Vervangers worden duurder door nieuwe wet

Vervangers  in het onderwijs worden duurder door nieuwe wetgeving die per 1 januari 2020 gaat gelden. De Onderwijsjuristen van VOS/ABB waarschuwen schoolbesturen hier in de begroting rekening mee te houden.

De oorzaak ligt in nieuwe rechten op transitievergoeding en verhoogde WW-premies voor tijdelijke contracten. Dit vloeit voort uit de nieuwe Wet arbeidsmarkt in balans (Wab), die door de gelijktijdige inwerkingtreding van de  Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) straks ook geldt voor het openbaar onderwijs.

Al na één werkdag recht op transitievergoeding

Door de invoering van de Wnra zijn werknemers in het openbaar onderwijs vanaf 1 januari 2020 niet langer ambtenaar en geldt voor hen dus voortaan ook de regel dat een werknemer die wordt ontslagen, of waarvan het dienstverband niet wordt verlengd door de werkgever, recht heeft op een transitievergoeding. Door de invoering van de Wab heeft een werknemer bij ontslag op initiatief van de werkgever al na één werkdag recht op een transitievergoeding. Dit geldt voor alle tijdelijke werknemers, dus ook voor leerkrachten die een paar dagen of weken voor de klas staan als vervanger van een zieke leraar. De hoogte van de transitievergoeding is gelijk aan eenderde van het maandsalaris per volledig gewerkt dienstjaar. Voorbeeld: op een bruto maandsalaris van 3000 euro gaat het om 1000 euro per jaar of 80 euro per maand.

Hogere WW-premies voor tijdelijke krachten

Tegelijkertijd worden de WW-premies die werkgevers moeten betalen voor tijdelijke krachten verhoogd en de WW-premies voor werknemers die voor onbepaalde tijd in dienst zijn, verlaagd. Ook payrollers en uitzendkrachten worden daardoor duurder.

De Onderwijsjuristen adviseren schoolbesturen kritischer te worden op het inzetten van tijdelijke werknemers. Afhankelijk van de grootte van het schoolbestuur kan het wellicht beter zijn om vervangers in vaste dienst te nemen, bijvoorbeeld in een vervangingspool.

Wet arbeidsmarkt in balans door Eerste Kamer

De Eerste Kamer heeft de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) aangenomen. Deze wet moet vaste contracten aantrekkelijker maken voor werkgevers en meer perspectief en zekerheid bieden aan werknemers. De Wab repareert nadelige effecten en niet behaalde doelen van de Wet werk en zekerheid (Wwz).

De ingangsdatum van de Wab is 1 januari 2020. Dat valt samen met de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). Die wet regelt dat mensen die in het openbaar onderwijs werken, onder het reguliere arbeidsrecht komen te vallen.

In de Handreikingen normalisering rechtspositie ambtenaren kunt u lezen welke gevolgen de Wnra heeft. Ook kunt een een factsheet en modelbrief downloaden.

Wijzigingen Wet arbeidsmarkt in balans

Dit zijn de belangrijkste wijzigingen met betrekking tot de Wab:

  • De ketenregeling wordt verruimd. Nu kunnen maximaal drie tijdelijke contracten in twee jaar tijd worden geboden met maximale tussenpozen van zes maanden. Dat wordt verruimd naar drie contracten in drie jaar tijd. Op de reguliere ketenregeling zijn in de cao’s verschillende uitzonderingen gemaakt (vervangers uit het primair onderwijs en onbevoegden uit het voortgezet onderwijs).
  • Wat betreft de wettelijke ketenregeling wordt een uitzondering gemaakt voor invalkrachten die een zieke leraar vervangen in het primair onderwijs. Voor deze groep is in de CAO PO 2018-2019 een aparte ketenregeling opgenomen (artikel 3.1 lid 5).
  • De berekening van de transitievergoeding verandert. Om in aanmerking te komen voor een transitievergoeding hoeft de werknemer niet meer twee jaar in dienst te zijn geweest. Vanaf het begin van het dienstverband bestaat recht op de transitievergoeding. Deze wordt niet meer afgerond op halve dienstjaren, maar bedraagt per gewerkt jaar 1/3 maandsalaris. In tegenstelling tot de huidige regeling wordt de transitievergoeding niet verhoogd vanaf het moment dat arbeidsovereenkomst tien jaar heeft geduurd.
  • De mogelijkheden om tot ontslag over te gaan, worden verruimd. In de huidige wet kan ontslag pas plaatsvinden indien volledig aan de gekozen ontslaggrond(en) wordt voldaan. De WAB voegt een ontslaggrond toe: de cumulatiegrond. Verschillende ontslaggronden kunnen worden gecombineerd. Hierbij kan worden gedacht aan een ontslag wegens disfunctioneren in combinatie met een verstoorde arbeidsverhouding. Wanneer de rechter ontbindt wegens de cumulatiegrond, kan hij naast de transitievergoeding een extra vergoeding toekennen.
  • Werknemers die via een payrollbedrijf werkzaam zijn, hebben recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als werknemers die bij de werkgever in dienst zijn. Het versoepelde regime waarbij de payrollwerknemer makkelijker kan worden ontslagen en meerdere tijdelijke contracten kan krijgen, wordt afgeschaft. De payrollwerkgever dient zorg te dragen voor een adequate pensioenregeling.
  • Oproepkrachten worden beter beschermd. Een oproepkracht dient minimaal vier dagen van tevoren te worden oproepen. Als de werkgever de oproep intrekt, moet het loon over die oproep alsnog worden uitbetaald. De werkgever dient de oproepkracht jaarlijks in de dertiende maand een contract met een vast aantal uren aan te bieden dat overeenkomt met het gemiddelde aantal uren van de afgelopen twaalf maanden.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Uitzondering ketenbepaling in nieuwe schooljaar

Scholen in het primair onderwijs kunnen in het nieuwe schooljaar 2018-2019 gebruikmaken van een uitzondering op de ketenbepaling. Ze kunnen dan invalkrachten meerdere contracten achter elkaar aanbieden. 

Sinds de invoering van de wet Wet werk en zekerheid (WWZ) vallen scholen in het bijzonder onderwijs* onder de ketenbepaling. Dit betekent dat invalleerkrachten na een aantal tijdelijke contracten recht krijgen op een vaste baan.

Voor het primair onderwijs blijkt de ketenbepaling lastig in te passen. Leraren die invallen voor zieke collega’s, komen soms maar een dagje of enkele dagen bijspringen. Ze zijn dan al snel door hun maximumaantal contracten heen. Daarom is nu afgesproken dat de ketenbepaling niet geldt bij invalkrachten die invallen voor zieke leraren in het primair onderwijs.

Deze maatregel staat in de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB), die minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid na de zomer naar de Tweede Kamer stuurt. Daarop vooruitlopend wilden de werkgevers en werknemers in het primair onderwijs de ketenbepaling al per cao buiten werking stellen. Minister Koolmees heeft dit verzoek goedgekeurd.

Lees meer…

*De WWZ is nog niet van kracht voor het openbaar onderwijs, omdat de werknemers daar nog de status van ambtenaar hebben. Dat gaat veranderen vanwege de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren.