Kabinet schrapt fusietoets, MR’s krijgen instemmingsrecht

Het kabinet heeft besloten de fusietoets voor het basis- en voortgezet onderwijs af te schaffen. Wel moet de betrokken medezeggenschapsraden met een fusie instemmen. Ook moet er een rapport worden opgesteld waarin de keuze voor de fusie wordt onderbouwd.

Schoolbesturen die samenwerking met elkaar zochten voor fusies, liepen vaak tegen de fusietoets op. Daardoor zijn in de afgelopen jaren fusies uitgesteld of werd er gekozen voor minder intensieve samenwerking. Het kabinet wil daarvan af.

Het afschaffen van de fusietoets zal er volgens het kabinet niet toe leiden dat er automatisch meer grote scholen komen. ‘Vaak gaat het om bestuurlijke fusies en blijven leerlingen gewoon in hetzelfde gebouw met dezelfde leraren les krijgen. In sommige situaties is het juist zo dat grote besturen het mogelijk maken om kleine scholen overeind te houden’, zo licht het kabinet het besluit toe.

Het zal enige tijd duren voordat de fusietoets uit de wet is verdwenen. Tot die tijd vindt enkel nog een procedurele toetsing plaats. De Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) wordt opgeheven.

Lees meer…

Nieuwe arbeidsmarktanalyses voortgezet onderwijs

Het arbeidsmarkt- en opleidingsfonds Voion heeft nieuwe regionale arbeidsmarktanalyses voor het voortgezet onderwijs gepubliceerd.

De analyses geven inzicht in de cijfermatige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in het voortgezet onderwijs. Zo blijkt dat het aantal leerlingen de komende jaren in nagenoeg alle regio’s zal dalen. Zo wordt in Friesland tussen 2017 en 2021 een daling van ruim 7 procent verwacht. In de vier grote steden zal het aantal leerlingen nog wel toenemen.

Ondanks de krimp in de meeste regio’s worden er de komende jaren tekorten aan leraren verwacht. De verwachte tekorten verschillen per regio. In Zeeland bijvoorbeeld wordt in 2023 een tekort van 18 fte verwacht, terwijl het tekort in Amsterdam in hetzelfde jaar oploopt tot 51 fte. De tekorten concentreren zich in veel regio’s rond enkele specifieke vakken, zoals Duits, wiskunde en natuurkunde.

Lees meer…

Leraren in Maastricht vanwege krimp overgeplaatst

Ruim honderd docenten die werken bij Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) Maastricht moeten per 1 augustus ergens anders gaan lesgeven, meldt 1Limburg.

De regionale zender meldt dat de overplaatsing van de leraren van zes scholen voor voortgezet onderwijs in de Limburgse hoofdstad te maken heeft met demografische krimp. ‘Daarnaast kiezen veel Maastrichtse scholieren voor scholen buiten Maastricht’, zo citeert 1Limburg directielid Jeffreye Vossen van LVO Maastricht.

Hij benadrukt dat het aantal leraren ieder jaar moet meebewegen met de leerlingenaantallen. ‘De afgelopen jaren is dat onvoldoende gebeurd, daarom hebben we die inhaalslag nu in één keer moeten maken.’ 1Limburg meldt verder dat de docenten volgens Vossen teleurgesteld hebben gereageerd, maar ook met ‘berusting’.

Training ‘Hoe positioneer ik mijn kleine school?’

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB geeft bij het Instituut voor Kennisoverdracht (INVK) de driedelige training Hoe positioneer ik mijn kleine school?

De training bestaat uit drie ochtendsessies op dinsdag 15 mei, woensdag 6 juni en maandag 24 september en wordt gegeven bij het INVK op Landgoed Trompenburg in het Noord-Hollandse ‘s-Graveland. Deelname kost 396,20 euro ex. btw.

Meer informatie

Edudelta onder vlag openbaar onderwijs Middelharnis

De openbare Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee in Middelharnis (RGO) verzekert het voortbestaan van het voortgezet onderwijs van het Edudelta College in die plaats en het naastgelegen Sommelsdijk.

RGO meldt dat er afspraken zijn gemaakt met de Christelijke Scholengemeenschap Prins Maurits (CSG Prins Maurits) in Middelharnis, de gemeente Goeree-Overflakkee en Edudelta College om het onderwijsaanbod op de huidige locaties voort te zetten. De lessen zullen worden verzorgd door de eigen Edudelta-docenten. Bovendien gaat de nieuwbouw van de Beroepscampus in Middelharnis door zoals gepland.

De openbare scholengemeenschap meldt dat het van grote waarde is dat Edudelta onder de vlag van de RGO verder zal gaan. ‘De RGO zoekt al langer naar een natuurlijke samenwerkingspartner om het onderwijs in de volle breedte te kunnen verzorgen. Edudelta is dan een logische keus. Een vmbo-school met een mooie geschiedenis en een prachtige toekomst. Bovendien heeft Edudelta de afgelopen jaren laten zien dat zij kwaliteit kan bieden. We zijn er trots op dat de RGO op deze manier het voortbestaan van Edudelta kan garanderen’, zo staat op de website van RGO.

Krimp nekte Edudelta

Begin vorige maand meldde onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer dat Edudelta per 1 augustus 2018 zou stoppen met het aanbieden van onderwijs. De minister meldde toen dat de organisatie kampte ‘met sterk teruglopende deelnemersaantallen’ waardoor de financiële situatie onhoudbaar was geworden.

Een eerdere poging om tot een fusie te komen met de Lentiz Onderwijsgroep mislukte. Dat had onder andere te maken met hoge transitiekosten en het afkopen van een derivaat bij de Rabobank, waarvoor het ministerie van OCW niet wilde opdraaien. Slob koos daarom voor een alternatief scenario, waarin Edudelta failliet zou gaan en andere scholen de leerlingen zouden overnemen.

Eerder werd bekend dat de groene vmbo-opleiding van Edudelta in Goes is overgenomen door het openbare Goese Lyceum. De mbo-opleiding in die stad valt per 1 augustus 2018 onder Scalda. Voor de mbo-opleidingen van Edudelta in Middelharnis en Barendrecht wordt nog naar een oplossing gezocht.

Experiment zelfstandige dorpsschool niet uitgebreid

Het experiment met de zelfstandige openbare dorpsschool Jan Ligthart in het Groningse Westerbroek wordt niet uitgebreid, meldt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen over de sluiting van twee basisschooltjes in het Gelderse Lathum en Spijk.

De Tweede Kamerleden Michel Rog (CDA) en Kirsten van den Hul (PvdA) hadden de minister gevraagd om het experiment uit te breiden om de protestants-christelijke Ds. Jonkerschool in Lathum en de rooms-katholieke Willibrordusschool in Spijk te redden, maar daar gaat Slob niet in mee.

‘Dit experiment is gestart in augustus 2017 en loopt vijf jaar, dus tot 2022. In een brief van mijn voorganger is uw Kamer geïnformeerd dat gedurende deze vijf jaar het experiment niet wordt uitgebreid, omdat het van belang is om eerst de resultaten op de Jan Ligthartschool te monitoren’, aldus de minister.

Hij merkt in zijn brief op dat het experiment in Westerbroek niet bedoeld is om scholen open te houden, ‘maar om een onderwijsconcept te toetsen’. Over het besluitvormingsproces om de twee Gelderse dorpsschooltjes te sluiten, meldt Slob dat hij erop vertrouwt dat de betreffende schoolbesturen dat zorgvuldig hebben doorlopen.

Kleinescholentoeslag gaat omhoog

Met ingang van het schooljaar 2018-2019 wordt de kleinescholentoeslag met 10 miljoen euro verhoogd en vanaf het schooljaar 2019-2020 komt er structureel 20 miljoen euro per jaar meer beschikbaar. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Slob meldt dat het kabinet de kleine scholen wil ondersteunen ‘omdat ze een heel belangrijke rol spelen in de leefbaarheid van lokale gemeenschappen’.

Kleinescholentoeslag varieert

Vooral de kleinste scholen met maximaal 50 leerlingen krijgen meer geld. Zij krijgen er vanaf 2019-2020 een bedrag van 20.000 euro per jaar bij. Voor scholen met 51 tot en met 75 leerlingen gaat de toeslag vanaf datzelfde jaar met 15.000 euro per jaar omhoog. Scholen met 76 tot en met 100 leerlingen krijgen dan 10.000 euro per jaar extra.

De kleinescholentoeslag voor ‘grotere’ kleine scholen gaat met kleinere bedragen omhoog. Scholen met 101 tot en met 125 leerlingen krijgen 5000 euro per jaar meer en scholen met 126 tot en met 143 leerlingen kunnen dan rekenen op 500 euro per jaar extra.

De kleinescholentoeslag loopt mee in de lumpsumbekostiging. Het is dus aan de school om te bepalen hoe de toeslag wordt ingezet.

De verhoging van de kleinescholentoeslag was al aangekondigd in het regeerakkoord.

Lees meer…

OCW vindt openbaar onderwijs voldoende gewaarborgd

De garantie van voldoende openbaar onderwijs is in de wet nog steeds goed geregeld. Dat melden de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob in hun beleidsreactie op het advies Decentraal onderwijsbeleid bij de tijd van de Onderwijsraad.

De regels voor stichting- en instandhouding van scholen regelen dat er sprake moet zijn van voldoende openbaar onderwijs en dat gemeenten en provincies daarvoor verantwoordelijk zijn. Zo moet een fusie, opheffing of het omzetten van een openbare school aan de gemeente voorgelegd worden. ‘Er zijn geen signalen dat deze bepalingen niet voldoen’, aldus Van Engelshoven en Slob in hun beleidsreactie.

Zeeuws-Vlaanderen

Het lijkt er sterk op dat de ministers in hun reactie de situatie in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen bewust buiten beschouwing hebben gelaten. Daar kan door een voorgenomen fusie in Terneuzen het openbaar voortgezet onderwijs verdwijnen. VOS/ABB wijst erop dat dan niet meer wordt voldaan aan de eis dat er overal voldoende openbaar onderwijs moet zijn.

Slob is het daar niet mee eens, zo liet hij onlangs weten. Volgens hem kan er ‘bij wet van dit uitgangspunt worden afgeweken’. De ChristenUnie-minister vindt niet dat in elke gemeente een school voor openbaar voortgezet onderwijs moet zijn.

Download beleidsreactie

Slob stuurt aan op faillissement Edudelta

Edudelta met opleidingen (v)mbo groen in Zeeland en Zuid-Holland stopt per 1 augustus 2018 met het aanbieden van onderwijs. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Edudelta is een instelling met ongeveer 1000 vmbo-leerlingen en circa 600 mbo-studenten die onderwijs volgen op scholen in Barendrecht, Bleiswijk, Goes en Middelharnis. Slob schrijft in zijn brief dat de organisatie ‘kampt met sterk teruglopende deelnemersaantallen waardoor er een terugloop is in de inkomsten’. De financiële situatie is volgens hem onhoudbaar.

Een poging om tot een fusie te komen met de Lentiz Onderwijsgroep, is volgens de minister mislukt. Dat had onder andere te maken met hoge transitiekosten en het afkopen van een derivaat bij de Rabobank, waarvoor het ministerie van OCW niet wil opdraaien. In totaal gaat het volgens Slob om een bedrag van 10,9 miljoen euro, waarvoor geen dekking is op de begroting van het ministerie van OCW.

Hij kiest daarom voor een alternatief scenario, waarin Edudelta failliet gaat en andere scholen de leerlingen en studenten overnemen. Dat acht hij ‘beter houdbaar met het oog op de continuïteit van het (groen) vmbo en mbo in de regio’.

Lees meer…

Na topjaar 2016-2017 krimpt voortgezet onderwijs

Na het topjaar 2016-2017 is het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in het huidige schooljaar met bijna 10.000 afgenomen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2016-2017 telde het voortgezet onderwijs 965.827 leerlingen. Dit schooljaar zijn het er 955.924. Alleen in de vier grote steden doet zich nog groei voor, vooral in Utrecht. In kleinere steden met meer dan 100.000 inwoners is het aantal leerlingen afgenomen. De krimp is het sterkst in gemeenten met minder dan 100.000 inwoners.

Lees meer…

De verschuiving van de krimp van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs is een al langer bekende ontwikkeling. Magazine Naar School! van VOS/ABB heeft er in het afgelopen zomernummer nog aandacht aan besteed.

Lees het artikel Krimp zet door in voortgezet onderwijs.

 

Bijna overal meer banen, maar niet in onderwijs

Het aantal banen in het onderwijs is in het vierde kwartaal met 2.000 gedaald ten opzichte van het kwartaal ervoor, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Daarmee is het onderwijs een uitzondering, want in de meeste sectoren nam het aantal banen juist (sterk) toe. Volgens het CBS was er sinds het vierde kwartaal zelfs sprake van een ‘gespannen arbeidsmarkt’.  Dat is voor het eerst sinds de hoogconjunctuur in de jaren 2007 en 2008. In een gespannen arbeidsmarkt is de vraag naar arbeid bovengemiddeld en het beschikbare aanbod van arbeid relatief laag.

De sterkte stijging van het aantal banen deed zich voor bij de uitzendbureaus (24.000 banen erbij), in de sector ‘handel, vervoer en horeca’ (+14.000) en de zorg (+11.000). Het onderwijs is met een daling van 2000 banen samen met de landbouw en visserij en de industrie hekkensluiter.

Lees meer…

Ouders zetten vraagtekens bij fusie Zeeuws-Vlaanderen

Ouders zetten vraagtekens bij de voorgenomen fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen, meldt Omroep Zeeland.

Volgens de regionale zender is het belangrijkste struikelblok bij de fusie het behoud van identiteit. Het plan tot fusie voorziet in een christelijke school waarin het openbaar onderwijs niet meer bestaat. Daarmee zou het openbaar voortgezet onderwijs uit Zeeuws-Vlaanderen verdwijnen.

‘Ik hoop dat kinderen hun eigen identiteit kunnen behouden. Gelovig of niet’, zo citeert Omroep Zeeland de vader van een leerling van De Rede. Er zijn ook ouders die vinden dat een christelijke school tegenwoordig nog maar heel weinig verschilt van een openbare school.

Fusie moet aan Grondwet voldoen

VOS/ABB benadrukt dat de voorgenomen fusie in Zeeuws-Vlaanderen indruist tegen de garantiefunctie van het openbaar onderwijs, zoals die is vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. 

Het uitgangspunt is kort gezegd dat openbaar onderwijs móet en dat bijzonder onderwijs mág. De Grondwet geldt (natuurlijk) ook voor Zeeuws-Vlaanderen, wat inhoudt dat De Rede als enige openbare vo-school in het gebied niet mag opgaan in een christelijke school.

Samenwerkingsschool

Een simpele oplossing is om in Terneuzen te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt.

VOS/ABB adviseert alle betrokken instanties om het plan van aanpak mede op basis hiervan vorm te geven. Dan past het, zoals het hoort, binnen de nadrukkelijk vastgelegde kaders van de Nederlandse Grondwet.

MR-handreiking sluiting/fusie aangepast

De Handreiking aan de MR voor het voorstellen van alternatieven bij fusie of sluiting van een school van het Expertisecentrum van Onderwijsgeschillen is aangepast.

In deze handreiking staat de procedure beschreven die de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad ((G)MR) bij een fusie of sluiting van een school kan volgen. Ook staat erin wat de procedure kan zijn als het schoolbestuur een alternatief van de (G)MR afwijst.

WMS gewijzigd

De handreiking is aangepast aan een wijziging van de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) per 1 januari 2018. Vanaf die datum is het verplicht om alle ouders te raadplegen voordat besluiten over fusie, sluiting, verandering van de grondslag of omzetting van een school worden genomen.

De WMS laat in het midden wie de raadpleging moet uitvoeren. Dat kan de voltallige MR, de oudergeleding of het bevoegd gezag zijn. Ook schrijft de wet niet voor hoe de raadpleging moet plaatsvinden.

In de handreiking wordt ervan uitgegaan dat de raadpleging van de ouders moet gebeuren voordat de MR zijn instemmings- of adviesbevoegdheid bij fusie of sluiting uitoefent en de MR in dit kader alternatieven wil voorstellen aan het bevoegd gezag.

Download aangepaste handreiking

Nauwere samenwerking tussen VOS/ABB en VOO

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB en zijn collega Rein van Dijk van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) hebben een convenant ondertekend om de samenwerking tussen de twee organisaties te verstevigen.

Terwijl in het convenant staat dat de verschillen worden erkend tussen VOS/ABB, dat een ledenorganisatie van schoolbesturen is, en VOO, die zich als ledenorganisatie vooral richt op ouders en leerkrachten, staat de samenwerking in het teken van het hogere belang van beide organisaties: goed openbaar onderwijs voor álle kinderen in het primair en voortgezet onderwijs in Nederland.

Samenwerking op inhoud

Het gaat nadrukkelijk om samenwerking op inhoud, waarbij aandacht is voor de identiteit en kernwaarden van het openbaar onderwijs en de School!Week, de jaarlijkse landelijke campagneweek van het openbaar onderwijs. Ook zullen VOS/ABB en VOO samen optrekken om via de politiek wet- en regelgeving te beïnvloeden en om in het openbaar onderwijs governance, medezeggenschap en ouderbetrokkenheid te versterken.

Nauwe samenwerking tussen beide organisaties vormt bovendien een meerwaarde bij het concretiseren van het toekomstconcept School!, dat voorziet in ontzuild funderend onderwijs voor álle kinderen dat boven de denominaties zal zijn uitgestegen.

In het convenant staat dat de samenwerking na twee jaar zal worden geëvalueerd om te kijken of die dan kan worden geïntensiveerd.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl

 

Toolbox: Model gemiddelde schoolgrootte aangepast

Het ministerie van OCW heeft een rectificatie aangebracht in de lijst met stichtings- en opheffingsnormen per gemeente. Daarom is ook het Model gemiddelde schoolgrootte in onze online Toolbox (map Basisschool) aangepast.

Download het aangepaste Model gemiddelde schoolgrootte

Geboortecijfer daalt, dus minder leerlingen

Het uitstel van het moederschap is een van de oorzaken van het relatief lage aantal kinderen dat de laatste jaren wordt geboren, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het lage geboortecijfers heeft uiteraard gevolgen voor het onderwijs, omdat er straks minder leerlingen zullen zijn.

In 2017 werden in Nederland 169.000 baby’s geboren. Dat waren er 3000 minder dan in 2016 en ruim 1000 minder dan in 2015. Op basis van deze voorlopige cijfers meldt het CBS dat het aantal geboorten lager is dan bij het vorige dieptepunt in 1983, toen 170.000 baby’s werden geboren.

Ook het gemiddeld kindertal is verder gedaald en komt uit op 1,61 kinderen per vrouw. In 2000 was dat nog 1,72 kinderen en in 2010 1,80 kinderen.

Lees meer…

Cursus ‘Help, we gaan fuseren!’

Fusies zijn gevoelige processen die ongeveer een jaar in beslag nemen. Hoe lopen deze processen? Wat is de rol van de medezeggenschapsraad? Wat zijn de do’s en don’ts? Deze cursus voor het primair onderwijs wordt op twee middagen (1 en 20 februari 2018) gegeven door Hans Teegelbeckers en Ronald Bloemers

De afgelopen jaren zijn er door de krimp veel fusiebewegingen geweest. Vooral in het primair onderwijs zet deze ontwikkeling zich door. VOS/ABB heeft de afgelopen jaren veel fusies begeleid en wil de kennis en ervaring op dit gebied graag met u delen.

In twee middagen nemen wij het gehele fusieproces met u door en behandelen alle mogelijke vragen. Hierbij komen de formele besluitvormingsmomenten voorbij, het te lopen proces en de planning, alle zaken die geregeld moeten worden (soms ook bij een notaris), de betrokkenheid van de gemeente en uiteindelijk de weg naar DUO.

Tevens bespreken we de formele zeggenschap van de medezeggenschapsraad en de berekening van de fusiefaciliteiten. Bovendien beschouwen we met u de rol van de Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO).

Waar en wanneer?

De cursus wordt op 1 en 20 februari gegeven in het kantoor van VOS/ABB in Woerden.

Deze cursus richt zich specifiek op bestuurders, directeuren en stafmedewerkers in het primair onderwijs. Er kunnen 15 mensen aan deelnemen (alleen leden van VOS/ABB!). Deelname kost 150 euro per persoon (btw-vrij).

Aanmelden

U kunt zich aanmelden door een mailtje te sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Help, we gaan fuseren!’. Vermeld in uw mail ook uw naam, de organisatie waarvoor u werkt en uw telefoonnummer.

AD-bericht over daling aantal vmbo’ers geen nieuws

Het bericht in het Algemeen Dagblad over het afnemende aantal vmbo’ers is niet verrassend: in 2016 meldde Onderwijs in Cijfers al dat het aantal vmbo’ers in de loop der jaren fors zal afnemen.

De krant meldt op basis van een eigen analyse dat dit schooljaar ruim 2000 leerlingen minder in de derde klas van het vmbo terecht zijn gekomen dan het jaar ervoor. Het totale aantal scholieren dat in de derde klas zit, steeg iets. Die extra kinderen zitten vooral in havo- en vwo-klassen.

Dit past precies in de trend die Onderwijs in Cijfers in 2016 al meldde en waarover VOS/ABB destijds berichtte.

Lees meer…

 

 

Hoe denken VOS/ABB-leden over samenwerkingsscholen?

Leden van VOS/ABB kunnen een samenvatting downloaden van de drie discussiebijeenkomsten over de samenwerkingsscholen die afgelopen najaar werden gehouden.

VOS/ABB organiseerde de bijeenkomsten om onder de leden van de vereniging te peilen hoe zij denken over samenwerkingsscholen en/of -stichtingen, waarin openbaar en bijzonder onderwijs met elkaar samengaan.

Wetgeving samenwerkingsscholen

Aanleiding voor het organiseren van de bijeenkomsten was nieuwe wetgeving die het voor openbaar en bijzonder onderwijs makkelijker maakt om samen te gaan. Alle leden van VOS/ABB waren voor de discussiebijeenkomsten uitgenodigd.

Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de samenvatting downloaden.

Krimpaanpak Zeeuws-Vlaanderen moet binnen Grondwet

Alle betrokkenen bij het proces in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen om daar een adequaat aanbod van voortgezet onderwijs te behouden, zijn het met elkaar eens over een plan van aanpak. VOS/ABB juicht een breedgedragen en zorgvuldige aanpak toe op basis van de garantiefunctie van het openbaar onderwijs zoals die in de Nederlandse Grondwet is vastgelegd.

De positieve inzet van de ministeries van OCW en Binnenlandse Zaken, de provincie Zeeland, de drie gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen en betrokken schoolbesturen is dat het gebied een adequaat aanbod van voortgezet onderwijs moet behouden.

Openbaar onderwijs

Een punt van nadrukkelijke aandacht is echter dat het plan van aanpak is gebaseerd op een advies van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen, die bij het opstellen daarvan geen oog heeft gehad voor de grondwettelijke garantiefunctie van het openbaar onderwijs.

De opzet is om van vier naar één schoolbestuur voor algemeen bijzonder onderwijs en van vier scholen naar drie scholen voor voortgezet onderwijs te gaan. Daarbij zou de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede in Terneuzen opgaan in het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege, wat het einde zou zijn van het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen.

Artikel 23 Grondwet

Artikel 23 van de Grondwet bepaalt echter dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn. Het grondwettelijke uitgangspunt is kort gezegd dat openbaar onderwijs moet en dat bijzonder onderwijs mag. De Grondwet geldt (natuurlijk) ook voor Zeeuws-Vlaanderen, wat inhoudt dat De Rede als enige openbare vo-school in het gebied niet mag opgaan in een christelijke school.

Een simpele oplossing is om in Terneuzen te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt. VOS/ABB adviseert alle betrokken instanties om het plan van aanpak mede op basis hiervan vorm te geven en om dat tevens te doen binnen de nadrukkelijk vastgelegde kaders van de Nederlandse Grondwet.

Informatie: Hans Teegelbeckers, 06-51603209, hteegelbeckers@vosabb.nl

Openbaar onderwijs moet, ook in Zeeuws-Vlaanderen

Het plan dat voor Zeeuws-Vlaanderen is gepresenteerd om daar voldoende voortgezet onderwijs te behouden, is ongrondwettelijk, benadrukt directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB in Trouw.

Teegelbeckers herhaalt in de krant wat hij eerder in een nieuwsbericht op deze website benadrukte, namelijk dat er in grondwettelijke zin niets van het plan van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen klopt om de openbare en de christelijke school voor voortgezet onderwijs in Terneuzen samen te voegen tot een christelijke school. Ook het plan om deze krimpregio bestuurlijk onder de vlag van het algemeen bijzonder onderwijs te brengen, druist in tegen de Grondwet.

‘De overheid heeft de plicht om te zorgen voor openbare scholen in de regio. Dat staat in artikel 23 van onze Grondwet. Ik constateer een blinde vlek voor het belang van het openbaar onderwijs’, aldus Teegelbeckers in Trouw. Een simpele oplossing is om te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt.

Grondwet geldt ook in Zeeuws-Vlaanderen

De Terneuzense PvdA-wethouder Cees Liefting houdt echter vast aan de oplossing die de taskforce voorstaat, hoewel die oplossing dus niet te rijmen valt met de Grondwet. ‘Na veel onderhandelen, is dit eruit gekomen’, aldus Liefting.

Oud-voorzitter Kete Kervezee van de PO-Raad, die de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen leidde, ziet de botsing met de Grondwet evenmin als een probleem. Zij verkeert in de veronderstelling dat het plan aan artikel 23 voldoet als de christelijke fusieschool een identiteitscommissie krijgt en geen enkele leerling weigert.

Lees het artikel in Trouw.

Lees ook de column van Hans Teegelbeckers in het decembernummer van ons magazine Naar School!.

Zeeuws-Vlaanderen krijgt niet de ‘eilandenstatus’

Het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen hoeft niet te rekenen op extra geld. Onderwijsminister Arie Slob laat in antwoord op Kamervragen weten dat het gebied niet de ‘eilandenstatus’ krijgt, zoals die geldt voor de Waddeneilanden. Ook stelt hij dat er geen onderwijsgeld naar Zeeuws-Vlaamse startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar zal gaan.

Slob wijst erop dat de Beleidsregel uitzonderingsscholen VO 2013 extra bekostiging toekent aan scholen onder de opheffingsnorm die op eilanden staan. ‘De school moet daarvoor omringd zijn door water en niet verbonden door een brug of tunnel’, aldus de minister.

Het doel van de beleidsregel is volgens Slob om scholen die vanwege zeer specifieke omstandigheden onder de opheffingsnorm zitten, niet op te heffen en te kunnen blijven bekostigen. Hij erkent dat de vier scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen te kampen met teruglopende leerlingenaantallen, maar hij wijst er ook op dat ze allemaal ruim boven de opheffingsnorm zitten.

Openbaar onderwijs móet

De antwoorden van Slob volgen op vragen van SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint en zijn collega’s Lisa Westerveld van GroenLinks en Kirsten van den Hul van de PvdA over het adviesrapport Gewoon goed onderwijs!. Daarin staat dat het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen vanwege bevolkingskrimp terug moet van vier verschillende schoolbesturen naar één bestuur voor bijzonder onderwijs en van vier scholen naar drie scholen.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB wijst erop dat het advies indruist tegen de Grondwet. Als het advies werkelijkheid wordt, verdwijnt namelijk het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen en dan is er geen sprake meer van het duale bestel, zoals dat is vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. Dit artikel bepaalt expliciet dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

Minister Slob heeft aan VOS/ABB laten weten dat hij met een reactie zal komen op de constatering dat het advies van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen tegen Grondwet indruist. De vragen van Kwint, Westerveld en Van den Hul gingen hier niet over.

Startgroepen en kinderopvang

De vragen gingen wel over structurele financiering van startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar. Daarmee zou kunnen worden voorkomen dat Nederlandse ouders in Zeeuws-Vlaanderen kiezen voor scholen in België, waar kinderen al vanaf 2,5 jaar welkom zijn en die bovendien spotgoedkope kinderopvang aanbieden.

De minister merkt over de financiering van dergelijke startgroepen op dat onderwijsgeld daar niet voor bedoeld is. ‘Kinderopvang en startgroepen vallen onder de verantwoordelijkheid van de minister van SZW’, aldus Slob, die daaraan toevoegt dat hij deze kwestie onder de aandacht zal brengen van zijn collega Wouter Koolmees.

SGP vertrouwt dorpse overblijfouder op blauwe ogen

De SGP vindt dat overblijfouders van kleine basisscholen op het platteland geen Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) hoeven te hebben. Dit staat in een reddingsplan voor kleine scholen van de staatkundig gereformeerden.

SGP-Tweede Kamerlid Roelof Bisschop noemt het ‘merkwaardig’ dat overblijfmedewerkers van kleine dorpsscholen een VOG moeten hebben. Volgens hem kent iedereen in een dorp elkaar goed en zijn het vrijwel altijd ouders die doorgaans op hun eigen kinderen en hun vriendjes passen.

VOG verplicht in onderwijs

De VOG is in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs verplicht voor onder leraren, (adjunct-)directieleden, (con-)rectoren en onderwijsondersteunende functionarissen, externe leraren (bijvoorbeeld gedetacheerd of werkzaam via een uitzendbureau), externe (adjunct-)directieleden, LIO-stagiaires (leerovereenkomst of leerarbeidsovereenkomst), conciërges en schoonmaakpersoneel (eventueel extern ingehuurd) en dus ook voor overblijfmedewerkers.

Een VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van iemand in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie. In het onderwijs is een VOG verplicht vanwege de kwetsbare positie van kinderen. Het betreft hier onder andere het risico van (seksueel) misbruik.

Praktijkonderwijs wil toelatingscriteria behouden

De Sectorraad Praktijkonderwijs heeft een manifest opgesteld waarin onder andere wordt aangedrongen op het behoud van de toelatingscriteria. Het manifest staat in een artikel in het VOS/ABB-magazine Naar School! en wordt op 13 december gepresenteerd tijdens de landelijke PrO-dag in Ede.

Het behoud van de toelatingscriteria is van groot belang, omdat er anders meer leerlingen met gedragsproblemen uit cluster 4 van het speciaal onderwijs naar de praktijkscholen zullen gaan, vreest directeur Arian Koops van de openbare regionale school voor praktijkonderwijs Het Segment in Gouda, die mede namens de Sectorraad Praktijkonderwijs spreekt.

Leerlingen uit cluster 4 matchen volgens hem niet met de kwetsbare leerlingen die nu in het praktijkonderwijs zitten. ‘We hebben dat herhaaldelijk uitgelegd in gesprekken met ambtenaren van het ministerie van OCW, maar het leek er steeds op dat onze bezwaren daar niet werden begrepen’, zegt Koops.

Nu er een nieuw kabinet is met Arie Slob als minister, hoopt hij dat ‘het eindelijk bij het ministerie en de politiek doordringt hoe belangrijk handhaving van de toelatingscriteria is’. Dat is volgens hem ‘echt noodzakelijk in het belang van onze leerlingen en daarmee van onze samenleving, omdat we immers met elkaar een grote verantwoordelijkheid hebben voor deze groep’.

Praktijkonderwijs moet zelfstandige richting blijven

In het manifest staat ook dat het praktijkonderwijs een zelfstandige richting met volwaardige bekostiging moet blijven. Ook zou moeten worden afgezien van speciale regelingen binnen het passend onderwijs, omdat het praktijkonderwijs geen baat heeft bij een bureaucratische versnippering over de samenwerkingsverbanden.

Ook dringt de Sectorraad Praktijkonderwijs erop aan dat overal in Nederland, dus ook in krimpregio’s, een volwaardig aanbod van praktijkonderwijs moet blijven bestaan. Het laatste punt in het manifest gaat over het schooladvies in groep 8. Daar zou ‘praktijkonderwijs’ aan moeten worden toegevoegd. Nu is vmbo-basisberoeps nog het laagste advies.

Magazine Naar School! gaat over praktijkonderwijs

‘Koester de kracht van het praktijkonderwijs’ is de kop boven het hoofdartikel in het nieuwe nummer van het VOS/ABB-magazine Naar School!. Andere onderwerpen die in het blad aan bod komen, zijn de bovenschoolse netwerken van VOS/ABB, het nieuwe toezicht van de Inspectie van het Onderwijs en de overschrijdingsregeling.

Het artikel over het praktijkonderwijs is gebouwd om een manifest, waarin de Sectorraad Praktijkonderwijs onder andere oproept de toelatingscriteria voor deze richting te handhaven. De vrees bestaat dat met het loslaten van die criteria in het praktijkonderwijs meer leerlingen met gedragsproblemen uit het cluster 4 van het speciaal onderwijs komen.

‘Dat is een groep die volstrekt niet matcht met de leerlingen die we nu hebben. Dat is niet goed voor de cluster 4-leerlingen en niet goed voor onze leerlingen. We hebben dat  herhaaldelijk uitgelegd in gesprekken met ambtenaren van het ministerie van OCW, maar het leek er steeds op dat onze bezwaren daar niet werden begrepen’, zegt directeur Arian Koops van de openbare regionale school voor praktijkonderwijs GSG Het Segment in Gouda.

Nu er een nieuw kabinet is met Arie Slob als minister, hoopt hij dat ‘het eindelijk bij het ministerie en de politiek doordringt hoe belangrijk handhaving van de toelatingscriteria is’. Dat is volgens hem ‘echt noodzakelijk in het belang van onze leerlingen en daarmee van onze samenleving, omdat we immers met elkaar een grote verantwoordelijkheid hebben voor deze groep’, aldus Koops.

Bovenschoolse netwerken

Het magazine besteedt ook aandacht aan de regionale netwerken voor bovenschools management van VOS/ABB. Deze netwerken hebben volgens de deelnemers een grote meerwaarde. Directeur-bestuurder Susanne de Wit van Stichting De Baasis voor openbaar primair onderwijs in de Drentse gemeente Tynaarlo en de Groningse buurgemeente Haren waardeert het dat collega’s ‘elkaar tot steun kunnen zijn in het delen van soms moeilijke kanten van ons prachtige beroep’.

De meerwaarde van het lidmaatschap van VOS/ABB komt tevens aan bod op de pagina over de Scholingsacademie van de vereniging. Zo kunt u als lid van VOS/ABB in januari een cursus volgen over de regels voor toelating, schorsing en verwijdering van leerlingen. Eveneens in januari wordt wederom de inmiddels bekende mediatraining gegeven, die speciaal is ontwikkeld voor mensen uit het onderwijs. In maart volgt een cursus over dossieropbouw en ontslag.

Nieuwe inspectietoezicht

Vertrouwen is het toverwoord in het nieuwe toezicht van de Inspectie van het Onderwijs. Voormalig directeur en huidig bestuurder Gérard Zeegers vertelt erover. Hij heeft het boek Veranderend toezicht geschreven. Zeegers ziet de inspecteur als ‘iemand die met een frisse blik naar je werk kijkt’. Dat kan volgens hem heel inspirerend zijn. Het nieuwe inspectietoezicht speelt daar volgens hem op in.

De overschrijdingsregeling wordt belicht in een artikel over een claim van 3,3 miljoen euro van de stichting Primenius voor bijzonder onderwijs bij de gemeente Stadskanaal, omdat die gemeente het openbaar onderwijs zou hebben bevoordeeld. Van die claim is inmiddels niets over, vertelt Lucas Böke van adviesbureau Lennox Consultants die de Stadskanaalse belangen behartigt.

Andere onderwerpen

In het magazine staan nog meer interessante artikelen:

  • De bekende cultuurhistoricus Herman Pleij ziet een belangrijke nieuwe taak voor de scholen nu de verzuiling wegvalt: het doorgeven van onze ethische waarden.
  • Trendwatcher Farid Tabarki voorziet een belangrijke taak voor het onderwijs in de ‘vloeibare samenleving’.
  • Scholen zijn enthousiast over de mogelijkheden om versneld of verrijkt vwo aan te bieden.
  • De openbare montessorischool MKC Mio Mondo in Amstelveen heeft een licht en transparant gebouw.
  • De Petje af Weekendschool biedt kinderen uit achterstandssituaties extra kansen.
  • De leergang Zelfbewust leiderschap gaat voor de zesde keer van start.

Magazine Naar School!

Ons magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.