Inspectie is zicht kwijt door ‘wildgroei’ aan toetsen

‘De Inspectie van het Onderwijs waarschuwt dat het moeilijk wordt om het landelijke niveau van leerlingen vast te stellen op basis van de eindtoetsen nu er een wildgroei aan toetsen is ontstaan’, meldt de Telegraaf.

De krant citeert woordvoerder Jan-Willem Swane van de inspectie: ‘De toetsen zijn niet met elkaar te vergelijken. Dat maakt het onmogelijk om een landelijk beeld te krijgen van hoe leerlingen presteren. En als je dat niet weet, weet je ook niet of leerlingen beter leren lezen of schrijven dan voorgaande jaren.’

‘Andere toets om resultaat op te hogen’

Swane merkt volgens de Telegraaf ook op dat de scholen die lagere resultaten op de Centrale Eindtoets van het Cito behalen, vaak uitwijken naar een alternatieve toets. Directeur Peter Hulsen van de belangenorganisatie Ouders & Ouders vindt dat een slechte ontwikkeling. ‘Dat kan natuurlijk niet. Dat scholen selectief gaan winkelen om zo de resultaten van de school op te hogen. Uit elke toets zou hetzelfde advies moeten komen’, aldus Hulsen.

Scholen kunnen dit schooljaar kiezen uit zes verschillende eindtoetsen:

 

Cito-eindtoets blijft terrein verliezen

Het marktaandeel van de Centrale Eindtoets van het Cito in groep 8 van de basisschool is opnieuw afgenomen. Maakte in 2015 nog 96 procent van de basisscholen gebruik van de Cito-eindtoets, vorig schooljaar was dat 66 procent. Dat staat in een brief van minister Arie Slob voor Primair en Voortgezet Onderwijs aan de Tweede Kamer.

Basisscholen kunnen kiezen voor de Centrale Eindtoets van het Cito die door de overheid ter beschikking wordt gesteld of uit vijf andere toegelaten eindtoetsen: de IEP Eindtoets, ROUTE 8, de Dia-eindtoets, de CESAN Eindtoets en de AMN Eindtoets. De laatste drie toetsen zijn vorig schooljaar voor het eerst toegelaten.

In 2015 maakte 4 procent van de leerlingen een andere eindtoets dat die van het Cito. In 2016 gold dit voor bijna een kwart van de leerlingen en in 2017 heeft ruim een derde van de leerlingen een andere eindtoets dan de Centrale Eindtoets gemaakt. De drie eindtoetsen die vorig schooljaar voor het eerst konden worden afgenomen, zijn door een beperkte groep leerlingen gemaakt (totaal 0,6 procent).

Lees meer…

Centrale Eindtoets beter gemaakt

De Centrale Eindtoets (Cito-toets) in groep 8 van de basisschool is dit jaar beter gemaakt dan in voorgaande jaren, meldt het College voor Toetsen en Examens (CvTE).

Dit jaar behaalden de leerlingen gemiddeld een standaardscore van 535,6. In voorgaande jaren schommelde het tussen 534,9 en 535,3. De hoge score dit jaar heeft volgens het CvTE mogelijk te maken met ‘verschuivingen in de populatie’, maar het is volgens het college nog te vroeg om er goed onderbouwde uitspraken over te doen. Daarvoor zijn, zo meldt het CvTE, nadere analyses nodig die nu nog niet voorhanden zijn.

Het college meldt verder dat vijf leerlingen de centrale eindtoets foutloos hebben gemaakt. Vorig jaar had geen enkele leerling nul fouten. In totaal haalden 6154 leerlingen de maximale standaardscore 550.

Lees meer…

Eén op vijftien schooladviezen na eindtoets aangepast

In het vorige schooljaar is één op de vijftien schooladviezen aan leerlingen in groep 8 naar boven bijgesteld op basis van de score op de eindtoets, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het schooladvies moet worden heroverwogen als de score op de eindtoets hoger is dan op basis van het advies mocht worden verwacht. Vorig jaar werd het advies na heroverweging naar boven bijgesteld bij 6,7 procent van de leerlingen. Dat komt neer op circa 13.000 leerlingen. Bij meisjes gebeurde het net wat vaker dan bij jongens.

Lees meer…

Eindtoets minder bepalend voor oordeel inspectie

‘In het vernieuwde onderzoekskader zijn de eindtoetsresultaten van een school minder bepalend voor het eindoordeel over de kwaliteit van het onderwijs.’ Dat schrijft demissionair staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer.

Hij reageert met zijn brief op een motie van Eppo Bruins van de ChristenUnie en het inmiddels vertrokken PvdA-Kamerlid Loes Ypma. In deze motie, die in februari door de Tweede Kamer werd aangenomen, staat dat de regering met voorstellen moet komen om de eindtoets minder bepalend te laten zijn voor de beoordeling van basisscholen. De individuele ontwikkeling van het kind en observaties en gesprekken met het team moeten, zo staat in de motie, zwaarder wegen voor het oordeel van de inspectie.

Dekker geeft aan dat het nieuwe toezicht van de Inspectie van het Onderwijs, dat op 1 augustus 2018 van kracht wordt, al aan de eisen van de Tweede Kamer tegemoet komt. ‘De inspectie zal scholen breder waarderen, door besturen en scholen uit te dagen om hun eigen ambities en doelen te expliciteren, en inzichtelijk te maken welke voortgang of resultaten scholen hierbij realiseren’, aldus de staatssecretaris.

Hij voegt daaraan toe dat scholen ook hun ambities kunnen laten zien die zij hebben geformuleerd voor andere vak- en vormingsgebieden dan taal en rekenen. ‘De eigen visie van de school komt op deze manier meer centraal te staan in de waardering van onderwijskwaliteit’, zo staat in de brief van Dekker aan de Kamer.

Twijfel over keuzemogelijkheid eindtoetsen

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW vraagt zich af of de kwaliteit van de eindtoetsen in groep 8 voldoende kan worden geborgd nu basisscholen kunnen kiezen uit verschillende toetsen. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer over de tussentijdse evaluatie van de Wet eindtoets primair onderwijs.

Met deze wet is er volgens Dekker een nieuw evenwicht gekomen tussen het schooladvies van de basisschool en de eindtoets in groep 8. ‘Niet langer geeft een momentopname – de eindtoets – de doorslag (…), maar het professionele oordeel van de basisschool’, aldus de staatssecretaris.

Dat is in het belang van leerlingen, vindt hij, ‘want dit oordeel is gebaseerd op een meerjarig beeld dat breder is dan alleen taal- en rekenprestaties’. Met de verplichte eindtoets wordt volgens hem bovendien verzekerd dat er voor alle leerlingen, naast het basisschooladvies ook een onafhankelijk tweede gegeven is.

Eindtoetsen en kansengelijkheid

Met het oog op de eindevaluatie, die hij in 2019 verwacht, noem hij twee hoofdthema’s die hij nauwlettend wil volgen. ‘Dat is ten eerste de ontwikkeling van de schooladvisering en kansengelijkheid: slagen we erin om de toenemende samenhang tussen de hoogte van de schooladviezen en het opleidingsniveau van ouders een halt toe te roepen en mogelijk zelfs ter verkleinen?’

Een tweede hoofdthema voor de eindevaluatie is de vraag of het toelaten van verschillende eindtoetsen en daarmee het mogelijk maken van marktwerking in de eindtoetsing meerwaarde heeft. ‘Bij deze vraag zal de afweging moeten worden gemaakt tussen aan de ene kant mogelijke positieve effecten van deze marktwerking, zoals keuzevrijheid en meer innovatie in de eindtoetsen, en aan de andere kant mogelijke keerzijden van het toelaten van verschillende eindtoetsen.’

Als voorbeeld daarvan is volgens Dekker de vraag of het mogelijk blijft om de kwaliteit van alle eindtoetsen voldoende te borgen ‘zonder afbreuk te doen aan de verscheidenheid en daarmee samenhangend de vraag of de eindtoetsing op deze manier voldoende doelmatig is ingericht’, zo staat in zijn brief.

Zes verschillende eindtoetsen

Basisscholen kunnen dit jaar kiezen uit zes verschillende eindtoetsen voor groep 8.

  1. Centrale Eindtoets (Cito)
  2. ROUTE 8 (A-VISION)
  3. IEP Eindtoets (Bureau ICE)
  4. Dia Eindtoets (Diataal)
  5. CESAN Eindtoets (SM&C Internet Services)
  6. AMN Eindtoets (AMN)

De eindtoetsen worden in april of mei afgenomen.

Ouders klagen over te laag schooladvies

De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) heeft sinds augustus 2014 acht klachten over het schooladvies in groep 8 behandeld. In veel gevallen vonden ouders het advies te laag.

Met ingang van het schooljaar 2014-2015 is het schooladvies leidend bij de plaatsing van een leerling in het voortgezet onderwijs. De eindtoets in groep 8 dient als tweede objectieve gegeven. Als een leerling op de eindtoets hoger scoort dan het advies van de basisschool, moet de school het advies heroverwegen.

Terughoudend met klacht over schooladvies

De LKC meldt terughoudend te zijn bij het toetsen van schooladviezen. ‘De basisschool heeft bij uitstek de deskundigheid en professionaliteit om het kennen en kunnen van een leerling te beoordelen’, aldus de commissie.

De LKC toetst wel of de school in redelijkheid tot het uitgebrachte advies heeft kunnen komen. Ook kijkt zij of de procedure zorgvuldig is geweest. De commissie kan een schooladvies niet wijzigen.

Lees meer…

Leerling met migratieachtergrond blijft achterlopen

In de afgelopen tien jaar zijn de verschillen tussen leerlingen met een Nederlandse achtergrond en die met een niet-westerse migratieachtergrond nauwelijks veranderd. Dat staat in het Jaarrapport Integratie 2016 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Groep 8-leerlingen met een Nederlandse achtergrond halen bij de Centrale Eindtoets gemiddeld nog altijd betere resultaten dan leerlingen met een niet-westerse achtergrond. Daarbij hebben vooral Turkse en Marokkaanse leerlingen moeite met het onderdeel ‘taal’. Dit komt doordat er bij hen thuis vaak geen Nederlands wordt gesproken.

Turkse en Marokkaanse leerlingen op de basisschool scoren gemiddeld ook minder hoog op rekenen en wiskunde dan leerlingen met een Nederlandse achtergrond.

Migratieachtergrond vooral vmbo

De verschillen spelen ook nog steeds in het voortgezet onderwijs. Daar zijn leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond nog altijd oververtegenwoordigd in het vmbo, terwijl havo’s en vwo’s vooral leerlingen met een Nederlandse achtergrond hebben.

Zes verschillende eindtoetsen voor groep 8

Basisscholen kunnen dit jaar kiezen uit zes verschillende eindtoetsen voor groep 8.

Het ministerie van OCW heeft onlangs drie nieuwe eindtoetsen goedgekeurd. Daarmee komt het aantal eindtoetsen waaruit basisscholen kunnen kiezen op zes:

  1. Centrale Eindtoets (Cito)
  2. ROUTE 8 (A-VISION)
  3. IEP Eindtoets (Bureau ICE)
  4. Dia Eindtoets (Diataal)
  5. CESAN Eindtoets (SM&C Internet Services)
  6. AMN Eindtoets (AMN)

Scholen in het primair onderwijs moeten dit schooljaar tussen 1 december en 1 februari kiezen welke toets ze op de vastgestelde data in april of mei 2017 willen afnemen.

Wanneer een school voor 1 februari geen keuze maakt, wordt ervan uitgegaan dat de Centrale Eindtoets wordt afgenomen.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker benadrukt verplichte heroverweging schooladviezen

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW hekelt basisscholen die weigeren hun schooladviezen te heroverwegen als leerlingen hoger scoren op hun eindtoets dan verwacht. Dat blijkt uit een brief aan de Tweede Kamer.

Het gaat volgens Dekker vooral om kleine scholen met hooguit een handvol leerlingen dat voor heroverweging in aanmerking komt, maar het probleem speelt ook bij grote schoolbesturen. Hij benadrukt dat het bevoegd gezag de wettelijke plicht heeft om per leerling de afweging te maken of het advies bij een hoger toetsresultaat wordt bijgesteld.

In de brief staat dat de Inspectie van het Onderwijs de betreffende scholen en besturen zal aanspreken. ‘Het doel hiervan is om hen te wijzen op het belang van heroverweging’, aldus Dekker. Daarnaast zal de inspectie alle besturen en scholen blijven wijzen op de wettelijke verplichting om bij hogere toetsresultaten het advies te heroverwegen.

Second opinion schooladviezen

De verplichte eindtoets in groep 8 van de basisschool is een second opinion na het eerder verstrekt schooladvies voor vervolgonderwijs. Als het toetsresultaat hoger is dan verwacht, dan moet de school overwegen om het advies naar boven bij te stellen.

Schooladvies te hoog doordat ouders druk uitoefenen

Basisscholen geven onder druk van ouders aan groep 8-leerlingen een te hoog schooladvies. Dat stelt directeur Nico van der Zanden van het Regionaal Samenwerkingsverband Passend Voortgezet Onderwijs (RSV PVO) voor Eindhoven en het Kempenland in het Eindhovens Dagblad.

Volgens Van der Zanden kregen groep 8’ers vorige zomer ‘aanzienlijk hogere schooladviezen’ mee dan in 2014. ‘Ik zie dat scholen onder druk van ouders een te hoog schooladvies geven’, aldus de directeur van het samenwerkingsverband.

Schooladvies bindend

Vorig jaar gold voor het eerst de regel dat het advies van de basisschool bindend is, maar dat dit moet heroverwogen als de eindtoets hoger uitvalt. De score op de eindtoets is tegenwoordig alleen nog maar een check om te zien of het schooladvies klopt.

Lees meer…

Schooladviezen na eindtoets groep 8 vaak bijgesteld

Van de schoolleiders in het basisonderwijs geeft 65 procent aan dat na de eindtoets in groep 8 schooladviezen voor het voortgezet onderwijs naar boven zijn bijgesteld. Dit meldt de Algemene Vereniging schoolleiders (AVS) op basis van een eigen peiling.

Tweederde van de bijstellingen gebeurde op initiatief van de basisschool, eenderde op aanvraag van ouders. In enkele gevallen vroeg de vo-school of de leerling erom.

Van de verzoeken om bijstelling is 16 procent door de basisschool niet gehonoreerd. De reden daarvoor kan te maken hebben met factoren als huiswerkattitude en studievaardigheden, motivatie, werkhouding, sociaal-emotionele ontwikkeling en algemene kennis.

Herplaatsen na bijgestelde schooladviezen vaak probleem

In de praktijk blijkt vaak dat herplaatsen na een bijgesteld advies een probleem oplevert. De klassen in het voortgezet onderwijs zijn al ingedeeld en is er geen plaats meer op het schooltype van het bijgestelde advies.

Lees meer…

Eindtoets 2017 tussen Pasen en Koningsspelen

De papieren afname van de Centrale Eindtoets in groep 8 zal volgend jaar plaatsvinden in week 16 op dinsdag 18, woensdag 19 en donderdag 20 april.

Dat is na tweede paasdag en vóór de Koningsspelen, die worden gehouden op vrijdag 21 april 2017, de dag voordat de meivakantie begint.

Eindtoets 2018

Het College voor Toetsen en Examens heeft ook bepaald wanneer de papieren versie van de Centrale Eindtoets in 2018 wordt afgenomen. Dat zal eveneens in week 16 zijn. Dat is de week die ook in 2018 voorafgaat aan de meivakantie.

Lees meer…

Niet vervroegd

De PO-Raad en VO-raad hadden de staatssecretaris met klem verzocht om een vervroegde afname toe te staan, omdat de wettelijke periode in 2017 door onder meer Pasen, de Koningsspelen en de meivakantie geen geschikte volledige schoolweek bevat. Er is niet op dit verzoek ingegaan.

Lees meer…

Centrale Eindtoets laat zelfde beeld zien

De Centrale Eindtoets van het Cito laat vrijwel dezelfde gemiddelde score zien als in voorgaande jaren, meldt het College voor Toetsen en Examens.

De gemiddelde standaardscore is dit jaar 534,9. Vorig jaar was dat met 535,3 iets hoger, terwijl in 2014 de gemiddelde standaardscore ook op 534,9 lag.

Het is nog niet bekend hoeveel toetsadviezen hoger of juist lager zijn uitgevallen dan het schooladvies. Alle basisscholen moeten daarvoor eerst hun gegevens hebben ingevoerd in het Basisregister Onderwijs (BRON) van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).

Centrale Eindtoets niet foutloos gemaakt

In totaal haalden 6850 leerlingen de maximale standaardscore van 550. Er waren vier leerlingen die één fout hadden. Geen enkele leerling maakte de Centrale Eindtoets foutloos.

Ruim 143.000 leerlingen hebben dit jaar deelgenomen aan de Centrale Eindtoets. Van de basisscholen koos 80 procent voor deze toets van het Cito. De overige scholen kozen voor de Route 8 of de IEP Eindtoets.

Basisscholen zijn sinds dit schooljaar verplicht om hun leerlingen in groep 8 een eindtoets te laten maken.

Lees meer…

Extra informatie groep 8’er eisen mag niet!

De Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) beschuldigt het voortgezet onderwijs van illegale praktijken. Volgens de vakbond is het nog altijd zo dat vo-scholen van basisscholen extra informatie eisen over groep 8-leerlingen om tot plaatsing te kunnen overgaan. Dit is wettelijk niet toegestaan.

‘Bijna de helft van de basisscholen geeft aan dat de school voor voortgezet onderwijs verplichtend of vanuit een plaatsingswijzer aanvullende informatie heeft gevraagd over de groep 8-leerling alvorens tot inschrijving over te gaan. Dit is in strijd met de regelgeving dat het schooladvies leidend is’, stelt de AVS. De bond baseert zich op een peiling onder ruim 500 basisschoolleiders.

Vragen staat vrij!

VOS/ABB wijst erop dat een school voor voortgezet onderwijs altijd om aanvullende informatie mag vragen over een groep 8 -leerling die zich heeft aangemeld. Als de ouders van de betreffende leerling daarmee instemmen, mag de basisschool die extra informatie aan de vo-school verstrekken.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Kwart basisscholen kiest niet meer voor Cito

Vorig jaar koos nog 85 procent van de basisscholen voor de Cito-eindtoets. Dit jaar pakken de twee nieuwe aanbieders van eindtoetsen voor groep 8 samen een kwart van de markt, meldt de Algemene Onderwijsbond (AOb).

Volgens de AOb is de belangstelling voor de alternatieve eindtoetsen groter dan de aanbieders Bureau ICE en A-Vision zelf hadden ingeschat.

Voor de IEP Eindtoets van Bureau ICE hebben zich 1200 basisscholen met in totaal ruim 30.000 leerlingen aangemeld. A-Vision komt uit op ongeveer 530 scholen met in totaal ruim 13.000 leerlingen die de Route 8-toets gaan maken. De Centrale Eindtoets wordt samengesteld door Cito en uitgegeven door het College voor Toetsen en Examens.

In totaal moeten circa 180.000 duizend leerlingen uit groep 8 tussen 15 april en 15 mei een eindtoets maken.

Professor Dronkers ziet ‘adviesinflatie’ groep 8

Onderwijssocioloog Jaap Dronkers stelt dat er sprake is van ‘adviesinflatie’ nu voor leerlingen uit groep 8 van de basisschool het schooladvies leidend is voor plaatsing in het voortgezet onderwijs.

Dronkers baseert zich op cijfers van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Het valt hem op dat er sinds het schooladvies leidend is verhoudingsgewijs meer leerlingen naar havo of vwo gaan en minder naar vmbo. ‘Er is dus adviesinflatie opgetreden’, aldus Dronkers.

Hij merkt op dat in de periode 2011-2014 het percentage havo/vwo-eersteklassers nooit zo snel is gestegen als in het laatste jaar. ‘Deze stijging (…) is een indirect bewijs voor extra adviesinflatie’, aldus Dronkers op het blog Stuk Rood Vlees.

 

IQ-test kan handig zijn voor weloverwogen schooladvies

Het kan voor basisscholen handig zijn om bij een leerling uit groep 8 een IQ-test te laten afnemen voor een weloverwogen advies voor vervolgonderwijs. Dat is de strekking van een reactie van de PO-Raad op een bericht in het Algemeen Dagblad.

De krant schrijft dat steeds meer basisscholen bij groep 8’ers een intelligentietest laten afnemen om met de resultaten daarvan hun advies voor vervolgonderwijs te onderbouwen. ‘Ze willen sterker staan tegenover kritische ouders en zeker weten dat hun aanbeveling deugt’, stelt het AD. De trend heeft te maken met het feit dat tegenwoordig het schooladvies leidend is en dat de resultaten op eindtoets in groep 8 slechts worden gebruikt om te kijken of dat advies in orde is.

‘Ze hebben niet langer de eindcito om op te bouwen en vinden het een grote verantwoordelijkheid om een advies te geven dat bindend is’, zo citeert het AD directeur Loes Nijland van orthopedagogisch centrum Het Kabinet.

De PO-Raad laat in de krant weten dat zij inziet dat de toetsen aanvullende informatie over een leerling kunnen geven, maar vindt die niet voor iedere groep 8’er noodzakelijk. ‘Bij sommige leerlingen is het op basis van resultaten, werkhouding en taakgerichtheid namelijk evident wat het niveau van een leerling is’, aldus de sectororganisatie.

Groep 8’ers minder gemotiveerd voor eindtoets

Basisscholen lopen ertegen aan dat de motivatie van groep 8-leerlingen voor de eindtoets minder is dan voorgaande jaren. Dat kan een probleem zijn voor de basisscholen, omdat de Inspectie van het Onderwijs de toetsscores gebruikt bij het beoordelen van de scholen.

De Algemene Vereniging Schoolleiders hield een peiling onder haar leden over het proces van verwijzing naar het voortgezet onderwijs. Aanleiding voor die peiling is dat het verwijsproces dit jaar voor het eerst anders verloopt dan voorheen.

De eindtoets in het basisonderwijs is verplicht en wordt niet meer in maart maar pas in april afgenomen. De gedachte hierachter is dat de onderwijstijd in groep 8 beter kan worden benut. Een andere verandering is dat het resultaat van de eindtoets een second opinion is. Het schooladvies van de basisschool is voortaan leidend.

Gevolg daarvan is, zo blijkt uit de peiling van de AVS, dat leerlingen minder gemotiveerd zijn voor de eindtoets. De schoolleiders denken dat dit komt doordat leerlingen denken dat het toetsresultaat minder belangrijk is geworden. De schoolleiders zelf denken daar anders over, omdat de Inspectie van het Onderwijs de resultaten van de eindtoets gebruikt bij het beoordelen van de kwaliteit van de basisscholen.

Overigens is de Centrale Eindtoets van het Cito dit jaar gemiddeld iets beter gemaakt dan vorig jaar. De landelijke gemiddelde standaardscore kwam dit jaar uit op 535,3. Vorig jaar was dat 534,9.

Lees meer…

Citotoets iets beter gemaakt dan vorig jaar

De Centrale Eindtoets van het Cito is dit jaar gemiddeld iets beter gemaakt dan vorig jaar. De landelijke gemiddelde standaardscore ligt dit jaar op 535,3. Vorig jaar was dat 534,9. Dit meldt het College voor Toetsen en Examens.

Ruim 166.000 leerlingen hebben deelgenomen aan de Centrale Eindtoets 2015. In totaal hebben ruim 7800 leerlingen de maximale standaardscore van 550 behaald. Drie leerlingen (alle drie meisjes) hebben alle opgaven goed beantwoord.

Vanaf woensdagmorgen 13 mei zijn de leerlingrapportages beschikbaar voor de basisscholen van wie de groep 8-leerlingen de Centrale Eindtoets 2015 hebben gemaakt. De rapportages op schoolniveau zijn vanaf 22 mei voor de scholen beschikbaar.

Drentse leerlingen krijgen voor eindtoets positieve brief

Plateau Openbaar Onderwijs Assen heeft het idee overgenomen van een Engelse basisschool om een brief te sturen aan groep 8 -leerlingen waarin staat dat ze veel meer kunnen dan wat de eindtoets meet. In Engeland waren de reacties vorig jaar buitengewoon positief, zo ook nu in Drenthe.

Algemeen directeur Paul Moltmaker van Plateau Openbaar Onderwijs Assen stuurde in februari een brief aan alle groep 8-leerlingen van de openbare basisscholen die onder dit bij VOS/ABB aangesloten bestuur vallen. In die brief staat dat de toetsenmakers van het Cito de leerlingen niet kennen, in tegenstelling tot hun eigen juf of meester. Die weet wel dat ze meer kunnen dan wat de eindtoets meet, bijvoorbeeld dat ze al meer talen kennen en ‘dat je vrienden op je kunnen rekenen als ze je nodig hebben’.

Het Drentse initiatief is niet nieuw. In 2014 stuurde de Barrowford Primary School in het Engelse stadje Nelson een brief waarop die van Plateau Openbaar Onderwijs Assen is gebaseerd. Er volgden toen veel positieve reacties, ook op sociale media, zo meldde de BBC destijds.

Na het verzenden van de Drentse brief is dat nu ook het geval, zo vertelt Moltmaker in het Algemeen Dagblad. ‘Ik wil een signaal afgeven aan de kinderen. Dat ze de toets niet zo zwaar en belangrijk moeten maken. Er zijn namelijk veel meer talenten waar we bij ons op school kinderen op beoordelen. Dat doen we niet alleen met een IQ-cijfer. Het gaat om de boodschap en het is alleen maar fijn dat die het hele land door gaat.’

Meer basisscholen dan verwacht zeggen Cito vaarwel

Vier keer zoveel basisscholen als verwacht stappen over van de Centrale Eindtoets van het Cito naar de IEP Eindtoets van Bureau ICE.

DUO Onderwijsonderzoek liet in januari in opdracht van Bureau ICE uitzoeken hoeveel scholen naar verwachting de overstap zouden maken van de Citotoets naar de IEP Eindtoets. Verwacht werd dat 1 procent die overstap zou maken, maar Bureau ICE meldt dat het 4 procent blijkt te zijn. Dit betekent  dat ongeveer 7000 groep 8- leerlingen van in totaal 279 basisscholen zich op 15 en 16 april over deze toets buigen.

Directeur Karen Heij van Bureau ICE is trots op het resultaat: ‘Cito is welbekend in het onderwijs en wij zijn een nieuwe speler op de markt. In een korte tijd hebben we goed aan onze naam kunnen bouwen en scholen bekendgemaakt met de waarden van onze toets.’

De IEP Eindtoets onderscheidt zich van de Citotoets doordat er vooraf niet wordt geselecteerd op leerniveau: alle leerlingen maken dezelfde opgaven. Ook sluiten de vragen volgens Bureau ICE aan op de belevingswereld van basisschoolleerlingen, waardoor ze beter begrijpen waarom ze bepaalde vaardigheden moeten leren.

De rekenopgaven zijn zo geformuleerd dat taal geen struikelblok wordt. Verder mogen de leerlingen in de boekjes schrijven. Volgens scholieren die de toets uittestten, maakt dit de opgaven ‘leuker en handiger’.

De derde toegestane eindtoets Route 8 van bureau A-VISION.

Het is dit jaar voor het eerst dat alle leerlingen in groep 8 van de basisschool een eindtoets moeten maken. De score is niet meer bepalend voor het advies voor voortgezet onderwijs, maar nog slechts een check. Het schooladvies is leidend. Scholen voor voortgezet onderwijs die de toelating van een leerling afhankelijk maken van de toetsscore, overtreden de wet.

Congres ‘Overgang van primair naar voortgezet onderwijs’

De Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) houdt op woensdag 22 april in Amersfoort het congres ‘Overgang van primair naar voortgezet onderwijs’. Deelname is gratis voor leden van VOO en VOS/ABB.

Op dit congres wordt onder andere de nieuwe documentaire Citostress van Ingeborg Jansen vertoond.

Ook is er een debat met onder anderen hoofdinspecteur Arnold Jonk en u kunt deelnemen aan verschillende workshops.

Voor leden van VOO en/of VOS/ABB is deelname gratis. Niet-leden betalen 26,50 euro per persoon. Een lunch is inbegrepen.

Lees meer op de website van VOO.

Kamer benadrukt: schooladvies leidend, niet eindtoets!

Scholen voor voortgezet onderwijs mogen kinderen enkel en alleen toelaten op basis van het basisschooladvies, tenzij de eindtoets in groep 8 hoger uitvalt dan dat advies. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin staat dat ouders hier duidelijk over moeten worden geïnformeerd.

De motie stond in het teken van de praktijk van met name een aantal gymnasia, die tegen de regels in voor de toelating van leerlingen eisen stelden op basis van de score op de eindtoets. Dat is wettelijk niet meer toegestaan en staatssecretaris Sander Dekker van OCW had al laten weten daartegen te zullen optreden.

Het advies van de basisschool is voortaan leidend en de score van de eindtoets slechts een check om te zien of het schooladvies reëel is.

Gecombineerde adviezen
De Tweede Kamer vindt ook dat de regering bij basisscholen moet benadrukken dat zij altijd het recht hebben om gecombineerde schooladviezen te geven. Scholen voor voortgezet onderwijs moeten leerlingen op het hoogst geadviseerde niveau accepteren.

De Tweede Kamer wil ook dat het kabinet met een voorstel komt voor een nieuwe werkwijze voor het beoordelen van de opbrengsten in het voortgezet onderwijs. Hierbij moeten vo-scholen positief geprikkeld worden om leerlingen met een dubbeladvies op het hoogste niveau te krijgen/behouden.

Vo-scholen zouden niet bestraft mogen worden als kinderen met een dubbeladvies op een lager niveau komen. De Inspectie van het Onderwijs zou scholen daar dus niet op mogen afrekenen, vindt de Kamer.

Twijfels over nieuw schooladvies

Het voortgezet onderwijs zou twijfels hebben aan het schooladvies-nieuwe-stijl, dat dit jaar voor het eerst wordt opgesteld voordat de eindtoets is gemaakt. Zowel onder ouders als onder leerkrachten in het primair onderwijs leeft dat gevoel.

De Landelijke Ouderraad zegt te merken dat het voortgezet onderwijs meer houvast wil, en daarom zelfs zou proberen het schooladvies te omzeilen. De scholen zouden zoeken naar manieren om andere toetsresultaten te kunnen inzien. De Landelijke Ouderraad zegt veel telefoontjes te krijgen van ouders die melden dat vo-scholen nu afspraken maken met basisscholen om intelligentietoetsen af te nemen in groep 8. Ook willen de vo-scholen vaak de entreetoets uit groep 7 inzien.

Leerkrachten groep 8
Tegelijkertijd verschijnt een onderzoek van bureau ICE en DUO-Onderwijsonderzoek, waaruit blijkt dat 61 procent van de leerkrachten van groep 8 verwacht dat vo-scholen nog steeds niet het advies, maar het resultaat op de eindtoets als belangrijkste criterium voor toelating zien. Ook verwacht 55 procent druk vanuit de vo-scholen om bij twijfel een lager onderwijsniveau te adviseren. Ten slotte verwacht 61 procent dat ouders druk gaan uitoefenen om een zo hoog mogelijk onderwijsniveau te adviseren.

Gymnasia
Vooral gymnasia lijken te proberen het schooladvies te omzeilen. Alle scholieren met een vwo-advies kunnen zich nu bij een gymnasium melden, omdat de aanvullende eis van 545 punten op de eindtoets wegvalt. Volgens krantenberichten zijn gymnasia bang voor een grote toeloop van vwo-leerlingen die toch niet geschikt zouden zijn voor het gymnasium.

Sociale ongelijkheid
Magazine School!, dat deze week verschijnt, heeft in het onderwijsveld reacties op het schooladvies-nieuwe-stijl gepeild. In dat artikel komt ook prof. dr. Herman van de Werfhorst, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, aan het woord. Hij zegt te vrezen dat de sociale ongelijkheid weer zal toenemen nu de eindtoets niet meer meetelt voor het schooladvies. Hij adviseert leerkrachten om vooral de toetsresultaten uit het leerlingvolgsysteem mee te wegen bij het opstellen van het schooladvies. Hij is voorstander van meer toetsen, in plaats van minder toetsen. In hetzelfde artikel ook reacties vanuit het primair en voortgezet onderwijs.

Het magazine van het openbaar onderwijs, School!, valt op 12 februari op de mat bij leden van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs.