholen.

Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de notities downloaden:

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

 

‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ ook door Senaat

De Eerste Kamer is op 6 juni akkoord gegaan met het wetsvoorstel Toekomstbestendig onderwijsaanbod.

Het wetsvoorstel ‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ staat in het kader van het afnemende aantal leerlingen in het primair onderwijs. Nu het door zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer is aangenomen, treedt het mogelijk met ingang van het nieuwe schooljaar in werking, maar dat is nog niet zeker.

Wat regelt dit wetsvoorstel?

  • Het versoepelt de verplaatsing van een school uit zijn voedingsgebied. Nu gelden daarvoor nog dezelfde eisen als bij de stichting van een school, maar die eisen komen te vervallen. Een aanvraag bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zal voldoende zijn. Er wordt nog wel getoetst of er geen nadelige gevolgen aan kleven, bijvoorbeeld dat door de verplaatsing een andere school moet worden opgeheven.
  • In de nieuwe situatie zal het gemakkelijker zijn om een school van kleur te laten verschieten (bijvoorbeeld van protestants-christelijk naar openbaar). In plaats van dezelfde eisen als bij het stichten van een school, zal een aanvraag bij DUO voldoende zijn. DUO zal slechts marginaal toetsen. Door een aangenomen motie van Tweede Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie moet wel eerst een achterbanraadpleging onder de ouders plaatsvinden.
  • Het wetsvoorstel biedt een bijzondere school de mogelijkheid om een nevenvestiging te hebben die een andere denominatie heeft dan de hoofdvestiging. Openbaar onderwijs is hiervan uitgesloten.
  • De termijn voor de vrijwillige opheffing van openbare school wordt aangepast. Een bestuur moest hiervoor goedkeuring vragen aan de gemeente vóór 1 augustus een jaar voor de fusie. Dat wordt 1 januari voor de fusie. De gemeente moet dan vóór 1 februari goedkeuring verlenen of beslissen de school zelf in stand te houden.
  • In de nieuwe situatie wordt het mogelijk om tussentijds een gemeente in twee gebieden te splitsen voor de bepaling van de opheffingsnorm. Dit kan handig zijn bij een groot verschil in bevolkingsdichtheid tussen een stedelijk en een plattelandsgedeelte in dezelfde gemeente. Er kunnen dan twee opheffingsnormen worden gehanteerd. Dit kan nu ook al, maar slechts op één datum. Straks is splitsing elk jaar mogelijk.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

‘Toekomstbestendig onderwijsaanbod’ door Tweede Kamer

De Tweede Kamer is dinsdag akkoord gegaan met het wetsvoorstel Toekomstbestendig onderwijsaanbod.

Dit wetsvoorstel staat in het kader van het afnemende aantal leerlingen in het primair onderwijs. Nu het in de Tweede Kamer is aangenomen, kan het ook snel door de Eerste Kamer. Mogelijk treedt de nieuwe wetgeving met ingang van het nieuwe schooljaar in werking.

Wat regelt dit wetsvoorstel?

  • Het versoepelt de verplaatsing van een school uit zijn voedingsgebied. Nu gelden daarvoor nog dezelfde eisen als bij de stichting van een school, maar die eisen komen te vervallen. Een aanvraag bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zal voldoende zijn. Er wordt nog wel getoetst of er geen nadelige gevolgen aan kleven, bijvoorbeeld dat door de verplaatsing een andere school moet worden opgeheven.
  • In de nieuwe situatie zal het gemakkelijker zijn om een school van kleur te laten verschieten (bijvoorbeeld van protestants-christelijk naar openbaar). In plaats van dezelfde eisen als bij het stichten van een school, zal een aanvraag bij DUO voldoende zijn. DUO zal slechts marginaal toetsen. Door een aangenomen motie van Tweede Kamerlid Eppo Bruins van de ChristenUnie moet wel eerst een achterbanraadpleging onder de ouders plaatsvinden.
  • Het wetsvoorstel biedt een bijzondere school de mogelijkheid om een nevenvestiging te hebben die een andere denominatie heeft dan de hoofdvestiging. Openbaar onderwijs is hiervan uitgesloten.
  • De termijn voor de vrijwillige opheffing van openbare school wordt aangepast. Een bestuur moest hiervoor goedkeuring vragen aan de gemeente vóór 1 augustus een jaar voor de fusie. Dat wordt 1 januari voor de fusie. De gemeente moet dan vóór 1 februari goedkeuring verlenen of beslissen de school zelf in stand te houden.
  • In de nieuwe situatie wordt het mogelijk om tussentijds een gemeente in twee gebieden te splitsen voor de bepaling van de opheffingsnorm. Dit kan handig zijn bij een groot verschil in bevolkingsdichtheid tussen een stedelijk en een plattelandsgedeelte in dezelfde gemeente. Er kunnen dan twee opheffingsnormen worden gehanteerd. Dit kan nu ook al, maar slechts op één datum. Straks is splitsing elk jaar mogelijk.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker schrapt overleg- en planverplichting

De voorgestelde regionale overleg- en planverplichting voor een toekomstbestendig onderwijsaanbod komt er niet. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW neemt hiermee een door VOS/ABB gevoed advies van de Raad van State (RvS) over.

In het advies van de RvS over het wetsvoorstel voor een toekomstbestendig aanbod in het basisonderwijs staat dat goed overleg hierover van groot belang is, maar ook dat een verplichting tot onderling overleg en planvorming weinig effectief zal blijken.

Overleg- en planverplichting leidt tot niets

‘In regio’s waar de betrokken partijen overtuigd zijn van het belang van afstemming en planvorming is de verplichting niet nodig, omdat men elkaar daar toch wel op zal zoeken. In regio’s waar de partijen niet bereid zijn tot samenwerking zal het overleg echter tot niets leiden’, zo meldt hij in een nader rapport over het wetsvoorstel.

Het overgenomen advies tegen overleg- en planverplichting staat ook in de eerdere bijdrage van VOS/ABB aan de internetconsultatie over het wetsvoorstel.

Wetsvoorstel botst met autonomie schoolbesturen

Het Wetsvoorstel toekomstbestendig onderwijsaanbod tast op verscheidene punten de autonomie van de schoolbesturen aan. Bovendien bevat het onnodige elementen die in de praktijk belemmerend kunnen zijn. Dit staat in de reactie van VOS/ABB op de internetconsultatie bij dit wetsvoorstel.

VOS/ABB zet ernstige vraagtekens bij het voorgestelde verplichtende karakter van het op overeenstemming gericht overleg (oogo) in de regio. ‘In plaats van het initiatief aan de besturen te laten, wordt er een plicht opgelegd in de wet’, zo schrijft beleidsadviseur en belangenbehartiger Ronald Bloemers van VOS/ABB. Het verplichte oogo veroorzaakt extra bureaucratie. ‘Het geeft vooral druk op de besturen, in hun taakvervulling als schoolbestuur’, aldus Bloemers.

Het verplichte oogo kan volgens hem bovendien botsen met de primaire plicht van de schoolbesturen om voor goed onderwijs voor hun eigen leerlingen te zorgen. Hij wijst erop dat het wetsvoorstel beoogt dat een schoolbestuur in het verplichte oogo bij de planvorming niet mag kijken door de schoolbestuurlijke bril, waartoe het wel statutair en wettelijk verplicht is, maar door de ‘oogo-bril’ ten behoeve van toekomstbestendig onderwijsaanbod in de hele regio.

‘Er kan onmogelijk vanuit worden gegaan dat die twee brillen tegelijkertijd kunnen worden gedragen zonder strijdig te zijn in doel’, benadrukt Bloemers. Het verplichtende aspect is in de ogen van VOS/ABB dan ook ‘ongepast en allerminst wenselijk’.

Download de volledige reactie op de internetconsultatie.

Wetsvoorstel toekomstbestendig onderwijs: wat vindt u?

Het is nog tot 15 oktober mogelijk om online uw mening te geven over het wetsvoorstel voor een toekomstbestendig onderwijsaanbod.

In dit wetsvoorstel is onder meer de verplichting tot overleg tussen schoolbesturen en gemeenten over het onderwijsaanbod in de betreffende gemeenten opgenomen. Ook wordt een versoepeling voorgesteld voor het verplaatsen van een school en de omzetting of uitbreiding met een richting.

Dit wetsvoorstel beperkt zich tot het primair onderwijs en is niet van toepassing op het voortgezet onderwijs.

Geef uw mening over dit wetsvoorstel.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl