Amsterdam terug naar brede vo-scholen

Het voortgezet onderwijs in Amsterdam lijkt terug te gaan naar brede scholengemeenschappen om de toenemende segregatie te keren.

De hoogtijdagen van categorale vmbo’s, havo’s en vwo’s zijn voorbij, meldt dagblad Het Parool. Wethouder Marjolein Moorman van Onderwijs zegt in de Amsterdamse krant dat de hoeveelheid categorale scholen is doorgeslagen. ‘Kinderen worden al zo jong in hokjes geplaatst en dat is vreemd. Je woont in de meest diverse stad van het land, maar je gaat niet met elkaar naar school, dat is een gekke boodschap’, aldus Moorman.

Segregatie verkleinen

Voorzitter Rob Oudkerk van de vereniging van schoolbesturen in Amsterdam (OSVO) bevestigt dat de schoolbesturen niet meer verder willen categoriseren. In de Onderwijsagenda van OSVO staat dat de gezamenlijke schoolbesturen de segregatie binnen Amsterdam willen verkleinen en de kansengelijkheid vergroten door kinderen met achterstanden evenwichtiger te verdelen over scholen. Ook zeggen de schoolbesturen dat ze de tussentijdse opstroom van leerlingen maximaal willen faciliteren.

Weer bij elkaar intrekken

De komende jaren zullen diverse scholen, die eerder uit elkaar waren getrokken, weer bij elkaar in trekken. Dat geldt bijvoorbeeld voor drie scholen die eerder tot het Bredero College behoorden. Deze scholen zijn de afgelopen jaren uit elkaar gehaald, maar trekken in de toekomst weer bij elkaar in in een nieuw gebouw. Ook andere scholen verhuizen de komende jaren.

De maatregelen zijn overigens ook nodig omdat het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs na 2023 zal dalen.

Meer lezen

‘Ouders en scholen moeten af van hokjesdenken’

‘Keuzevrijheid van ouders en scholen is te veel op een voetstuk gehesen.’ Dat stellen Laura de Adelhart Toorop en Gijsbert Werner in een ingezonden stuk in NRC over kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs. In 2015 zaten zij in de Nationale Denktank over een toekomstbestendig onderwijsstelsel.

De Adelhart Toorop en Werner signaleren een ‘verborgen stelselwijziging’ in het voortgezet onderwijs. ‘Bijna een kwart van de brede brugklassen (…) is de afgelopen jaren verdwenen. Steeds meer scholen kiezen ervoor om categoraal te worden, en nog maar één onderwijstype aan te bieden (…). Scholengemeenschappen die op papier ‘breed’ zijn, bieden verschillende niveaus steeds vaker op aparte, ‘nauwe’ locaties aan.’

Doorgeschoten hokjesdenken

De voorkeuren van scholen en ouders voor categoraal onderwijs hebben volgens hen sterke negatieve consequenties. ‘Door dit doorgeschoten hokjesdenken verwaarloost ons onderwijs zijn maatschappelijke taak om bij te dragen aan kansengelijkheid onder leerlingen en aan sociale samenhang. Keuzevrijheid van ouders en scholen is te veel op een voetstuk gehesen. Laatbloeiers en kinderen uit achterstandswijken zijn hier de dupe van. En als leerlingen uit verschillende milieus niet meer met elkaar in contact komen, leren zij minder goed omgaan met verschillen’, aldus De Adelhart Toorop en Werner.

Zij pleiten in hun stuk  voor een ‘brede-brugklasbonus’, een financiële prikkel van de overheid om brede brugklassen te stimuleren en aantrekkelijk te maken voor leerlingen en hun ouders.

Lees meer…

Brede scholengemeenschap heeft Dekkers voorkeur

‘Als kinderen deel uitmaken van een brede scholengemeenschap, kan dat bijdragen aan burgerschap en integratie. Op een brede scholengemeenschap komen leerlingen immers eerder in aanraking met leerlingen die onderwijs op een ander opleidingsniveau volgen dan op een categorale school’, schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer.

Hij reageert hiermee op vragen van de Tweede Kamerleden Joyce Vermue en Tanja Jadnanansing van de PvdA over de groeiende segregatie in het onderwijs in Amsterdam. Hun vragen volgden op de publicatie van cijfers die uitwijzen dat kinderen met hoogopgeleide ouders en die met laagopgeleide ouders elkaar in de scholen amper nog tegenkomen.

Een kwart van de scholen voor voortgezet onderwijs in de hoofdstad heeft vrijwel uitsluitend leerlingen met hoogopgeleide ouders. Daar staat tegenover dat op vier van de tien scholen meer dan 80 procent van de kinderen laagopgeleide ouders heeft. Op categorale vwo-scholen zitten vooral kinderen van hoogopgeleiden. Brede scholengemeenschappen in Amsterdam hebben een grotere spreiding.

Brede scholengemeenschap geen garantie

Dekker wijst erop dat scholen de wettelijke opdracht hebben actief burgerschap en sociale integratie te bevorderen. ‘Dat geldt voor iedere school: categoraal of een brede scholengemeenschap. Als kinderen deel uitmaken van een brede scholengemeenschap, kan dat bijdragen aan burgerschap en integratie. Op een brede scholengemeenschap komen leerlingen immers eerder in aanraking met leerlingen die onderwijs op een ander opleidingsniveau volgen dan op een categorale school’, aldus de staatssecretaris.

Hij schrijft echter ook dat de breedte van een school alleen niet garandeert dat het onderwijs bijdraagt aan leren samenleven. ‘Het kan zijn dat een schoolbestuur het onderwijsaanbod in vestigingen organiseert. Binnen een school is het goed mogelijk dat leerlingen van verschillende schoolsoorten of klassen weinig met elkaar in contact komen. Anderzijds kunnen categorale scholen eveneens zeer waardevolle initiatieven ontwikkelen die bijdragen aan integratie en leren samenleven, bijvoorbeeld door uitwisseling met andere scholen of projecten met de buurt waarin de school staat.’

Burgerschap en sociale integratie

Het is volgens Dekker vooral van belang ‘dat iedere school -ongeacht de samenstelling van de leerlingpopulatie- van goede kwaliteit is en dat iedere school daadwerkelijk bijdraagt aan actief burgerschap en sociale integratie’. Het is, aldus Dekker, ‘de taak van de rijksoverheid om te waarborgen dat het onderwijssysteem kansen biedt voor alle leerlingen, ongeacht hun afkomst’.

Hij verwijst in zijn antwoorden naar de reactie van hem en minister Jet Bussemaker op het rapport De Staat van het Onderwijs, waarin de Inspectie van het Onderwijs zorgen uit over de groeiende kansenongelijkheid. In hun reactie stelden Dekker en Bussemaker dat zij ‘een goed toegankelijk systeem willen blijven waarborgen voor alle leerlingen’.

Lees meer…

Het zomernummer van het VOS/ABB-magazine Naar School! besteedt met een artikel aandacht aan de vraag of brede scholengemeenschappen beter zijn voor sociale integratie dan categorale scholen.

Aan het woord komen voormalig bestuurder Annemarie Juli van Openbare Scholengemeenschap Schoonoord in Zeist, oud-Volkskrantjournalist en economieleraar Ferry Haan van het Jac. P. Thijsse College in Castricum, directielid Sandra Newalsing van de scholengroep Voortgezet Onderwijs van Amsterdam en rector Benedict Hamans van het openbare Stedelijk Gymnasium in Schiedam.

Het zomernummer van Naar School! verschijnt op 14 juni.