De op 16 oktober gepresenteerde Versterkingsagenda Taal en andere basisvaardigheden bevat belangrijke voornemens voor het onderwijstoezicht en de bekostiging van scholen. De agenda bouwt voort op het Masterplan basisvaardigheden en werkt eerder aangekondigde maatregelen verder uit.
Voor schoolbesturen springen de volgende punten eruit:
- Kleinere verschillen in resultaatseisen tussen basisscholen. De inspectie zal de invloed van de schoolweging verkleinen. Dit moet stapsgewijs gebeuren, met tussentijdse evaluaties en aandacht voor onderwijskwaliteit en een inclusief schoolklimaat.
- Basisvaardigheden worden onderdeel van OP1. Volgens de agenda worden deze vanaf augustus 2027 opgenomen in de bredere inspectiestandaard voor het onderwijsaanbod. Daarmee wordt de samenhang met alle vakken benadrukt.
- Uitwerking van structurele bekostiging. Voor basisvaardigheden is in 2027 circa €508 miljoen voorzien en vanaf 2028 circa €513 miljoen per jaar. Vanaf 2028 wil het kabinet ‘gerichte bekostiging’ inzetten, waaraan verplichtingen kunnen worden verbonden. De agenda noemt een ontwikkelplan en advies van de medezeggenschapsraad als voorbeelden.
- Bundeling van drie ondersteuningsregelingen. Vanaf 2029 worden Brugfunctionaris, Schoolmaaltijden en School en Omgeving samengebracht in één aanvullende bekostigingsregeling. Hiervoor is structureel circa €650 miljoen voorzien, zonder afzonderlijke subsidieaanvraag.
- Verdere invulling van teamprofessionalisering. De agenda bevestigt het voornemen om vanaf 2028 jaarlijks €346 miljoen beschikbaar te stellen voor professionalisering op teamniveau en bijbehorende randvoorwaarden. Deze investering was eerder aangekondigd en komt naast de bestaande €143 miljoen voor professionalisering.
VOS/ABB volgt de uitwerking
De genoemde bedragen zijn niet allemaal nieuw geld. VOS/ABB kijkt bij de verdere uitwerking kritisch naar de herkomst en verdeling van de middelen: wat is daadwerkelijk extra, wat vervangt bestaande subsidies en welke voorwaarden worden daaraan verbonden? Ook de wijzigingen in het toezicht verdienen aandacht. Hoge verwachtingen van iedere leerling zijn belangrijk, maar bij het beoordelen van onderwijsresultaten moet recht worden gedaan aan verschillen tussen scholen en hun leerlingenpopulaties. Dat geldt in het bijzonder voor het openbaar onderwijs, dat vanuit zijn garantiefunctie voor alle leerlingen toegankelijk moet zijn. Voorkomen moet worden dat scholen die deze opdracht waarmaken daardoor in een nadeligere toezichtpositie terechtkomen.
Daarnaast vindt VOS/ABB het belangrijk dat schoolbesturen voldoende ruimte houden om de middelen voor basisvaardigheden in te zetten op een manier die past bij hun eigen onderwijspraktijk. Basisvaardigheden behoren immers tot het primaire onderwijsproces. De keuze voor gerichte bekostiging staat ook ter discussie in de Tweede Kamer. De tijdelijke commissie Grondrechten en constitutionele toetsing heeft op 15 oktober vragen gesteld over de noodzaak van dit instrument en de gevolgen voor de bestedingsvrijheid van scholen.
Over de verdere uitwerking en de betekenis voor schoolbesturen informeren we onze leden in onze netwerken en onze nieuwsbrief.