Vandaag is het Paarse Vrijdag. Op deze jaarlijkse actiedag kleuren duizenden scholen (po, vo, mbo) paars. Scholen kunnen dan met activiteiten laten zien dat iedereen zichzelf mag zijn en dat niemand gepest of uitgesloten mag worden om wie die is. Paars verwijst naar die kleur in de regenboogvlag, het symbool van de LHBTI+- beweging, en staat voor kracht. Paarse Vrijdag is geen dag die als verrassing in een verder stil jaar moet komen. Maar het is wel de dag waarop jij zelf als bestuurder of leidinggevende een klein verschil kan maken.
Mooi en het kan ook schuren
Paarse Vrijdag is een kans om te werken aan inclusie en een bredere acceptatie van LHBTI-emancipatie. Maar het zorgt op zichzelf niet direct voor inclusie. Met de groei van de actiedag merkt het onderwijs ook dat het op steeds meer plekken kan schuren.
Allereerst zorgt Paarse Vrijdag soms juist voor onveiligheid en spanning voor LHBTI+-jongeren zelf, wanneer zij merken dat er weerstand of onbegrip is in hun omgeving. Aan de andere kant kan de dag schuren wanneer het wordt gepresenteerd als een morele verplichting. Als Paarse Vrijdag wordt opgelegd als morele acceptatieplicht in plaats van een oefening in democratisch samenleven, kan de weerstand groeien. Argumenten botsen omdat er verschillende perspectieven achter zitten. Als een school Paarse Vrijdag puur neerzet als een feest van ‘gelijkgestemden’, loopt zij het risico onbedoeld leerlingen, ouders of medewerkers uit te sluiten die vanuit hun religieuze achtergrond of andere overtuigingen moeite hebben met de thematiek.
Ruimte voor verschillende opvattingen én een harde ondergrens
Hoe vind je daarin de balans? Bewaak de harde ondergrens: sociale veiligheid is de grens. Intimidatie of uitsluiting (in welke richting dan ook) wordt op school nooit getolereerd. Daartegenover staat dat de oprechte morele worsteling die een leerling, ouder of medewerker ervaart met de thematiek er wel mag zijn, en op een veilige manier besproken moet kunnen worden. Er is een verschil tussen iemands persoonlijke opvattingen en de sociale veiligheid op school. De ondergrens is helder: die persoonlijke moeite betekent nooit dat je de ander mag kwetsen of uitsluiten. Wederzijds respect en een veilige, discriminatievrije omgeving gelden altijd voor iedereen.
Vandaag is pas het begin
Paarse Vrijdag is een mooie aanleiding om het gesprek over diversiteit te openen. Ervaar je vandaag weerstand of spanning? Trek je dan niet terug, maar ga juist met elkaar in gesprek. Stel elkaar de vraag: ‘Hoe verhouden wij ons tot elkaar als we fundamenteel anders denken over moraliteit, maar wél samen deze schoolgemeenschap vormen?’
Vragen over Paarse Vrijdag op jouw school? Neem contact met ons op:
Het is niet erg om hier als bestuurder of schoolleider mee te worstelen. Je kunt altijd terecht bij onze adviseurs identiteit via identiteit@vosabb.nl.