Micha de Winter wil ‘democratisch pedagogisch offensief’

‘Het is tijd voor een democratisch pedagogisch offensief’, benadrukt pedagoog en hoogleraar Micha de Winter in het magazine Alliantie Burgerschap

Hij stelt hij dat het in het onderwijs te veel over opbrengsten, methodes en evidence based handelen gaat en veel minder over wat we met het onderwijs nastreven. Dat komt volgens hem  waarschijnlijk doordat we het daar niet met elkaar over eens zijn. ‘Om strijd te vermijden richten we ons op details en wetenschappelijke uitkomsten van bepaalde methodieken. Maar wie praat er met de kinderen over hoe zij tegen de samenleving aankijken, over hun identiteit?’, vraagt hij zich af.

De Winter vindt dat we ons veel meer moeten buigen over de vraag welke rol het onderwijs speelt in de samenleving van nu en die van de toekomst. Burgerschapsvorming is daarin belangrijk, zo stelt hij, omdat het volgens hem moet gaan over de vraag hoe we de tweedeling in de samenleving kunnen tegengaan.

U kunt het magazine Alliantie Burgerschap downloaden.

Alliantie Burgerschap

De Alliantie Burgerschap is een samenwerkingsverband van onder andere VOS/ABB, de Inspectie van het Onderwijs en de Universiteit van Amsterdam. Het is een platform om kennis te delen over burgerschapsvorming in het onderwijs.

Informatie: Eline Bakker, 06-57582937, ebakker@vosabb.nl

SP wijt situatie Cornelius Haga Lyceum aan artikel 23

De regering moet slechte scholen kunnen sluiten en foute bestuurders kunnen ontslaan. Dat zegt SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk naar aanleiding van de situatie rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Hij hekelt in dit kader artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs.

Het onderwijs aan het Cornelius Haga Lyceum zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Artikel 23

Van Dijk hekelt in dit kader artikel 23, omdat dit grondwetsartikel volgens hem het aanpakken van islamitische, christelijke en joodse scholen vrijwel onmogelijk maakt.

Hij wijst erop dat schoolbestuurders niet kunnen worden ontslagen als er sprake is van antidemocratisch onderwijs of wanneer integratie wordt tegengewerkt. Van Dijk wil de wet op dat punt aanscherpen.

Moderniseren

Hij voegt daaraan toe dat artikel 23 moet worden gemoderniseerd. ‘Wij willen dat scholen algemeen toegankelijk worden en niet langer een deurbeleid kunnen voeren op grond van religie’, aldus de SP’er.

Lees meer…

Financiële bijdrage beïnvloedt voor 3% schoolkeuze

Voor 3 procent van de ouders beïnvloedt de hoogte van de schoolkosten hun schoolkeuze. Dit geldt zowel voor het primair als voortgezet onderwijs, zo blijkt uit de Schoolkostenmonitor 2018-2019.

In de monitor staat dat in het primair onderwijs het aandeel scholen met een lage vrijwillige ouderbijdrage is toegenomen naar één op de vijf. Desondanks is het gemiddelde bedrag tussen 2014 en 2018 nauwelijks afgenomen. Naast de vrijwillige ouderbijdrage vragen scholen soms aanvullende bijdragen.

Van de ouders van leerlingen in het primair onderwijs vindt circa 30 procent de schoolkosten (zeer) laag zijn. Ongeveer 15 procent vindt ze (zeer) hoog en de overige 55 procent vindt de kosten laag noch hoog. Voor 97 procent van de ouders is de hoogte van de financiële bijdrage niet van invloed op hun schoolkeuze.

Voortgezet onderwijs

In het vmbo zijn de totale schoolkosten de laatste jaren gedaald. Voor havo en vwo was sprake van een lichte stijging. Als alleen wordt gekeken naar de vrijwillige ouderbijdrage, dan valt op dat die de afgelopen jaren een stijging heeft laten zien.

De helft van de ouders van leerlingen in het voortgezet onderwijs vindt de schoolkosten hoog noch laag. Ruim 40 procent vindt ze (zeer) hoog en 10 procent vindt ze (zeer) laag. Ook in het voortgezet onderwijs is het zo dat voor 97 procent van de ouders de hoogte van de financiële bijdrage niet van invloed is op hun schoolkeuze.

Meer lezen? Schoolkostenmonitor 2018-2019

‘Mensenrechten en fundamentele vrijheden in artikel 23’

‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen’, zegt PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher in de Volkskrant.

Asscher reageert in de krant op de ophef die is ontstaan rond het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Het onderwijs van deze school – vernoemd naar de eerste Nederlandse consul in het voormalige Ottomaanse Rijk – zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Onderwijsminister Arie Slob zegt dat hij de bekostiging van de school zal opschorten als die de inspectie blijft tegenwerken. De vier grote steden deden dinsdag een oproep om harder op te treden tegen extremistische invloeden in het onderwijs. Zij willen niet dat het Cornelius Haga Lyceum uitbreidt naar steden als Den Haag en Utrecht. Slob heeft in reactie hierop gezegd dat het vereiste aantal leerlingen waarschijnlijk niet wordt gehaald en dat aanvragen voor bekostiging daarom zullen worden afgekeurd.

Artikel 23

PvdA-leider Asscher zegt nu in de Volkskrant dat de werkwijze van de islamitische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam aantoont dat grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs moet worden aangepast.

‘Het is mooi dat scholen een eigen identiteit hebben, maar als we scholen willen tegenhouden die kinderen niet goed voorbereiden op deze maatschappij, dan zwaaien ze altijd met artikel 23. Dat is bizar’, aldus Asscher. Hij komt met een voorstel voor een nieuwe wettekst. ‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen.’

Lees meer…

Concept School!

VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) pleiten al jaren voor het concept School!. Dit concept voorziet in onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties zal zijn uitgestegen.

Het idee achter het concept School! is dat er geen openbare, christelijke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Alle scholen in de toekomst zullen op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht hebben voor diversiteit en levensbeschouwing.

Lees meer…

Lesbrief over ‘moeilijke’ onderwerpen bespreken

De Respect Education Foundation (REF) stelt gratis lesbrieven beschikbaar over hoe in de klas ‘moeilijke’ onderwerpen kunnen worden besproken.

De REF wijst erop dat er veel onderwerpen zijn die voor spanning in de klas kunnen zorgen. ‘Soms speelt er zich van alles af in de wereld en komen nieuwsberichten en meningen binnen no-time je klaslokaal binnenvallen. Hoe zorg je ervoor dat de argumenten niet door het lokaal vliegen als je het wil hebben over bijvoorbeeld pesten, Donald Trump, schelden met ziektes of radicalisering?’

Er zijn lesbrieven voor het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs:

Meer antisemitisme, ook in de klas

Vorig jaar waren er in Nederland 19 procent meer gevallen van antisemitisme dan in 2017. Dat blijkt uit de Monitor Antisemitische Incidenten van het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI). In totaal werden 135 incidenten en 95 meldingen van online antisemitisme geregistreerd.

Volgens het CIDI komt de groei van antisemitisme in Nederland overeen met trends in andere landen, zoals het het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Met name in de directe omgeving steeg het aantal antisemitische incidenten sterk.

Dit betreft onder andere voorvallen op school. Zo registreerde CIDI een melding van een joodse scholier, die in de klas en in groepsapps opmerkingen te horen kreeg als ‘alle joden moeten dood’ en ‘ga terug naar de gaskamer’. Een ander voorbeeld betreft een joodse leerling die ‘kankerjood, ga hier weg’ te horen kreeg toen hij in een les maatschappijleer had gezegd dat er volgens hem in de islamitische wereld geen democratie bestaat.

Holocaust

Ook kreeg het CIDI vorig jaar weer meldingen van docenten in het voortgezet onderwijs over leerlingen die stellen dat de Holocaust nooit heeft plaatsgehad.  ‘Dat is zorgwekkend’, zo staat in de monitor, ‘want er zijn steeds minder ooggetuigen van de Holocaust in leven om hun verhaal te vertellen. Er bestaat een reëel risico dat het ontkennen of betwijfelen van de Holocaust steeds meer in de mainstream komt.’

Het CIDI benadrukt dat alle scholen goed onderwijs over de Holocaust moeten geven. Speciaal voor docenten heeft het kenniscentrum de website www.holocausteducatie.nl opgezet.

Lees meer…

Training ‘Goedemorgen! Een goed gesprek met je klas’

Op zaterdag 6 april kunt u bij VOS/ABB in Woerden een training bijwonen over de manier waarop u in de klas gevoelige onderwerpen kunt bespreken. De training wordt verzorgd door Creathlon in samenwerking met WonderWhy

Creathlon is de maker van Goedemorgen!. Dat is een website voor scholen voor voortgezet onderwijs om met leerlingen de actualiteiten te duiden en de complexe wereld beter te begrijpen. Goedemorgen! biedt gereedschap voor een goed gesprek in de klas.

WonderWhy richt op filosofie als de grondstof om kritisch te leren denken en op sociale vaardigheden om de zin van de onzin te onderscheiden.

Harmonie in de klas

Het wordt een dag met veel praktische oefeningen in kleine groepen. U krijgt tools aangereikt om vakkundig de lont uit een potentiële conflictsituatie te halen. Op zo’n manier dat niet alleen de harmonie in de klas, maar ook het begrip voor de ander toeneemt. U leert technieken die direct in de klas kunnen worden toepast.

Wanneer, waar en aanmelden

De training is op zaterdag 6 april van 09.30 tot 15.30 uur bij VOS/ABB in Woerden.  Deelname kost 245 euro ex. btw per persoon. Let op: elke tweede deelnemer van dezelfde school krijgt 50 procent korting. Lunch is inbegrepen.

Aanmelden kan via maxine.herinx@creathlon.nl.

 

Ook na brexit recht op onderwijs in Nederland

Kinderen met de Britse nationaliteit die in Nederland naar school gaan, houden ook na de brexit recht op onderwijs in ons land.

De Rijksoverheid wijst er in een bericht voor ouders van kinderen met de Britse nationaliteit op dat in Nederland zowel in het primair en voortgezet onderwijs als in het middelbaar beroepsonderwijs nationaliteit geen rol speelt bij het recht op onderwijs.

Ook blijft toegang tot het hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs mogelijk, maar er kunnen na uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie wel wijzigingen optreden in het collegegeld en het recht op studiefinanciering.

Rob Jetten (D66) hamert op gelijke kansen voor elk kind

‘Om de emancipatiemotor van het onderwijs weer op volle toeren te laten draaien, moeten we radicale gelijke behandeling afdwingen. Voor ieder kind. Altijd en overal.’ Dat benadrukt D66-fractieleider Rob Jetten.

Jetten hield maandag in Sociëteit De Witte in Den Haag de Kerdijk-lezing. Deze lezing is genoemd naar Arnold Kerdijk, een negentiende-eeuwse progressief liberale politicus die in de Tweede Kamer zat. Kerdijk streefde onder andere naar het verbeteren van de maatschappelijke positie van de arbeidersklasse.

In zijn lezing haakte Jetten daarop in, onder andere door te benadrukken dat in het onderwijs moet worden afgerekend met ongelijkheid die buiten de klas ontstaat. Dat kan volgens hem bijvoorbeeld door in kinderopvang te investeren als instrument van ontwikkeling. Op die manier kan worden tegengegaan dat kinderen aan het basisonderwijs beginnen met een taalachterstand, zei Jetten.

Niemand uitsluiten

Hij benadrukte ook dat kinderen op het vroegst mogelijke moment met elkaar in aanraking moeten komen en dezelfde kansen moeten krijgen. Het is volgens hem nu zo dat ‘kinderen zonder huiswerkbegeleiding, pianoles en ouders met een museumkaart’ achterop raken bij kinderen die dat wel hebben.

‘Laten we die privileges toegankelijk maken voor iedereen. Laat ik het de nieuwe Nederlandse school noemen. Met sportvelden, theaters, muziekhallen, studieruimtes mét begeleiding en een gezonde maaltijd voor wie dat thuis niet krijgt. Niemand wordt uitgesloten op basis van postcode of achtergrond. De nieuwe Nederlandse school is van en voor iedereen. Vrij toegankelijk. Een tweede thuis voor ieder kind’, aldus Jetten.

Lees meer…

Amsterdam terug naar brede vo-scholen

Het voortgezet onderwijs in Amsterdam lijkt terug te gaan naar brede scholengemeenschappen om de toenemende segregatie te keren.

De hoogtijdagen van categorale vmbo’s, havo’s en vwo’s zijn voorbij, meldt dagblad Het Parool. Wethouder Marjolein Moorman van Onderwijs zegt in de Amsterdamse krant dat de hoeveelheid categorale scholen is doorgeslagen. ‘Kinderen worden al zo jong in hokjes geplaatst en dat is vreemd. Je woont in de meest diverse stad van het land, maar je gaat niet met elkaar naar school, dat is een gekke boodschap’, aldus Moorman.

Segregatie verkleinen

Voorzitter Rob Oudkerk van de vereniging van schoolbesturen in Amsterdam (OSVO) bevestigt dat de schoolbesturen niet meer verder willen categoriseren. In de Onderwijsagenda van OSVO staat dat de gezamenlijke schoolbesturen de segregatie binnen Amsterdam willen verkleinen en de kansengelijkheid vergroten door kinderen met achterstanden evenwichtiger te verdelen over scholen. Ook zeggen de schoolbesturen dat ze de tussentijdse opstroom van leerlingen maximaal willen faciliteren.

Weer bij elkaar intrekken

De komende jaren zullen diverse scholen, die eerder uit elkaar waren getrokken, weer bij elkaar in trekken. Dat geldt bijvoorbeeld voor drie scholen die eerder tot het Bredero College behoorden. Deze scholen zijn de afgelopen jaren uit elkaar gehaald, maar trekken in de toekomst weer bij elkaar in in een nieuw gebouw. Ook andere scholen verhuizen de komende jaren.

De maatregelen zijn overigens ook nodig omdat het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs na 2023 zal dalen.

Meer lezen

‘Eindtoets is zinloos geworden’

‘De eindtoets basisonderwijs is zinloos geworden en bevordert tegenwoordig zelfs kansenongelijkheid’. Het is tijd voor iets anders, betoogt René Kneyber in een opiniestuk in dagblad Trouw.

Kneyber is docent wiskunde, schrijver van diverse onderwijsboeken en lid van de Onderwijsraad, het onafhankelijk adviescollege van de overheid.

In zijn artikel over de eindtoets toont Kneyber aan dat de Cito-toets, die vanaf 1969 werd afgenomen, aanvankelijk een groot succes was als objectief instrument om kinderen gelijke kansen te geven. Het werkte omdat kinderen die toets gewoon maakten, zonder training of oefening vooraf.

Tegenwoordig kopen ouders die geld hebben eindtoetstrainingen in voor hun kroost in. En ook de scholen doen aan eindtoetstraining, omdat zij door de Inspectie voor het Onderwijs op de scores worden beoordeeld. De eindtoets geeft daarmee geen objectief beeld meer van wat kinderen nu echt kunnen.

De conclusie van Kneyber is dat de eindtoets na vijftig jaar meer een instrument ter bevordering van kansenongelijkheid is geworden dan een wapen ertegen. ‘Het concept heeft zijn houdbaarheidsdatum overschreden’, zo stelt hij.

 

Segregatie in basisonderwijs neemt toe

De segregatie in het basisonderwijs neemt toe doordat met name hoogopgeleide ouders steeds vaker kiezen voor scholen met vernieuwende leerconcepten.

Dat blijkt uit onderzoek en ook de Inspectie voor het Onderwijs signaleert het. ‘Leerlingen gaan steeds meer in hun eigen bubbel naar school. Ze zitten in de klas bij gelijkgestemden en komen anderen niet meer tegen’, zei Inge de Wolf namens de inspectie in het televisieprogramma Nieuwsuur van dinsdagavond.

Hoogopgeleide ouders kiezen voor scholen met onderwijsconcepten als Montessori, Vrijeschool of Jenaplan, omdat daar meer aandacht zou zijn voor creativiteit en persoonlijke ontwikkeling. Het effect is een tweedeling tussen hoogopgeleid en laagopgeleid en impliciet ook tussen rijk en arm en wit en zwart.

In de reportage werd het voorbeeld gegeven van de Vrijeschool Rotterdam-West, die in een gemengde wijk met veel culturen staat, terwijl de leerlingen overwegend wit zijn.

‘Actief beleid nodig om segregatie tegen te gaan’

Onderzoeker Guido Walraven ziet meer van dit soort scholen. Hij zegt in Nieuwsuur dat er actief beleid nodig is om deze segregatie tegen te gaan. ‘Scholen moeten samenwerken en proberen leerlingen te mengen. Want het wordt steeds erger, ook door de woonsegregatie, doordat de huizenprijzen stijgen.’

SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint reageerde daar meteen op via Twitter: ‘Iedereen in het hokje van zijn eigen clubje. Funest voor de maatschappelijke samenhang. En de overheid doet helemaal niks.’ In de discussie die daarna op Twitter ontstond, noemt hij als mogelijke oplossingen: acceptatieplicht, dubbele wachtlijsten en maximering van de ouderbijdrage.

‘Geen hokjesschool, maar School!’

Intussen lijken de plannen voor modernisering van artikel 23 van de Grondwet (vrijheid van onderwijs) het probleem alleen maar te versterken, doordat straks iedereen een eigen school met eigen toelatingseisen kan inrichten. VOS/ABB-directeur Hans Teegelbeckers schreef in december al het alarmerende commentaar ‘Bij hokjesscholen is niemand gebaat’.

VOS/ABB pleit al jaren voor het concept School! Dat is een school zonder denominatie, waar elk kind welkom is en gelijke kansen krijgt: ‘Niet apart, maar samen’.

 

 

 

 

AOb-leden stemmen massaal op linkse partijen

Ruim zes op de tien leden van de Algemene Onderwijsbond (AOb) die al weten wat ze gaan stemmen bij de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart, kiezen links. Dat blijkt uit een peiling van de Algemene Onderwijsbond (AOb).

Uit de peiling blijkt dat GroenLinks met 33 procent veruit de grootste favoriet is. Deze partij kan rekenen op 10 procent meer AOb-stemmers dan bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017.

Op de tweede plaats staat de PvdA met 17 procent. De sociaaldemocraten winnen 3 procent ten opzichte van 2017. Op de derde plaats staat D66 met 13 procent. De partij die zich altijd afficheert als de onderwijspartij, verliest in de peiling meer dan de helft van AOb-stemmers. De SP kan rekenen op 12 procent (was 10 procent).

Rechtse partijen doen het ronduit slecht onder AOb-leden. De VVD kan rekenen op 4 procent, Forum voor Democratie op 3 procent, de PVV op 1 procent en de SGP op 0 procent.

Lees meer…

Openbaar onderwijs laat zien waar het voor staat

Stichting Eem-Vallei Educatief (STEV) met 15 openbare basisscholen in de omgeving van Amersfoort heeft een promotiefilmpje gemaakt, waarin de kracht en het karakter van het openbaar onderwijs mooi naar voren komen.

STEV heeft openbare basisscholen in Baarn, Barneveld, Bunschoten, Nijkerk, Soest, Scherpenzeel en Woudenberg. Ze variëren in omvang van 60 tot ruim 240 leerlingen. Er werken circa 200 onderwijsprofessionals.

Het nieuwe promotiefilmpje is gebaseerd op het Ambitieboek 2019-2023 van STEV. Daarin staat onder andere dat het openbaar onderwijs uitgaat van ‘de kracht van de maatschappelijke realiteit, waarbij we de diversiteit van onze leerlingen en hun ouders omarmen’.

STEV zet zowel de verschillen als de overeenkomsten tussen mensen en culturen in voor een rijke leeromgeving ‘waar onze kinderen van en met elkaar in een mini-maatschappij leren samenleven’.

 

Katholieke kruistocht tegen openbaar onderwijs

Voorstanders van uitsluitend openbaar onderwijs gooien moedwillig keuzevrijheid, diversiteit en het recht op een eigen mening te grabbel. Dat stelt algemeen-directeur Titus Frankemölle van de rooms-katholieke Kwadrant Scholengroep in Noord-Brabant in een opiniestuk in BN De Stem.

Frankemölle, die tevens diaken is van het Bisdom Breda, reageert op het pleidooi van PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher om grondwetsartikel 23 van de Grondwet zodanig aan te passen dat ook voor het bijzonder onderwijs algemene toegankelijkheid gaat gelden. Het idee daarachter is dat alle kinderen in het onderwijs gelijke kansen moeten hebben.

De reactie van de rooms-katholieke Frankemölle volgt tevens op een opiniestuk van directeur-bestuurder Hans Fuchs van Stichting Openbare Basisscholen Helmond en zijn collega Annemie Martens van Stichting PlatOO voor openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs in Zuidoost-Brabant. Zij wijzen erop dat het onderwijs in Nederland sterk gesegregeerd is met als gevolg dat er veel kansenongelijkheid is. Dat kan volgens hen worden veranderd door eindelijk de verzuiling achter ons te laten.

Diskwalificatie openbaar onderwijs

Volgens Frankemölle is het allemaal onzin wat Asscher, Martens en Fuchs zeggen. Hij wil per se vasthouden aan de onderwijsvrijheid zoals Nederland die sinds 1917 kent, toen artikel 23 van kracht werd. Daarbij plaatst hij het katholiek onderwijs met stip op nummer 1. Dat is volgens hem de oefenplaats bij uitstek voor de echte maatschappij.

De algemeen-directeur van de Kwadrant Scholengroep zei vorig jaar dat openbaar onderwijs niets vindt en daardoor de dialoog met anderen niet kan aangaan. Hij verklaarde dat in het Katholiek Nieuwsblad, samen met de Haarlemse-Amsterdamse hulpbisschop Jan Hendriks.

In 2014 stelde Frankemölle in een opiniestuk in Trouw dat het openbaar onderwijs geen aandacht heeft voor levensbeschouwing en daarom niet serieus kan worden genomen. Hiermee liet hij zien 100 jaar achter te lopen op de feiten.

Lees meer…

Rotterdam zet in op kansengelijkheid

De gemeente Rotterdam trekt de komende jaren bijna een half miljard euro uit voor kansengelijkheid. ‘De ambitie is om alle Rotterdamse kinderen de beste onderwijskansen te geven. Daarom is gelijke kansen voor elk talent voor mij de kapstok van het Rotterdamse onderwijsbeleid’, zegt onderwijswethouder Said Kasmi (D66).

Rotterdam zet onder andere in op burgerschapsonderwijs, omdat dit bijdraagt aan de kennis over democratie, de vorming van waarden en normen en integratie. ‘Ingewikkelde thema’s moeten in elke klas kunnen worden besproken. Het gaat dan bijvoorbeeld over kennis van democratie, respect voor de mening van iemand anders of spanningen in de samenleving’, zo staat op de website van de gemeente.

Andere punten die de gemeente Rotterdam belangrijk vindt, zijn een betere overgang van de ene naar de andere schoolsoort, een sterk, gevarieerd en aantrekkelijk aanbod aan scholen in de buurt, de aanpak van het lerarentekort en het verkleinen van de kwaliteitsverschillen tussen scholen.

Lees meer…

Nashville-verklaring past bij reformatorisch onderwijs

Documentatie van de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS) over seksuele diversiteit komt op hoofdlijnen overeen met wat er in de Nashville-verklaring staat, meldt de VGS. In reactie op de omstreden verklaring heeft onder andere het openbare Rembrandt College in Veenendaal de regenboogvlag gehesen, omdat die symbool staat voor diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect. 

‘Het begin van het nieuwe jaar is helaas minder rustig gestart dan gehoopt’, zo meldt de VGS naar aanleiding van de commotie over de omstreden Nashville-verklaring. Deze verklaring is onder anderen door dominees uit reformatorische kringen overgenomen van de Southern Baptist Convention, met 15 miljoen leden het grootste protestants-christelijke kerkgenootschap in de Verenigde Staten.

In de verklaring staat onder meer dat alle niet-heteroseksuelen een geaardheid hebben die niet past bij de Bijbelse uitgangspunten zoals God die zou hebben bedoeld. Het homohuwelijk wordt afgewezen en het zou een zonde zijn om transgenders te accepteren. Critici stellen dat met de verklaring uitsluiting wordt gepredikt van iedereen die een niet-heteroseksuele geaardheid heeft.

De VGS meldt in reactie op de commotie te hechten aan een eigen visienota uit 2008 en een brochure over (homo)seksualiteit in het reformatorisch onderwijs en tevens aan een brochure uit 2014 over sociale veiligheid en seksuele diversiteit. De Nashville-verklaring komt hier volgens de VGS op hoofdlijnen mee overeen, ‘maar heeft een andere achtergrond, doelstelling en doelgroep’. Dat laatste wordt verder niet gespecificeerd.

Heldere Bijbelse lijn

In het Reformatorisch Dagblad zei voorzitter Pieter Moens van de VGS dat hij hoopt ‘dat we in de huidige discussie rond de Nashville-verklaring als gereformeerde gezindte met één stem blijven spreken’. De krant citeert hem ook als het over de inhoud van de omstreden verklaring gaat. Moens stelt dat de Nashville-verklaring aansluit bij de ‘heldere Bijbelse lijn zoals we die al jaren hanteren’.

Uit de ontstane ophef leidt Moens af dat er in het huidige debat geen enkele ruimte meer lijkt voor nuance: ‘Je bent het óf met alles eens óf je bent homofoob’, zo citeert het Reformatorisch Dagblad hem.

Lees meer…

Kernwaarden openbaar onderwijs

De standpunten van het reformatorisch onderwijs over seksuele diversiteit staan haaks op die van het openbaar onderwijs. In de kernwaarden van de openbare scholen is opgenomen dat iedereen welkom is. Het openbaar onderwijs gaat nadrukkelijk uit van gelijkwaardigheid en wederzijds respect en sluit niemand uit.

Onder andere het openbare Rembrandt College in Veenendaal heeft in reactie op de Nashville-verklaring de regenboogvlag gehesen.

‘Ouders en scholen moeten af van hokjesdenken’

‘Keuzevrijheid van ouders en scholen is te veel op een voetstuk gehesen.’ Dat stellen Laura de Adelhart Toorop en Gijsbert Werner in een ingezonden stuk in NRC over kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs. In 2015 zaten zij in de Nationale Denktank over een toekomstbestendig onderwijsstelsel.

De Adelhart Toorop en Werner signaleren een ‘verborgen stelselwijziging’ in het voortgezet onderwijs. ‘Bijna een kwart van de brede brugklassen (…) is de afgelopen jaren verdwenen. Steeds meer scholen kiezen ervoor om categoraal te worden, en nog maar één onderwijstype aan te bieden (…). Scholengemeenschappen die op papier ‘breed’ zijn, bieden verschillende niveaus steeds vaker op aparte, ‘nauwe’ locaties aan.’

Doorgeschoten hokjesdenken

De voorkeuren van scholen en ouders voor categoraal onderwijs hebben volgens hen sterke negatieve consequenties. ‘Door dit doorgeschoten hokjesdenken verwaarloost ons onderwijs zijn maatschappelijke taak om bij te dragen aan kansengelijkheid onder leerlingen en aan sociale samenhang. Keuzevrijheid van ouders en scholen is te veel op een voetstuk gehesen. Laatbloeiers en kinderen uit achterstandswijken zijn hier de dupe van. En als leerlingen uit verschillende milieus niet meer met elkaar in contact komen, leren zij minder goed omgaan met verschillen’, aldus De Adelhart Toorop en Werner.

Zij pleiten in hun stuk  voor een ‘brede-brugklasbonus’, een financiële prikkel van de overheid om brede brugklassen te stimuleren en aantrekkelijk te maken voor leerlingen en hun ouders.

Lees meer…

Met kansengelijkheid kloof tussen kinderen dichten

‘Het is erg belangrijk dat kinderen zekerheid wordt geboden, zodat ze in een stabiele omgeving kunnen opgroeien. Daarvoor het van belang dat elk kind gelijke kansen heeft.’ Dat benadrukt minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport mede namens onderwijsminister Arie Slob in reactie op Kamervragen.

Tweede Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks had vragen gesteld over de conclusie van Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer dat er in Nederland een grote kloof is tussen gelukkige en kwetsbare kinderen.

De Jonge benadrukt in reactie hierop dat het kabinet wil dat alle kinderen kunnen meedoen, ook als hun ouders weinig geld hebben. Hij noemt dat ‘van essentieel belang (…) voor hun ontwikkeling en toekomstige participatie in de samenleving, op school en later op de arbeidsmarkt’.

Voorschool en tegengaan onderwijsachterstanden

De minister van VWS noemt verschillende maatregelen van het kabinet die het bieden van gelijke kansen moeten bevorderen. Zo doet het kabinet volgens hem veel voor kansengelijkheid in het onderwijs. Als voorbeelden hiervan noemt hij de extra investering van 170 miljoen euro in voorschoolse educatie. De Jonge noemt ook de 286 miljoen euro voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.

‘Het kabinet activeert daarnaast via de Gelijke Kansen Alliantie lokale en regionale partners om ervaringen te delen en nieuwe kennis op te bouwen om de kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen’, aldus De Jonge mede namens Slob.

Lees meer…

Gratis Toolbox Mensenrechten op School

Scholen kunnen de Toolbox Mensenrechten op School bestellen. VOS/ABB heeft meegewerkt aan dit gratis lespakket van het College voor de Rechten van de Mens. Wilt u in uw school aan de slag met mensenrechten en kinderrechten? Marleen Lammers en Eline Bakker van VOS/ABB kunnen u hierbij ondersteunen!

Er is zo veel vraag naar de Toolbox Mensenrechten op School, dat inmiddels de tweede druk eraan komt. De toolbox bevat informatie over hoe mensenrechten en kinderrechten vorm kunnen krijgen in het schoolbeleid en de klas. Het gaat onder andere over burgerschap, pesten, radicalisering en inspraak van leerlingen.

Het materiaal voor het primair en voortgezet onderwijs is ontwikkeld door het College voor de Rechten van de Mens in samenwerking met onder andere VOS/ABB, Amnesty International en Unicef.

Ga naar www.mensenrechten.nl/opschool.

Aan de slag!

Wilt u in uw school aan de slag met mensenrechten en kinderrechten? Marleen Lammers en Eline Bakker van VOS/ABB kunnen u hierbij ondersteunen!

Marleen Lammers: 06-10946652, mlammers@vosabb.nl

Eline Bakker: 0348-405200, ebakker@vosabb.nl

Lhbt-leerlingen krijgen veel naar hun hoofd geslingerd

Nog altijd hebben veel niet-heteroseksuele leerlingen het zwaar in het voortgezet onderwijs. Dat meldt COC Nederland op basis van onderzoek dat de belangenorganisatie heeft uitgevoerd in samenwerking met de Amerikaanse Columbia University.

Volgens het COC worden op scholen veel negatieve dingen over homo’s gezegd, zowel door leerlingen als docenten. Bovendien zouden veel leraren niet adequaat optreden als leerlingen aangeven dat ze er last van hebben.

Bijna de helft van de zogenoemde lhbt-leerlingen werd het afgelopen jaar uitgescholden wegens hun seksuele oriëntatie. Ze zeggen ook dat andere leerlingen hen buitensluiten en over hen roddelen. Leerlingen die met geweld te maken krijgen, melden dit meestal bij het schoolpersoneel, maar dat doet er volgens het COC maar weinig mee.

Lees meer…

Meer aandacht nodig voor democratisch burgerschap

Democratisch burgerschap moet meer aan bod komen in het onderwijs. Dat staat in het adviesrapport Lage drempels, hoge dijken van de staatscommissie parlementair stelsel onder voorzitterschap van Johan Remkes.

De staatscommissie verwijst in het rapport naar onderzoek waaruit blijkt dat veel jongeren, vooral vmbo’ers, maar weinig weten over de werking van de parlementaire democratie. Daarom dringt de staatscommissie aan op een vergroting van de democratische kennis en vaardigheden bij jongeren.

‘Dat kan onder meer via het onderwijs. De positie van de vakken geschiedenis en staatsinrichting en maatschappijleer in het voortgezet onderwijs moet daarom worden versterkt’, zo staat in het adviesrapport.

Burgerschapsonderwijs

Daarin staat ook dat jongeren te weinig burgerschapscompetenties hebben. De commissie signaleert hierbij een tweedeling tussen toekomstige hoger en lager opgeleiden.

Het is volgens de commissie zo dat er gat zit in het burgerschapsonderwijs tussen de basisschool en de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Leerlingen krijgen in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs nauwelijks burgerschapsonderwijs en sommige leerlingen komen er dan zelfs helemaal niet mee in aanraking.

De commissie beschouwt het plan van het kabinet voor een nieuwe wet voor burgerschapsonderwijs daarom als een stap in de goede richting.

Lees meer…

Onderwijsraad luidt noodklok over segregatie

De differentiatie in het Nederlandse onderwijsstelsel is doorgeschoten. Daardoor neemt de segregatie toe: leerlingen met verschillende sociale achtergronden ontmoeten elkaar steeds minder. De Onderwijsraad is daar zeer bezorgd over, zo blijkt uit de Stand van educatief Nederland 2018.

De raad vindt dat er ‘een fundamentele bezinning’ nodig is op de organisatie van het onderwijsstelsel. Niet alleen omdat jongeren uit verschillende sociale groepen elkaar niet meer vanzelfsprekend tegenkomen in het onderwijs, maar ook omdat plaatsing in het voortgezet onderwijs steeds bepalender wordt voor het eindniveau van jongeren. Bovendien heeft permanente educatie geen formele plek in het onderwijsstelsel.

Omgaan met verschillen

De school is volgens de Onderwijsraad ‘bij uitstek de plaats waar jongeren moeten leren omgaan met verschillen, door te oefenen in het omgaan met conflicten en het respect bijbrengen voor andersdenkenden’. Doordat de differentiatie van het stelsel is doorgeschoten, komt hier nog maar weinig van terecht.

De sterke differentiatie is ook gaan knellen, zo stelt de raad, ‘omdat de scheidingen tussen schoolsoorten en leerwegen strikter zijn geworden en het aantal brede brugklassen is afgenomen’. Daardoor bepaalt de plaatsing van leerlingen in het voortgezet onderwijs steeds meer het verdere verloop van hun schoolloopbaan. Dat is bijvoorbeeld nadelig voor laatbloeiers, die hierdoor minder kansen krijgen.

De Onderwijsraad komt met de volgende suggesties om het stelsel aan te passen:

  • Verminder differentiatie waar nuttig en mogelijk
  • Verbind schoolsoorten en opleidingen
  • Stimuleer beroepsgericht onderwijs op havo en vwo
  • Verminder en verbeter selectie
  • Geef permanente educatie een structurele plek in het onderwijsstelsel

Lees meer…

‘Gouden middenweg’ voor samenwerkingsscholen

Samenwerkingsscholen krijgen van Erik Renkema het advies een vorm van levensbeschouwelijk onderwijs aan te bieden waarin de kracht van zowel het openbaar als bijzonder onderwijs tot haar recht komt. Docent en onderzoeker Renkema van Hogeschool Windesheim is aan de Protestantse Theologische Universiteit gepromoveerd op een onderzoek naar de samenwerkingsschool.

‘Hoe je het ook wendt of keert, je bent een fusieschool van twee identiteiten. Je moet dus samen op zoek gaan naar een manier waarin je jezelf kunt herkennen’, zegt Renkema in een interview met de christelijke profielorganisatie Verus.

Hij spreekt van een ‘gouden middenweg’ om in de samenwerkingsschool om te gaan met bronnen en tradities ‘die bijdraagt aan dialoog en daarmee persoonsvorming’.

Renkema: ‘Vanuit de openbare kant zal men levensbeschouwelijke bronnen en tradities wel degelijk serieus moeten nemen voor de persoonsvorming van kinderen. Dat doen aan religie en godsvragen, dat zou door sommige vertegenwoordigers van openbaar onderwijs als verlies kunnen worden ervaren.’

‘Voor het christelijk perspectief kun je zeggen: besteed actief aandacht aan pluriformiteit. Voor een enkele ouder zal dat niet het beeld zijn dat hij voor ogen had toen hij voor een christelijke school koos’, aldus Renkema.

Lees meer…

‘Leerrecht en algemene toegankelijkheid in artikel 23’

PvdA-leider Lodewijk Asscher wil artikel 23 van de Grondwet aanpassen. Hij pleit ervoor in het artikel over de vrijheid van onderwijs op te nemen dat elk kind recht heeft op onderwijs en gelijke kansen. Ook wil hij algemene toegankelijkheid regelen, zodat het bijzonder onderwijs geen leerlingen meer kan weigeren.

VOS/ABB heeft op verzoek van de PvdA meegedacht over de wijze waarop het meer dan 100 jaar oude grondwetsartikel 23 beter kan aansluiten bij de realiteit van de 21e eeuw. Daarbij spelen in het kader van kansengelijkheid leerrecht en algemene toegankelijkheid een essentiële rol.

Elke leerling welkom

Nu is het nog zo dat bijvoorbeeld een christelijke school met de Grondwet in de hand leerlingen mag weigeren als die niet bij de godsdienstige uitgangspunten van de school zouden passen. Als het aan Asscher ligt, verdwijnt die mogelijkheid uit artikel 23.

Hij wil alle scholen wettelijk verplichten elke leerling te accepteren, ook als het kind of diens ouders een andere levensovertuiging huldigen dan de school. Wel mag worden verwacht dat alle leerlingen en hun ouders de grondslag van de school respecteren.

In het openbaar onderwijs is het per definitie altijd al zo dat elke leerling welkom is. Openbaar onderwijs is immers van en voor iedereen. Met algemene toegankelijkheid zou dit ook gaan gelden voor het – eveneens door de overheid bekostigde – bijzonder onderwijs.

Kansengelijkheid

Daarnaast wil Asscher in de Grondwet opnemen dat elk kind in Nederland leerrecht krijgt en dat het onderwijs voor ouders kosteloos is. Algemene toegankelijkheid, leerrecht en kosteloos onderwijs zijn volgens Asscher nodig voor kansengelijkheid.

Nu is het nog zo dat sommige bijzondere scholen zeer hoge vrijwillige ouderbijdragen vragen. Geen enkele school die zo’n hoge bijdrage vraagt, zal erkennen dat dit middel wordt ingezet om leerlingen van ouders met een lage sociaal-economische status te weren. De realiteit is echter dat met hoge bijdragen dit effect wel degelijk wordt bereikt.

Asscher wil in artikel 23 van de Grondwet handhaven dat ouders met geld van de overheid een school op religieuze grondslag mogen stichten. Het moet volgens hem wel moeilijker worden voor bijvoorbeeld orthodox-christelijke en islamitische scholen om geen aandacht te schenken aan onderwerpen die bij bepaalde doelgroepen gevoelig kunnen liggen, zoals seksuele diversiteit en de Holocaust.

Kwestie van lange adem

Algemene toegankelijkheid is een thema waar de PvdA al lange tijd aan werkt. Toenmalig PvdA-Tweede Kamerlid en huidig SER-voorzitter Mariëtte Hamer kwam in 2005 met een voorstel voor algemene acceptatieplicht. Toen de PvdA echter samen met het CDA en de ChristenUnie in het kabinet-Balkenende plaatsnam, verdween het onder druk van de christelijke coalitiedwang in de la.

In 2010, toen de sociaal-democratische deelname aan het kabinet werd beëindigd, kwam Hamer opnieuw met het voorstel. De liberale VVD liet later dat jaar weten het voorstel niet te zullen steunen, waardoor er geen meerderheid in de Tweede Kamer voor was. Die weigering had te maken met het feit dat de VVD ging regeren met het CDA. Er was dus wederom sprake van christelijke coalitiedwang.

Slob ‘hogelijk verbaasd’

Voormalig PvdA-Kamerlid Loes Ypma, die later korte tijd voorzitter was van de christelijke profielorganisatie Verus, probeerde het in 2014 opnieuw om algemene acceptatieplicht in de wet vast te leggen. De huidige onderwijsminister Arie Slob die toen namens de ChristenUnie in de Tweede Kamer zat, reageerde ‘hogelijk verbaasd’.

Slob zei dat het PvdA-plan voor algemene toegankelijkheid een oplossing zou zijn voor een niet bestaand probleem, omdat er nauwelijks scholen zouden zijn die leerlingen weigeren. Hij benadrukte dat als er scholen zijn die misbruik maken van de vrijheid van onderwijs, de rechter hen op de vingers kan tikken.

Lees het plan van de PvdA

Lees ook het Algemeen Dagblad dat uitgebreid bericht over het plan van Asscher.