Geen kans op verdere verruiming ketenbepaling

De ketenbepaling wordt voor het onderwijs niet verder opgerekt, benadrukt minister Arie Slob in reactie op vragen uit de Tweede Kamer.

De VVD’ers Rudmer Heerema en Dennis Wiersma wilden van de minister weten hoe de verruiming van de ketenbepaling voor het primair onderwijs wordt ervaren. ‘Biedt deze verruiming voldoende soelaas of is er meer nodig dan de verruiming bij kortdurende vervangingen?’, aldus de twee liberale politici.

Minister Slob antwoordt dat de verruiming van de ketenbepaling voor het primair onderwijs pas van kracht is per 1 augustus jongstleden. Daardoor is het nog niet te zeggen hoe deze maatregel wordt ervaren. ‘Wel verwacht ik dat de uitzondering veel praktische problemen zal wegnemen die scholen tot voor kort ondervonden bij het vinden en tijdelijk aanstellen van invallers voor zieke leraren’, aldus de minister.

Een verdere verruiming van de ketenbepaling is niet aan de orde, benadrukt hij. Dat zou niet bijdragen, zo stelt Slob, ‘aan het verder tegengaan van het lerarentekort aangezien de ketenbepaling met de algehele uitzondering reeds maximaal is opgerekt’.

Lees meer…

Ketenbepaling in Wet werk en zekerheid

Sinds de invoering van de wet Wet werk en zekerheid (WWZ) vallen scholen in het bijzonder onderwijs* onder de ketenbepaling. Dit betekent dat invalleerkrachten na een aantal tijdelijke contracten recht krijgen op een vaste baan.

Voor het primair onderwijs blijkt de ketenbepaling lastig in te passen. Leraren die invallen voor zieke collega’s, komen soms maar een dagje of enkele dagen bijspringen. Ze zijn dan al snel door hun maximumaantal contracten heen. Daarom is afgesproken dat de ketenbepaling niet geldt bij invalkrachten die invallen voor zieke leraren in het primair onderwijs.

Deze maatregel staat in de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB), die minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid na de zomer naar de Tweede Kamer stuurt. Daarop vooruitlopend wilden de werkgevers en werknemers in het primair onderwijs de ketenbepaling al per cao buiten werking stellen. Minister Koolmees heeft dit verzoek goedgekeurd.

*De WWZ is nog niet van kracht voor het openbaar onderwijs, omdat de werknemers daar nog de status van ambtenaar hebben. Dat gaat veranderen vanwege de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren.

Expertisecentrum voor personeelszaken

Er komt een expertisecentrum voor regionale samenwerking bij arbeidsmarktvraagstukken in het primair onderwijs. Schoolbesturen kunnen hier terecht voor advies over de aanpak van lerarentekorten, de vraag naar vervangers of de behoefte aan gespecialiseerd personeel.

Het expertisecentrum wordt ingericht door het Arbeidsmarktplatform PO en het Vervangingsfonds/Participatiefonds. Het centrum zal schoolbesturen en HR-adviseurs helpen om regionale samenwerking op te zetten als antwoord op bovenstaande knelpunten. Ook komt er een website met instrumenten die bruikbaar zijn bij de opzet van regionale samenwerking.

Expertisecentrum adviseert

Het initiatief is geïnspireerd door het sectorplan PO, dat met financiering door het ministerie van SZW en de sociale partners de oprichting van tien regionale samenwerkingsverbanden ondersteunde en begeleidde. De kennis en kunde die toen zijn ontwikkeld, vormen de basis voor de adviesfunctie van het nieuwe centrum. Op welke termijn het expertisecentrum operationeel wordt, is nog niet bekend.

Meer informatie en advies: CAOP, het kennis- en dienstencentrum op het gebied van arbeidszaken in het publieke domein, j.vansolinge@caop.nl of 070-3765732.

Wwz: vervangingsproblematiek vereist meer actie

Op korte termijn zijn extra investeringen en inspanningen nodig van de centrale overheid, de sociale partners en de pabo’s om het tekort aan vervangers in het primair onderwijs tegen te gaan. Deze aanbeveling staat in het rapport Vervanging geregeld dat over de gevolgen van de Wet werk en zekerheid (Wwz) gaat.

Het rapport is gebaseerd op de resultaten van een quickscan die is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van OCW. Aanleiding waren de klachten uit met name het bijzonder onderwijs dat het door de Wwz erg lastig is geworden vervanging te regelen.

In het rapport staat dat door de Wwz ‘de positie van de vervanger is veranderd, er meer structurele banen voor vervangingswerk zijn gekomen, er ander werkgeverschap vereist is, het tekort aan vervangers significanter is geworden, de administratieve last is toegenomen, de werkdruk op scholen is gestegen en de afspraken in de CAO PO voor velerlei uitleg vatbaar is’.

Er blijkt verder uit de quickscan dat het van belang is de afspraken omtrent de Wwz in te laten spelen op de regionale arbeidsmarkt. ‘In regio’s met een groot tekort aan vervangers is al sprake van een versterkte positie van het personeel, waardoor de Wwz in zijn huidige vorm een beperking is’, zo staat in het rapport.

Aanbevelingen

De opstellers van het rapport komen met drie aanbevelingen:

  1. Het opleiden en anderszins binnenhalen van kwalitatief goede vervangers en afgestudeerden van de pabo dient de hoogste prioriteit te krijgen. Op korte termijn zijn extra investeringen en inspanningen nodig van de centrale overheid, de sociale partners en de opleidingen.
  2. Bij de afspraken van de ketenbepaling moet rekening worden gehouden met de regionale arbeidsmarkt. Onderzocht moet worden of het mogelijk is cao-afspraken te maken over differentiatie per regio.
  3. De sociale partners moeten een eenduidige en niet voor meerdere uitleg vatbare regeling ontwerpen die zich richt op tijdelijke vacatures.

Wwz niet voor openbaar onderwijs

Het Burgerlijk Wetboek geldt alleen voor werknemers in het bijzonder onderwijs. De Wwz is om die reden (nog) niet van toepassing in het openbaar onderwijs, waarvoor (nog) de Ambtenarenwet geldt. Dat gaat veranderen vanwege de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren.

Er zijn op dit moment al uitzonderingen: de Wwz geldt wél voor het openbaar onderwijs als een openbare school onder een samenwerkingsbestuur valt met bijzonder onderwijs. Openbare schoolbesturen kunnen er ook zelf voor kiezen om de Wwz toe te passen.

In de CAO PO 2016-2017 staat dat het bijzonder onderwijs verplicht is een vervangingsbeleid op te stellen met instemming van de personeelsgeleding van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (PGMR). Voor het openbaar onderwijs geldt die verplichting niet, maar bestaat de mogelijkheid een keuze te maken.

Lees meer…

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

WWZ moet anders: geen geld naar reservebank

Werkgevers in het onderwijs moeten hun geld aan onderwijs kunnen besteden, en niet aan personeel dat de meeste tijd op de reservebank zit. Daarom steunt VOS/ABB het bijzonder onderwijs en de samenwerkingsbesturen in hun strijd tegen dit ongewenste effect van de nieuwe Wet werk en zekerheid.

Voor één keer is het openbaar onderwijs eens in het voordeel. Want vanwege de ambtenarenstatus van leerkrachten in openbare scholen geldt de WWZ niet voor hen. Het openbaar onderwijs ontspringt dus deze dans, maar bijzondere schoolbesturen  – en daarmee ook samenwerkingsbesturen –  merken nu al meteen de gevolgen van de nieuwe wet. Ook VOS/ABB krijgt die signalen: het is voor deze werkgevers een stuk lastiger geworden om vervanging te regelen, met name in het basisonderwijs.

Niet zo simpel
Jonge kinderen stuur je niet naar huis als hun juf een paar dagen ziek is, maar schoolbesturen krabben zich nu wel achter de oren voor ze een invaller aanstellen. Het is echt niet zo simpel als de Algemene Onderwijsbond vandaag doet voorkomen in een opiniestuk in de papieren versie van dagblad AD. Een vervangingspool zou de eenvoudige oplossing zijn. Dat is niet zo, want de mensen in die vervangingspool zouden allemaal een vast contract moeten krijgen. Kun je ze niet genoeg werk bieden, dan kom je als werkgever in de financiële problemen, met alle gevolgen van dien voor de school. Daarom kun je dus niet veel mensen in die pool aanstellen. Maar als je niet veel mensen kunt aanstellen, zijn er geen invallers als er ineens een piekbelasting is, bijvoorbeeld door een griepgolf in de regio.

Bittere tranen
Scholen mogen een invaller zes keer aanstellen, daarna moeten ze een vast contract krijgen. Maar vaak gaat het om invalbeurten van één of twee dagen. Na zo’n beperkt aantal werkdagen personeel in vaste dienst nemen voor wie niet genoeg werk  is: een kind kan uitrekenen dat dat geld kost. Geld dat het schoolbestuur vervolgens niet kan besteden aan het primaire proces. Juist de Algemene Onderwijsbond heeft daar vaak commentaar op. Waarom nu niet? De vakbond zou de werkgevers in dit geval moeten steunen. Ze huilen geen krokodillentranen, zoals de AOb schrijft. Het is écht mis en uiteindelijk zijn de kinderen in de klas de dupe. Het worden bittere tranen als scholen kinderen naar huis moeten sturen omdat er geen invaller beschikbaar is.

Het meldpunt van Verus staat niet voor niets roodgloeiend. Er moet iets gedaan worden aan dit negatieve bijeffect van de WWZ. VOS/ABB ondersteunt de oproep van Verus aan minister Asscher, om in de WWZ een uitzondering te maken voor het onderwijs, van harte.

‘WWZ-problemen opgelost met cao-akkoord’

Het akkoord voor een nieuwe cao voor het primair onderwijs biedt mogelijkheden om als bestuur binnen de kaders van de Wet werk en zekerheid (WWZ) een vervangingsbeleid te voeren. Dat staat in een brief van staatssecretaris Sander Dekker van OCW in reactie op bezwaren van de Stichting Katholiek Primair Onderwijs Etten-Leur (SKPOEL) tegen de WWZ.

SKPOEL wilde in het kader van de WWZ een uitzondering op de ketenbepaling vanwege de vervangingsproblematiek. Het katholieke schoolbestuur uit Etten-Leur noemde nog een aantal andere bezwaren met betrekking op de nieuwe wet.

Uit de brief van Dekker blijkt dat hij zich daar niets van aantrekt: ‘Inmiddels is er een onderhandelingsresultaat met mogelijkheden om als bestuur binnen de kaders van de WWZ een vervangingsbeleid te voeren dat rekening houdt met de genoemde knelpunten.’

Hij wijst erop dat er gewerkt kan worden ‘met een mix van vaste, vaste/flexibele en als sluitstuk flexibele aanstellingen’. Het cao-akkoord geeft werkgevers ‘ruimte om in samenspraak met bijvoorbeeld de medezeggenschap en desgewenst in samenwerking met andere schoolbesturen, een personeelsbeleid-op-maat te voeren’, aldus de staatssecretaris.

WWZ niet voor openbaar onderwijs

De WWZ geldt vanaf 1 juli 2016 voor het bijzonder onderwijs. Zolang werknemers in het openbaar onderwijs onder het ambtenarenrecht vallen, is de WWZ niet op hen van toepassing.

Lees meer…

CNV relativeert Fries protest tegen WWZ

De Friese schoolbesturen die de kont tegen de WWZ-krib hebben gegooid, moeten als de wiedeweerga aan het werk om invalpools in te richten op bovenbestuurlijk niveau. Dat vindt voorzitter Helen Adriani van CNV Onderwijs.

De christelijke onderwijscoöperatie CBO Fryslân voert actie tegen de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) door al volgens die omstreden wet te werken. Dit betekent volgens CBO Fryslân dat er bij verlof of ziekte slechts op beperkte schaal vervanging kan worden ingezet.

De gezamenlijke christelijke basisscholen in Friesland achten de WWZ onuitvoerbaar vanwege de ketenbepaling. Die heeft onder andere tot gevolg dat vervangers na drie tijdelijke contracten een vast dienstverband moeten krijgen, ook als het contracten betrof voor bijvoorbeeld maar één dag. Dit zou onoverkomelijke financiële gevolgen hebben.

De beperkte mogelijkheid om vervangers in te zetten, zou er in het ergste geval toe leiden dat kinderen naar huis moeten worden gestuurd, maar er wordt volgens CBO Fryslân alles aan gedaan om dat voorkomen: ‘We voegen, mits verantwoord, groepen samen en personeelsleden, die ambulant zijn, vangen groepen op. Ook hebben we aan de organisaties die scholing aanbieden gevraagd dit buiten de schooluren te verzorgen.’

Naar huis sturen hoeft echt niet
Volgens voorzitter Adriani van CNO Onderwijs is het allemaal niet zo erg als CBO Fryslân denkt. Het is volgens haar niet nodig om klassen naar huis te sturen als de WWZ per 1 juli voor het bijzonder onderwijs van kracht wordt. Invallers kunnen een vast contract krijgen als er, zoals in onder andere de Achterhoek, Amsterdam en Zeeland, met bovenbestuurlijke invalpools wordt gewerkt.

CNV Onderwijs wil daarnaast zoeken naar een oplossing via de cao. Ook moet er volgens de christelijke vakbond nog worden gekeken naar een oplossing voor incidentele vervanging, zoals bij een griepgolf.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl