‘Scholen sterker tegenover educatieve uitgeverijen’

Scholen voor voortgezet onderwijs krijgen een sterkere positie ten opzichte van de educatieve uitgeverijen als het label voor schoolboeken uit de lumpsumfinanciering verdwijnt. Dat verwacht staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

In de Tweede Kamer waren vragen gerezen over het verdwijnen van het lumpsumlabel voor schoolboeken. Dekker werd onder andere gevraagd welke effectieve middelen scholen dan nog hebben om prijsverhogingen zoveel mogelijk tegen te gaan. De vrees was dat de positie van de leveranciers van educatieve materialen zou worden versterkt, wat ten koste zou gaan van de positie van de scholen.

Richtprijs educatief materiaal

Dekker antwoordt dat het label er wordt afgehaald  ‘omdat het bedrag voor lesmateriaal in de lumpsum te veel als de richtprijs is gaan fungeren, voor marktpartijen én scholen’. Dit is volgens hem een ongewenst effect.

‘Door het bedrag per leerling voor lesmateriaal niet langer expliciet te duiden in de bekostiging, zal voor zowel scholen als marktpartijen geen uniform richtbedrag meer bestaan. Afhankelijk van het inkoopbeleid van de school en visie op leermiddelen kan de school bij de keuze voor een marktpartij de prijsstellingen meer gewicht geven’, aldus de staatssecretaris.

Eigen content

Volgens hem zouden scholen er bijvoorbeeld voor kunnen kiezen om het geld voor de aanschaf van educatieve materialen deels te gebruiken om hardware te kopen of om personeel vrij te maken voor het ontwikkelen van eigen content. Dit zou de onderhandelingspositie van de scholen kunnen versterken, denkt Dekker.

Afspraken met uitgeverijen over privacy van leerlingen

De PO-Raad en VO-raad hebben met uitgeverijen afspraken gemaakt over de manier waarop zij met privacygevoelige gegevens van leerlingen omgaan.

In november vorig jaar kwam RTL Nieuws met het bericht dat scholen voor het gebruik van digitaal lesmateriaal privacygevoelige gegevens aan uitgevers moesten afstaan om kinderen blijvend toegang te geven tot lesprogramma’s per computer. Dit bericht leidde in de onderwijswereld en in de politiek tot verontruste reacties.

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW schreef vervolgens in december in een brief aan de Tweede Kamer dat er afspraken zouden worden gemaakt ‘tussen scholen en aanbieders over de rol en verantwoordelijkheden van partijen en over de gegevens waarover die partijen mogen beschikken’.

Hij kondigde aan dat in maart een convenant het licht zou zien. Met een vertraging van ongeveer twee maanden is dat convenant er nu, maar de leden van de PO-Raad en VO-raad moeten het nog wel goedkeuren. Dat zal waarschijnlijk in juni gebeuren.

School heeft regie
De VO-raad meldt dat in het convenant de Wet bescherming persoonsgegevens is vertaald naar de onderwijspraktijk. Met het bijbehorende Model Bewerkersovereenkomst kunnen scholen en de PO-Raad en VO-raad afspraken maken met uitgevers als ze bijvoorbeeld nieuw digitaal leermateriaal van een uitgever willen kopen. Dit model is opgesteld met hulp van in privacy gespecialiseerde juristen.

Volgens de VO-raad staat bij de afspraken voorop dat de school de regie heeft. ‘De school is verantwoordelijk voor de zorgvuldige omgang met de persoonsgegevens van de leerlingen en de communicatie naar ouders. Hierbij hoort ook het maken van goede afspraken met leveranciers’, aldus de sectororganisatie.

Lees meer…

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, 

Uitgevers: hardware buiten verplichte ouderbijdrage

De Groep Educatieve Uitgeverijen (GEU) wil dat elektronische informatiedragers (zoals tablets) buiten de opnieuw in te voeren verplichte ouderbijdrage voor lesmaterialen in het voortgezet onderwijs valt. Op die manier zouden scholen meer ruimte houden voor de aanschaf van innovatief lesmateriaal.

De oproep van de GEU hangt samen met het wetsvoorstel om een einde te maken aan de ‘gratis’ schoolboeken in het voortgezet onderwijs. in 2008 regelde het vierde kabinet-Balkenende dat de ouders niet meer hoefden te betalen voor de schoolboeken van hun kind(eren). Het huidige kabinet trekt de regeling in om te bezuinigen. Vanaf 2015 moeten de ouders het lesmateriaal weer gaan betalen. Het gaat om een nettobezuiniging van 55 miljoen in 2015 en structureel 185 miljoen euro in de jaren erna.

In het wetsvoorstel staat onder andere dat scholen voor voortgezet onderwijs vanaf 2015 aan ouders hooguit 300 euro per leerling mogen vragen voor het gebruik van lesmateriaal en elektronische informatiedragers. Dit betekent dat de scholen het zuiniger aan moeten gaan doen. Volgens de huidige regeling krijgen ze voor de aanschaf van lesmateriaal in de lumpsum namelijk 321,50 euro per leerling per jaar. De praktijk wijst uit dat dit bedrag voor de meeste scholen al te krap is.

De GEU signaleert dit ook en stelt daarom voor om elektronische informatiedragers buiten de verplichte ouderbijdrage voor lesmateriaal te plaatsen. ‘Daarmee krijgen scholen weer meer ruimte voor innovatief lesmateriaal dat kan bijdragen aan de gewenste kwaliteitsverbetering en hogere leeropbrengsten’, zo staat in een position paper van de educatieve uitgeverijen.

Uitgeverijen balen van illegaal kopiërende scholen

De educatieve uitgeverijen zijn het meer dan zat dat er in het onderwijs op illegale wijze boeken worden gekopieerd. In waarschuwingsbrieven aan scholen dreigt de Commissie Auteursrecht (GCA) van de Groep Educatieve Uitgeverijen met dwangsommen van 1000 euro per dag, met een maximum van 100.000 euro.

In Trouw komt Frank van Amerongen van de GCA aan het woord: ‘Het hoort gewoon niet. Het is stelen. Met dat geld hou je de innovatie tegen voor nieuw lesmateriaal en hou je het salaris in waar auteurs recht op hebben.’ Educatieve uitgeverijen en auteurs lijken zo miljoenen euro’s aan inkomsten mis te lopen.

Van Amerongen ziet de kopieerdrift als een belangrijk neveneffect van de Wet gratis schoolboeken die in 2008 is ingevoerd. Ouders hoeven sindsdien ook in het voortgezet onderwijs niet meer te betalen voor de boeken van hun kinderen. De scholen krijgen per leerling een boekenbudget van 321,50 euro, maar de praktijk wijst uit dat dit budget te laag is.

Het onderzoek van de GCA leverde dit schooljaar een recordaantal waarschuwingsbrieven op voor organisaties die zich schuldig maken aan het illegaal kopiëren van lesmateriaal. Het ging om onder meer zes scholen in het voorgezet onderwijs, een basisschool, copyshops en twee leraren die lesmateriaal op internet plaatsen.

Van Amerongen wijst er tegenover VOS/ABB op dat er nog nooit dwangsommen aan scholen zijn opgelegd, omdat tot nu toe blijkt dat ze na een waarschuwing het illegaal kopiëren staken.

‘Gratis’ schoolboeken verdwijnen
Overigens staat in het regeerakkoord dat de ‘gratis’ schoolboeken in het voortgezet onderwijs gaan verdwijnen. Naar verwachting zal dat in 2015 gebeuren. Leerlingen kunnen lesmateriaal dan niet meer gratis gebruiken. Het gaat om een nettobezuiniging van 55 miljoen in 2015 en 185 miljoen in de jaren erna.

In het regeerakkoord staat daar het voornemen tegenover om een deel van de besparing terug te geven via inkomensondersteuning. Het huidige systeem van inkoop door scholen blijft wel in stand.

Katern auteursrecht
VOS/ABB heeft in 2006 een katern over auteursrechtelijke bijdragen gepubliceerd. Dit katern is destijds aan de leden toegestuurd. De online versie staat op het besloten ledengedeelte van deze website.

Lees een voorbeeld van een waarschuwingsbrief.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl