Nader onderzoek naar effect flexibele onderwijstijden

Het is nog onvoldoende duidelijk wat de effecten van flexibele onderwijstijden zijn, meldt staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer. Hij wil daarom dat het experiment met flexibele schooltijden wordt voortgezet.

Het experiment met flexibele tijden begon in 2011. Het heeft volgens Dekker  onvoldoende aanknopingspunten opgeleverd om een weloverwogen besluit te kunnen nemen.  ‘Aan de ene kant zien we flexibele onderwijstijden kansen bieden, aan de andere kant zijn er risico’s’, waarbij Dekker met name doelt op risico’s die de onderwijskwaliteit raken.

Internationaal literatuuronderzoek naar flexibele onderwijstijden heeft volgens hem buitengewoon weinig informatie opgeleverd. ‘Er is slechts één studie die een effect hiervan laat zien. Hoewel dit effect positief is, is de beschikbare kennis dus nog te beperkt om op basis daarvan conclusies te trekken’, aldus de staatssecretaris.

Gemengd beeld van flexibele onderwijstijden

Uit draagvlakonderzoek onder scholen, leraren en ouders komt volgens hem geen eenduidig beeld naar voren. ‘Onder alle bevraagde partijen zijn positieve, negatieve en neutrale meningen.’ De gesprekken die OCW heeft gevoerd met onderwijs- en kinderopvangorganisaties en de vakbonden leveren volgens Dekker eveneens een gemengd beeld op.

De staatssecretaris stelt daarom voor het experiment te verlengen tot de zomer van 2018 en nader onderzoek te doen naar flexibele onderwijstijden.

Meeste ouders positief over andere tijden

Ouders, leraren en leerlingen van basisscholen die meedoen aan een pilot met flexibele onderwijstijden, zijn daar over het algemeen tevreden over. Ook over het vijf-gelijke-dagenmodel is tevredenheid. Vooral leraren zien ook bezwaren, omdat gedurende de dag de werkdruk als hoog wordt ervaren en de pauzes wel erg kort zijn. Dit blijkt uit tussentijds onderzoek naar deze nog lopende experimenten. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft de rapportages naar de Tweede Kamer gestuurd.

Scholen die meedoen aan de pilot met flexibele onderwijstijden, hebben hun tijden op verschillende manieren geflexibiliseerd: door het jaar, in de week en op de dag. De wijze waarop is geflexibiliseerd hangt af van de behoeften van ouders, de keuzes van de school en de praktische haalbaarheid.

De Inspectie van het Onderwijs concludeert dat bij de scholen die meedoen aan het experiment, de randvoorwaarden voor het onderwijs in orde zijn. Over de kwaliteit van het onderwijs kan nog niets worden gezegd, omdat het daar te vroeg voor is. Het experiment begon in augustus 2011, waarna in augustus 2012 nog een aantal scholen is aangehaakt. De pilot duurt tot 1 augustus 2014.

Meer dan 940 uur
Uit de monitor blijkt dat het de scholen lukt om voldoende onderwijstijd te realiseren. Sterker nog: er zijn aanwijzingen dat er eerder sprake is van meer onderwijstijd dan de verplichte 940 uur per jaar.

Voor 70 procent van de ouders was de pilot van belang om voor een van de deelnemende scholen te kiezen, omdat de tijden goed aansluiten bij het ritme van tweeverdieners en alleenstaande ouders met werk. Het aantal leerlingen op scholen met flexibele onderwijstijden neemt dan ook toe, terwijl de vraag naar kinderopvang afneemt. De stijgende trend staat ook haaks op het dalende aantal leerlingen als gevolg van demografische krimp.

Ook personeelsleden zijn overwegend tevreden, maar zij vinden dat de voordelen vooral voor de ouders zijn. Leerlingen geven aan dat zij vooral positief zijn over de periodes dat er minder kinderen in de school aanwezig zijn.

Vijf-gelijke-dagenmodel
De meeste ouders zijn ook over het vijf-gelijke-dagenmodel tevreden. Scholen die met dit model werken, hebben vijf gelijke schooldagen met een korte middagpauze. Leraren geven aan dat zij de extra uren na schooltijd goed kunnen benutten, maar ook dat de werkdruk op de dag hoog is en dat de middagpauze wel erg kort is.

De meeste scholen die met het vijf-gelijke-dagenmodel werken, beëindigen de schooldag al om twee uur ’s middags. Dit laat meer uren vrij voor de buitenschoolse opvang, maar daar wordt door de ouders niet extra gebruik van gemaakt. Uit de monitor blijkt evenmin dat het vijf-gelijke-dagenmodel ertoe leidt dat ouders meer gaan werken.

U kunt de monitors downloaden:

Monitor flexibele onderwijstijden

Monitor vijf-gelijke-dagenmodel

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl