Onderzoeksrapport lumpsum komt in maart 2020

In maart 2020 krijgt de Tweede Kamer een onderzoeksrapport over de doelmatigheid en toereikendheid van de lumpsumbekostiging. Dat staat in een brief van de onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en Arie Slob.

Tijdens de behandeling van de OCW-begroting 2019 werd aangekondigd dat er een onderzoek zou komen naar de lumpsumbekostiging. Van Engelshoven en Slob melden nu dat ‘een strategisch adviesbureau’ opdracht heeft gekregen dit onderzoek uit te voeren. Welk bureau dat is, staat niet in hun brief vermeld.

Het onderzoek moet volgens de minister ‘meerwaarde hebben in de politieke en maatschappelijke discussie over de doelmatigheid en de toereikendheid van de bekostiging’. Het moet ook ‘praktische aanknopingspunten opleveren om de dialoog over doelmatigheid en toereikendheid verder te brengen’.

Verschillende ambitieniveaus

Het onderzoek bevat volgens hen ‘een uitgebreid casusonderzoek op schoolniveau, een internationaal vergelijkend onderzoek en een historische analyse van de ontwikkeling van de bekostiging aan en uitgaven van het onderwijs’. Daarnaast moet het onderzoek duidelijk maken of de lumpsum doelmatig en toereikend is ‘bij verschillende ambitieniveaus’.

Een klankbordgroep waarin onderwijs- en financiële experts deelnemen met een achtergrond in de wetenschap en de onderwijspraktijk zal het onderzoek begeleiden. Deze klankbordgroep zal in 2019 vijf keer bijeenkomen. ‘Daarnaast wordt het onderwijsveld gedurende het onderzoek bevraagd en betrokken door middel van rondetafelgesprekken en verdiepende interviews’, zo staat in de brief.

Het onderzoeksrapport gaat in maart 2020 naar de Tweede Kamer.

Lees meer…

Lumpsumfinanciering niet toereikend, systeem is goed

De lumpsumfinanciering is niet toereikend, het is niet verstandig om er schotten in aan te brengen en het toezicht op bestedingen moet uitgaan van vertrouwen. Dat heeft directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB donderdag gezegd op een bijeenkomst van de Onderwijsraad.

Er werd op de bijeenkomst in de zaal van de Eerste Kamer gesproken over vier thema’s die de bekostiging van het onderwijs raken. Het eerste thema was de toereikendheid van de lumpsumbekostiging, of beter gezegd: de ontoereikendheid.

Teegelbeckers benadrukte dat in de afgelopen 10 jaar veel veranderd en dat dat vraagt ook om investeringen. Hij noemde als voorbeeld de toegenomen druk op het toezicht, maar ook de achterblijvende financiering van de exploitatiekosten. Daarnaast is het voor schoolbesturen noodzakelijk om bepaalde reserves aan te houden om te voldoen aan de normen voor bijvoorbeeld het weerstandsvermogen.

Hij bracht in dit kader in herinnering dat Sharon Dijksma in 2009 het budget voor bestuur en management van 90 miljoen euro per jaar weghaalde. Deze greep uit de lumpsum van het primair onderwijs door de toenmalige PvdA-staatssecretaris van OCW ging onder meer ten koste van het primaire proces.

Schotten in lumpsum?

Op de vraag of het systeem van de lumpsumfinanciering voldoet of dat er schotten moeten worden ingebouwd tussen bijvoorbeeld de personele bekostiging en de exploitatiebekostiging, antwoordde Teegelbeckers dat dat laatste niet verstandig zou zijn. Het behoud van het huidige systeem is volgens hem van belang voor de benodigde beleidsruimte en -vrijheid van onderwijsorganisaties.

Er is ook gesproken over verantwoording en toezicht. Teegelbeckers pleitte ervoor om uit te gaan van verantwoordelijkheid en vertrouwen en dit dus zoveel mogelijk bij de schoolbesturen en de raden van toezicht te laten.

Alle jaarverslagen openbaar

Hij zei ook dat transparantie bij het karakter van het onderwijs hoort. Daarom zouden wat hem betreft de jaarverslagen van alle schoolbesturen voor iedereen toegankelijk moeten zijn.

Een ander onderwerp dat aan bod kwam, was doelmatigheid van bestedingen. Hierover werd opgemerkt dat de politiek hier niet over gaat. Wel kunnen schoolbesturen worden aangesproken op de rechtmatigheid van bestedingen.

Advies

De Onderwijsraad zal de input van Teegelbeckers en andere sprekers gebruiken voor een advies over de lumpsumfinanciering.