‘Gemeenten moeten álle kinderen met dyslexie helpen’

Gemeenten moeten de zorg betalen voor alle kinderen met dyslexie en niet – zoals ze nu doen – alleen voor kinderen met ernstige dyslexie. Dat kan de consequentie zijn van een uitspraak van de rechtbank Overijssel, meldt de Gelderlander.

De Gelderse krant schrijft over de ouders van een jongetje van 10 met problemen met lezen en spellen die naar de rechter waren gestapt, omdat de gemeente Zwolle de dyslexiezorg voor hun zoon niet betaalt.

Bijna alle gemeenten vergoeden alleen de zorg aan kinderen met ernstige enkelvoudige dyslexie (EED), meldt de krant op basis van een woordvoerder van het Regionaal Instituut Dyslexie (RID) in Arnhem. Aan die eis voldoet de jongen niet.

De rechtbank stelt echter dat dyslexie een psychisch probleem is en wijst erop dat de Jeugdwet voorschrijft dat gemeenten kinderen met psychische problemen moeten helpen. Dat zou betekenen dat dyslexiezorg niet mag worden geweigerd als een kind geen EED heeft.

Lees meer…

School moet ouders forse schadevergoeding betalen

Onderwijsstichting De Kempen is veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding, omdat een leerling met dyslexie naar het oordeel van de rechter onvoldoende begeleiding heeft gekregen.

De leerling met dyslexie zat op het rooms-katholieke Pius X-College in Bladel. Vanwege zijn lage cijfers adviseerde de school hem af te stromen naar het vmbo. Zijn ouders waren het hiermee niet eens en besloten hun zoon naar een privéschool te sturen. Daar behaalde hij zijn havo-diploma. Inmiddels zit hij in 6 vwo.

De rechter rekent het de school ernstig aan dat die de dyslectische leerling onvoldoende begeleiding heeft geboden. Onderwijsstichting De Kempen waar het Pius X-College in Bladel onder valt, is veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van ruim 4600 euro.

Ga naar de uitspraak  

Levering nieuwe leermiddelen dyslexie in gevaar

Dit schooljaar ontstaat er een groot probleem met het leveren van nieuwe aangepaste leermiddelen voor leerlingen met dyslexie. Dat meldt de Vereniging Onbeperkt Lezen aan VOS/ABB.

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW liet in juli in antwoord op Kamervragen weten dat leerlingen met dyslexie en hun ouders de komende jaren nog gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om bestanden voor dyslexiesoftware te bestellen bij Dedicon. Deze organisatie kreeg middels een aanbesteding de opdracht om leermiddelen aan te passen.

Nu deze aanbesteding is verlopen, kan Dedicon geen nieuwe bestanden voor dyslexiesoftware produceren. Bestaande materialen zijn nog wel leverbaar, maar als er een nieuwe lesmethode komt, zal die niet meer door Dedicon worden omgezet, zegt Monique Oudshoorn van de Vereniging Onbeperkt Lezen.

Algemene toegankelijkheid leermiddelen

Over de antwoorden die Dekker in juli gaf, is zij kritisch. De staatssecretaris schetst volgens haar een onvolledig beeld van de situatie die is ontstaan nu er geen financiering meer is voor het aanpassen van leermiddelen. Het niet verlengen van de aanbesteding betekent volgens haar een einde aan de algemene toegankelijkheid van leermiddelen.

Voor commerciële bedrijven is het werk dat Dedicon deed over het algemeen niet interessant genoeg, vertelt Oudshoorn. Er kan volgens haar alleen geld worden verdiend met het aanpassen van lesmethoden die veel worden gebruikt. Leermiddelen waar maar weinig vraag naar is, zullen niet meer worden aangepast, vreest zij.

‘Meer verklaringen dyslexie bij welgestelde kinderen’

Er zijn relatief veel kinderen uit welgestelde gezinnen die een dyslexieverklaring hebben. Dat meldt het Algemeen Dagblad, dat zich hiervoor baseert op wat de PO-Raad signaleert.

De krant citeert woordvoerder Ad Veen van de sectororganisatie: ‘We weten dat scholen in Het Gooi veel meer dyslexieverklaringen hebben. Mensen die het kunnen betalen, doen het.’ Hij gaat in op de situatie in het voortgezet onderwijs door zich af te vragen waarom een vo-school per se een dyslexieverklaring nodig heeft om een kind meer tijd te geven voor het maken van een toets.

Dyslexie bestaat

Over de suggestie van de Nijmeegse hoogleraar Anna Bosman dat dyslexie wellicht helemaal niet bestaat, zoals eerder in het AD stond, merkt Veen op dat de PO-Raad niet aan het bestaan ervan twijfelt. ‘Dat is een pijnlijke vergissing. Een dergelijk statement vinden wij zeer schadelijk voor kinderen die het echt betreft’, aldus Veen.

Lees meer…

‘Dyslexie komt door slecht onderwijs’

Het komt door slecht onderwijs dat er tegenwoordig zo veel kinderen zijn met dyslexie en/of dyscalculie. Dat zegt de Nijmeegse hoogleraar en dyslexie-expert Anna Bosman in het Algemeen Dagblad.

Er worden onnodig veel kinderen gediagnosticeerd met ernstige lees- en rekenproblemen, stelt Bosman. De oorzaak zit niet in het kind, maar in het onderwijs. ‘Er wordt gewoon te weinig geoefend. Kinderen moeten de spellingregels goed in hun hoofd hebben. Elke dag een dictee’, aldus Bosman, die zich zelfs afvraagt of dyslexie wel bestaat.

Voor dyscalculie geldt ook dat de oplossing in het onderwijs ligt, stelt zij. De Nijmeegse hoogleraar benadrukt dat vrijwel alle leerlingen de basisvaardigheden kunnen verwerven. ‘Ze moeten gewoon weer stampen.’

Meer oefenen

Hoogleraar en expert op het gebied van taal- en leesonderwijs Kees Vernooy bevestigt het beeld dat Bosman schetst. ‘Er is wetenschappelijk bewijs dat kinderen meer moeten oefenen. Dat herhaling nodig is. Maar dat hoort men niet graag’, aldus Vernooy in het AD.

Ook de Groningse hoogleraar Ben Maassen, die zich onder andere richt op dyslexie, stelt in de krant dat de oorzaak van het grote aantal kinderen met dyslexie in het onderwijs ligt. ‘De praktijk is nu dat kinderen met dyslexie minder hoeven te lezen en te spellen, terwijl ze juist méér moeten oefenen.’

Het AD heeft de PO-Raad om een reactie gevraagd. Het gaat de sectororganisatie ter ver om te stellen dat dyslexie wordt veroorzaakt door het onderwijs. ‘Maar als wat de hoogleraren zeggen werkelijk aan de hand is, is het zeker de moeite waard om te bespreken hoe we het probleem kunnen oplossen’, zo citeert het AD een woordvoerder.

Dyslexie voorkomen

In het decembernummer van ons magazine Naar School! staat een artikel over de methode Bouw!, waarvan de makers stellen dat daarmee dyslexie kan worden voorkomen.

‘Het bijzondere is de preventieve aanpak’, zegt directeur Pierre den Hartog van samenwerkingsverband 28.04 in de Hoeksche Waard. ‘Het is voor het eerst dat leeszwakke kinderen al geholpen worden vóór ze in groep 3 met leesonderwijs beginnen.’

Het effect van het interventieprogramma Bouw! van uitgeverij Lexima is door de Universiteit van Amsterdam wetenschappelijk onderzocht. Vastgesteld werd dat het aantal kinderen dat leesproblemen en dyslexie ontwikkelde met 60 procent afnam.

Download artikel Revolutionaire methode kan dyslexie voorkomen

Aantal dyslexieverklaringen ‘zorgelijk’ groot

Minister Jet Bussemaker van OCW noemt het zorgelijk dat er veel dyslexieverklaringen worden afgegeven. De aantallen zijn volgens haar op veel scholen aanmerkelijk hoger dan op basis van internationaal onderzoek mag worden verwacht, zo staat in een brief van haar aan de Tweede Kamer.

Volgens internationaal onderzoek is een percentage van rond de 10 procent leerlingen met ernstige dyslexie normaal. Het is daarom zorgelijk, zo vindt Bussemaker, dat er scholen zijn waar meer dan 20 procent van de leerlingen een dyslexieverklaring heeft.

Meeste dyslexieverklaringen in vmbo en op platteland

In haar brief staat ook dat het aandeel leerlingen die op grond van hun dyslexieverklaring een aangepast examen kunnen afleggen, het hoogst is in de basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo (14 procent) en het laagst in het vwo (6 procent).

Er zijn ook regionale verschillen: in Zuid-Holland en in zeer sterk verstedelijkte gebieden is het gemiddeld aantal meldingen van dyslexie het laagst (7 respectievelijk 8 procent) en op het platteland het hoogst (14 procent).

Bussemaker kan de verschillen niet verklaren. Ze wil daarom dat er meer onderzoek naar wordt gedaan. Ze schrijft ook dat het aantal leerlingen die ten onrechte een dyslexieverklaring hebben gekregen omlaag moet.

Lees meer…

Dyslexie onder kinderen licht toegenomen

Ongeveer één op de twaalf kinderen heeft volgens hun ouders dyslexie, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het percentage kinderen die volgens hun ouders of verzorgers dyslectische klachten hebben, is sinds 2001 licht toegenomen. ‘Van 2001 tot 2009 was dat gemiddeld 6 procent van de leeftijdsgroep van 7 tot 12 jaar. Tussen 2009 en 2016 is dit toegenomen tot gemiddeld 8 procent’, meldt het CBS op basis van zijn Gezondheidsenquête.

Dyslexie vaker behandeld

Ook het percentage kinderen die volgens hun ouders voor dyslexie in behandeling waren, is volgens het CBS toegenomen. ‘In de periode van 2001 tot 2009 was gemiddeld 27 procent van de kinderen met dyslexie onder behandeling of controle, vanaf 2009 was dat gemiddeld 43 procent. Van 2009 tot 2014 steeg het aantal geregistreerde behandeltrajecten voor dyslexie van 7 tot 32 per 1000 kinderen van 7 tot 12 jaar’, aldus het statistiekbureau.

Steeds meer uitzonderingen bij examens

Steeds meer scholieren komen in aanmerking voor een uitzonderingspositie bij de eindexamens. Het gaat vooral om leerlingen met dyslexie die extra tijd krijgen. Dit meldt dagblad AD op grond van gegevens van de Inspectie van het Onderwijs.

In 2011 kreeg één op de tien eindexamenkandidaten in het voortgezet onderwijs extra tijd of een andere vorm van hulp, zoals het laten voorlezen van de vragen of gebruik van de computer. In 2015 maakte een op de zeven kandidaten daar gebruik van. Naast leerlingen met dyslexie gaat het om leerlingen met dyscalculie, adhd, psychische handicaps, een slecht gehoor of slechtziendheid. Om in aanmerking te komen voor een uitzonderingspositie moeten de leerlingen een officiële verklaring indienen. Onlangs ontstond ophef over dyslexieverklaringen, die te makkelijk te verkrijgen zouden zijn. Staatssecretaris Dekker doet daar nu onderzoek naar.

De uitzonderingen worden het meest aangevraagd voor leerlingen die vmbo gemengde leerweg doen: een op de vijf daar. Op het vwo is dat nog geen 10 procent. De inspectie kan de groei van het aantal uitzonderingen niet verklaren, omdat het niet is onderzocht, zo meldt dagblad AD.

 

‘Spellingcontrole moet blijven voor dyslectici’

De landelijke vereniging Balans van ouders met kinderen met een leer- en/of gedragsstoornis vindt dat dyslectische eindexamenkandidaten gebruik moeten kunnen blijven maken van de spellingcontrole op de computer.

Vorig schooljaar mochten leerlingen met een beperking tijdens examens nog gebruikmaken van de spellingcontrole op de computer. Het College voor Toetsen en Examens heeft daar een einde aan gemaakt, omdat vanaf dit jaar voor elke leerling de spellingvaardigheid voor het examencijfer meetelt.

Volgens Joli Luijckx van Balans betekent de maatregel dat ‘heel veel leerlingen’ in het voortgezet onderwijs het examen niet op het niveau gaan halen dat bij hen past. Zij vreest dat leerlingen met dyslexie nu buiten de boot gaan vallen, zo zei ze op Radio 1.

CDA-Kamerlid Michel Rog zei, ook op Radio 1, dat leerlingen met een beperking zoals dyslexie een serieuze kans moeten hebben om hun examens te halen. Volgens hem moet het daarom voor deze groep leerlingen mogelijk blijven de spellingcontrole te gebruiken.

De kwestie zal in februari in de Tweede Kamer aan de orde worden gesteld in het debat over passend onderwijs.

Lees meer…

Digitaal woordenboek blijft ook bij dyslexie verboden

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW legt uit waarom ook ernstig dyslectische leerlingen bij de centrale schriftelijke examens geen digitale woordenboeken mogen gebruiken.

De SP-Kamerleden Jasper van Dijk en Tjitske Siderius wilden van Dekker weten hoe hij erover denkt dat het ook voor examenkandidaten met een ernstige vorm van dyslexie verboden is om digitale woordenboeken te gebruiken. De staatssecretaris licht in zijn antwoorden toe waarom digitale woordenboeken een inbreuk op de exameneisen zijn: ‘Met gebruik van een digitaal woordenboek kan een leerling een examen maken zonder over de vereiste woordenschat te beschikken. Het intikken van slechts enkele letters genereert al diverse woorden of synoniemen.’ Dit verlaagt volgens hem de exameneis ten aanzien van de woordenschat.

‘De kandidaat heeft er recht op dat op adequate wijze de belemmering door zijn beperking wordt weggenomen, hij/zij heeft geen recht op een hulpmiddel dat ertoe leidt dat voor hem of haar exameneisen worden verlaagd of vervallen’, aldus Dekker.

Meer schoolboeken toegankelijk voor dyslecten

De meest gebruikte boeken in het primair en voortgezet onderwijs worden de komende jaren omgezet in een vorm die geschikt is voor de softwareprogramma’s Sprint+ en Kurzweil. Deze programma’s stellen dyslectische leerlingen in staat de inhoud van een leer- of werkboek niet alleen te lezen, maar ook te beluisteren met behulp van de tekst-naar-spraak-software die deel uitmaakt van de pakketten.

Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap schreef in mei 2009 een openbare aanbestedingsprocedure uit voor het produceren, reproduceren en distribueren van aangepast lesmateriaal voor leerlingen met dyslexie in het primair en voortgezet onderwijs. De aanbesteding is nu gegund aan Dedicon.

Dedicon bouwt in drie schooljaren (2009-2010, 2010-2011, 2011-2012) een royale collectie op van aangepaste schoolboeken. Scholen kunnen de bestanden bij Dedicon bestellen voor leerlingen die beschikken over een dyslexieverklaring, vanaf groep 5 in het primair onderwijs. De eerste bestanden komen naar verwachting al in november 2009 beschikbaar.

Via de website van Dedicon kunnen scholen zich hiervoor aanmelden. De kosten van de aangepaste schoolboeken zijn 4,50 euro per dyslectische leerling per jaar. OCW wijst er op dat, nu de gratis schoolboeken zijn ingevoerd, de vo-scholen ook verantwoordelijk zijn voor het aanbieden van aangepast lesmateriaal. Zie hiervoor www.gratisschoolboeken.nl onder de kop ‘wat wordt gratis?’

Stichting Dedicon is in Nederland specialist in het maken van aantrekkelijke alternatieve leesvormen. In opdracht van bedrijven en overheden onderzoekt en ontwikkelt Dedicon oplossingen die ervoor zorgen dat iedereen kan lezen wat hij wil in een vorm die bij hem past. Het bedrijf produceert onder meer boeken, kranten, tijdschriften, educatief materiaal en informatie in vergrote, digitale en gesproken vorm, in braille en in hybride vorm (een combinatie van beeld en spraak). Zie verder www.dedicon.nl.