Klimaatstaking valt niet onder stakingsrecht

Werknemers die op 27 september meedoen aan de aangekondigde landelijke klimaatstaking in Den Haag, kunnen dat in principe niet onder werktijd doen. Dat kan namelijk worden beschouwd als werkweigering, met in het uiterste geval ontslag tot gevolg.

In het Europees Sociaal Handvest (artikel 6 lid 4) staat dat werknemers stakingsrecht hebben in het geval van een belangengeschil met hun werkgever. Bij de aangekondigde klimaatstaking op 27 september in Den Haag is daar geen sprake van.

Als een werknemer onder werktijd meedoet aan de klimaatstaking, kan de werkgever dit beschouwen als werkweigering. Naast het feit dat de werknemer dan geen recht heeft op loon, kan het ook leiden tot andere rechtspositionele maatregelen, zoals een officiële waarschuwing of in het uiterste geval zelfs ontslag.

Schoolbesturen kunnen zelf bepalen of zij de klimaatstaking steunen en of zij het loon aan klimaatstakende werknemers doorbetalen.

Indien zij de staking niet ondersteunen, is het van belang dit uitdrukkelijk kenbaar te maken bij het personeel. Ook is het dan van belang duidelijk te maken dat deelname aan de klimaatstaking onder werktijd tot rechtspositionele maatregelen kan leiden.

Teachers for Climate

De aangekondigde klimaatstaking op vrijdag 27 september in Den Haag krijgt steun van Teachers for Climate. ‘De acties van onze leerlingen zijn een uiting van kritisch en betrokken burgerschap’, zo meldt deze actiegroep.

De staking wordt georganiseerd door scholieren en studenten en is bedoeld om er bij de politiek op aan te dringen meer maatregelen te nemen tegen klimaatverandering.

‘School moet zich niet bemoeien met klimaatspijbelaars’

De minister noch de school gaat over het geplande protest van de klimaatspijbelaars. De leerlingen die eraan willen meedoen, moeten daar hoogstens een goed gesprek met hun ouders over voeren. Dat stelt directeur Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) in de Volkskrant.

Volgens Frijlink halen scholen die toestemming geven voor klimaatspijbelen ‘de angel uit de staking, die daardoor verwordt tot een extracurriculaire activiteit, waar de school meer nog dan de leerlingen zelf verantwoordelijkheid voor gaat dragen’.

Het brengt de scholen ook in de ­ongemakkelijke positie dat ze de ­reden voor de staking inhoudelijk moeten gaan beoordelen, voegt hij eraan toe. Dat bleek volgens hem toen rector Jan van Muilekom van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam werd geïnterviewd in het NOS Journaal. ‘Desgevraagd gaf hij toe dat hij die toestemming waarschijnlijk niet had gegeven als het om een demonstratie tegen bijvoorbeeld asielzoekers was gegaan’, aldus Frijlink.

Leerlingen die geen toestemming hebben van hun school om te gaan klimaatspijbelen, moeten volgens de VOO-directeur wel rekening houden met sancties wegens ongeoorloofd verzuim. ‘Maar dat hoort erbij. Werknemers die staken krijgen ook te maken met sancties (geen salaris doorgaans)’, aldus Frijlink.

De klimaatspijbelaars willen op donderdag 7 februari protesteren in Den Haag. De organisatie verwacht tot 10.000 betogers.

Lees meer…

Klimaatspijbelen mag als school het goed vindt

Als een school vindt dat ‘klimaatstaken’ aansluit bij het onderwijsprogramma, hoeft die de afwezigheid van ‘klimaatspijbelaars’ niet te registreren als ongeoorloofd verzuim. Dat meldt de vereniging Ingrado van leerplichtafdelingen van gemeenten en regionale meld- en coördinatiepunten (RMC-regio’s).

Op donderdag 7 februari worden in Den Haag duizend spijbelende leerlingen verwacht voor een betoging voor strenge maatregelen van de regering tegen klimaatverandering. De klimaatstakers willen dan van het Malieveld naar het Binnenhof. De klimaatmarsen in Brussel, waar eerder tienduizenden Belgische jongeren aan hebben meegedaan, dienen als voorbeeld voor de geplande klimaatactie in Den Haag.

De vraag is nu, hoe scholen in het licht van de Leerplichtwet formeel gezien moeten omgaan met de afwezigheid van klimaatstakende leerlingen. Het antwoord op deze vraag is, dat als een school de actie van deze leerlingen niet vindt aansluiten bij het onderwijsprogramma, hun afwezigheid moet worden geregistreerd als ongeoorloofd verzuim.

Geen meldplicht

De VO-raad meldt dat scholen verplicht zijn om ongeoorloofde afwezigheid van 16 uren les- of praktijktijd in een periode van vier aaneengesloten lesweken te melden bij de leerplichtambtenaar. ‘Als een leerling één dag in bovengenoemde periode spijbelt om te demonstreren, is de school dus niet verplicht dat te melden’, aldus de VO-raad.

De sectororganisatie meldt, in het verlengde van wat Ingrado heeft laten weten, dat de schoolleiding ook toestemming aan leerlingen kan geven voor hun afwezigheid. Dan is er volgens de VO-raad dus geen sprake van spijbelen.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Ook Nederlandse leerlingen willen staken voor klimaat

Ook in Nederland willen jongeren gaan spijbelen om actie te voeren tegen verandering van het klimaat. Er is een scholierenstaking gepland op  donderdag 7 februari om actie te gaan voeren in Den Haag.

Hiermee volgt de Nederlandse jongerenactiegroep Youth for Climate het voorbeeld van Belgische jongeren die dezelfde naam gebruiken. In België is inmiddels twee keer een klimaatmars gehouden, beide keren in Brussel en beide keren op een donderdag. Daar kwamen duizenden jongeren op af. Het is de bedoeling van de Belgische klimaatjongeren om elke week te gaan staken voor het klimaat.

Youth for Climate pleit voor strenge maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. Net als in België, worden ook in Nederland jongeren via sociale media opgeroepen te gaan protesteren tegen klimaatverandering.

Jonge generatie wil serieus genomen worden

Leerling Pieter Lossie uit 5 vwo van het openbare Minkema College is enthousiast over het initiatief. Hij voerde eerder bij de Tweede Kamer actie voor strenge maatregelen tegen klimaatverandering. Hij zit met alle Nederlandse klimaatstakers in een WhatsApp-groep.

‘Erg tof dat de jonge generatie massaal eist serieus genomen te worden’, zegt hij tegen VOS/ABB. Lossie weet nog niet of hij zelf ook gaat spijbelen om op 7 februari naar Den Haag te gaan: ‘Eerst even kijken in hoeverre school akkoord gaat, maar het is in ieder geval wel mijn intentie.’