Wat doen scholen om klimaatdoelen te bereiken?

Op de jaarbijeenkomst van het Bouwstenen-platform laten verschillende onderwijsorganisaties en gemeenten zien wat zij doen om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te bereiken.

Onder anderen bestuurder Fridse Mobach van Stichting Carmelcollege werkt aan de bijeenkomst mee. Hij vindt dat het energiegebruik van alle publieke gebouwen openbaar moet worden gemaakt.

Andere mensen die aan de bijeenkomst meewerken, zijn de nieuwe directeur Leefomgeving Albert Vermuë van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en directeur Energie en Omgeving Meindert Smallenbroek van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Wanneer, waar en aanmelden

De bijeenkomst is op 28 november in het Gooiland Theater in Hilversum. Meer informatie vindt u in het programma. U kunt zich online aanmelden.

BasisBuren heeft als eerste Scholen Energiebespaarlening

BasisBuren is het eerste schoolbestuur in Nederland dat een Scholen Energiebespaarlening heeft afgesloten. Het geld is bedoeld voor 184 zonnepanelen op de daken van de openbare basisscholen Prins Willem Alexander in Beusichem en De Klepper in Zoelmond.

Directeur-bestuurder Mark van der Pol vertelt waarom BasisBuren deze lening heeft afgesloten: ‘Als onderwijsorganisatie is het onze kerntaak om kinderen veel te leren in een prettige omgeving. Duurzaamheid, de zorg voor de omgeving en educatie daarover vinden we zeer belangrijk. Door zonnepanelen op onze daken te plaatsen, leveren we een kleine bijdrage aan de oplossing van het klimaatprobleem. Maar nog belangrijker, we nemen kinderen mee in de gedachte dat ze zelf iets kunnen doen.’

Wethouder apetrots

Het besluit voor plaatsing van zonnepanelen op de schooldaken is een positief signaal voor verdere verduurzaming van schoolgebouwen, zegt milieu- en onderwijswethouder Daan Russchen (PvdA) van de gemeente Buren: ‘Ik ben apetrots dat we als Buren de eerste gemeente zijn die dankzij deze lening meedoen met de schooldakrevolutie.’

De Scholen Energiebespaarlening is een pilot van het Nationaal Energiebespaarfonds, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Rabobank. De lening heeft een looptijd van 15 jaar met een vaste lage rente.

Informatieplicht energiebesparing: nog geen sancties

De omgevingsdiensten leggen nog geen sancties op als u nog niet hebt doorgegeven welke energiebesparende maatregelen uw school of scholen nemen. Dat meldt Hellemans Consultancy, dat onder andere voor VOS/ABB het inkoopcollectief Energie Voor Scholen uitvoert. Let op: het feit dat er voorlopig geen sancties worden getroffen, betekent natuurlijk niet dat u niets meer hoeft te doen!

In principe moet vóór 1 juli 2019 bekend zijn welke maatregelen uw school of scholen nemen om energie te besparen. Dit vloeit voort uit het Activiteitenbesluit milieubeheer. De informatieplicht komt van de rijksoverheid. Die wil energiebesparing en daarmee de vermindering van de CO2-uitstoot versnellen. Dit staat in het teken van de verduurzaming van Nederland en het tegengaan van klimaatverandering.

Van alle bedrijven en instellingen (dus ook van scholen) met een verbruik vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar moet bekend zijn welke energiebesparende maatregelen zij nemen. Het gaat om maatregelen waarvan de kosten in vijf jaar worden terugverdiend. De informatieplicht betreft afzonderlijke schoollocaties.

Hellemans Consultancy, dat het inkoopcollectief Energie Voor Scholen uitvoert, meldt nu dat scholen die op 1 juli nog niet aan de informatieplicht hebben voldaan, weliswaar een herinnering krijgen, maar dat de omgevingsdiensten nog niet gaan sanctioneren. Zeker niet als u kunt aantonen inmiddels een opdracht te hebben verstrekt om door te geven welke energiebesparende maatregelen uw school of scholen treffen.

Hoe doet u melding?

Via het eLoket van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) moet u rapporteren welke energiebesparende maatregelen u neemt. Als u geen maatregelen neemt, moet u dat ook melden en daarvoor een reden opgeven. Na de eerste rapportage moet u om de 4 jaar informatie geven over de genomen maatregelen.

Voldoen aan de informatieplicht kost wel wat inspanningen. De overheid heeft een flinke lijst met erkende maatregelen opgesteld. U onderzoekt uw pand en geeft per punt op de lijst aan of uw pand wel of niet voldoet aan de maatregelen. En zo nee, waarom niet.

U dient uw jaarverbruik te weten om te bepalen voor welke locatie(s) de informatieplicht geldt. Dit verbruik staat op uw jaarafrekening, die u vindt u in uw online portal bij de leverancier. Als uw organisatie deelneemt aan Energie Voor Scholen kunt u ook contact opnemen met DVEP: 074-767210, frontoffice@dvep.nl en/of met Eneco: 088-8953593, energievoorscholen@eneco.com (let op: EVS heeft uw jaarafrekening niet!). U kunt vervolgens zelf aan de slag via de website van de RVO

Uitbesteden?

Hellemans Consultancy van Energie Voor Scholen kan al het werk voor u doen! Al uw locatie(s) worden bezocht en vervolgens verzorgt Hellemans Consultancy de melding. Zo kunt u snel en op eenvoudige wijze voldoen aan de informatieplicht. U ontvangt  van Hellemans Consultancy bovendien een lijst met nog te nemen energiebesparende maatregelen.

De kosten van deze service zijn 850 euro exclusief btw per locatie.

Wilt u hiervan gebruikmaken? Zorg dan dat u uw jaarnota bij de hand heeft en neem contact op met Karin Michgels van Hellemans Consultancy: 030-2255010, michgels@hellemansconsultancy.nl.

Verplicht betogen voor klimaat gaat Vlamingen te ver

Betogingen voor strengere maatregelen tegen verandering van het klimaat zijn op zich prima, maar leerlingen mogen niet worden verplicht daaraan deel te nemen. Dat stelt het Vlaamse ministerie van Onderwijs.

Er was in Vlaanderen ophef ontstaan toen in maart bekend werd dat er scholen waren die hun leerlingen verplichtten deel te nemen aan de wereldwijde klimaatmars. Een commissie van het Vlaamse ministerie van Onderwijs oordeelt nu dat van verplichte deelname geen sprake meer mag zijn. Wel mogen scholen aan klimaatbetogingen meedoen, maar dat mag geen politieke activiteit zijn en ook niet worden verplicht.

De Vlaamse onderwijsminister Hilde Crevits twittert erover:

In Nederland waren geen scholen die hun leerlingen verplichtten om mee te doen aan klimaatbetogingen. Toch was ook hier enige ophef over een selectieve en ogenschijnlijk politiek gekleurde invulling van het demonstratierecht.

Zo kregen leerlingen van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam van rector Jan van Muilekom toestemming om onder schooltijd te betogen voor strengere klimaatmaatregelen. In een item van het NOS Journaal zei hij echter dat hij die toestemming waarschijnlijk niet zou hebben gegeven voor deelname aan een protest tegen de komst van asielzoekers.

Dit was voor directeur Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) aanleiding om te pleiten voor een neutrale opstelling van de scholen. Hij schreef daarover een stuk in de Volkskrant.

Klimaatspijbelaars weer de straat op

In Utrecht hebben vrijdag honderden klimaatspijbelaars geprotesteerd. Ook in steden in het buitenland waren klimaatbetogingen.

Leerlingen en studenten liepen met spandoeken van station Utrecht Centraal naar het Wilhelminapark. De betoging maakte deel uit uit van een wereldwijd klimaatprotest. De BBC meldt dat er klimaatbetogingen waren in 110 landen.

In Nederland ondertekenden 226 leraren een petitie waarin zij verklaren achter de betogers te staan, die pleiten voor strengere maatregelen tegen verandering van het klimaat.

Minder klimaatspijbelaars naar Amsterdam

Naar schatting 5000 tot 6000 klimaatspijbelaars hebben donderdag in Amsterdam betoogd voor een daadkrachtiger klimaatbeleid. De opkomst was minder hoog dan de organisatie had verwacht.

Klimaatactivist Pieter Lossie van het openbare Minkema College in Woerden had maandag aan VOS/ABB laten weten dat de organisatie van de klimaatmars 10.000 betogers verwachtte.

Er waren in Amsterdam ook minder klimaatspijbelaars dan op 7 februari in Den Haag. Toen kwamen er tussen de 15.000 en 20.000 spijbelende leerlingen demonstreren voor strengere klimaatmaatregelen.

De betogingen van de klimaatspijbelaars worden georganiseerd door de actiegroep Youth for Climate NL. Op 24 mei willen ze weer de straat op.

Gratis lesbrieven over klimaatverandering

De Respect Education Foundation (REF) stelt als partner van VOS/ABB gratis digitale lesbrieven over klimaatverandering beschikbaar.

De REF speelt met de lesbrief Klimaat veranderen doe je zelf in op het protest van de klimaatspijbelaars. Zij eisen van de regering strengere maatregelen tegen klimaatverandering.

De lesbrief is kosteloos te gebruiken op het digibord. Er zijn drie varianten:

‘Meer aandacht nodig voor klimaat en energietransitie’

Scholen moeten hun leerlingen goed voorbereiden op klimaatverandering en de energietransitie. Dat adviseert de Wageningse hoogleraar Transformatief leren voor sociaal-ecologische duurzaamheid Arjen Wals.

Op de website van de social enterprise OneWorld zegt hij dat scholen een verlengstuk dreigen te worden van de economie. ‘Ze leiden jongeren op tot volwassenen die gemakkelijk van baan dienen te veranderen, en zich steeds moeten bewijzen en onderscheiden van hun collega’s en concurrenten’, aldus Wals.

Hij spreekt van ‘een fixatie op continue persoonlijke groei en ontwikkeling’, die volgens hem leidt ‘tot een planeet die niet meer duurzaam is’. Hij noemt het verdwijnen van de biodiversiteit, klimaatverandering en de toenemende sociale ongelijkheid in de wereld. ‘We lopen tegen de ecologische en ethische grenzen aan’, zo citeert OneWorld hem.

Duurzaamheid

Hij pleit voor meer aandacht op school voor klimaatverandering en de energietransitie. ‘Je kunt al vanaf vier jaar beginnen met duurzaamheid in het basisonderwijs. Jonge kinderen zijn vaak nog beter in staat om nieuwe inzichten te ontdekken dan oudere leerlingen, omdat ze de wereld nog ervaren zoals die zich aan hen ontplooit.’

Volgens Wals kunnen scholen hun leerlingen het beste actief laten leren. ‘Stel vragen als: hoe kom je naar school, met de auto of de fiets? En zoek bijvoorbeeld samen uit hoe je groene schoolpleinen kunt aanleggen of hoe je zonnepanelen op het dak installeert.’

Hij verwijst naar een project van het openbare Da Vinci College in Leiden, waar de leerlingen een business case uitwerkten voor zonnepanelen op het dak en zelf concludeerden dat dit een verantwoorde investering was.

Lees meer…

Ook Nederlandse leerlingen willen staken voor klimaat

Ook in Nederland willen jongeren gaan spijbelen om actie te voeren tegen verandering van het klimaat. Er is een scholierenstaking gepland op  donderdag 7 februari om actie te gaan voeren in Den Haag.

Hiermee volgt de Nederlandse jongerenactiegroep Youth for Climate het voorbeeld van Belgische jongeren die dezelfde naam gebruiken. In België is inmiddels twee keer een klimaatmars gehouden, beide keren in Brussel en beide keren op een donderdag. Daar kwamen duizenden jongeren op af. Het is de bedoeling van de Belgische klimaatjongeren om elke week te gaan staken voor het klimaat.

Youth for Climate pleit voor strenge maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. Net als in België, worden ook in Nederland jongeren via sociale media opgeroepen te gaan protesteren tegen klimaatverandering.

Jonge generatie wil serieus genomen worden

Leerling Pieter Lossie uit 5 vwo van het openbare Minkema College is enthousiast over het initiatief. Hij voerde eerder bij de Tweede Kamer actie voor strenge maatregelen tegen klimaatverandering. Hij zit met alle Nederlandse klimaatstakers in een WhatsApp-groep.

‘Erg tof dat de jonge generatie massaal eist serieus genomen te worden’, zegt hij tegen VOS/ABB. Lossie weet nog niet of hij zelf ook gaat spijbelen om op 7 februari naar Den Haag te gaan: ‘Eerst even kijken in hoeverre school akkoord gaat, maar het is in ieder geval wel mijn intentie.’