Slob vindt opnames met ‘nepleerlingen’ niet acceptabel

Opnames met ‘nepleerlingen’ voor een undercover documentaireserie van RTL zijn ‘niet acceptabel’. Dat heeft onderwijsminister Arie Slob laten weten. De Inspectie van het Onderwijs stelt een onderzoek in, meldt Trouw.

De minister reageerde in het tv-programma Goedemorgen Nederland op de ophef rond het Christelijk Lyceum Veenendaal. Daar werden voor opnames van een documentaireserie van RTL ‘nepleerlingen’ geplaatst.

Het zou een documentaireserie worden over hoe het er in het echt in het voortgezet onderwijs aan toe gaat. De schoolleiding was ervan de hoogte dat er ‘nepleerlingen’ werden ingezet, maar docenten en echte leerlingen niet.

Echte leerlingen kwamen erachter dat het om ‘nepleerlingen’ ging. De opnames zijn vanwege alle ophef stilgelegd, zo meldt de rector van de christelijke school.

RTL eerder over de schreef

Het commerciële mediabedrijf RTL spreekt overigens liever niet van ‘nepleerlingen’, maar van ‘expertleerlingen’, hoewel dat dus geen leerlingen zijn. Het ging volgens RTL, zo meldt de nieuwssite Nu.nl, om ‘mensen die zelf te kampen hebben gehad met problemen op school, zoals eetstoornissen of worstelingen met geaardheid’. De opnames werden in opdracht van productiebedrijf Vincent TV gemaakt.

Minister Slob zei in het tv-programma Goedemorgen Nederland dat deze werkwijze ‘niet acceptabel’ is. Televisierecensente Angela de Jong verwees naar de eerdere onbehoorlijke werkwijze van RTL bij het openbare Einstein Lyceum in Rotterdam-Hoogvliet. Daar werden in 2014 door Skyhigh TV in opdracht van RTL opnames gemaakt met een verborgen camera. Deze school won toen een kort geding tegen RTL.

Kort geding na onbehoorlijke werkwijze RTL en SkyhighTV

Het openbare Einstein Lyceum in Hoogvliet stapt naar de rechter om te voorkomen dat RTL 5 in het programma Project P: stop het pesten beelden uitzendt die een gepeste leerling in de school met de verborgen camera heeft gemaakt. Ook eist de school dat geen gebruik wordt gemaakt van beelden die buiten de school op confronterende wijze zijn gemaakt.

Nadat de directie van het Einstein Lyceum had besloten niet aan het programma mee te werken, omdat er met de verborgen camera beelden waren gemaakt, koos producent SkyhighTV voor een andere tactiek. In de buurt van de school blokkeerden de programmamakers het fietspad, waarna ze leerlingen die aankwamen dwongen ter plekke naar heimelijke opnames te kijken.

De school in Hoogvliet noemt de handelwijze van RTL en producent SkyhighTV een inbreuk op de privacy. De leerlingen voelden zich volgens rector Gert Millekamp van de overkoepelende openbare scholengemeenschap Nieuw-Zuid heel ongemakkelijk bij de confrontatie. In Nieuwsuur zei hij dat ze in hun persoonlijke integriteit zijn aangetast.

In een verklaring die de school na een gesprek met RTL heeft opgesteld, staat dat het commerciële tv-station ‘geen ondubbelzinnige toezegging’ heeft gedaan om de beelden niet te gebruiken. ‘Daarmee laten zij ons geen andere keuze dan dit voor te leggen aan de rechter. Het Einstein Lyceum bereidt een kort geding voor.’

Goese Lyceum en Noordik
Niet alleen het Einstein Lyceum, ook het openbare Goese Lyceum en de christelijke scholengemeenschap Het Noordik in Vriezenveen hebben grote moeite met de geheime beelden die daar zijn gemaakt voor het omstreden RTL 5-programma.

Rector Leo de Kraker van het Goese Lyceum noemt de wijze waarop het programma gemaakt wordt onbeschoft, zo staat op de website van Omroep Zeeland. Volgens hem kan een kind zich niet vrij bewegen op school als later blijkt dat je stiekem bent gefilmd. Nadat het Goese Lyceum had gedreigd met een gang naar de rechter, zouden RTL 5 en SkyhighTV hebben besloten de beelden niet te gebruiken.

Op de website van RTV Oost staat dat directeur Wim Drenth van CSG Het Noordik in Vriezenveen het ‘levensgevaarlijk’ vindt om beelden in het geheim te maken. ‘Als opnames over pesten zo maar lukraak in de openbaarheid komen, doet dat meer kwaad dan goed’, aldus Drenth.

Het Noordik heeft besloten wel mee te werken aan het programma, maar stelt voorwaarden. Zo mogen leerlingen niet herkenbaar in beeld komen en mogen ze later geen last van de opnames ondervinden.

Stoel van therapeut
Kinderombudsman Marc Dullaert noemt het RTL 5-programma ‘de zoveelste toevoeging aan de jungle van anti-pestmethoden waarvan het effect niet bewezen is’. Hij vindt het slecht dat RTL ‘op de stoel van de therapeut gaat zitten’, zo zei hij in Nieuwsuur.

Het maakt hem niet uit dat RTL 5 de ouders van de filmende kinderen eerst om toestemming heeft gevraagd. Hij vindt dat zij tegen zichzelf in bescherming moeten worden genomen, mede omdat de beelden nog jarenlang online kunnen staan.

RTL gaat door
De commerciële zender zegt gewoon met het omstreden programma door te gaan. RTL vindt het jammer dat het Einstein Lyceum een kort geding aanspant en stelt dat het programma in het belang van kinderen wordt gemaakt.

Johnny de Mol, die het programma samen met Dennis Weening presenteert, heeft in de talkshow RTL Late Night gezegd dat er te snel wordt geoordeeld over het tv-programma, ‘nog voor het is gezien’. De eerste uitzending staat gepland voor maandagavond 28 april.

Beeld: still van filmpje RTL-presentator Dennis Weening