VOS/ABB en het Centrum voor Vormingsonderwijs (CvV) hebben samen opnieuw gekeken naar de verhouding tussen de wettelijke opdracht van het openbaar onderwijs en die van het vormingsonderwijs. We zien het belang van een duidelijk onderscheid tussen deze opdrachten en blijven vanuit onze eigen rol bijdragen aan de maatschappelijke opdracht van het openbaar onderwijs.
Aanleiding voor deze gezamenlijke verkenning was onder meer de discussie die eind 2024 ontstond over de subsidie voor het vormingsonderwijs. Het kabinet wilde deze subsidie eerder beëindigen, omdat de toenmalige minister van OCW van mening was dat de doelstellingen van het vormingsonderwijs al werden bereikt via de burgerschapsopdracht. Uiteindelijk bleef de subsidie behouden, maar werd als voorwaarde gesteld dat voor alle vormen van vormingsonderwijs expliciete toestemming van ouders nodig is. Daarmee is het individuele karakter van het vormingsonderwijs opnieuw benadrukt.
Verschillende wettelijke opdrachten
Het openbaar onderwijs heeft op grond van de wet een neutrale en actief-pluriforme opdracht. Openbare scholen laten leerlingen kennismaken met verschillende religies en levensbeschouwingen en met het omgaan met verschillen daartussen, zonder voorkeur voor of afwijzing van een bepaalde overtuiging. Daarnaast is de openbare school algemeen toegankelijk.
De wetgever heeft daarbij bepaald dat ouders op een openbare school het recht hebben om vormingsonderwijs voor hun kind aan te vragen. Dit draagt volgens de wetgever bij aan de publieke functie die de openbare school bekleed als school voor iedereen. Bij voldoende belangstelling worden deze lessen verzorgd door het Centrum voor Vormingsonderwijs. De openbare school zorgt voor de organisatorische uitvoering, maar is niet verantwoordelijk voor de inhoud of kwaliteit van de lessen en draagt daarvoor ook geen kosten.
De opdracht van het vormingsonderwijs vloeit voort uit artikel 50 van de Wet op het primair onderwijs en verschilt wezenlijk van de opdracht van de openbare school. Waar de openbare school leerlingen leert over religies en levensbeschouwingen, biedt het vormingsonderwijs onderwijs in een religie of levensbeschouwing. De actief-pluriforme opdracht van de openbare school hangt samen met de wettelijke opdracht (artikel 46 WPO), de burgerschapsopdracht en de schoolcultuur (artikel 8 WPO) en de kerndoelen voor burgerschap.
Vragen of meer informatie?
Voor vragen over het recht van ouders op vormingsonderwijs op grond van artikel 50 WPO verwijst VOS/ABB leden door naar het Centrum voor Vormingsonderwijs. Het CvV kan scholen ondersteunen bij organisatorische vragen die samenhangen met aanvragen voor vormingsonderwijs.
Voor vragen over de actief-pluriforme opdracht, de neutraliteit en algemene toegankelijkheid van het openbaar onderwijs en de plaats van religie op de openbare school kunnen leden terecht bij VOS/ABB. Hiervoor kun je contact opnemen met Margriet van Toledo, Adviseur public affairs en identiteit, mvantoledo@vosabb.nl