Minister Moes en staatssecretaris Becking van OCW hebben gereageerd op het rapport ‘Armoede en onderwijs’ dat de Onderwijsraad afgelopen april publiceerde over armoede in het VO en mbo. In dat rapport doet de Onderwijsraad enkele aanbevelingen aan het kabinet om effectief armoedebeleid te voeren. De beleidsreactie is enerzijds een herhaling van wat we vaker gehoord hebben maar geeft anderzijds wel een vrij integrale kijk op armoedebestrijding.
De brief leest op het eerste gezicht als weinig verrassend: er komen geen nieuwe beleidsinterventies naar aanleiding van de aanbevelingen van de Onderwijsraad, maar er wordt gewezen op wat er allemaal gebeurt. Toch ziet VOS/ABB wel een positieve ontwikkeling: uit de beleidsreactie komt namelijk een vrij integrale visie op armoedebestrijding naar voren (in tegenstelling tot de gefragmenteerde aanpak die we vaak op verschillende beleidsterreinen tegenkomen bij OCW). Dat maakt de beleidsreactie een goed overzicht van wat er op dit moment mogelijk is voor schoolbestuurders op het gebied van armoedebestrijding en het tegengaan van kansenongelijkheid.
Vrijwillige ouderbijdrage
Allereerst: VOS/ABB pleit regelmatig voor aanpassing van de huidige vorm van de vrijwillige ouderbijdrage, om kansengelijkheid te bevorderen. Dit adviseerde de Onderwijsraad ook. Maar helaas, er komt geen limiet op de vrijwillige ouderbijdrage en ook geen bovenschools fonds. Want: de bijdrage is al vrijwillig en de Inspectie van het Onderwijs moet erop toezien dat scholen de vrijwilligheid ervan duidelijk uitstralen.
Effectief armoedebeleid
Daarnaast deed de Onderwijsraad een aantal aanbevelingen voor effectief armoedebeleid. Onder andere: bevorderen dat scholen een cultuur van hoge verwachtingen hanteren, onderwijsprofessionals trainen op het herkennen van armoede, extra activiteiten voor de brede vorming, materiele ondersteuning en het lerarentekort eerlijker verdelen.
De volgende interventies noemen de minister en staatssecretaris vervolgens op het gebied van armoedebestrijding en/of kansengelijkheid:
- Er zijn via de Gelijke Kansen Alliantie vier landelijke agenda’s gestart. Dit is een vorm van bovenschoolse samenwerkingen waarin scholen een interventie implementeren, kennis ontwikkelen en effectiviteit in beeld brengen, op de volgende thema’s:
- Taal & ouders
- Lesgeven vanuit hoge verwachtingen
- Familieschool
- Mondelinge taalvaardigheid in de kleutergroep
- Er zijn leernetwerken opgezet voor wethouders, schoolleiders en gemeenteambtenaren om armoede te leren signaleren en bestrijden, met het thema ‘investeren in de omgeving van het kind’.
- Het programma School & Omgeving maakt extra activiteiten voor leerlingen mogelijk om bij te dragen aan hun brede ontwikkeling.
- Via Schoolmaaltijden kunnen scholen budget aanvragen om leerlingen op school te laten eten of om leerlingen boodschappenkaarten mee te geven.
- Via de onderwijsregio’s en de arbeidsmarkttoelage wordt geprobeerd om de lerarentekorten eerlijker te verdelen over de scholen.
Daarnaast worden de incidentele subsidies voor School & Omgeving, Schoolmaaltijden en de Brugfunctionaris omgezet in structurele financiering.
Wat betekent dit in de praktijk?
In theorie bieden bovenstaande interventies antwoord op de aanbevelingen van de Onderwijsraad in het rapport. VOS/ABB is benieuwd hoe dit in de praktijk voor haar leden uitpakt, zodat we adequaat kunnen reageren op nieuw beleid en nieuwe ontwikkelingen op dit thema. Heb je iets dat we moeten weten? We horen het graag! Neem contact op met: Ronald Bloemers: rbloemers@vosabb.nl.