Kabinet haalt tientallen miljoenen weg uit onderwijs

Het kabinet haalt tientallen miljoenen euro’s weg uit het primair en voortgezet onderwijs. Het betreft de ‘doelmatigheidskorting’ die al in het regeerakkoord werd genoemd.

Het gaat om een korting die oploopt tot structureel in totaal ruim 108 miljoen euro voor het PO en VO vanaf 2021, zo blijkt uit een Nota van wijziging.

De korting is een gevolg van tekorten op de onderwijsbegroting in de vorige kabinetsperiode. De ‘doelmatigheidskorting’ van het onderwijs bedraagt in totaal 183 miljoen euro per 2021. Het primair onderwijs zal voor bijna 61 miljoen worden gekort, het voortgezet onderwijs voor ruim 47,3 miljoen.

Voor het jaar 2018 staan lagere bedragen ingeboekt. Het primair onderwijs zal dan voor bijna 6,7 miljoen worden gekort, het voortgezet onderwijs voor bijna 29 miljoen euro.

Tegenvaller en onverantwoord

Voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad had begin oktober al gezegd dat deze korting een grote tegenvaller voor het onderwijs is. De PO-Raad noemt het onverantwoord dat het kabinet op het onderwijs bezuinigt.

De opmerking van de sectororganisatie van het primair onderwijs staat in het kader van de claim dat er 1,4 miljard euro bij moet voor hogere salarissen en minder werkdruk. Die eis komt van PO-Front, waarin de PO-Raad, de vakbonden en de lerarengroep PO in Actie zitten. Als die 1,4 miljard er niet komt, volgt er weer een staking op 12 december, zo heeft PO-Front gedreigd.

Veel meer geld bij dan af

Minister Arie Slob voor primair en voortgezet onderwijs heeft tegen de NOS gezegd dat er in de klas niets te merken zal zijn van de ‘doelmatigheidskorting’. Het raakt volgens hem vooral subsidies en andere uitgaven waarvan het nut wordt betwijfeld.

Slob wijst er bovendien op dat het onderwijs er volgens de afspraken in het regeerakkoord veel meer geld bij krijgt (structureel 720 miljoen euro) dan er met de ‘doelmatigheidskorting’ af gaat.

Analyse onderwijsbegroting 2018

Financieel deskundigen Ronald Bloemers en Ron van der Raaij van VOS/ABB hebben een analyse gemaakt van de onderwijsbegroting 2018, die op Prinsjesdag door het demissionaire kabinet-Rutte II is gepresenteerd.

Zij gaan in hun analyse onder meer in op het gat in de begroting van het ministerie van OCW, dat groeit van 244 naar 415 miljoen euro. Bloemers en Van der Raaij leggen uit waarom zijn verwachten dat dit niet tot een bezuiniging op het funderend onderwijs zal leiden.

Andere onderwerpen die zij uit de begroting hebben gelicht, zijn de financiering van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs, de transitievergoeding via de Wet werk en zekerheid en de positie van het Vervangings- en Participatiefonds.

Ten slotte gaan Bloemers en Van der Raaij ook in op de extra bijdrage van 270 miljoen euro voor de leraren in het primair onderwijs.

Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de analyse downloaden.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Investering blijkt uiteindelijk bezuiniging

In de onderwijsbegroting 2017 staat onder andere dat het kabinet tot en met 2021 structureel 200 miljoen euro per jaar uittrekt voor onder andere een verzachting van een bezuiniging op de lumpsumfinanciering. Dit kan, zoals het kabinet creatief doet, worden gezien als een extra investering in onderwijs, maar in feite betreft het een minder grote bezuiniging dan het kabinet aanvankelijk had voorzien. 

Van de 200 miljoen euro, die zou moeten worden gefinancierd op basis van toekomstige meevallers, is 133 miljoen bestemd voor een verzachting van een lumpsum- en subsidietaakstelling. Dit zorgt er volgens het kabinet voor dat het ministerie van OCW in staat blijft te investeren in bijvoorbeeld de kwaliteit van leraren en schoolleiders.

De lumpsum- en subsidietaakstelling (bezuiniging) voor het primair onderwijs was voor 2017 vastgesteld op 70,4 miljoen euro. Dat wordt verzacht met ruim 30,6 miljoen euro en vanaf 2018 tot en met 2021 met ruim 27,7 miljoen euro per jaar.

Voor het voortgezet onderwijs geldt dat de bezuiniging op lumpsumfinanciering en subsidies van aanvankelijk bijna 64,7 miljoen in 2017 met bijna 47,7 miljoen wordt verminderd en in de jaren daarna tot en met 2021 met bijna 50 miljoen euro.

Kansengelijkheid, asielzoekerskinderen, voorschool en toezicht

Er wordt tot en met 2021 structureel 25 miljoen euro per jaar geïnvesteerd om kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen, bijvoorbeeld door te investeren in flexibilisering en maatwerk voor een betere doorstroom tussen onderwijsniveaus (stapelen).

In de begroting staat ook dat er extra geld gaat nar aanvullende bekostiging van scholen met asielzoekerskinderen. Zo gaat er 15 miljoen euro naar aanvullende bekostiging in het tweede jaar van asielzoekerskinderen in het primair onderwijs.

Er wordt 5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB). Dit geld komt specifiek ten goede aan kleine gemeenten die deze uitkering ontvangen voor voorschoolse educatie. Een geplande bezuiniging van 10 miljoen euro op het GOAB wordt doorgeschoven naar 2018.

De Inspectie van het Onderwijs krijgt 2 miljoen euro extra om binnen het nieuwe (gedifferentieerde) toezicht alle scholen in het funderende onderwijs eens in de vier jaar te bezoeken.

PO-Raad: ‘Magere beloftes’

De PO-Raad vindt op basis van de begrotingscijfers dat het kabinet magere beloftes doet aan het primair onderwijs. Het positieve nieuws van het kabinet is volgens de sectororganisatie ‘vooral gestoeld op gegoochel met cijfers’.

Over de 15 miljoen euro die het kabinet uittrekt voor onderwijs aan asielzoekerskinderen, merkt de PO-Raad op dat eerder 24 miljoen euro was toegezegd. Ook op andere punten is er volgens de sectororganisatie sprake van ‘een vertekend beeld’.

Lees meer…

VO-raad: ‘Rookgordijn’

De VO-raad noemt het onwenselijk dat investeringen in het kader van politieke prioriteiten worden gefinancierd met bezuinigingen op de lumpsum. ‘Nadere bestudering van de begroting maakt duidelijk dat er mogelijk een extra bezuiniging aankomt. Het lijkt erop dat het ministerie een rookgordijn heeft opgeworpen om deze aanvullende bezuiniging weg te moffelen.

De sectororganisatie van het voortgezet onderwijs zegt dan ook ‘uiterst kritisch’ te zijn ‘over de optimistische toon van de bewindslieden en het ministerie waarbij gesproken wordt over ‘extra geld voor onderwijs”.

Lees meer…

AOb en CNV Onderwijs: ‘Extra bezuiniging’

De Algemene Onderwijs (AOb) stelt op basis van de begrotingscijfers dat er medio 2017 een extra bezuiniging van 150 miljoen euro op onderwijs aankomt. ‘Met twee forse bezuinigingen op onderwijs regeert dit kabinet over zijn graf heen’, zegt AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen.

Lees meer…

CNV Onderwijs voorziet zelfs een structurele bezuiniging van 400 miljoen euro per jaar op onderwijs. Voorzitter Loek Schuler van CNV Onderwijs zegt ‘ronduit teleurgesteld’ te zijn.

‘Als we gaan rekenen dan blijkt tegenover de ‘investering’ van 200 miljoen die de regering met veel bombarie brengt, ook een bezuiniging van ruim 400 miljoen euro per jaar te staan. Kortom het onderwijs wordt enorm gekort.’

Lees meer…

Kritische analyse van onderwijsbegroting 2016

Financieel expert Ron van der Raaij en bekostigingsspecialist Ronald Bloemers van VOS/ABB hebben een kritische analyse gemaakt van de onderwijsbegroting 2016. Leden van VOS/ABB kunnen deze analyse downloaden.

Van der Raaij en Bloemers constateren dat de vluchtelingenproblematiek de grote afwezige factor is in de algehele begroting. Hoewel die problematiek wel in de Troonrede werd genoemd, ontbreken in de begroting de extra kosten die gemoeid zijn met de opvang van het toenemende aantal vluchtelingen en het onderwijs aan hun kinderen.

Inmiddels heeft de Tweede Kamer tijdens de algemene politieke beschouwingen een motie aangenomen, waarin fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks aandringt op adequaat onderwijs aan vluchtelingenkinderen. Dit zal betekenen dat er extra geld voor moet worden uitgetrokken. Mogelijk moet dat via een kasschuif naar voren worden gehaald vanuit latere jaren.

In hun analyse gaan Van der Raaij en Bloemers ook in op onder andere de gevolgen van demografische krimp op het primair en voortgezet onderwijs, de korting op de gewichtenregeling en het onderwijsachterstandenbeleid en de prestatieboxmiddelen.

Wat het onderwijsachterstandenbeleid (oab) betreft, pleiten Van der Raaij en Bloemers voor het instellen van een denktank die nog dit jaar met een algeheel toepasbare oplossing moet komen voor de problemen die met het oab worden ervaren.

Download analyse (alleen voor leden!)

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

 

 

Grondige analyse van onderwijsbegroting

Financieel expert Bé Keizer heeft een analyse gemaakt van de onderwijsbegroting voor 2014 en de jaren daarna in combinatie met de afspraken uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA). De begroting werd zoals elkaar jaar gebruikelijk is bekend op Prinsjesdag, het NOA pas twee dagen daarna.

Als de organisatie waarvoor u werkt bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de toelichting downloaden van het besloten ledengedeelte van deze website.

Keizer kijkt onder andere naar de nullijn in het onderwijs. Wordt die nu al in 2014 of pas in 2015 losgelaten? En hoe gaat dat straks als de Algemene Onderwijsbond (AOb) dwars blijft liggen als het gaat om de afspraken in het Nationaal Onderwijsakkoord?

Ook gaat hij in op de loonbijstelling in verband met de ontwikkeling van de sociale premies en de te verwachten bijstelling van de gemiddelde personeelslast. De prijsbijstelling in combinatie met een ramingsmeevaller van 204 miljoen euro is een ander punt dat in zijn toelichting aan bod komt.

De analyse van Bé Keizer kunt u downloaden van het besloten ledengedeelte van deze website (niet-leden hebben helaas geen toegang).

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Goed onderwijs essentieel, g/hvo blijft behouden

De structurele rijkssubsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare scholen blijft bestaan. Dit blijkt uit de op Prinsjesdag bekendgemaakte onderwijsbegroting voor 2014 en daarna. Daaruit blijkt ook dat het onderwijs in zijn geheel bij de miljardenbezuinigingen wordt ontzien. De realiteit laat echter zien dat de stille bezuinigingen doorgaan.

In mei stond in een brief van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat de rijkssubsidie van 10 miljoen euro per jaar voor g/hvo zou verdwijnen. Dit was voor VOS/ABB reden om samen met andere onderwijsbelangenorganisaties een politieke lobby te beginnen om het geld voor deze waardevolle vorm van onderwijs te behouden.

Voor het zomerreces nam de Tweede Kamer een motie aan voor het behoud van de subsidie. Deze motie van Joël Voordewind van de ChristenUnie wordt uitgevoerd, zo blijkt uit de onderwijsbegroting over 2014 en de jaren daarna. VOS/ABB is blij dat het kabinet alsnog inziet dat g/hvo een waardevol onderdeel is van het openbaar onderwijs en dat deze bezuiniging is teruggedraaid.

Onderwijs ontzien
In de Miljoenennota staat dat het onderwijs niet wordt geraakt door de extra bezuinigingen in 2014 van in totaal 6 miljard euro. ‘Het onderwijs, de basis voor nieuwe kansen waar jaarlijks zo’n 35 miljard euro aan wordt uitgegeven, wordt opnieuw ontzien’, zo meldt het kabinet, omdat het ‘een belangrijke groeiondersteunende sector’ is.

Meevallers, als gevolg van te hoge ramingen van onder andere leerlingenaantallen, blijven voor het onderwijs behouden. Het gaat hier volgens de begroting om 204 miljoen euro per jaar. Dat geld wordt ingezet voor kwaliteitsverbetering, onder andere van toekomstige leraren door de opleidingen te verbeteren en van bestaande leraren door hun bijscholing aan te bieden.

Sociale cohesie en welvaart
Het kabinet benadrukt het belang van goed onderwijs ook, omdat het bijdraagt aan ‘de persoonlijke ontplooiing en het maatschappelijk succes van mensen’. Daarbij noemt het kabinet specifiek ook sociale opbrengsten, die de maatschappelijke cohesie versterken en de welvaart verhogen.

Speciale aandacht besteedt het kabinet aan de doorlopende leerlijn van het vmbo naar het mbo en aan onderwijs op maat voor excellente leerlingen. Er komt ook meer aandacht voor techniek in het onderwijs, onder meer door wetenschap en techniek te integreren in het curriculum van de pabo’s.

Moreel kompas
Schoolbestuurders en hun toezichthouders worden door het kabinet gezien als belangrijke schakels om de onderwijskwaliteit te verhogen. Wel zijn er zorgen over hen die niet blijken te beschikken over het juiste morele kompas, zoals de laatste tijd helaas ook in het funderend onderwijs het geval bleek te zijn. Daarom zet het kabinet, samen met organisaties voor bestuur en management zoals VOS/ABB, in op versterking van bestuurskracht en publieke verantwoording.

Versterking van medezeggenschap is volgens het kabinet een belangrijke voorwaarde van goed bestuur. De Inspectie van het Onderwijs gaat strakker toezien op de financiële gang van zaken binnen schoolbesturen. ‘Signalen over de financiële continuïteit van onderwijsinstellingen dienen zo vroeg mogelijk te worden opgespoord.’

Nullijn
Over de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs, meldt het kabinet dat de nullijn in 2014 gehandhaafd blijft, maar dat er mogelijkheden zijn om die te beëindigen. Er kan loonruimte worden vrijgespeeld door bijvoorbeeld het versoberen van secundaire arbeidsvoorwaarden. Het jaar daarna wordt de nullijn beëindigd: ‘Het kabinet (zal) in 2015 de loonbijstelling wel uitkeren, in lijn met de normale referentiesystematiek.’

In het Onderwijsakkoord, dat donderdag wordt gepresenteerd, zou echter staan dat de nullijn al wel in 2014 verdwijnt, in elk geval voor het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. In 2015 zou het hele onderwijs van de nullijn af zijn.

Dit klinkt goed, maar ondertussen blijft het onderwijs wel zitten met de inhouding van de prijsbijstelling, die ook volgend jaar en in de jaren 2015-2017 voortduurt. De omvang van deze structurele stille bezuiniging is 250 miljoen euro.

Samenwerkingsscholen
Om ook in gebieden met demografische krimp de kwaliteit van onderwijs te waarborgen, kijkt het kabinet naar de noodzaak en mogelijkheden van fusies tot samenwerkingsscholen. ‘Daarbij maken we ook gebruik van een alternatieve inzet van de kleinescholentoeslag.’

Het wordt in krimpgebieden mogelijk gemaakt om voorschoolse educatie (VVE) binnen de school te organiseren. Het kabinet hecht veel waarde aan VVE, omdat deze vorm van onderwijs leerlingen op latere leeftijd beter laat presteren.

Grondige financiële analyse
Financieel expert Bé Keizer maakt voor VOS/ABB een nauwkeurige analyse van de onderwijsbegroting. Zijn analyse wordt waarschijnlijk woensdag in de loop van de dag of als dat niet lukt op donderdag op deze website gepubliceerd.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl