Overeenkomst over fusieschool Zeeuws-Vlaanderen

De nieuwe school die per 1 augustus ontstaat uit de fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen, zal uitgaan van actieve pluriformiteit. Dit houdt in dat de school op basis van gelijkwaardigheid aandacht zal hebben voor diversiteit zoals die in de huidige samenleving bestaat. Bovendien zal geen enkele leerling of leerkracht kunnen worden geweigerd op grond van onder meer levensovertuiging, godsdienst of seksuele geaardheid.

Dit hebben VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen nadrukkelijk met elkaar afgesproken. Zij hebben daartoe een overeenkomst gesloten, waarin de actief pluriforme opdracht van de nieuwe school expliciet wordt benoemd. Zo ontstaat er een school die op basis van gelijkwaardigheid actief aandacht zal hebben voor diversiteit. Dit zal uiterlijk op 1 maart 2019 zijn opgenomen in het strategisch beleidsplan van de school.

De gemeenteraad heeft een toezichthoudende rol ten aanzien van de algemeen toegankelijk van de school. Daarom zal samen met de gemeente Terneuzen een toezichtkader worden ontwikkeld, waarin de algemene toegankelijkheid van de school centraal staat. In het toezichtkader zal ook het actief pluriforme onderwijs een duidelijke plaats krijgen.

VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen zijn blij dat de overeenkomst op een positieve en constructieve wijze tot stand is gekomen. De drie partijen benadrukken dat dit van groot belang is voor goed en toekomstbestendig voortgezet onderwijs voor álle kinderen in de regio Zeeuws-Vlaanderen.

Nu deze overeenkomst is gesloten, heeft VOS/ABB een kort geding over de totstandkoming van de fusieschool in Terneuzen ingetrokken.

U schuift onder tijdsdruk Grondwet opzij. Mag dat?

Het fusieplan in Zeeuws-Vlaanderen dat voorziet in de opheffing van het openbaar voortgezet onderwijs in dat gebied en daarmee de Grondwet opzijschuift, is volgens onderwijsminister Arie Slob onder grote tijdsdruk tot stand gekomen. Dat heeft de minister gezegd tijdens een algemeen overleg in de Tweede Kamer over de gevolgen van demografische krimp op het onderwijs.

In Zeeuws-Vlaanderen bestaat het plan om de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen samen te voegen tot een nieuwe christelijke school voor voortgezet onderwijs. In de statuten van de nieuwe organisatie staat niets vermeld dat nog verwijst naar het openbaar onderwijs.

Als de fusie volgens plan doorgaat, zou in heel Zeeuws-Vlaanderen geen openbaar voortgezet onderwijs meer zijn, terwijl in artikel 23 van de Grondwet heel duidelijk de eis van alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs staat vermeld. Het fusieplan is dus in strijd met de Grondwet.

VOS/ABB heeft hierover aan de bel getrokken in een brief aan de Tweede Kamer. Verschillende Kamerleden, onder wie Kirsten van den Hul van de PvdA, Roelof Bisschop van de SGP en Peter Kwint van de SP, wilden hierover opheldering van de minister. Die antwoordde dat het fusieplan onder grote tijdsdruk tot stand is gekomen.

Eppo Bruins, net als de minister van de ChristenUnie, benadrukt in reactie op het standpunt van VOS/ABB, dat de aanwezigheid van openbaar onderwijs van groot belang is voor een pluriform en divers aanbod.

De reactie van de minister doet de vraag rijzen of tijdsdruk een rechtvaardiging kan zijn om de Grondwet opzij te schuiven.

Stop ongrondwettelijke krimpaanpak Zeeuws-Vlaanderen!

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan waarom de voorgenomen fusie van het voortgezet onderwijs in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen indruist tegen artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Hij benadrukt dat er moet worden gekozen voor een andere vorm van samenwerking die wél aan de Grondwet voldoet. Die mogelijkheid is er: de samenwerkingsschool.

Het fusieplan in Zeeuws-Vlaanderen voorziet in de samenvoeging van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen tot een nieuwe christelijke school voor voortgezet onderwijs. In de statuten van de nieuwe organisatie staat niets vermeld dat nog verwijst naar het openbaar onderwijs.

Als de fusie volgens plan doorgaat, zou dus in heel Zeeuws-Vlaanderen geen openbaar voortgezet onderwijs meer zijn, terwijl in artikel 23 van de Grondwet heel duidelijk de eis van alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs staat vermeld.

In de brief aan de Tweede Kamer wordt ook gewezen op inconsequenties in beleid. Zo staat in het regeerakkoord dat het kabinet de vrijheid van onderwijs hoog acht en zelfs wil versterken, terwijl de krimpaanpak in Zeeuws-Vlaanderen diezelfde vrijheid van onderwijs opzijschuift.

Bovendien negeert Slob met zijn aanpak bewust de mogelijkheid van de samenwerkingsschool van openbaar en bijzonder onderwijs. Daarvoor is nota bene na vier decennia politieke discussie de Grondwet gewijzigd. Als in Terneuzen wordt gekozen voor de samenwerkingsschool, wordt wel aan de Grondwet voldaan.

Lees de brief aan de Tweede Kamer

Gemeenteraad schuift bij scholenfusie Grondwet opzij

De gemeenteraad van Terneuzen heeft dinsdagavond ingestemd met de fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede met het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege, meldt de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC). Het is opmerkelijk dat de raad hiermee akkoord is gegaan, omdat de fusie niet voldoet aan de grondwettelijke eis dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

Met de fusie verdwijnt het openbaar voortgezet onderwijs uit Zeeuws-Vlaanderen. De fusieschool krijgt een christelijke identiteit. In de statuten staat niets vermeld dat verwijst naar het openbaar onderwijs, terwijl dat op basis van de Grondwet overal in Nederland, dus ook in Zeeuws-Vlaanderen, voorhanden moet zijn.

De Zeeuwse krant schrijft dat het voor de gemeenteraad het belangrijkste is dat er goed voortgezet onderwijs in het gebied blijft bestaan en dat er nu moet worden doorgepakt. De raad heeft hiermee de grondwettelijk vereiste alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs opzijgeschoven.

De PZC meldt dat waarnemend directeur Piet de Witte van De Rede als inspreker in de raadscommissie nog wel heeft benadrukt dat de algemene toegankelijkheid voor leerlingen en docenten gegarandeerd blijft, maar dat staat niet als zodanig in de statuten.

Fusieplan Zeeuws-Vlaanderen botst met Grondwet

Als de fusieplannen voor het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen ongewijzigd doorgaan, kunnen ouders die openbaar onderwijs willen daar nergens meer terecht. Adviseur Ronald Bloemers van VOS/ABB noemt dat in de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) een ‘unieke situatie’ die botst met de Grondwet.

Het voornemen is om de enige openbare middelbare school in Zeeuws-Vlaanderen, SSG De Rede in Terneuzen, per 1 augustus te laten opgaan in het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege. Als dat doorgaat, ontstaat de voor Nederland unieke situatie dat er in een groot gebied geen openbaar voortgezet onderwijs meer is, terwijl in artikel 23 van de Grondwet is vastgelegd dat dat wel moet.

Bloemers wijst erop dat in de statuten van de fusieschool helemaal nergens iets vermeld staat over openbaar onderwijs. Hij vindt dat buitengewoon vreemd, omdat ook ouders van leerlingen die bewust voor openbaar onderwijs kiezen zich in de nieuwe fusieschool moeten kunnen herkennen. ‘Anders loop je de kans dat nog meer leerlingen naar België trekken’, aldus Bloemers in de PZC.

Brief aan gemeenteraad

De gemeenteraad van Terneuzen spreekt aanstaande dinsdagavond over de voorgenomen fusie. VOS/ABB dringt er in een brief aan de gemeenteraad op aan om niet akkoord te gaan met het plan zoals dat nu voorligt, omdat dat dat niet voldoet aan de grondwettelijke eis dat overal openbaar onderwijs moet zijn.

Lees de brief

Minister en Tweede Kamer negeren Grondwet

Het is treurig te constateren dat de landelijke politiek geen oog heeft voor de grondwettelijke eis dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

De kwestie speelt nu in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen, waar door een voorgenomen fusie in Terneuzen het openbaar voortgezet onderwijs mogelijk verdwijnt. Het plan is om Openbare Scholengemeenschap De Rede, de enige openbare vo-school in Zeeuws-Vlaanderen, te laten opgaan in het christelijke Zeldenrust-Steelant College.

Openbaar onderwijs móet

Dat is de omgekeerde wereld: de grondwettelijke alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs betekent immers, kort gezegd, dat openbaar onderwijs móet en dat bijzonder onderwijs daarnaast mág.

We hebben over de kwestie in Zeeuws-Vlaanderen aan de bel getrokken bij onderwijsminister Arie Slob. De ChristenUnie-minister geeft niet thuis. Hij stelt doodleuk dat van die grondwettelijke eis kan worden afgeweken. Daarvoor is voor hem de kous af. Het is buitengewoon triest dat een minister zo met onze Grondwet omgaat.

De Eerste en Tweede Kamer hebben de afgelopen decennia vaak gedebatteerd over de noodzaak van instandhouding van het openbaar en bijzonder onderwijs, zoals bij het wetsvoorstel van de samenwerkingsschool, waarvoor de Grondwet zelfs is gewijzigd. De minister gaat in zijn retoriek volledig voorbij aan wat de beide Kamers als (grond)wetgever hierover hebben gebezigd.

Natuurlijk hebben wij deze onverkwikkelijke kwestie ook aan de orde gesteld in de Tweede Kamer, maar ook daar lijkt men zich er weinig van aan te trekken. Dat is vreemd, omdat juist de Tweede Kamer hier oog voor zou moeten hebben. Het gaat hier echt om het principe dat we in Nederland leven naar de regels die we met elkaar hebben vastgelegd. De Grondwet kun je niet zomaar opzijschuiven.

Samenwerkingsschool

Terwijl de oplossing zo simpel is: maak van de twee scholen voor voortgezet onderwijs in Terneuzen een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt. We hebben sinds 1 januari de wettelijke mogelijkheid om het zo te regelen. Dan mogen we verwachten dat de nieuwe wet in kwesties zoals in Zeeuws-Vlaanderen ook wordt benut!

Overigens is het nog geen gelopen race in Zeeuws-Vlaanderen. Minister Slob meldt dat de medezeggenschapsraden van de betrokken scholen er inmiddels mee akkoord zijn gegaan om de openbare school te laten opgaan in de christelijke buurman, maar dat is nog geenszins het geval. Bovendien moet de algemene ledenvergadering van het Zeldenrust-Steelant College zich er nog over uitspreken.

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB

Minister verdedigt fusie Zeeuws-Vlaanderen

Minister Slob van Onderwijs gaat niet in op de waarschuwing van VOS/ABB dat het openbaar voortgezet onderwijs verdwijnt uit Zeeuws-Vlaanderen, hetgeen ongrondwettelijk is. Hij verdedigt een omstreden scholenfusie.

In zijn officiële reactie zegt Slob alleen dat hij het niet eens is met VOS/ABB  dat in Zeeuws-Vlaanderen het duale stysteem wordt uitgehold. Dit schrijft hij aan de Tweede Kamer over de kwestie in Zeeuws-Vlaanderen. Daar heeft het voortgezet onderwijs te maken met leerlingdaling door demografische krimp en weglek van leerlingen naar België.

Een speciaal hiervoor opgerichte Taskforce Zeeuws-Vlaanderen wil de problemen oplossen door de bestaande schoolbesturen te laten opgaan in één stichting op algemeen bijzondere grondslag, terwijl tegelijkertijd twee vo-scholen in Terneuzen fuseren. Dit betreft de openbare scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege, die samen verdergaan als één christelijke school. Daarmee verdwijnt de laatste openbare vo-school uit Zeeuws-Vlaanderen.

Samenwerkingsschool garandeert openbaar onderwijs

VOS/ABB heeft de minister en alle betrokken instanties geadviseerd om een samenwerkingsschool in te richten in Terneuzen, om zo het openbaar onderwijs te garanderen. Artikel 23 van de Grondwet bepaalt immers dat overal in Nederland openbaar onderwijs beschikbaar moet zijn, en de grondwet geldt natuurlijk ook voor Zeeuws-Vlaanderen.

Minister Slob wijst in zijn brief op lid 4 van artikel 23, waarin staat dat gemeenten de opdracht hebben te voorzien in een genoegzaam aantal openbare scholen, waarbij ‘bij wet van dit uitgangspunt kan worden afgeweken’. Volgens Slob betekent dit niet dat er in elke gemeente een school voor openbaar voortgezet onderwijs moet zijn. Hij vindt het wel essentieel dat voortgezet onderwijs voor alle jongeren breed toegankelijk en kosteloos is. Aan die eis zou het plan van de Taskforce volgens hem wel voldoen. Hij wijst erop dat de schoolbesturen in Zeeuws-Vlaanderen allemaal hebben ingestemd met de fusie.

Omroep Zeeland meldde recent dat ouders wel vraagtekens zetten bij de voorgenomen  scholenfusie in Terneuzen. In tegenstelling tot wat minister Slob schrijft, heeft de medezeggenschapsraad van De Rede (nog) niet ingestemd met de fusie.

Lees de Kamerbrief van minister Slob.

 

Ouders zetten vraagtekens bij fusie Zeeuws-Vlaanderen

Ouders zetten vraagtekens bij de voorgenomen fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen, meldt Omroep Zeeland.

Volgens de regionale zender is het belangrijkste struikelblok bij de fusie het behoud van identiteit. Het plan tot fusie voorziet in een christelijke school waarin het openbaar onderwijs niet meer bestaat. Daarmee zou het openbaar voortgezet onderwijs uit Zeeuws-Vlaanderen verdwijnen.

‘Ik hoop dat kinderen hun eigen identiteit kunnen behouden. Gelovig of niet’, zo citeert Omroep Zeeland de vader van een leerling van De Rede. Er zijn ook ouders die vinden dat een christelijke school tegenwoordig nog maar heel weinig verschilt van een openbare school.

Fusie moet aan Grondwet voldoen

VOS/ABB benadrukt dat de voorgenomen fusie in Zeeuws-Vlaanderen indruist tegen de garantiefunctie van het openbaar onderwijs, zoals die is vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. 

Het uitgangspunt is kort gezegd dat openbaar onderwijs móet en dat bijzonder onderwijs mág. De Grondwet geldt (natuurlijk) ook voor Zeeuws-Vlaanderen, wat inhoudt dat De Rede als enige openbare vo-school in het gebied niet mag opgaan in een christelijke school.

Samenwerkingsschool

Een simpele oplossing is om in Terneuzen te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt.

VOS/ABB adviseert alle betrokken instanties om het plan van aanpak mede op basis hiervan vorm te geven. Dan past het, zoals het hoort, binnen de nadrukkelijk vastgelegde kaders van de Nederlandse Grondwet.

Krimpaanpak Zeeuws-Vlaanderen moet binnen Grondwet

Alle betrokkenen bij het proces in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen om daar een adequaat aanbod van voortgezet onderwijs te behouden, zijn het met elkaar eens over een plan van aanpak. VOS/ABB juicht een breedgedragen en zorgvuldige aanpak toe op basis van de garantiefunctie van het openbaar onderwijs zoals die in de Nederlandse Grondwet is vastgelegd.

De positieve inzet van de ministeries van OCW en Binnenlandse Zaken, de provincie Zeeland, de drie gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen en betrokken schoolbesturen is dat het gebied een adequaat aanbod van voortgezet onderwijs moet behouden.

Openbaar onderwijs

Een punt van nadrukkelijke aandacht is echter dat het plan van aanpak is gebaseerd op een advies van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen, die bij het opstellen daarvan geen oog heeft gehad voor de grondwettelijke garantiefunctie van het openbaar onderwijs.

De opzet is om van vier naar één schoolbestuur voor algemeen bijzonder onderwijs en van vier scholen naar drie scholen voor voortgezet onderwijs te gaan. Daarbij zou de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede in Terneuzen opgaan in het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege, wat het einde zou zijn van het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen.

Artikel 23 Grondwet

Artikel 23 van de Grondwet bepaalt echter dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn. Het grondwettelijke uitgangspunt is kort gezegd dat openbaar onderwijs moet en dat bijzonder onderwijs mag. De Grondwet geldt (natuurlijk) ook voor Zeeuws-Vlaanderen, wat inhoudt dat De Rede als enige openbare vo-school in het gebied niet mag opgaan in een christelijke school.

Een simpele oplossing is om in Terneuzen te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt. VOS/ABB adviseert alle betrokken instanties om het plan van aanpak mede op basis hiervan vorm te geven en om dat tevens te doen binnen de nadrukkelijk vastgelegde kaders van de Nederlandse Grondwet.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl

Openbaar onderwijs moet, ook in Zeeuws-Vlaanderen

Het plan dat voor Zeeuws-Vlaanderen is gepresenteerd om daar voldoende voortgezet onderwijs te behouden, is ongrondwettelijk, benadrukt directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB in Trouw.

Teegelbeckers herhaalt in de krant wat hij eerder in een nieuwsbericht op deze website benadrukte, namelijk dat er in grondwettelijke zin niets van het plan van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen klopt om de openbare en de christelijke school voor voortgezet onderwijs in Terneuzen samen te voegen tot een christelijke school. Ook het plan om deze krimpregio bestuurlijk onder de vlag van het algemeen bijzonder onderwijs te brengen, druist in tegen de Grondwet.

‘De overheid heeft de plicht om te zorgen voor openbare scholen in de regio. Dat staat in artikel 23 van onze Grondwet. Ik constateer een blinde vlek voor het belang van het openbaar onderwijs’, aldus Teegelbeckers in Trouw. Een simpele oplossing is om te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt.

Grondwet geldt ook in Zeeuws-Vlaanderen

De Terneuzense PvdA-wethouder Cees Liefting houdt echter vast aan de oplossing die de taskforce voorstaat, hoewel die oplossing dus niet te rijmen valt met de Grondwet. ‘Na veel onderhandelen, is dit eruit gekomen’, aldus Liefting.

Oud-voorzitter Kete Kervezee van de PO-Raad, die de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen leidde, ziet de botsing met de Grondwet evenmin als een probleem. Zij verkeert in de veronderstelling dat het plan aan artikel 23 voldoet als de christelijke fusieschool een identiteitscommissie krijgt en geen enkele leerling weigert.

Lees het artikel in Trouw.

Lees ook de column van Hans Teegelbeckers in het decembernummer van ons magazine Naar School!.

Zeeuws-Vlaanderen krijgt niet de ‘eilandenstatus’

Het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen hoeft niet te rekenen op extra geld. Onderwijsminister Arie Slob laat in antwoord op Kamervragen weten dat het gebied niet de ‘eilandenstatus’ krijgt, zoals die geldt voor de Waddeneilanden. Ook stelt hij dat er geen onderwijsgeld naar Zeeuws-Vlaamse startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar zal gaan.

Slob wijst erop dat de Beleidsregel uitzonderingsscholen VO 2013 extra bekostiging toekent aan scholen onder de opheffingsnorm die op eilanden staan. ‘De school moet daarvoor omringd zijn door water en niet verbonden door een brug of tunnel’, aldus de minister.

Het doel van de beleidsregel is volgens Slob om scholen die vanwege zeer specifieke omstandigheden onder de opheffingsnorm zitten, niet op te heffen en te kunnen blijven bekostigen. Hij erkent dat de vier scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen te kampen met teruglopende leerlingenaantallen, maar hij wijst er ook op dat ze allemaal ruim boven de opheffingsnorm zitten.

Openbaar onderwijs móet

De antwoorden van Slob volgen op vragen van SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint en zijn collega’s Lisa Westerveld van GroenLinks en Kirsten van den Hul van de PvdA over het adviesrapport Gewoon goed onderwijs!. Daarin staat dat het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen vanwege bevolkingskrimp terug moet van vier verschillende schoolbesturen naar één bestuur voor bijzonder onderwijs en van vier scholen naar drie scholen.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB wijst erop dat het advies indruist tegen de Grondwet. Als het advies werkelijkheid wordt, verdwijnt namelijk het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen en dan is er geen sprake meer van het duale bestel, zoals dat is vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. Dit artikel bepaalt expliciet dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

Minister Slob heeft aan VOS/ABB laten weten dat hij met een reactie zal komen op de constatering dat het advies van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen tegen Grondwet indruist. De vragen van Kwint, Westerveld en Van den Hul gingen hier niet over.

Startgroepen en kinderopvang

De vragen gingen wel over structurele financiering van startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar. Daarmee zou kunnen worden voorkomen dat Nederlandse ouders in Zeeuws-Vlaanderen kiezen voor scholen in België, waar kinderen al vanaf 2,5 jaar welkom zijn en die bovendien spotgoedkope kinderopvang aanbieden.

De minister merkt over de financiering van dergelijke startgroepen op dat onderwijsgeld daar niet voor bedoeld is. ‘Kinderopvang en startgroepen vallen onder de verantwoordelijkheid van de minister van SZW’, aldus Slob, die daaraan toevoegt dat hij deze kwestie onder de aandacht zal brengen van zijn collega Wouter Koolmees.

Trek de portemonnee voor Zeeuws-Vlaanderen!

De nieuwe regering moet de portemonnee trekken voor het breed gedragen plan van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen, zeggen VOS/ABB en de protestants-christelijke en rooms-katholieke profielorganisatie Verus tegen minister Arie Slob voor primair en voortgezet onderwijs. 

De Zeeuws-Vlaamse middelbare scholen stemmen in met de aanbeveling van de taskforce om van vier naar één schoolbestuur en van vier scholen naar drie scholen voor voortgezet onderwijs te gaan. Zij nemen daarmee samen de verantwoordelijkheid voor toekomstbestendig voortgezet onderwijs.

Openbaar onderwijs Zeeuws-Vlaanderen behouden

De aanbeveling tot fusie, zoals die in het rapport van de taskforce staat, botst echter met de grondwettelijke eis dat overal in Nederland, dus ook in Zeeuws-Vlaanderen, openbaar onderwijs moet zijn. In het rapport staat dat er één stichting voor algemeen bijzonder onderwijs moet komen. Daarmee zou het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen verdwijnen.

VOS/ABB benadrukt dat een fusie tot één samenwerkingsbestuur van samenwerkingsscholen meer voor de hand ligt. Daarmee zou zowel het openbaar als bijzonder onderwijs voor Zeeuws-Vlaanderen behouden blijven. Op deze manier zou dus wel aan grondwetsartikel 23 voldaan worden en blijft het duale bestel bestaan.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB heeft dit toegelicht op Omroep Zeeland.

Grote leerlingendaling

Scholen in Zeeuws-Vlaanderen hebben het al jaren zwaar, omdat het aantal leerlingen sterk afneemt. Veel kinderen gaan al op jonge leeftijd naar scholen in België. Het wordt steeds lastiger om met minder kinderen voldoende onderwijs te behouden.

Als er scholen voor voortgezet onderwijs dicht moeten, dreigt de situatie dat leerlingen van 12 tot 18 jaar over grote afstanden (tot 30 kilometer) moeten gaan reizen. Dat is extra bezwaarlijk, omdat Zeeuws-Vlaanderen relatief weinig openbaar vervoer heeft.

Net als op de Wadden

VOS/ABB en Verus roepen minister Slob op het onderwijs voor deze kinderen en de scholen in Zeeuws-Vlaanderen te redden door structureel toereikende financiële middelen vrij te maken. Zoals scholen op Waddeneilanden een aparte status hebben vanwege slechte bereikbaarheid van scholen en de lage leerlingdichtheid, zou ook Zeeuws-Vlaanderen apart behandeld moeten worden.

Steun startgroepen duurzaam

Veel ouders en kinderen uit Zeeuws-Vlaanderen kiezen voor België omdat het dichtbij is en omdat kinderopvang vanaf twee-en-een-half jaar daar vrijwel gratis is. Als ouders voor hun kinderen niet voor het Zeeuws-Vlaamse basisonderwijs kiezen, heeft dit ook negatief effect op het voortgezet onderwijs in het gebied.

Om deze ontwikkeling tegen te gaan is met succes geëxperimenteerd met startgroepen in Zeeuws-Vlaanderen. Kinderen zijn al jong welkom, tegen gereduceerd tarief. Het is daarom goed dat de Taskforce adviseert structureel extra middelen vrij te maken voor startgroepen. Den Haag zou dit advies moeten overnemen.

Lees het rapport

 

Krimpregio hoeft niet te rekenen op extra geld

Schoolbesturen in een krimpregio zijn zelf verantwoordelijk voor een dekkend onderwijsaanbod en ze hoeven echt niet te rekenen op extra geld. Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Sander Dekker van OCW op Kamervragen van de VVD over de situatie van het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen. 

De Kamervragen van VVD-Kamerleden Karin Straus en André Bosman volgden op een artikel in de Provinciale Zeeuwse Courant over een brandbrief die vier vo-scholen in april stuurden aan de Zeeuws-Vlaamse gemeenten Sluis, Hulst en Terneuzen.

De afzenders van die brief waren de openbare scholengemeenschap De Rede in Terneuzen, het algemeen bijzondere Zwin College in Oostburg, de samenwerkingsschool Zeldenrust-Steelant College in Terneuzen en de Stichting Katholiek Voortgezet Onderwijs Hulst.

Onacceptabel scenario

Zij vroegen in hun brandbrief steun aan de gemeentebestuurders voor een pleidooi om extra geld. Ze gaven aan dat ze zonder extra geld niet langer hetzelfde onderwijsaanbod kunnen blijven bieden. Dat is volgens hen ‘een onacceptabel scenario’.

Het extra geld is volgens de scholen nodig voor een andere organisatie, digitale hulpmiddelen bij de inrichting van schooloverstijgend onderwijs, vervoer van leerlingen en/of docenten tussen scholen en het op niveau houden van passend onderwijs.

Samenwerking in krimpregio

In zijn antwoorden bevestigt staatssecretaris Dekker dat ook in krimpgebieden elke leerling recht heeft op onderwijs dat bij hem of haar past. Uitgangspunt voor een dekkend onderwijsaanbod is volgens hem dat schoolbesturen in de regio daar zelf verantwoordelijk voor zijn en dat ze het aanbod met elkaar moeten afstemmen.

De staatssecretaris benadrukt dat het ministerie van OCW al geruime tijd in gesprek is met de betrokken schoolbesturen in ZeeuwsVlaanderen om hen te ondersteunen en met hen mee te denken. ‘In deze gesprekken staan de plannen van de scholen en de ervaren belemmeringen centraal’, aldus Dekker.

Geen extra geld

Hij wijst er verder op dat met subsidie van OCW van 2010 tot 2015 de Onderwijsautoriteit Zeeland (OAZ) actief is geweest, ook in Zeeuws-Vlaanderen, om te helpen bij het opzetten van een plan voor een toekomstbestendig onderwijsaanbod. ‘Daarna hebben de Zeeuws-Vlaamse besturen met succes een beroep gedaan op de regeling regionale
procesbegeleiders van OCW’, zo meldt de staatssecretaris.

Hij vervolgt: ‘Mede dankzij deze inzet is het de besturen gelukt het techniekonderwijs in het vmbo gezamenlijk te organiseren in het Centrum voor Toptechniek in Terneuzen. Ook hebben ze plannen gemaakt om samen te werken bij de overige onderwijssoorten, onder andere door de inzet van ICT voor afstandsonderwijs. Deze initiatieven zijn stappen in de goede richting.’ In de komende tijd zullen de besturen deze samenwerking moeten intensiveren, vindt Dekker.

In de antwoorden van Dekker staat niets over extra geld, terwijl de scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen daarom zitten te springen.

Kamervragen na noodkreet Zeeuws-Vlaamse scholen

De VVD heeft Kamervragen gesteld na een brandbrief van vier scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen, die door krimp in nood komen. Ze geven aan dat ze wel moeten samenwerken om de onderwijskwaliteit in het gebied te kunnen waarborgen. Maar daar is geld voor nodig.

De Tweede Kamerleden Straus en Bosman van de VVD vragen staatssecretaris Dekker nu of hij ervan op de hoogte is dat de vo-scholen in Zeeuws-Vlaanderen door krimp in de problemen komen. Zij vinden dat de samenwerking tussen scholen in krimpregio’s moet worden bevorderd en vragen Dekker wat hij vindt van hun samenwerkingsplannen. ‘Bent u bereid met de besturen van deze scholen in overleg te gaan over een passende oplossing?’, aldus de Kamerleden. Zij stuurden hun Kamervragen in op 29 april.

Sluis, Hulst en Terneuzen
Aanleiding daarvoor was een artikel in de Provinciale Zeeuwse Courant over de brief die de vier scholen eerder deze maand stuurden aan de gemeenten Sluis, Hulst en Terneuzen. Het gaat om de openbare scholengemeenschap De Rede in Terneuzen, het algemeen bijzondere Zwin College in Oostburg, het protestants-christelijke Zeldenrust-Steelant College en de Stichting Katholiek Voortgezet onderwijs Hulst. Zij vragen in hun brandbreuf steun aan de gemeentebestuurders voor een pleidooi om extra geld. Ze geven aan dat ze zonder extra geld niet langer hetzelfde onderwijsaanbod kunnen blijven bieden aan de leerlingen in hun regio, en dat ze dat ‘een onacceptabel scenario’ vinden.

Het extra geld is nodig voor een andere organisatie, digitale hulpmiddelen bij de inrichting van schooloverstijgend onderwijs, vervoer van leerlingen en/of docenten tussen scholen, en het op niveau houden van passend onderwijs, ook voor leerplichtige nieuwkomers, wat een vergroot risico inhoudt op extra instroom in het LWOO (leerwegondersteund onderwijs).

 

 

Kinderen Zeeuws-Vlaanderen vanaf 3 jaar naar basisschool

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil dat kinderen in grensdorpen in Zeeuws-Vlaanderen vanaf 3 jaar naar de basisschool kunnen, meldt de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC).

Door het voor ouders in Zeeuws-Vlaanderen mogelijk te maken hun kind al vanaf 3 jaar naar de basisschool te laten gaan, zou kunnen worden voorkomen ze kiezen voor een school in België. Daar kunnen kinderen al vanaf 2,5 jaar naar school en is bovendien de kinderopvang die aan de scholen vastzit spotgoedkoop.

De PZC schrijft dat op dit moment bijna 600 kinderen tussen 5 en 12 jaar uit Zeeuws-Vlaanderen in België naar school gaan. De afname van het aantal leerlingen op basisscholen in Zeeuws-Vlaanderen is daardoor sterker dan in vergelijkbare krimpregio’s.

In september pleitte bestuursvoorzitter Peter de Jong van Perspecto ervoor om in alle basisscholen in Zeeuws-Vlaamse grensdorpen peuterklassen in te richten. In 2011 begon hier al een proef mee in het grensdorp Koewacht.

Perspecto is het bestuur van in totaal 31 openbare, rooms-katholieke en protestants-christelijke scholen in de gemeenten Hulst en Terneuzen.

Zeeuwse juffen en meesters honkvast

Hoewel in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen nauwelijks werk is voor jonge leraren, gaan er maar weinig naar Vlaanderen waar de scholen staan te springen om personeel. Dat heeft te maken met hun honkvastheid, maar ook met veel papierwerk en reiskosten die niet worden vergoed.

In de Volkskrant komt de 22-jarige Samantha Burm aan het woord. Zij koos ervoor om tijdens haar studie aan de pabo van de Hogeschool Zeeland haar stage te doen op de openbare kleuter- en lagere school De Kleurenboom in Ekeren. Deze school valt onder het Stedelijk Onderwijs in Antwerpen. Na haar stage kon ze daar blijven en Burm besloot om in Ekeren te gaan wonen. Ze kent maar weinig Nederlandse leerkrachten die haar voorbeeld willen volgen.

‘De mensen die ik ken in Zeeuws-Vlaanderen, die willen blijven waar ze zijn opgegroeid. Ze willen niet weg uit hun vertrouwde omgeving. Ze gaan misschien in Breda studeren maar daarna keren ze terug. Dat is misschien de grootste hindernis: de angst voor het onbekende’, aldus Burm.

Ook andere factoren kunnen een hindernis zijn, zoals het papierwerk dat samenhangt met de overstap naar het Vlaamse onderwijs. Bovendien vinden jonge Nederlandse leraren de reiskosten te hoog. Scholen in Vlaanderen vergoeden slechts reiskosten op basis van openbaar vervoer. Voor leraren uit Zeeuws-Vlaanderen is dat geen optie.

Burm is in Vlaanderen gaan wonen, zodat ze niet meer twee uur per dag in de auto hoeft te zitten. In het weekend ziet ze haar familie en vrienden in Terneuzen.

Scholen in met name Antwerpen en Gent hebben veel nieuw personeel nodig. Alleen al in Antwerpen heeft het primair onderwijs de komende jaren 3500 nieuwe leerkrachten nodig.

Magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs besteedde in 2013 aandacht aan de groeiende personeelstekorten in Vlaanderen en de mogelijkheid voor Nederlandse leerkrachten om daar aan het werk te gaan.

Download het artikel ‘Vlak over de grens is genoeg werk’

‘Peuterklassen in alle Zeeuws-Vlaamse grensdorpen’

In alle grensdorpen in Zeeuws-Vlaanderen zouden peuterklassen moeten komen om de trend te keren dat steeds meer kinderen naar een school in België gaan. Dat zegt bestuursvoorzitter Peter de Jong van Onderwijsgroep Perspecto tegen Omroep Zeeland.

In Zeeuws-Vlaanderen begon in 2011 een proef om leerlingen al vanaf 2,5 jaar toegang te geven tot de basisschool. De proef in enkele grensdorpen staat onder andere in het teken van het keren van de trend dat steeds meer Zeeuws-Vlaamse ouders kiezen voor basisonderwijs in België.

Kinderen kunnen in Vlaanderen al vanaf 2,5 jaar terecht in het basisonderwijs. Op die manier hoeven ouders geen gebruik te maken van de dure Nederlandse kinderopvang. De basisscholen in Vlaanderen kennen slechts een geringe ouderbijdrage. Bovendien is de buitenschoolse opvang er spotgoedkoop.

Toenmalig minister Marja van Bijsterveldt van OCW zei dat zij met deze proef basisscholen de helpende hand wilde bieden om de terugloop van het aantal leerlingen tegen te gaan. ‘Het is belangrijk dat leerlingen in hun eigen buurt of dorp op school kunnen blijven. Dat is goed voor de leefbaarheid in de dorpen en de menselijke maat’, aldus Van Bijsterveldt in 2011.

Bestuursvoorzitter De Jong van Onderwijsgroep Perspecto, met in totaal 31 openbare, rooms-katholieke en protestants-christelijke scholen in de gemeenten Hulst en Terneuzen, zegt nu dat de proef met peuterklassen wat hem betreft moet worden uitgebreid tot alle grensdorpen in Zeeuws-Vlaanderen. ‘We zijn in overleg met de gemeenten en met het ministerie om dit voor elkaar te krijgen’, aldus De Jong op Omroep Zeeland.

PvdA in krimpend Sluis wil onderwijs reorganiseren

De PvdA in de gemeente Sluis wil dat er van de huidige twintig basisscholen in het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen acht overblijven. Als het voortgezet onderwijs een bepaald aanbod niet kan realiseren, moet er voor leerlingen vervoer komen naar Terneuzen

In het verkiezingsprogramma van de PvdA in de gemeente Sluis staat dat de bij VOS/ABB aangesloten Stichting Escalda voor openbaar primair onderwijs zou moeten fuseren met het christelijke schoolbestuur Scoba.

De acht basisscholen die uiteindelijk in de gemeente Sluis zouden moeten overblijven, moeten brede scholen worden met voor-, tussen- en naschoolse opvang. ‘Om scholen voor iedereen bereikbaar te houden, wordt een schoolbus ingezet vanuit kernen waar geen school meer is naar de dichtstbijzijnde school’, zo schrijft de PvdA.

Ook in het voortgezet onderwijs wil de PvdA veranderingen. Omdat het Zwin College in Oostburg een streekfunctie heeft, streeft de partij naar ‘een zo breed mogelijk aanbod’. Indien echter bepaalde opleidingen/richtingen niet langer in Oostburg kunnen
blijven bestaan, moet er worden gezorgd voor gratis vervoer van leerlingen naar het voortgezet onderwijs in Terneuzen.

De PvdA in de gemeente Sluis wil ook meer afstemming en samenwerking zoeken met het onderwijs in Vlaanderen. Daarbij komen het voortgezet onderwijs in Maldegem en Knokke en het middelbaar en hoger beroepsonderwijs alsmede de universiteit in Gent In beeld.

Omroep Zeeland heeft aandacht besteed aan het plan van de PvdA.

Leraren uit Zeeuws-Vlaanderen mogelijk naar Antwerpen

Antwerpen zit te springen om leerkrachten. Daarom organiseert de stad in oktober een bijeenkomst voor Nederlandse docenten uit Zeeuws-Vlaanderen die in Antwerpen willen gaan lesgeven.

In de Vlaamse krant De Morgen zegt de Antwerpse coördinator lerarentekort Pieter Vissers dat het op dit moment nog wel meevalt met het aantal vacatures, maar dat het aantal in de loop van het schooljaar gaat oplopen, vooral vanwege vervangingen. ‘Vroeger merkte je die krapte na kerst. Nu, door het schaarse aanbod, loopt het al vroeger moeizaam’, aldus Vissers.

Het aantal vacatures in Antwerpen neemt de komende jaren verder toe, doordat er meer leraren uitstromen dan er studenten van de opleidingen komen. Bovendien groeit het aantal leerlingen in de stad aan de Schelde.

Antwerpen is vooral op zoek naar leerkrachten basisonderwijs. Er is daarover contact met de bij VOS/ABB aangesloten scholengroep LeerTij-Kapriom in het demografische krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen. LeerTij-Kapriom heeft te kampen met een forse daling van het aantal leerlingen en daardoor met dalende werkgelegenheid.

In oktober organiseren de stad Antwerpen en LeerTij-Kapriom een informatiebijeenkomst voor Nederlandse leerkrachten die de grens willen oversteken. Coördinator Vissers meldt dat in maart mogelijk een tweede bijeenkomst volgt voor leraren uit andere delen van Nederland.

Nederlandse leerkrachten en pabo-studenten die in Antwerpen willen gaan werken, moeten nog wel een bijscholing volgen. Zo moeten ze worden bijgespijkerd op het gebied van de Belgische topografie. Ook moeten ze Frans leren.

In de jaren 90 was de situatie omgekeerd. Toen had Vlaanderen een overschot aan leerkrachten, terwijl Nederland vooral in de grote steden een tekort had. Er was toen een campagne om Vlaamse leerkrachten hiernaartoe te halen.

Besturenfusie in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen

De bij VOS/ABB aangesloten Onderwijsgroep LeerTij en de Stichting Kapriom in Zeeuws-Vlaanderen zijn samengevoegd. Dinsdag zijn de handtekeningen onder de notariële akte gezet.

Onder de nieuwe organisatie Onderwijsgroep LeerTij-Kapriom vallen in totaal 34 openbare, protestants-christelijke en rooms-katholieke basisscholen. In het komende schooljaar zullen dat er nog maar 31 zijn. Het midden en het oosten van Zeeuws-Vlaanderen, waar LeerTij-Kapriom actief is, hebben te maken met forse demografische krimp en als gevolg daarvan dalende leerlingenaantallen en dito inkomsten.

Met ingang van komend schooljaar fuseert daarom openbare basisschool De Piramide in Terneuzen met de rooms-katholieke basisschool De Kameleon in die plaats. In het dorp Kloosterzande gaan de basisschool Ter Duinen en de openbare Sandeschool met elkaar samen. De basisschool Tervliet in Terhole gaat op in basisschool De Oostvogel in Lamswaarde.