‘Onderwijs moet meer laten zien waar het mee bezig is’

‘Ik vind transparantie ontzettend belangrijk. Volgens mij moeten we als sector meer en beter laten zien waar we mee bezig zijn.’ Dat zegt  Jeroen Goes, voorzitter van het het college van bestuur van Stichting Fluvium, in een interview met de PO-Raad.

Volgens hem moeten schoolbestuurder altijd voor ogen houden waar het in het onderwijs allemaal om gaat, namelijk de leerlingen. ‘Zo zat ik laatst aan tafel met het samenwerkingsverband en de gesprekken worden soms zo abstract. Terwijl het eigenlijk gaat om kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte die we zo goed mogelijk onderwijs willen bieden. Dat vergeten bestuurders soms wel eens.’

Hij gaat ook in op de financiële verantwoording. ‘Ik merk dat het voor ouders, leraren en directeuren, die zitting hebben in de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad, best een hele kluif is om je door pagina’s van tabellen en cijfers te worstelen. Dit jaar heb ik de begroting voor het eerst visueel laten vormgeven. Dat hielp voor ons heel goed bij het voeren van een open gesprek over de verschillende bedragen.’

Lees het hele interview

Aanmelden Excellente Scholen kan t/m 22 mei

Scholen kunnen zich tot en met 22 mei aanmelden voor het nieuwe trajectjaar Excellente Scholen 2019.

Deelname staat open voor scholen voor primair onderwijs (inclusief speciaal basisonderwijs), speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs. Voorwaarde is dat de school de waardering ‘Goed’ van de Inspectie van het Onderwijs heeft.

Ga naar de aanmeldprocedure.

Medezeggenschap leerlingen: spel ‘Schoolgebouwd’

Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) kan het spel Schoolgebouwd worden besteld. Het is bedoeld om leerlingen in het voortgezet onderwijs te interesseren in medezeggenschap.

Het spel is een methode om leerlingen kennis te laten maken met medezeggenschap en ze te laten ervaren wat het betekent om mee te denken over zaken die spelen op school. Het kan ook worden ingezet in het kader van burgerschapsvorming.

Lees meer…

Slob positief over ‘onderwijsassistent-plus’

Onderwijsminister Arie Slob is positief over een bijscholingstraject tot onderwijsassistent-plus. Dit traject is bedoeld om met een bredere inzet van onderwijsassistenten het lerarentekort tegen te gaan.

SP-Kamerlid Peter Kwint stelde hierover kritische vragen aan Slob, mede naar aanleiding van deze tweet van leraar Jan van de Ven, die bekend is van PO in Actie:

De minister is in tegenstelling tot Kwint en Van de Ven positief over dit initiatief om het lerarentekort tegen te gaan. ‘Het werken met een divers team met verschillende (vak)specialisten, onderwijsassistenten/ ondersteuners en zij-instromers kan daaraan een bijdrage leveren’, aldus Slob.

Hij meldt dat de initiatiefnemer van het bijscholingstraject, de Brabantse Scholengroep Eenbes, het onderwijs anders wil organiseren. ‘Daarvoor achten zij het wenselijk om onderwijsassistenten breder te scholen. Het bestuur is zich ervan bewust dat ‘onderwijsassistenten-plus’ niet zelfstandig voor de klas mogen, noodsituaties daargelaten.’

Lees meer…

Inspectie slaat alarm over toenemende segregatie

De segregatie in het onderwijs is een almaar groeiend probleem. Dat signaleert de Inspectie van het Onderwijs. ‘We zien (…) dat groepen leerlingen elkaar steeds minder tegenkomen’, zo staat in het rapport De Staat van het Onderwijs 2019.

De inspectie waarschuwt ervoor dat het probleem van de segregatie steeds groter wordt als we er niets tegen ondernemen. Het probleem speelt volgens de inspectie onder andere in de steden. Het zorgt ervoor dat de kansenongelijkheid toeneemt.

In het rapport wordt segregatie in verband gebracht met versnippering van het aanbod. Hierbij noemt de inspectie de opkomst van profielscholen met een specifiek onderwijsaanbod, waarvoor ouders soms veel geld moeten betalen. Voorbeelden zijn technasia, cultuurprofielscholen en mediawijsheidscholen.

Artikel 23 en burgerschap

Deze segregatie komt bovenop de traditionele denominatieve scheidslijnen die het gevolg zijn van artikel 23 in de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Deze scheidslijnen lopen tussen het openbaar onderwijs dat van en voor iedereen is en de verschillende vormen van bijzonder onderwijs, zoals protestants-christelijk, rooms-katholiek en islamitisch onderwijs. Vorig jaar liet de inspectie al zien dat deze scheidslijnen een segregerend effect kunnen hebben.

De inspectie roept in verband met de toenemende segregatie en kansenongelijkheid op tot een gerichte en gezamenlijke aanpak voor alle sectoren. Zo benadrukt de inspectie dat alle scholen hun leerlingen moeten ‘voorbereiden op deelname in de samenleving’.

Wat dit betreft is de inspectie positief over de trend dat burgerschapsonderwijs en persoonsvorming steeds meer aandacht krijgen. ‘Scholen die extra in burgerschap investeren, lijken over de tijd betere uitkomsten te behalen’, zo staat in het rapport. Maar de inspectie signaleert ook dat de meeste scholen weinig of geen inzicht hebben in de resultaten van hun burgerschapsonderwijs.

Download De Staat van het Onderwijs 2019

‘Politieke hetze’ tegen Cornelius Haga Lyceum

Leerlingen en leraren van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam worden ‘meegezogen in een politieke hetze’. Dat stelt onderzoeker Johan Lievens van de Vrije Universiteit in Amsterdam in een interview met de christelijke profielorganisatie Verus. Hij is onlangs gepromoveerd op een onderzoek naar de vrijheid van onderwijs.

‘Het is politiek niet helemaal kosjer om deze school via een publiek proces te beoordelen’, zegt Lievens tegen Verus. ‘Geef de onderwijsinspectie de ruimte om haar rol te spelen in plaats van als individuele politicus beslissingen te nemen op basis van losse constateringen en vermoedens.’

Artikel 23

Het wijzigen van artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs, zoals bijvoorbeeld door de SP wordt gesuggereerd, om alle scholen te dwingen bepaalde grondrechten te eerbiedigen, is volgens Lievens niet nodig. ‘Dat kan volgens mij nu al: alle grondrechten staan op gelijke hoogte. Het is al in de onderwijswetgeving opgenomen dat we vereisen dat scholen jongeren opleiden in een pluralistische samenleving met respect voor anderen. Dat kan scherper geformuleerd worden, maar vereist geen aanpassing van de Grondwet.’

De islamitische school raakte in opspraak vanwege het onderwijs dat niet goed zijn voor de democratie en gericht zou zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Lees meer…

Slob staakt experiment flexibele schooltijden

Onderwijsminister Arie Slob zet een punt achter het experiment met flexibele schooltijden in het basisonderwijs. Alle scholen die aan dit experiment begonnen, moeten zich met ingang van het nieuwe schooljaar weer houden aan de centraal vastgestelde vakanties en de vijfdaagse schoolweek.

De reden om het experiment te staken, is gelegen in risico’s met betrekking tot de onderwijskwaliteit. De minister verwijst in een brief aan de Tweede Kamer naar bevindingen van de Inspectie van het Onderwijs. Die signaleert ‘dat na acht jaar vijf van de oorspronkelijke twaalf scholen door kwaliteitsproblemen uit het experiment zijn gestapt’. Bovendien hebben twee andere scholen volgens de minister ‘ingrijpende maatregelen getroffen om de kwaliteitsproblemen het hoofd te bieden’.

‘Hoewel het om een beperkte groep scholen gaat, maakt het wel duidelijk dat er flinke risico’s verbonden zijn aan flexibilisering van onderwijstijd, die een ongeclausuleerde invoering onwenselijk maakt’, zo staat in zijn brief.

Motie tegen vierdaagse schoolweek

De minister onderbouwt zijn besluit om het experiment stop te zetten ook met ‘onze gezamenlijke opvatting dat afwijking van de onderwijstijd geen structurele situatie mag zijn’. Deze opvatting zegt hij te delen met PvdA-Tweede Kamerlid Kirsten van den Hul, Lisa Westerveld van GroenLinks en SP’er Peter Kwint.

Zij kwamen onlangs met een motie naar aanleiding van het besluit van sommige schoolbesturen om vanwege het lerarentekort tijdelijk een vierdaagse schoolweek in te voeren. Die ondermijnt volgens hen ‘de gelijke kansen voor kinderen’.

Bovendien legt een vierdaagse schoolweek ‘een onevenredige belasting bij ouders en hun omgeving’. Van den Hul, Westerveld en Kwint wezen er in hun motie ook op dat de vierdaagse schoolweek geen oplossing zou zijn voor de hoge werkdruk van leraren.

Nederlanders niet heel bezorgd over onderwijs

Nederlanders maken zich een stuk minder zorgen over het onderwijs dan over de gezondheids- en ouderenzorg. Dat blijkt uit Burgerperspectieven 2019/1 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

De problemen die in het onderwijs worden ervaren, behoren niet tot de problemen die de gemiddelde Nederlander het meeste zorgen baren. Dat zijn wel de manier waarop wij in Nederland met elkaar samenleven, de immigratie en de daaraan gekoppelde integratie en ons inkomen en de economie.

Het onderwijs staat op de vijfde plaats als het gaat om de agendapunten die als belangrijkst worden ervaren. De gezondheids- en ouderenzorg staat op nummer 1.

Lees meer…

 

Artikel 23: onderwijs op basis van religie achterhaald!

De vrijheid om scholen te stichten op religieuze gronden heeft haar langste tijd gehad. Het is tijd voor de ontmanteling van het achterhaalde verzuilde onderwijsbestel op basis van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs. Dat benadrukken directeur-bestuurder Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) en directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB op de opiniepagina van Trouw.

Zij schrijven dat het openbaar onderwijs traditioneel de plek is waar iedereen welkom is, ongeacht religie of levensovertuiging. ‘Sterker nog, het openbaar onderwijs is de plek bij uitstek waar kinderen van allerlei gezindten elkaar ontmoeten op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect, juist ook voor elkaars verschillen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit de beste voorbereiding vormt op zelfstandig functioneren en constructief samenleven in onze pluriforme maatschappij.’

Verre van ideaal

Frijlink en Teegelbeckers verwijzen in hun opiniestuk naar de ophef over de ruimte die het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam neemt – ‘en kán nemen’ – op basis van de vrijheid van onderwijs. ‘Onder die vrijheid worden op deze school onder andere jongens en meisjes uit elkaar gehouden en zouden niet praktiserende moslims niet welkom zijn als leerkracht. Nog los van mogelijke misstanden is direct duidelijk dat een school als deze ver af staat van ons ideaalbeeld.’

Volgens hen kan de Inspectie van het Onderwijs haar werk niet goed doen vanwege artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. ‘Artikel 23 zorgt ervoor dat ouders scholen kunnen oprichten en dat de overheid zich niet mag bemoeien met de levensbeschouwelijke leest waarop die scholen zijn geschoeid. Als gevolg hiervan mag de overheid zich alleen met de onderwijskwaliteit, maar niet met de invulling van de geloofsrichting bemoeien.’

Achterhaald

‘Laat er geen misverstand over bestaan, de vrijheid van onderwijs brengt ons ook nu nog goede dingen. Het zorgt er potentieel voor dat de ouderbetrokkenheid bij de invulling en de kwaliteit van het onderwijs groot is. Maar de invulling is wel achterhaald. Steeds meer ouders kiezen een school op basis van het pedagogisch-didactisch concept. En hoeveel katholieke en protestants-christelijke scholen geven niet aan ‘eigenlijk weinig meer te doen’ aan hun religieuze identiteit?’, aldus Frijlink en Teggelbeckers.

Zij vinden dat betrokkenheid van ouders bij onderwijs een groot goed is, maar dat artikel 23 toe is aan herziening. ‘Het is tijd voor de ontmanteling van het achterhaalde verzuilde onderwijsbestel. Scholen moeten zich kunnen blijven onderscheiden op grond van pedagogisch- didactische aanpak, maar niet meer op basis van religie.’ Daarnaast mag volgens hen burgerschapsvorming in de Grondwet worden verankerd. ‘Dit betreft het aanleren van kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn om als verantwoordelijk burger bij te dragen aan het goed functioneren van de rechtsstaat.’

Concept School!

VOS/ABB en VOO pleiten al jaren voor onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties zal zijn uitgestegen, met ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. ‘Dit concept noemen wij School!. Alle scholen zullen in de toekomst op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht moeten hebben voor diversiteit en levensbeschouwing. Deze verandering zal een cruciale en noodzakelijke bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze pluriforme samenleving.’

Bijna alle bestuurders in juiste bezoldigingsklasse

Het aantal onderwijsinstellingen dat voor bestuurders een hogere bezoldigingsklasse heeft berekend dan de Wet normering topinkomens (WNT) voorschrijft, is gedaald van iets minder dan 60 in 2016 naar 30 in 2017. Dat komt neer op 2 procent van het totaal. Dat melden de onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Als een instelling een te hoge bezoldigingsklasse heeft vastgesteld, leidt dat niet automatisch tot een overtreding van de WNT door de bestuurder. ‘In veel gevallen ontvangt de bestuurder, ondanks de indeling in de te hoge bezoldigingsklasse, een bezoldiging die onder het door OCW berekende WNT-maximum ligt’, zo benadrukken Van Engelshoven en Slob in hun brief.

De bezoldigingsmaxima voor schoolbestuurders liggen tussen 115.000 en 194.000 euro per jaar. Hoe kleiner de instelling is, hoe lager de bezoldigingsklasse en dus ook hoe lager het individuele WNT-maximum (en andersom).

Lees meer…

‘Bestuur hindoeschool weg om intimidatie en fraude’

Het bestuur en een van de oprichters van de Algemene Hindoe Basisschool in Den Haag is onder druk van de Inspectie van het Onderwijs aan de kant gezet, meldt Omroep West.

De weggestuurde oprichter L. G. van de school zou schuldig zijn aan onder meer fraude, diefstal, machtsmisbruik, vriendjespolitiek en intimidatie. Hij is volgens Omroep West in het dagelijks leven actief in de vastgoedwereld en tevens een bekende figuur in Surinaams-Hindoestaanse kringen in Den Haag.

De man was jarenlang bestuursvoorzitter. Formeel is hij nu nog ‘adviseur van het bestuur en coördinator van het busvervoer’, aldus de regionale omroep.

In juni wordt een inspectierapport over de misstanden verwacht. De gemeente Den Haag zegt weinig te kunnen doen. L. G. reageert niet op de beschuldigingen.

Lees meer…

Jo Ritzen nieuwe voorzitter raad van toezicht LVO

Oud-onderwijsminister Jo Ritzen is de nieuwe voorzitter van de raad van toezicht van de Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). Hij volgt Jan Schrijen op, die eind vorig jaar moest opstappen nadat er een vernietigend rapport over het examendebacle bij VMBO Maastricht was verschenen.

De PvdA’er Ritzen (63) was van 1989 tot 1998 minister van Onderwijs. Daarna werkte hij voor de Wereldbank. Van 2003 tot 2011 was hij bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht. Hij is daar nu honorair hoogleraar International economics of science, technology and higher education.

Zijn voorganger Jan Schrijen (tevens (partijloos) burgemeester van Valkenburg aan de Geul) moest eind vorig jaar opstappen nadat er een vernietigend rapport over het examendebacle bij VMBO Maastricht was verschenen.

De Inspectie van het Onderwijs keurde in 2018 vlak voor de zomervakantie alle eindexamens van VMBO Maastricht af, omdat de leerlingen niet aan de eisen voldeden om examen te mogen doen. Het examendebacle kostte uiteindelijk ook bestuursvoorzitter (en tevens PvdA-Eerste Kamerlid) André Postema bij LVO de kop, hoewel hij tot het eind toe zei dat hij het examendebacle niet had kunnen voorkomen.

Ritzen verdedigde Postema

Ritzen zei in juli 2018 in NRC, dus vlak nadat het debacle zich onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van Postema had voltrokken, dat de toenmalige LVO-bestuursvoorzitter weinig te verwijten viel. Postema bestuurde op afstand en had de verantwoordelijkheid bij de individuele scholen belegd. Ritzen zei in NRC dat deze werkwijze ‘onder alle omstandigheden verantwoord’ is.

Postema en Ritzen zijn overigens geen onbekenden van elkaar. Ze zijn beiden verbonden aan de PvdA. Daarnaast was Postema co-auteur van het boek Adieu Jo Ritzen dat in 2011 verscheen naar aanleiding van het vertrek van Ritzen als bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht.

Examenjaar ‘goed verlopen’ (ondanks VMBO Maastricht)

Ondanks het examendebacle bij VMBO Maastricht, noemt het College voor Toetsen en Examens (CvTE) 2018 ‘een inhoudelijk goed verlopen examenjaar’.

‘De meeste leerlingen (…) hebben op een juiste en goede manier examen kunnen doen’, zo staat in het jaarverslag van het CvTE. Dit was volgens het college onder andere te danken aan ‘onze inspanningen (…)’.

Het CvTE meldt ook dat het ‘beter benaderbaar’ is geworden voor de scholen. ‘We gaan meer en meer met docenten en leerkrachten in gesprek over de resultaten en koers van ons werk en bouwen de inbreng van hun expertise in ons proces in. De reacties op al deze initiatieven zijn positief’, zo staat in het jaarverslag.

VMBO Maastricht

Het CvTE gaat in het jaarverslag kort in op de actie die werd ondernomen na het examendebacle bij VMBO Maastricht. ‘Examinatoren van de Staatsexamens vo hebben (…) een steekproef genomen om te kijken of de correctie van het centraal examen (…) adequaat was uitgevoerd. Dat was het geval.’

De Inspectie van het Onderwijs keurde in 2018 vlak voor de zomervakantie alle eindexamens van VMBO Maastricht af, omdat de leerlingen niet aan de eisen voldeden om examen te mogen doen.

Lees meer…

In reactie op dit nieuwsbericht laat het CvTE weten dat er geen verband is tussen de werkzaamheden van het CvTE en het examendebacle bij VMBO Maastricht. Dat had te maken met de schoolexamens, waarvoor het CvTE niet verantwoordelijk is. Het jaarverslag gaat ‘over de werkzaamheden waar wij verantwoordelijk voor zijn’, aldus het CvTE. 

LCG WMS nam vorig jaar 38 geschillen in behandeling

De Landelijke Commissie Geschillen WMS heeft vorig jaar 38 geschillen in behandeling genomen. Dat staat in het jaarverslag van de commissie.

Het ging om 16 instemmingsgeschillen, 10 adviesgeschillen en 12 nalevingsgeschillen. De commissie deed in 14 gevallen uitspraak. Er werden ook 14 geschillen ingetrokken. Van de geschillen die in 2018 in behandeling werden genomen, staan er nog 7 open. In 3 gevallen is mediation ingezet.

De Commissie Geschillen  WMS buigt zich over geschillen die betrekking hebben op de Wet Medezeggenschap op Scholen.

Lees meer…

‘Artikel 23 maakt onderwijs mogelijk dat we niet willen’

Het blijft dweilen met de kraan open zolang we artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs ongemoeid laten. Dat stelt historicus Gert Jan Geling in een opiniestuk in Trouw naar aanleiding van de situatie rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam.

Het onderwijs aan het Cornelius Haga Lyceum zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Privileges confessioneel onderwijs

Volgens Geling zit de kern van het probleem in de huidige vorm van artikel 23. Hij wijst met name op lid 6 en lid 7, die het confessioneel onderwijs privileges verleent op grond waarvan scholen als het Haga Lyceum gesticht en in stand gehouden kunnen worden.

‘Zolang we een grondwetsartikel hebben dat dit soort scholen de vrijheid geeft om zich te vestigen, blijft het proberen dit tegen te gaan onbegonnen werk. We kunnen dan wel zeggen ‘dit willen we niet’, maar dankzij de Grondwet mag het uiteindelijk gewoon wel, en moeten gemeenten, en de Rijksoverheid, zich in de gekste bochten wringen om de oprichting en verspreiding van dergelijke salafistische scholen te voorkomen.’

Lees meer…

SP wijt situatie Cornelius Haga Lyceum aan artikel 23

De regering moet slechte scholen kunnen sluiten en foute bestuurders kunnen ontslaan. Dat zegt SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk naar aanleiding van de situatie rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Hij hekelt in dit kader artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

Het onderwijs aan het Cornelius Haga Lyceum zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Artikel 23

Van Dijk hekelt in dit kader artikel 23, omdat dit grondwetsartikel volgens hem het aanpakken van islamitische, christelijke en joodse scholen vrijwel onmogelijk maakt.

Hij wijst erop dat schoolbestuurders niet kunnen worden ontslagen als er sprake is van antidemocratisch onderwijs of wanneer integratie wordt tegengewerkt. Van Dijk wil de wet op dat punt aanscherpen.

Moderniseren

Hij voegt daaraan toe dat artikel 23 moet worden gemoderniseerd. ‘Wij willen dat scholen algemeen toegankelijk worden en niet langer een deurbeleid kunnen voeren op grond van religie’, aldus de SP’er.

Lees meer…

Onafhankelijk toezicht must voor samenwerkingsverband

De Inspectie van het Onderwijs heeft de besturen van een aantal samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs een brief gestuurd over hun lopende herstelopdracht ten aanzien van onafhankelijk intern toezicht.

De brief is gestuurd naar besturen van samenwerkingsverbanden waarvan eerder is vastgesteld dat het intern toezicht feitelijk niet onafhankelijk is. Deze besturen moeten ervoor zorgen dat het toezichthoudend orgaan wel onafhankelijk gaat functioneren.

De inspectie benadrukt het belang van onafhankelijk intern toezicht. ‘Wanneer we constateren dat het intern toezicht in een concrete situatie niet voldoende onafhankelijk functioneert, formuleren we herstelopdrachten op grond van deugdelijkheidseisen.’

Lees meer…

Financiële bijdrage beïnvloedt voor 3% schoolkeuze

Voor 3 procent van de ouders beïnvloedt de hoogte van de schoolkosten hun schoolkeuze. Dit geldt zowel voor het primair als voortgezet onderwijs, zo blijkt uit de Schoolkostenmonitor 2018-2019.

In de monitor staat dat in het primair onderwijs het aandeel scholen met een lage vrijwillige ouderbijdrage is toegenomen naar één op de vijf. Desondanks is het gemiddelde bedrag tussen 2014 en 2018 nauwelijks afgenomen. Naast de vrijwillige ouderbijdrage vragen scholen soms aanvullende bijdragen.

Van de ouders van leerlingen in het primair onderwijs vindt circa 30 procent dat de schoolkosten (zeer) laag zijn. Ongeveer 15 procent vindt ze (zeer) hoog en de overige 55 procent vindt de kosten laag noch hoog. Voor 97 procent van de ouders is de hoogte van de financiële bijdrage niet van invloed op hun schoolkeuze.

Voortgezet onderwijs

In het vmbo zijn de totale schoolkosten de laatste jaren gedaald. Voor havo en vwo was sprake van een lichte stijging. Als alleen wordt gekeken naar de vrijwillige ouderbijdrage, dan valt op dat die de afgelopen jaren een stijging heeft laten zien.

De helft van de ouders van leerlingen in het voortgezet onderwijs vindt de schoolkosten hoog noch laag. Ruim 40 procent vindt ze (zeer) hoog en 10 procent vindt ze (zeer) laag. Ook in het voortgezet onderwijs is het zo dat voor 97 procent van de ouders de hoogte van de financiële bijdrage niet van invloed is op hun schoolkeuze.

Meer lezen? Schoolkostenmonitor 2018-2019

Nóóit leerlingen uitsluiten als ouders niet betalen

‘Een leerling moet het onderwijs krijgen dat het best bij hem of haar past, ongeacht de financiële situatie van de ouders’, benadrukken de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob.

De minister melden in een brief over kansengelijkheid dat zij tegen de uitzondering zijn die de VO-raad wil voor tweetalig onderwijs, topsportprogramma’s en het technasium. Ze hameren erop dat de ouderbijdrage ook voor deze vormen van onderwijs altijd vrijwillig is. Het is voor hen onacceptabel dat leerlingen hiervan worden uitgesloten als hun ouders niet betalen.

Daarom gaan de ministers (indien nodig bij wet) regelen dat leerlingen nooit mogen worden uitgesloten van onderwijs vanwege het niet betalen van een bijdrage.

Lees meer…

Schoolreizen en excursies

Ook GroenLinks en SP willen regelen dat alle kinderen moeten kunnen meedoen, ook als ouders niet betalen. ‘Juist in het onderwijs moeten alle leerlingen een gelijke kans krijgen. Scholen hebben hier een belangrijke rol in’, benadrukt Tweede Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks.

SP-Kamerlid Peter Kwint wil een einde maken aan de ‘schrijnende verhalen (…) over kinderen die niet mee mogen naar de speeltuin of de kerstviering’. Volgens hem zijn er nog steeds scholen die ‘vertikken om het goede te doen’.

GroenLinks en SP komen met een initiatiefwetsvoorstel.

Lees meer…

Leerlingen uitsluiten? Onbestaanbaar!

De ontwikkelingen passen bij het standpunt van VOS/ABB-directeur Hans Teegelbeckers. Hij noemde het afgelopen november in een commentaar op deze website onbestaanbaar om leerlingen uit te sluiten. ‘Elk kind telt mee, ook als de ouderbijdrage niet is betaald!’, aldus Teegelbeckers.

Lees het commentaar

‘Mensenrechten en fundamentele vrijheden in artikel 23’

‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen’, zegt PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher in de Volkskrant.

Asscher reageert in de krant op de ophef die is ontstaan rond het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Het onderwijs van deze school – vernoemd naar de eerste Nederlandse consul in het voormalige Ottomaanse Rijk – zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Onderwijsminister Arie Slob zegt dat hij de bekostiging van de school zal opschorten als die de inspectie blijft tegenwerken. De vier grote steden deden dinsdag een oproep om harder op te treden tegen extremistische invloeden in het onderwijs. Zij willen niet dat het Cornelius Haga Lyceum uitbreidt naar steden als Den Haag en Utrecht. Slob heeft in reactie hierop gezegd dat het vereiste aantal leerlingen waarschijnlijk niet wordt gehaald en dat aanvragen voor bekostiging daarom zullen worden afgekeurd.

Artikel 23

PvdA-leider Asscher zegt nu in de Volkskrant dat de werkwijze van de islamitische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam aantoont dat grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs moet worden aangepast.

‘Het is mooi dat scholen een eigen identiteit hebben, maar als we scholen willen tegenhouden die kinderen niet goed voorbereiden op deze maatschappij, dan zwaaien ze altijd met artikel 23. Dat is bizar’, aldus Asscher. Hij komt met een voorstel voor een nieuwe wettekst. ‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen.’

Lees meer…

Concept School!

VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) pleiten al jaren voor het concept School!. Dit concept voorziet in onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties zal zijn uitgestegen.

Het idee achter het concept School! is dat er geen openbare, christelijke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Alle scholen in de toekomst zullen op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht hebben voor diversiteit en levensbeschouwing.

Lees meer…

VOS/ABB voor visitatietrajecten op maat

Doet u de goede dingen? En doet u die ook goed? Antwoorden op deze vragen zijn essentieel voor systematische kwaliteitszorg in uw organisatie. Maar hoe krijgt u die antwoorden? Dat kan door middel van visitaties. Bij VOS/ABB hebben we daarvoor de juiste kennis en ervaring in huis.

Wij zien dat steeds meer scholen en schoolbesturen visitaties (laten) uitvoeren, mede in het kader van het vernieuwde inspectietoezicht. De eigen kwaliteitszorg van het bestuur wordt tegenwoordig immers ook door de inspectie beoordeeld, conform de standaarden KA1 (kwaliteitszorg) en KA2 (kwaliteitscultuur).

Collegiale visitaties kunnen een waardevol instrument zijn als onderdeel van het stelsel van kwaliteitszorg in de school. Tijdens een visitatie nemen verschillende collega’s uit het onderwijs bij u een kijkje in de keuken. Ze kijken bijvoorbeeld naar managementinterventies.

Op basis van uw vragen leest een visitatiecommissie zich vooraf goed in. De commissie voert tijdens de visitatiedag gesprekken met betrokkenen en belanghebbenden. Welk effect heeft uw beleid? Hoe wordt het uitgevoerd? Merken collega’s en leerlingen het verschil? Het resultaat van een collegiale visitatie bestaat uit waardevolle feedback die u kunt gebruiken voor verdere professionalisering van uw organisatie.

Wij zien dat visitaties vrijwel altijd als zeer positief worden ervaren, omdat er veel van wordt geleerd. Dat is uiteindelijk waar het om gaat: leren van wat de ander ziet en daarmee uw eigen organisatie en het onderwijs verbeteren.

Ondersteuning op maat

VOS/ABB heeft met senior beleidsadviseur Arjen Toet de juiste kennis in huis om goede visitatietrajecten op te zetten en uit te voeren. Toet heeft bij verschillende organisaties veel ervaring opgedaan met visitaties, zowel op school- als op bestuursniveau. Voor een optimaal effect stemt hij visitatietrajecten altijd af op de ontwikkelfase waarin organisaties zich bevinden.

Wij beschikken in het primair en voortgezet onderwijs over een uitgebreid netwerk van ervaren voorzitters en secretarissen voor visitatietrajecten op maat. VOS/ABB kan u tevens ondersteunen bij het trainen van voorzitters, secretarissen en visitatiecommissieleden uit de eigen organisatie. Bij voldoende belangstelling kan desgewenst ook een visitatiepool van scholen worden samengesteld.

Neem voor meer informatie of een oriënterend gesprek contact op met Arjen Toet: 06-51618659, atoet@vosabb.nl.

Onderzoek naar richtlijnen jaarverslag groot onderhoud

Een onderzoek door de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) moet leiden tot een verwerkingswijze in 2020 die aansluit bij de richtlijnen voor groot onderhoud, waarbij rekening wordt gehouden met specifieke onderwijsaspecten.

Aanleiding voor het onderzoek is dat veel schoolbesturen die al een voorziening voor groot onderhoud vormden, zich niet strikt hielden aan richtlijnen van de RJ. Dit kan in de toekomst leiden tot problemen bij het goedkeuren van controleverklaringen.

Het effect van strikte naleving van de RJ-methodiek kan echter zijn dat schoolbesturen meer geld voor het eigen vermogen opzij moeten zetten, waardoor er minder geld naar het onderwijs kan.

Het ministerie van OCW meldt nu dat er een onderzoek komt om ‘te komen tot een verwerkingswijze (…) waarbij rekening wordt gehouden met onderwijssector-specifieke aspecten’. De RJ werkt voor het onderzoek samen met de PO-Raad en VO-raad. Ook zal er een aantal schoolbesturen bij worden betrokken.

Lees meer…

Slob gaat scholen in krimpgebieden streng controleren

Onderwijsminister Arie Slob gaat streng controleren of middelbare scholen in krimpgebieden wel goede plannen maken om hun onderwijsaanbod op peil te houden.

Scholen moeten kunnen aantonen dat zij dit voor de komende tien jaar goed regelen, zo meldt het ministerie van OCW. Het besluit om hier streng op toe te zien, volgt op het advies van de commissie-Dijkgraaf over krimp in het voortgezet onderwijs.

Slob: ‘Iedere leerling moet op een acceptabele afstand naar een voor hem of haar goede school kunnen. Dat kan alleen als scholen in krimpregio’s nu al plannen maken voor de toekomst. In sommige regio’s gaat dat heel goed. Maar helaas zien we dat sommige scholen de omvang of urgentie van de leerlingendaling onderschatten. Om ervoor te zorgen dat het onderwijsaanbod overal op peil blijft, neem ik maatregelen.’

In het advies van de commissie staat dat de minister een regionale regisseur kan aanwijzen als blijkt dat scholen in krimpregio’s geen goede plannen maken om het onderwijsaanbod kwantitatief en kwalitatief op peil te houden.

Lees meer…

Politiek wil terug naar ‘eerst eindtoets, dan schooladvies’

Als het aan de coalitiepartijen VVD, D66 en CDA ligt, gaan we weer terug naar de situatie dat het advies voor vervolgonderwijs volgt na de eindtoets in groep 8. Ook de ChristenUnie voelt hier wel voor. Onder andere het Algemeen Dagblad schrijf erover.

Sinds 2014 is het zo dat de eindtoets wordt afgenomen na het advies van de basisschool. De toets is zo een second opinion. Als een groep 8-leerling op de eindtoets hoger scoort dan het advies, moet de school dat heroverwegen. Het kan dan naar boven worden bijgesteld. Andersom geldt dit niet: als de leerling de toets slechter heeft gemaakt dan verwacht, kan het advies niet naar beneden worden bijgesteld.

De politiek heeft destijds gekozen voor deze opzet, omdat de eindtoets werd gezien als een momentopname die geen goed beeld zou geven van wat een leerling in groep 8 kent en kan. De school zou daar een veel beter zicht op hebben, omdat de verschillende leraren de ontwikkeling van de leerling al jaren zien.

Kansengelijkheid

De wens van de politiek is om het nu weer om te draaien, omdat de huidige werkwijze kansengelijkheid in de weg zou zitten. De krant citeert daarover onder anderen D66-Kamerlid Paul van Meenen, die in 2013 een van de drijvende krachten was achter de nieuwe werkwijze waarin de eindtoets als second opinion wordt ingezet.

Hij stelt nu dat in de praktijk alleen mondige, hoogopgeleide ouders gebruikmaken van de mogelijkheid om het schooladvies naar boven te laten bijstellen. ‘Kinderen waarbij de ouders er niet bovenop zitten, hebben er niks aan’, aldus Van Meenen.

Niet betaald bijles geven aan eigen leerlingen

Onderwijsminister Arie Slob vindt het onwenselijk dat leraren betaald bijles geven aan leerlingen van de school waarvoor zij werken. Dat meldt de Volkskrant naar aanleiding van drie leraren uit het openbaar basisonderwijs in Haarlem die naast hun baan een bijlesinstituut hebben.

De krant bericht over drie leerkrachten van openbare basisschool De Kring in Haarlem, die het bijlesinstituut De 3 Juffen runnen. Zij geven onder anderen aan leerlingen van hun eigen school betaald bijles. Bestuurder Marten Elkerbout van Stichting Spaarnesant, waar De Kring onder valt, vindt dit een onwenselijke situatie, zo vertelt hij in de krant, omdat dan belangenverstrengeling op de loer ligt.

Afgesproken is dat de de drie leerkrachten in het lopende schooljaar nog les blijven geven op hun basisschool en dat ze geen nieuwe leerlingen van De Kring zullen aannemen. Na afloop van het schooljaar treden de drie juffen uit dienst.

Minister Slob zegt in de Volkskrant dat hij ervan uitgaat dat schoolbestuurders het niet toestaan dat leraren betaald bijles geven aan hun eigen leerlingen. Werkgever die dit wel toestaan, zal hij hierop aanspreken.

Lees meer…