Op 8 april waren wij aanwezig bij de expertmeeting Koloniaal- en slavernijverleden in het funderend onderwijs – van kerndoelen naar betekenisvolle praktijk. Vanuit de kernwaarden van VOS/ABB, vrijheid, gelijkwaardigheid en ontmoeting en vanuit ons koersdoel kansengelijkheid, vinden wij het belangrijk om actief betrokken te zijn bij de vertaling van nieuwe onderwijsontwikkelingen naar de praktijk van de school als inclusieve omgeving.
De openbare school is de plek waar ieder kind welkom is en waar ruimte is voor verschillende perspectieven op de samenleving.
Nieuwe kerndoelen: meer aandacht voor koloniaal- en slavernijverleden
De bijeenkomst stond in het teken van de definitieve conceptkerndoelen voor het leergebied Mens en Maatschappij, ontwikkeld door SLO en die vanaf augustus 2027 ingaan. In deze kerndoelen krijgt het koloniaal- en slavernijverleden van Nederland explicieter aandacht.
Daarnaast wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de doorwerking van het verleden in het heden. Dit betreft zowel negatieve gevolgen, zoals racisme en ongelijkheid, als positieve en verbindende invloeden, zoals culturele uitwisseling en veerkracht.
Betekenis voor de openbare schoolpraktijk
Voor openbare scholen is dit thema direct verbonden met hun maatschappelijke opdracht. De inclusieve school vraagt om een actieve en voortdurende houding waarin wordt gewerkt aan een leeromgeving waarin alle leerlingen zich gezien en erkend voelen.
Het behandelen van dit thema draagt bij aan:
- inzicht in de diversiteit van de samenleving
- het ontwikkelen van historisch en kritisch bewustzijn
- het kunnen plaatsen van actuele thema’s zoals discriminatie en ongelijkheid in een historische context
De nieuwe kerndoelen bieden scholen handvatten om deze opdracht in het curriculum op te nemen.
Aandachtspunten voor scholen en besturen
Tijdens de werksessie ‘De inclusieve school’ kwamen verschillende handelingsperspectieven naar voren voor schoolleiding en bestuur. Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer:
- Helder beleid als basis – zorg voor een gedragen visie met concrete doelen rondom inclusie.
- Verweven in het curriculum – geen los project, maar onderdeel van het dagelijkse onderwijs.
- Gedeelde taal en kennis – investeer in kennisopbouw zodat docenten zich zeker voelen.
- Verankering in de school – denk aan cultuur, bibliotheek en teamontwikkeling.
- Deel laagdrempelig – verspreid best practices via nieuwsbrief of intratnet.
Ondersteuning door VOS/ABB
VOS/ABB ondersteunt scholen bij de vraag hoe deze ontwikkelingen kunnen worden ingebed in de openbare identiteit en praktijk van de school. Scholen en besturen kunnen bij ons terecht met vragen over de vertaling van kerndoelen naar beleid, schoolcultuur en de invulling van de openbare opdracht.