Vlak voor de kerstvakantie verscheen een evaluatie van de Tijdelijke wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs. Helaas blijkt daaruit dat de kritiekpunten die VOS/ABB bij voorbaat op de wet had, in de praktijk gegrond blijken.
Sinds oktober 2023 is de Tijdelijke wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs
(Wet TNV) van kracht. De TNV-wet heeft drie doelen: 1) voldoende onderwijsplekken realiseren voor nieuwkomers, 2) zorgen dat nieuwkomers in het onderwijs daadwerkelijk worden ingeschreven en 3) een doorlopende leerlijn organiseren. Om dat eerste doel te bereiken, kunnen schoolbesturen met meer nieuwkomers dan de bestaande scholen aankunnen, een aanvraag indienen voor een tijdelijke nieuwkomersvoorziening (tnv).
Geen structurele oplossingen
Het evaluatierapport met de titel Een onderwijsplek voor alle nieuwkomers? geeft antwoord op de vraag in hoeverre de doelstelling van de Wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs in de praktijk wordt gerealiseerd. Het rapport maakt melding van 16 tnv’s in september 2025.
Het rapport bevestigt de kritiekpunten die VOS/ABB al bij de verschijning van het wetsvoorstel uitte, namelijk dat de belangrijkste belemmeringen en uitdagingen blijven bestaan, zoals een gebrek aan huisvesting, personeel en bekostiging. ‘Dit wetsvoorstel wijzigt de huidige situatie niet zodat de belemmeringen ermee worden weggenomen, het creëert slechts meer dwang en verplichtingen,’ schreven VOS/ABB en VOO in een gezamenlijke bijdrage aan de Tweede Kamer.
Bevestigende conclusies
Een van de conclusies uit het rapport luidt: ‘De mogelijkheid een tnv op te richten draagt bij aan meer onderwijsplekken voor nieuwkomers. Het lukt echter niet altijd een tnv op te richten, onder andere door een gebrek aan onderwijshuisvesting of tekort aan personeel.’
En over kwaliteit van het onderwijs concluderen de onderzoekers: ‘Doordat tnv’s veelal een verkort programma draaien, is de uitstroompositie van leerlingen van de tnv minder goed dan wanneer ze een regulier nieuwkomersprogramma zouden doorlopen.’
Apart behandelen
Het zou volgens VOS/ABB beter zijn om het nieuwkomersonderwijs apart te behandelen, los van de reguliere bekostiging. Op dit moment organiseren schoolbesturen dit onderwijs vaak op aparte locaties, wat meestal negatieve gevolgen heeft voor de financiering en prestaties van hun gewone scholen. We merken dat het ministerie hier te weinig aandacht aan besteedt.
Lees ook: