‘Rijk of arm, voor schooladvies maakt het weinig uit’

Het is niet zo simpel dat de schooladviezen voor leerlingen van ouders met veel geld vaker worden bijgesteld dan de adviezen voor leerlingen van wie de ouders weinig geld hebben. Dat stelt onderwijsminister Arie Slob in reactie op Kamervragen van de PvdA.

De vragen waren afkomstig van Lisa Westerveld van GroenLinks en Kirsten van den Hul van de PvdA. Zij illustreerden hun vragen met cijfers en percentages, maar die zijn volgens Slob door elkaar gehaald. Hij wijst er in zijn antwoorden op dat door onjuist gebruik van de cijfers een verkeerd beeld is geschetst.

De minister stelt vervolgens dat er ‘geen duidelijk (lineair) verband (is) tussen het aandeel bijstellingen en het opleidingsniveau van ouders’. Hij linkt daarbij het opleidingsniveau aan de hoogte van het gezinsinkomen. Over het algemeen geldt dat gezinnen meer te besteden hebben als het opleidingsniveau van de ouders hoog is.

De cijfers laten volgens Slob zien dat de adviezen van leerlingen met ouders met een mbo2-diploma even vaak worden bijgesteld als de adviezen van leerlingen met hbo-opgeleide ouders. Het is volgens hem wel zo dat de adviezen van leerlingen van ouders met een universitaire opleiding vaker worden bijgesteld.

Lees meer…

Geen paasontbijt, wel Suikerfeest

‘Basisscholen bepalen zelf welke feesten, vieringen of herdenkingen op school plaatsvinden’. Dat zegt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen na een bericht over de openbare Theo Thijssenschool in Amsterdam, die dit schooljaar het paasontbijt overslaat en aandacht besteedt aan het islamitische Suikerfeest. Dit werd in oktober gemeld in deze nieuwsbrief van de school.

De Kamervragen waren van de VVD-Kamerleden Rudmer Heerema en Bente Becker. Zij wilden onder meer van de minister weten of ook hij vindt dat ‘Nederlandse tradities’ op scholen niet mogen plaatsmaken voor ‘tradities uit andere religies en culturen, zoals het Suikerfeest’.

Slob antwoordt daarop dat scholen zelf bepalen hoe ze leerlingen kennis laten maken met ‘geestelijke stromingen die in Nederland een belangrijke rol spelen’. Hij voegt eraan toe dat scholen zich moeten richten ‘op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie, op het leren over de pluriforme samenleving en op kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten’.

Het is volgens de minister aan de school om hier in overleg met de ouders en de leerkrachten een passende invulling aan te geven.

Aandacht voor verschillende stromingen

De school legt uit dat het paasontbijt dit jaar wordt overgeslagen, omdat het moeilijk te combineren is met de meivakantie en ‘lopende thema’s’. Tevens benadrukt de school ook aandacht te besteden aan het pesachfeest binnen het jodendom, het lichtjesfeest (Divali) binnen het hindoeïsme en aan het christelijke kerstfeest (met het kerstdiner). De school besteedt bovendien aandacht aan het humanisme.

Lees meer…

OCW kraakt UNICEF-rapport over ongelijke kansen

Het ministerie van OCW zegt in het Algemeen Dagblad dat UNICEF ‘de plank misslaat’ in een rapport over ongelijke kansen in het onderwijs. Het kinderfonds van de Verenigde Naties trekt aan de bel over de situatie in Nederland, maar volgens het ministerie valt het hier allemaal wel mee.

UNICEF stelt in het rapport An Unfair Start: Inequality in Children’s Education in Rich Countries dat Nederland een van de rijke landen is waar de schoolprestaties van kinderen lijden onder omstandigheden waar zij geen invloed op hebben, zoals de plaats waar ze geboren zijn en het opleidingsniveau van hun ouders.

Een oorzaak van de kansenongelijkheid in Nederland is volgens UNICEF het op jonge leeftijd uitsplitsen van leerlingen in verschillende onderwijssoorten op basis van hun schoolprestaties. Van de onderzochte landen heeft Nederland met 12 jaar een van de vroegste selectiemomenten voor het voortgezet onderwijs.

Ongelijke kansen, segregatie en subgroepen

Eerdere onderzoeken wijzen ook op het probleem dat Unicef signaleert. Zo stelde de Inspectie van het Onderwijs in De staat van het onderwijs 2016-2017 dat kansenongelijkheid in het Nederlandse onderwijs een groot probleem is. Voormalig hoofddemograaf Jan Latten van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waarschuwde ervoor, in een interview met de Volkskrant, dat kansenongelijkheid  tot gevolg heeft dat er subgroepen ontstaan, onder andere in scholen.

Volgens het ministerie van OCW valt het allemaal wel mee, zo blijkt uit een reactie van een woordvoerder van het ministerie in het AD. ‘Kansengelijkheid gaat over verschillende prestaties van leerlingen gerelateerd aan het inkomen en de opleiding van de ouder. Nederland doet het wat dát betreft internationaal gezien juist goed’, zo citeert de krant de woordvoerder van OCW. UNICEF zou met het rapport ‘de plank misslaan’.

Lees meer…

Op 14 november houdt VOS/ABB een lagerhuisdebat over kansen(on)gelijkheid in het onderwijs. Meer informatie…

Alle kinderen naar de onverdeelde openbare school?

De academische uitgeverij Eburon heeft een themanummer van tijdschrift Religie & Samenleving over levensbeschouwelijk onderwijs uitgebracht. Het gaat onder meer over het idee dat alle kinderen naar de onverdeelde openbare school gaan.

In het themanummer wordt de vraag gesteld of het in de geseculariseerde en ontzuilde samenleving van nu, waarin de overgrote meerderheid van ouders, leerlingen en docenten zich niet meer gebonden voelt aan een denominatie, nog wel te verdedigen is dat er naast het openbaar onderwijs op religies gebaseerde scholen zijn.

Een andere vraag die in het themanummer aan bod komt, is of er in het huidige onderwijs nog wel plaats is voor onderwijs vanuit een levensbeschouwelijk perspectief? Zouden alle kinderen in Nederland naar de onverdeelde openbare school moeten?

Het themanummer van Religie & Samenleving kost 20 euro. U kunt het online bestellen.

‘Kinderen thuishouden bij moskeebezoek gaat te ver’

Het gaat te ver om kinderen thuis te houden als ze bij een moskeebezoek gaan bidden als moslim. Dat vindt interim-bestuurder Cor Clarijs van de christelijke profielorganisatie Verus.

De rooms-katholieke Clarijs reageert in de Telegraaf op een voorstel van de SGP om ouders het recht te geven hun kinderen thuis te houden als de klas op bezoek gaat bij een moskee en de kinderen daar leren hoe het is om als moslim te bidden. Dat laatste vindt het bevindelijk gereformeerde SGP-Kamerlid Roelof Bisschop niet kunnen.

‘Als de ouders er moeite mee hebben, kan dat prima worden besproken en naar een alternatief worden gezocht; bijvoorbeeld in de vorm van een vervangende opdracht’, aldus Clarijs. Volgens hem worden tijdens schoolexcursies naar niet-christelijke gebedshuizen leerlingen nooit verplicht mee te doen aan rituelen, zoals islamitisch bidden. ‘De suggestie dat kinderen worden geïndoctrineerd of onderworpen aan de islam, is nergens op gestoeld’, benadrukt de voorzitter van Verus.

Hij voegt daaraan toe dat we ons verstand moeten gebruiken. ‘Handel niet staccato op je onderbuikgevoelens en respecteer elkaar.’

Lees ook dit bericht op de website van Verus.

Ouderbijdrage niet betaald? Uitsluiting mag niet!

Kinderen mogen nooit meer worden buitengesloten van extra schoolactiviteiten als hun ouders of verzorgers de vrijwillige ouderbijdrage niet kunnen betalen. Daartoe hebben SP en GroenLinks een initiatiefwetsvoorstel opgesteld.

SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint zegt al jaren te strijden tegen uitsluiting van kinderen van ouders met weinig geld. ‘En elke keer zegt de minister dat scholen nu echt hier iets aan moeten doen. Maar verandert er niks in de wet. Wij zijn het wachten zat en hebben dus maar zelf een wet geschreven. Elk kind moet mee kunnen op schoolreis’, aldus Kwint.

Zijn collega Lisa Westerveld van GroenLinks signaleert een ‘keiharde tweedeling in de samenleving, die helaas ook in de klas is geland’. Zij benadrukt dat elk kind een gelijke kans verdient.

Het voorstel van GroenLinks en SP ligt nu voor advies bij de Raad van State.

Goed onderwijs voor álle kinderen

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB heeft in het oktobernummer van magazine Naar School! gezegd dat hij blij is met het voorstel van GroenLinks en SP om wettelijk vast te leggen dat geen enkele leerling mag worden uitgesloten van schoolactiviteiten als ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet betalen.

‘Goed onderwijs dient voor álle kinderen toegankelijk te zijn. Dit betekent dat het hele aanbod van de school, dus alle activiteiten binnen het curriculum, voor elke leerling bereikbaar moet zijn’, aldus Teegelbeckers.

Lees meer…

Slob wenst richtlijnen over vrijwillige ouderbijdrage

Onderwijsminister Arie Slob wenst van de PO-Raad en VO-raad dat zij voor het einde van het jaar met eensluidende richtlijnen komen over de vrijwillige ouderbijdrage in het primair en voortgezet onderwijs, meldt Trouw.

Eigenlijk hadden de richtlijnen er al moeten zijn, maar de PO-Raad en VO-raad geven in de krant aan dat het ingewikkeld is. ‘Het is best een complex vraagstuk waarvoor geen eenduidige oplossing is’, zegt woordvoerder Harm van Gerven van de PO-Raad.

Zijn collega Linda Zeegers van de VO-raad geeft aan dat het onwenselijk is als leerlingen niet mee kunnen doen, maar bij sommige activiteiten, zoals een skireis die door school wordt georganiseerd, is dat volgens haar minder evident.

Lees meer…

Nooit uitsluiten!

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB geeft in het oktobernummer van magazine Naar School! aan dat scholen geen enkele leerling mogen uitsluiten van activiteiten, of de ouders nu wel of niet de vrijwillige ouderbijdrage hebben betaald.

‘Goed onderwijs dient voor álle kinderen toegankelijk te zijn. Dit betekent dat het hele aanbod van de school, dus alle activiteiten (…), voor elke leerling bereikbaar moeten zijn’, aldus Teegelbeckers.

Lees meer op pagina 9 van het oktobernummer van magazine Naar School!.

Van elke 400 kinderen gaat er één naar particuliere school

Het aantal particuliere scholen die geen rijksbekostiging krijgen groeit weliswaar, maar het aantal is nog altijd zeer beperkt. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

De minister reageert met zijn brief op SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint die aan de bel had getrokken over de groei van het aantal particuliere scholen.

Slob benadrukt eerst dat iedereen in Nederland een school kan oprichten, ook als die niet door de overheid wordt bekostigd. Daarna wijst hij erop dat in 2017 ongeveer 6000 leerlingen naar een particuliere school gingen. ‘Dit is een hele kleine groep: 6000 op een totaal aantal van 2,4 miljoen leerlingen in het funderend onderwijs, betreft 0,25 procent’, aldus de minister.

De kosten voor particulier onderwijs variëren sterk. Volgens Slob liggen de bedragen die ouders betalen tussen de 3600 en 27.900 euro per kind per jaar.

Lees meer…

Jeroen Dijsselbloem legt nadruk op kansengelijkheid

Jeroen Dijsselbloem geeft het onderwijs vier nieuwe adviezen, zo vertelt hij in een gesprek met NRC. Hij benadrukt het belang van kansengelijkheid.

Het is ruim tien jaar geleden dat het rapport verscheen van de parlementaire commissie onder leiding van toen nog PvdA-Tweede Kamerlid Jeroen Dijsselbloem. De commissie had onderzoek gedaan naar onderwijsvernieuwingen die in de 20 jaar daarvoor waren ingevoerd, zoals de basisvorming, het studiehuis en het vmbo.

Aanleiding voor het onderzoek was de aanhoudende kritiek op deze vernieuwingen en de wijze waarop ze werden ingevoerd. De conclusie van de parlementaire commissie was dat de vernieuwingen van bovenaf waren ingevoerd, zonder voldoende rekening te houden met draagvlak in het onderwijs zelf.

Vier nieuwe adviezen

Dijsselbloem laat ruim tien jaar na dato zijn licht schijnen over het advies van de commissie die naar hem werd genoemd en kijkt naar hoe het onderwijs er nu voorstaat. Hij geeft in NRC vier vervolgadviezen:

  1. De overheid moet beter letten op de kwaliteit van het onderwijs en het onderwijsstelsel bewaken. Dat moet ‘compleet en samenhangend’ zijn. Kansengelijkheid kan worden bevorderd door brede scholengemeenschappen, brede brugklassen, latere selectie en soepele doorstroom.
  2. Het onderwijs moet leerlingen blijven toetsen. Doordat toetsen worden afgeschaft en de Cito-toets minder bepalend is, gaat de lat omlaag. Bovendien lopen vooral leerlingen met een migratieachtergrond het risico dat zij vanwege vooroordelen van leraren minder kansen krijgen nu objectieve toetsen terrein verliezen.
  3. Pas op voor onderwijsgoeroes, want hun ideeën zijn vaak buitengewoon zwak onderbouwd. Vernieuwingen moeten zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, net zoals dat het geval is buiten het onderwijs.
  4. Verhoog de lat. Dat kan door voortdurend te investeren in leraren en methoden.

Lees meer…

Kamer benadrukt belang brede scholengemeenschappen

De vereenvoudiging van de bekostiging van het voortgezet moet een stimulans bevatten voor de vorming van brede scholengemeenschappen, omdat die een positieve bijdrage leveren aan kansengelijkheid. Dit belangrijke aandachtspunt, dat VOS/ABB onder de aandacht bracht van de politiek, is woensdag expliciet benoemd in een debat in de Tweede Kamer.

In een bijdrage van VOS/ABB, die was bedoeld voor het debat in de Tweede Kamer over de vereenvoudiging van de bekostiging van het voortgezet onderwijs, staat dat de positie en het nut van brede scholengemeenschappen en brede brugklassen specifieke aandacht vereisen.

‘Het lijkt erop dat de wettenmakers ten aanzien van het voorstel vergeten zijn een ‘kansengelijkheidscheck’ uit te voeren’, zo staat in de bijdrage. De voorgestelde vereenvoudiging van de bekostiging kan er onder andere toe leiden dat brede scholengemeenschappen met verschillende stromingen op één locatie er financieel fors op achteruitgaan.

‘Dit vindt VOS/ABB een ongewenste uitwerking, juist met het oog op het nut van brede scholengemeenschappen, brede brugklassen en latere keuzemomenten. In het belang van de aanpak van kansenongelijkheid dient dit wetsvoorstel daarop te worden aangepast’, zo staat in de bijdrage.

Lees de bijdrage van VOS/ABB

Onderwijsminister Arie Slob heeft een brief naar de Tweede Kamer gestuurd over de voorgestelde vereenvoudiging van de bekostiging van het voortgezet onderwijs. De minister heeft ook Kamervragen beantwoord over de gevolgen van voorgestelde vereenvoudiging van de bekostiging op met name vo-scholen in krimpregio’s.

Ieder kind welkom: stop met stickeren!

Passend onderwijs kan wel degelijk slagen. Dat bewijst de Nieuweschool in het Limburgse Panningen. In het oktobernummer van ons magazine Naar School! staat een artikel over deze openbare school waar werkelijk ieder kind welkom is, ongeacht afkomst of special needs.

De Nieuweschool doet niet mee aan het diagnosticeren van leerlingen. Alle kinderen zijn gelijk en ze doen allemaal mee. Opmerkelijk: op deze openbare school zijn geen klachten over hoge werkdruk en het ziekteverzuim is er extreem laag.

Kinderen bloeien op

Directeur Johan van den Beucken van de Nieuweschool vertelt in het VOS/ABB-magazine dat hij niet wil stickeren met ADHD, autisme, PDD-NOS of wat dan ook. ‘Wél krijgt elk kind de aanpak die bij hem of haar past, waardoor elk kind zich ontwikkelt. Onze leerkrachten werken daarvoor nauw samen met de IB’er. Ons onderwijs is sterk gedifferentieerd. En dat werkt. We zien goede resultaten en ik zie sommige kinderen hier echt opbloeien’, zo legt Van den Beucken uit.

De Nieuweschool heeft er heel bewust voor gekozen om leerlingen niet te diagnosticeren, hoewel de school daardoor geld misloopt. ‘We hebben hier heel wat kinderen die op andere scholen wél een etiket zouden krijgen. Als ik al die diagnoses wél officieel zou laten stellen, dan levert dat veel geld op. Dat is volgens mij ook de reden waarom zoveel kinderen tegenwoordig een of andere diagnose krijgen. Aanbod creëert vraag.’

Kwestie van cultuur

Van den Beucken vindt eigenlijk dat de geldstroom de andere kant op moet lopen: leerkrachten die geen diagnoses laten stellen en er toch voor zorgen dat hun leerlingen een goede ontwikkeling laten zien, zouden beloond moeten worden. ‘Dat zou ik mijn leerkrachten ook enorm gunnen. Want natuurlijk is het hier ook wel eens heavy. Maar hé, het leven is nu eenmaal soms wat makkelijker en soms wat moeilijker. Zo staan wij er hier allemaal in, het is een kwestie van cultuur.’

Download het artikel Nieuweschool bewijst: passend onderwijs kan slagen.

Toenemende segregatie: subgroepen in scholen

Voormalig hoofddemograaf Jan Latten van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) waarschuwt in een interview in de Volkskrant voor toenemende maatschappelijke segregatie. Hij signaleert dat er subgroepen zijn, onder andere in scholen.

In de krant staat dat Latten vindt dat de overheid wat betreft segregatie zich te weinig sturend opstelt om te bereiken dat er een gemeenschappelijk fundament ontstaat. ‘De overheid heeft wel degelijk een opvoedkundige taak om te bewerkstelligen dat een samenleving zich in een gewenste richting ontwikkelt’, zo wordt hij geciteerd.

In dit kader stelt hij dat ook ouders moeten weten dat de overheid een opvoedkundige taak heeft. Daarbij noemt hij specifiek de rol die het bijzonder onderwijs zich aanmeet. ‘Wat mij bijvoorbeeld tegen de borst stuit, is dat de scholen in het bijzonder onderwijs te eigengereid kunnen zijn’, aldus de voormalig hoofddemograaf van het CBS.

Lees meer…

Nooit uitsluiting op basis van ouderbijdrage!

VOS/ABB is positief over het initiatief van SP en GroenLinks in de Tweede Kamer om een wetsvoorstel in te dienen dat uitsluiting van leerlingen op grond van het niet betalen van de vrijwillige ouderbijdrage onmogelijk moet maken.

‘Goed onderwijs dient voor álle kinderen toegankelijk te zijn en dat betekent het hele aanbod van de school, ook de extracurriculaire onderdelen’, zo staat in een reactie van VOS/ABB op het initiatief van de Tweede Kamerlid Peter Kwint van de SP en zijn collega Lisa Westerveld van  GroenLinks. In de reactie staat ook dat de vrijwillige ouderbijdrage te vaak op incorrecte wijze wordt gebruikt en dat de Inspectie van het Onderwijs nu niet de mogelijkheden heeft hierop te handhaven.

VOS/ABB vindt dat als een activiteit, zoals een schoolreis, niet een-op-een binnen een kerndoel te vatten is, dit niet impliceert dat er geen sprake is van een onderwijsactiviteit. ‘De activiteiten vinden plaats met een sociaal doel en vallen binnen het pedagogische karakter van het onderwijs. Het zijn dan ook onderwijsactiviteiten. Hetzelfde geldt voor de bijlessen door de school of door leraren van de school.’

Ouderbijdrage is vrijwillig

In de onderwijswetten is nadrukkelijk vastgelegd dat de ouderbijdrage vrijwillig is. Daarom past het volgens VOS/ABB niet dat het onderwijsaanbod wordt afgestemd op betaalgedrag van ouders.

Tevens wordt in de reactie op het initiatief van SP en GroenLinks het karakter van het openbaar onderwijs benoemd. De algemene toegankelijkheid brengt met zich mee dat de financiële draagkracht van ouders niet bepalend mag zijn voor het wel of niet deelnemen aan schoolactiviteiten.

Openbaar onderwijs ‘vindt niets en heeft niets te zeggen’

Het openbaar onderwijs vindt niets en heeft niets te zeggen. Dat suggereren algemeen directeur Titus Frankemölle van de rooms-katholieke Kwadrant Scholengroep in Noord-Brabant en de Haarlemse-Amsterdamse hulpbisschop Jan Hendriks.

‘Wie zelf niets vindt of te zeggen heeft, kan ook de dialoog met andersdenkenden niet aangaan’, aldus Frankemölle en Hendriks, die in dit kader stellen dat het confessionele onderwijs een beter vertrekpunt zou bieden om de integratie te bevorderen dan het openbaar onderwijs.

Hoewel nog maar weinig rk-scholen zich expliciet profileren met hun religieuze identiteit, blijft volgens hen het katholiek onderwijs ‘een ijzersterk merk’. Zij stellen dat ook niet-katholieke ouders of ouders ‘met een lossere band met de kerk’ voor een rk-school kiezen vanwege ‘de vitale waardengemeenschappen’. Ze spreken met klem tegen als zou het confessionele onderwijs een ‘reliek uit het verzuilde verleden’ zijn.

Frankemölle en Hendriks doen hun uitspraken in het Katholiek Nieuwsblad.

Geen aandacht voor levensbeschouwing?

Frankemölle schreef in 2014 op de opiniepagina van Trouw in een stuk over grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs ook al dat katholieke scholen beter zouden zijn dan openbare scholen. Hij stelde toen dat het openbaar onderwijs in tegenstelling tot het katholiek onderwijs geen aandacht zou hebben voor levensbeschouwing.

In tegenstelling tot wat hij suggereerde, is er in het openbaar onderwijs wel degelijk aandacht voor godsdienst en levensbeschouwing. Ten eerste is het wettelijk vastgelegd dat de openbare school ruimte moet bieden voor godsdienstig en/of humanistisch vormingsonderwijs als ouders daarom vragen.

Daarnaast pleit VOS/ABB ervoor om godsdienst en levensbeschouwing binnen de eigen pedagogisch-didactische verantwoordelijkheid van de school aan bod te laten komen. Veel openbare scholen doen dat tegenwoordig.

Lees meer…

Meer druk van school, maar minder gepest

Steeds meer leerlingen ervaren druk van school, blijkt uit een onderzoek naar gezondheid en welzijn van kinderen in de leeftijd van 11 tot en met 16 jaar. Daaruit blijkt ook dat er minder wordt gepest.

In het rapport HBSC 2017 – Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland van de Universiteit Utrecht, het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Trimbos Instituut staat dat sinds 2001 de druk die leerlingen door schoolwerk ervaren meer dan verdubbeld is. In 2001 gaf 16 procent van de middelbare scholieren aan druk door schoolwerk te ervaren, vorig jaar was dat aandeel gegroeid naar ruim 35 procent.

‘Vooral tussen 2013 en 2017 is deze stijging aanzienlijk. Toch is er geen toename in psychische problemen in de laatste vier jaar. Mogelijk komt dat omdat jongeren nog positiever zijn geworden over hun relatie met hun ouders en zij minder gepest worden op school’, zo staat in het rapport.

Risicogedrag

In het rapport worden ook risicogroepen genoemd die extra aandacht zouden moeten krijgen, bijvoorbeeld als het gaat om preventie van risicogedrag. Het gaat volgens de onderzoekers om vmbo’ers, leerlingen met een migratieachtergrond, jongeren uit gezinnen met weinig welvaart en/of die niet opgroeien bij beide ouders.

Als voorbeeld van risicogedrag worden roken, pesten en intolerantie genoemd. ‘Dagelijks roken komt op het vwo nauwelijks meer voor: 0,3 procent van deze leerlingen rookt dagelijks. In de vmbo-basis- en kaderberoepsleerweg is dat 6,5 procent. Ook wordt er op het vmbo vaker gepest en hebben jongeren minder tolerante opvattingen ten aanzien van minderheden.’

Lees het rapport

Week van Respect ook voor gemeenten!

Voorzitter Awraham Soetendorp van de Respect Education Foundation roept elke burgemeester in Nederland op om in november met zijn of haar gemeente mee te doen aan de Week van Respect.

‘Respectvol samenleven in een inclusieve stad waar ruimte is voor iedereen. Het klinkt zó gewoon en eenvoudig. Helaas is polarisatie, discriminatie en uitsluiting vanwege afkomst, seksuele geaardheid, sociale klasse of geloof nog steeds aan de orde van de dag. Alleen samen kunnen we zorgen voor een samenleving waarin iedereen zich thuis en geaccepteerd voelt’, zo meldt de Respect Education Foundation, een samenwerkingspartner van VOS/ABB.

In dit filmpje richt voorzitter Soetendorp zich aan alle burgemeesters in Nederland om (net als veel scholen) mee te doen aan de Week van Respect van 5 tot en met 11 november.

‘Wat voor de klas gebeurt is geen staatstaak’

‘Wat voor de klas gebeurt is geen staatstaak, maar van de hele samenleving’. Dat heeft onderwijsminister Arie Slob gezegd in een toespraak bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar.

De toespraak van Slob stond in het teken van het begrip ‘coöperatie’, oftewel ‘een minisamenleving, op basis van wederkerigheid’. In zo’n samenleving past volgens de minister ‘de overheid gezonde bescheidenheid’. Hij verbond dit aan de vrijheid van onderwijs en zei dat wat voor de klas gebeurt ‘geen staatstaak (is), maar van de hele samenleving’.

Burgerschap

Daarmee wordt volgens Slob de kern van burgerschap geraakt, namelijk ‘dat de hele samenleving zich medeverantwoordelijk voelt voor de groei van onze kinderen’. Opvoeden is de primaire taak van ouders, zo benadrukte hij, ‘maar bij leren samenleven en omgaan met verschillen (…) ligt een taak voor ons allemaal’.

Scholen noemde hij in dit kader ‘belangrijk als veilige oefenplaats, waar kinderen leren om verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf en de ander’. Daar hoort volgens hem bij dat kinderen leren hoe ‘onze’ samenleving werkt. In dit verband noemde hij de Grondwet, het politieke systeem en de democratische rechtsstaat.

Lees de toespraak van Slob

 

‘School als gemeenschap bevordert kansengelijkheid’

Rector Alwin Hietbrink van het openbare Barlaeus Gymnasium in Amsterdam pleit voor een herwaardering van de school als gemeenschap. Hij verbindt zijn pleidooi aan kansengelijkheid.

Individueel maatwerk in het onderwijs schiet volgens hem door, waardoor de school als gemeenschap buiten beeld raakt. ‘Door de grote nadruk op persoonlijke ontwikkeling dreigen we het onderwijs als verbindingspunt van gemeenschapsvorming uit het oog te verliezen’, aldus Hietbrink op de opiniepagina van de Volkskrant.

De individualisering van het onderwijs heeft verstrekkende gevolgen, schrijft de Amsterdamse rector. Daarbij verwijst hij naar Frankrijk, waar decentralisering van het onderwijs in de jaren 80 van de vorige eeuw vooral voor kansarme leerlingen negatieve gevolgen had.

Daarom is volgens Hietbrink de school als gemeenschap toe aan een herwaardering. ‘Wat ons bindt is belangrijk en het verzorgen van een gemeenschappelijke basis voor al onze kinderen kan een belangrijke bijdrage leveren aan grotere kansengelijkheid.’

De gemeenschap is volgens hem niet alleen nodig om eenheid te vinden, maar ook om verschil te maken. ‘Je kunt je dus afvragen of gepersonaliseerd leren wel bijdraagt aan persoonsvorming. Want wie je bent, word je pas samen met anderen.’

Lees meer…

VOS/ABB houdt op 14 november een lagerhuisdebat over kansengelijkheid. Geïnteresseerd? Lees meer over ons initiatief

Slob: ‘Islamitische basisschool geen bedreiging’

‘In de praktijk zijn er talloze voorbeelden van openbare en bijzondere scholen die zonder problemen een schoolgebouw delen’, antwoordt onderwijsminister Arie Slob op vragen van de PVV over een openbare en een islamitische basisschool in Utrecht die sinds kort in één gebouw zitten.

Tweede Kamerlid Harm Beertema van de PVV van Geert Wilders had vragen gesteld aan Slob over het inhuizen van de Utrechtse islamitische basisschool Al Arqam in het gebouw dat voorheen alleen door openbare basisschool De Klimroos werd gebruikt.

Volgens Beertema zal dit ertoe leiden dat ‘het Nederlandse karakter en het Nederlandse pedagogische klimaat van openheid, vrijheid en respect voor vrouwen, seksueel anders geaarden en ongelovigen ernstig in gevaar komt’. Slob weerspreekt dat. Hij benadrukt dat ‘het uitdragen van de fundamentele waarden van onze democratische rechtsstaat’ een taak is van alle scholen. ‘Dat geldt ook voor het bevorderen van onderlinge verbinding in de samenleving’, aldus de minister.

Hij voegt daaraan toe dat er ‘in de praktijk talloze voorbeelden (zijn) van openbare en bijzondere scholen (van verschillende richtingen) die zonder problemen een schoolgebouw delen’.

Het bestuur van obs De Klimroos tekende bezwaar aan tegen de komst van Al Arqam, maar de rechter bepaalde in juli dat de openbare basisschool ruimte moest maken voor de komst van de islamitische basisschool. Daar legde het bestuur van de openbare basisschool zich bij neer.

Lees meer…

Gemengde klas criterium voor toelating tot Nederland

Syrische vluchtelingen die vanuit Turkije naar Nederland willen, komen ons land niet in als ze per se willen dat hun kinderen onderwijs krijgen in gescheiden klassen voor jongens en meisjes. Dat meldt de Volkskrant, die zich baseert op wat Paul van Musscher zegt. Hij is bij de politie de landelijk portefeuillehouder vreemdelingenzaken en migratiecriminaliteit.

Het criterium van de gemengde klassen en andere eisen die betrekking hebben op diversiteit en de gelijkheid van man en vrouw zijn volgens Musscher bepalend voor de toelating van Syrische vluchtelingen die op basis van de zogenoemde Turkije-deal naar Nederland willen.

‘Als jij zegt: mijn kinderen gaan koste wat kost niet in gemengde klassen of er wordt niet samen gezwommen, dan gaat er een streep door je dossier en kom je Nederland niet in’, zo citeert de krant de politiechef.

Lees meer…

Goed burgerschapsonderwijs met aandacht voor diversiteit

Goed burgerschapsonderwijs vereist actieve aandacht voor diversiteit van levensbeschouwingen en culturen. Dat staat in een gezamenlijke bijdrage van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) aan de internetconsultatie over het wetsvoorstel voor beter burgerschapsonderwijs.

VOS/ABB en VOO vinden ook dat het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind expliciet moet worden benoemd. ‘Het is namelijk essentieel dat kinderen hun eigen rechten en plichten kennen en dat dit verdrag ook binnen het onderwijs wordt nageleefd’, zo staat in de gezamenlijke bijdrage aan de internetconsultatie.

Ook zou er in de scholen meer aandacht moeten zijn voor democratie als een way of living. Het gaat dus meer dan alleen om kennisnemen van democratische waarden. ‘De school zou een democratische samenleving moeten zijn, waar kinderen actief participeren en meebeslissen.’

Een ander punt uit de gezamenlijke bijdrage is dat burgerschap zowel op micro- als macroniveau van groot belang is. ‘Ontwikkelingen zoals globalisering en digitalisering zorgen er immers voor dat de wereld vandaag de dag voor iedereen heel dichtbij is.’ VOS/ABB en VOO zien in dit kader ‘treden’ van burgerschap van gezin, school en buurt naar de woonplaats, Nederland, Europa en de wereld.

Lees de gezamenlijke bijdrage

Kamervragen over kansenongelijkheid in voorschool

PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul wil van onderwijsminister Arie Slob weten waardoor in Rotterdam het aantal peuters in de voorschool terugloopt. Zij vreest dat er een verband is met het ineenschuiven gesubsidieerde peuterspeelzalen en commerciële kinderopvang.

Van den Hul stelde Kamervragen naar aanleiding van een artikel in Binnenlands Bestuur (BB). Daarin staat dat de voorschool 20 tot 25 procent van de doelgroep mist.

Met name in Rotterdam doet zich een terugloop voor van het aantal peuters in de voorschool. Rotterdam loopt voorop bij het in elkaar schuiven van gesubsidieerde peuterspeelzalen en commerciële kinderopvang. Dat heeft tot doel om peuters met verschillende sociaal-economische achtergronden bij elkaar te brengen. Het lijkt er echter op dat het beleid een averechts effect heeft.

In wat BB de ‘moeilijkste wijken’ van de stad noemt, loopt het aantal aanmeldingen voor de voorschool terug. Dat zou te maken hebben met de eigen bijdrage die aan ouders wordt gevraagd.

Van den Hul wil nu van Slob weten of het in elkaar schuiven van gesubsidieerde peuterspeelzalen en commerciële kinderopvang inderdaad een averechts effect heeft, waardoor het risico bestaat dat de segregatie en daarmee de kansenongelijkheid van jonge kinderen juist toeneemt.

Lees meer…

VOS/ABB ondertekent RespectPact

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB heeft donderdag in Den Haag het RespectPact ondertekend. Dit is een nationale alliantie van publieke, semi-publieke en private organisaties die zich samen inzetten voor een respectvolle samenleving.

Het RespectPact is een initiatief van de Respect Education Foundation, waarmee VOS/ABB sinds 2013 samenwerkt. Het pact moet ervoor zorgen dat we in Nederland met significant meer compassie en respect met elkaar omgaan.

Burgerschapskalender

Dat begint in het onderwijs. Daarom gaat de Respect Education Foundation werken met zogenoemde Raden van Actie, die bestaan uit afvaardigingen van kinderen en jongeren uit het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Een raad van docenten kan ook input leveren.

Projecten van de verschillende RespectPact-partners met betrekking tot respect komen in een portfolio. Scholen kunnen met behulp van dit aanbod een eigen burgerschapskalender ontwikkelen. Het portfolio zal centraal staan in de nationale Week van Respect (dit jaar van 5 tot en met 11 november).

Kernwaarden openbaar onderwijs

VOS/ABB vindt het RespectPact van belang, omdat het mede op basis van de kernwaarden van het openbaar onderwijs kan bijdragen aan een in alle opzichten gezonde samenleving die is gebouwd op diversiteit, gelijkwaardigheid en wederzijds respect.

Het RespectPact is mede-ondertekend door onder andere Verus, ProDemos, Nieuw Wij,Talud, SIRE, Diversion en Maatschappelijke Alliantie Nederland. Het pact wordt de komende maanden verder uitgewerkt.

Meerderheid Eerste Kamer voor boerkaverbod

In de Eerste Kamer tekent zich een meerderheid af voor een gedeeltelijk boerkaverbod, dat onder andere van kracht wordt in het onderwijs. Dat bleek dinsdag tijdens een debat over het wetsvoorstel dat dit verbod moet regelen.

Het wetsvoorstel voor het boerkaverbod kwam voort uit het regeerakkoord van het vorige kabinet onder leiding van VVD-premier Mark Rutte. Het werd ingediend door voormalig PvdA-minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken.

Het regelt niet alleen een verbod op boerka’s, maar ook op andere gezichtsbedekkende kleding, zoals de bivakmuts en de integraalhelm. De gedachte achter het verbod is dat het dragen van een boerka die het gezicht bedekt, het veiligheidsgevoel van mensen aantast. Ook de niqaab, waarbij de ogen nog zichtbaar zijn, valt onder het voorgestelde verbod. Het wetsvoorstel heeft geen betrekking op bijvoorbeeld islamitische hoofddoekjes en joodse keppeltjes, omdat die het gezicht niet bedekken.

Het wetsvoorstel is in november 2016 goedgekeurd door de Tweede Kamer. Als de Eerste Kamer er ook mee instemt, gaat het boerkaverbod gelden in het onderwijs, de zorg, het openbaar vervoer en overheidsgebouwen. De Senaat stemt erover op dinsdag 19 juni.

‘Godsdienstleraar kan moslimleerling beter overtuigen’

Een juf op een openbare basisschool kan een islamitische leerling minder goed overtuigen dan een godsdienstleraar op een islamitische school, stelt Marietje Beemsterboer in NRC. Zij deed als promovenda aan de Universiteit Leiden onderzoek naar de religieuze identiteit van islamitische basisscholen in de maatschappelijke context waarin deze scholen zich bevinden.

Beemsterboer interviewde voor haar onderzoek directeuren, leraren en godsdienstleerkrachten van negentien islamitische basisscholen. Haar conclusie is dat islamitisch onderwijs de integratie van moslims kan bevorderen.

‘Door de geborgen omgeving kunnen moeilijke onderwerpen worden besproken. Als een boodschap met veel tact en respect voor de islamitische achtergrond wordt gebracht, is de kans groter dat een leerling zich ervoor openstelt. Hij of zij komt dan niet in een loyaliteitsconflict met de thuissituatie’, zo citeert NRC haar.

Homoseksualiteit

Als voorbeeld noemt ze homoseksualiteit. ‘Op een openbare basisschool zal de juf vertellen dat je verliefd kunt zijn op zowel mannen als vrouwen. Kinderen uit een islamitisch gezin denken dan: ‘Mijn juf weet dat misschien niet, maar die boodschap geldt niet voor mij.’

Op een islamitische basisschool wordt het onderwerp niet behandeld door de juf, maar door een godsdienstleerkracht. ‘Die wordt door leerlingen en ouders vertrouwd. Als díe vertelt dat homoseksualiteit in Nederland geaccepteerd is, en dat je niets te maken hebt met het privéleven van een ander, dan is de kans groter dat de boodschap aankomt’, aldus Beemsterboer.

Lees meer…