‘Schoolbestuurders moeten in onderwijs-cao’

De salarissen van schoolbestuurders moeten worden ondergebracht in de onderwijs-cao’s. Dat vindt de Tweede Kamer, terwijl die geen cao-partij is.

Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft een motie aangenomen van SP’er Peter Kwint en PVV’er Harm Beertema. Zij stellen dat schoolbestuurders ‘taken verrichten die binnen het onderwijs vallen’ en dat de salarissen van bestuurders daarom moeten worden ondergebracht in een van de onderwijs-cao’s.

In de huidige situatie vallen schoolbestuurders in het funderend onderwijs onder de respectievelijke bestuurders-cao’s voor het primair en voortgezet onderwijs.

Politiek gaat niet over cao’s

Het is om meerdere redenen vreemd dat in de Tweede Kamer een motie aan bod komt over cao’s en de positie van bestuurders daarin, vindt juridisch adviseur Christiaan Rooseboom van VOS/ABB.

‘In cao’s maken vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers afspraken over onder meer de arbeidsvoorwaarden. Het zijn de vakbonden en werkgevers die naar eigen inzicht de werkingssfeer van de cao vaststellen en daarmee ook bepalen welke werknemers daaronder vallen’, zo legt Rooseboom uit.

Hij vervolgt: ‘De motie van de Tweede Kamer is opmerkelijk, omdat de politiek zich daarmee mengt in een aangelegenheid waar zij niet over gaat. Als de Tweede Kamer invloed wil op de werkingssfeer van een cao, ligt het meer voor de hand om de uit 1927 stammende Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst te wijzigen.’

Bestuurders niet onder reguliere cao

‘Daar komt bij dat het gebruikelijk is om de statutair bestuurder niet onder de werkingssfeer van de reguliere cao te brengen. Werkgevers en vakbonden maken in veel sectoren in de cao’s zelfs onderscheid tussen hoog en laag personeel. Er zijn ook sectoren waar werkgevers en vakbonden aparte cao’s sluiten voor het hoger en lager personeel. Dat is in het onderwijs niet aan de orde, maar het is dus niet vreemd dat schoolbestuurders niet onder de werkingssfeer van het reguliere personeel vallen.’

Contactgroepen Governance over affaire-Meavita

Onze regionale Contactgroepen Governance voor toezichthouders en bestuurders komen in het najaar weer bijeen. Dit keer zullen we ons richten op toezicht in de thuiszorg en wat het onderwijs daarvan kan leren.

Als spreker is mr. drs. Caroline de Weerdt uitgenodigd. Zij zit onder meer in de raad van toezicht van de Stichting Openbaar Primair en Speciaal Onderwijs Leiden en was een van de curatoren bij de omgevallen thuiszorggigant Meavita.

Dit bedrijf ontstond in 2007 uit een fusie en ging twee jaar later failliet met een miljoenenschuld. Meavita bood thuiszorg aan ouderen en chronisch zieken in Den Haag, Utrecht, Groningen en de Achterhoek. Het bedrijf had ongeveer 20.000 medewerkers, circa 100.000 cliënten en een jaaromzet van 500 miljoen euro.

Wanbeleid en grove onzorgvuldigheid

De Ondernemingskamer deed uitgebreid onderzoek naar de affaire-Meavita. Het oordeel in 2015 luidde dat er sprake was geweest van wanbeleid en grove onzorgvuldigheid. Zo werd het de fusiepartners zeer zwaar aangerekend dat er geen functieprofielen voor de nieuwe raad van bestuur waren opgesteld. Ook profielschetsen voor de toezichthouders ontbraken. De Ondernemingskamer veroordeelde zowel bestuurders als toezichthouders in de kosten van de procedure (1 miljoen euro).

Hoewel het oordeel door de Hoge Raad is vernietigd wegens onder andere een vormfout (de voorzitter van de Ondernemingskamer was voor de uitspraak gepensioneerd), wordt de beslissing gezien als een leidraad voor goed bestuur en toezicht.

Good governance

Wij hopen dat dit verhaal over falend bestuur en toezicht inspirerend kan zijn voor het onderwijs, in die zin dat wij er eerst en vooral van kunnen leren hoe het níet moet. Maar dat is natuurlijk niet genoeg: we willen ook weten hoe het wél moet. Good governance vereist immers positieve inspiratie! Hierover willen we graag met u en Caroline de Weerdt in gesprek.

Wanneer en waar?

De Contactgroepen Governance van VOS/ABB komen op de volgende data en locaties bijeen:

De bijeenkomsten zijn steeds van 16 tot 19 uur. Voor een maaltijd wordt gezorgd. Deelname kost 50 euro per persoon.

Let op: alleen leden van VOS/ABB kunnen deelnemen. Niet-leden hebben geen toegang.

Aanmelden

U kunt zich voor de bijeenkomst aanmelden door een e-mail te sturen aan welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Contactgroep Governance’ en de datum en locatie van uw keuze. Vermeld in uw mail duidelijk uw naam, uw organisatie en functie en het telefoonnummer waarop wij u kunnen bereiken.

Informatie: Janine Eshuis, 06-30041175, jeshuis@vosabb.nl

Fraudezaak Rotterdam betreft niet een schoolbestuur

Een grote fraudezaak bij een onderwijsstichting in de regio Rotterdam, heeft geen betrekking op een schoolbestuur voor primair en/of voortgezet onderwijs. Dat bevestigt het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie tegenover VOS/ABB. Het Algemeen Dagblad meldt dat het de Islamitische Universiteit Europa betreft.

Vrijdag werd bekend dat er drie bestuurders zijn aangehouden in een onderzoek naar witwassen, valsheid in geschrift en fraude met giftenaftrek. Het Functioneel Parket van het OM meldde vrijdag niet om welke stichting het gaat, maar een woordvoerder bevestigt tegenover VOS/ABB dat het niet een schoolbestuur voor primair en/of voortgezet onderwijs is. Het gaat volgens de woordvoerder om ‘een stichting die cursussen verzorgt’.

Het Algemeen Dagblad meldt dat het de Islamitische Universiteit Europa betreft. Dit is een niet door de overheid bekostigde opleiding met hbo-accreditatie voor het opleiden van islamitische geestelijke verzorgers.

Kwitanties

De drie aangehouden bestuurders worden ervan verdacht valse kwitanties te hebben uitschreven voor contante giften aan de stichting. Zij zouden de kwitantie voor een klein deel van de waarde die op de kwitantie vermeld staat hebben verkocht.

De kopers brachten het volledige bedrag van de kwitantie als gift in aftrek in hun belastingaangifte. Zij ontvingen hierdoor een hogere belastingteruggaaf dan waar zij recht op hadden. Op die manier hebben vermoedelijk ongeveer 2000 mensen voor circa 8.500.000 euro ten onrechte aan giftenaftrek geclaimd.

Er is beslaggelegd op een woning, ruim 87.000 euro cash geld, creditcards, bankrekeningen, sieraden en auto’s. Ook is er administratie in beslag genomen.

VSO-bestuurder kan meer bezoldiging krijgen

Voor de bezoldiging van topfunctionarissen wordt per 1 januari 2017 rekening gehouden met de vaak complexe structuur van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO).

De gewijzigde Regeling bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren gaat op 1 januari 2017 in. Dit betekent dat topfunctionarissen van schoolbesturen die (ook) scholen voor voortgezet speciaal onderwijs hebben, in een hogere bezoldigingsklasse kunnen komen.

Het VSO telt nu als één onderwijssoort. Voortaan tellen de zelfstandige examenlicenties voor vmbo, havo of vwo. Als de VSO-school daarnaast voorziet in het uitstroomprofiel dagbesteding en/of arbeidsmarktgerichtheid, wordt de onderwijssoort VSO ook geteld.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Regeling bezoldiging onderwijsbestuurders gewijzigd

De Regeling bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren is gewijzigd. Dit houdt verband met de invoering van de Wet verlaging bezoldigingsmaximum WNT (Wet normering topinkomens).

Per 1 januari 2016 is er een systeem met zeven klassen, waarin onderwijsbestuurders worden onderverdeeld op grond van de complexiteit van hun baan. De complexiteit wordt gebaseerd op:

  • Totale baten van de organisatie
  • Totale aantal leerlingen
  • Aantal onderwijssoorten en/of onderwijssectoren

De uitgangspunten voor het klassesysteem:

  • Eenvoudig en transparant: de objectieve criteria zijn duidelijk en makkelijk toetsbaar
  • Evenwichtig en onderwijsbreed: geldt op dezelfde wijze voor alle onderwijssectoren
  • Niet manipuleerbaar: gemiddelde leerlingenaantal over drie jaar is de basis
  • Draagvlak: tot stand gekomen na gesprekken met vertegenwoordigers van toezichthouders, bestuurders, werkgevers en werknemers
  • Uniformiteit van beleid: vergelijkbaar met de modellen voor woningcorporaties en de zorg

Download de regeling

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Nieuwe cao voor bestuurders

De Onderwijsbestuurdersvereniging VO (OBV) en de Vereniging van Toezichthouders in Onderwijsinstellingen (VTOI) hebben overeenstemming bereikt over een nieuwe cao voor bestuurders in het voortgezet onderwijs.

De nieuwe cao heeft net als de twee vorige bestuurders-cao’s een sterk regulerende functie. De OBV en de VTOI zeggen dat zij zich daarbij nadrukkelijk bewust zijn van de maatschappelijke discussie over de beloning van bestuurders in de semipublieke sector. De CAO bestuurders VO 2015 – 2016 draagt volgens hen bij aan ‘een verantwoord, redelijk, evenwichtig en transparant arbeidsvoorwaardenpakket voor bestuurders’.

Lees meer…

Bestuurders funderend onderwijs: 99% onder maximum

Bij de beloning van onderwijsbestuurders spant het hoger onderwijs de kroon. In het primair en voortgezet onderwijs komt een beloning hoger dan het sectorale maximum nauwelijks nog voor. Dat schrijven minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer.

Bussemaker en Dekker baseren zich op de stand van zaken op 31 december 2012. Toen waren er in het primair onderwijs vier bestuurders die boven het voor hen geldende sectorale maximum zaten dat vanaf 2013 geldt en in het voortgezet onderwijs twee. In beide sectoren kwam dit overeen met ongeveer 1 procent.

In het middelbaar beroepsonderwijs zaten in 2012 vier bestuurders boven het maximum (4 procent). Bij de universiteiten waren het er negen (19 procent) en in hbo 17 (22 procent).

Bussemaker en Dekker merken op dat er sindsdien bestuurswisselingen en herbenoemingen zijn geweest. Sinds 1 januari 2013 gelden de sectorale beloningsmaxima. Ook hebben bestuurders hun morele verantwoordelijkheid genomen door hun bezoldiging naar aanleiding van een moreel appel van Bussemaker en Dekker vrijwillig naar beneden te brengen. Ze vermelden niet welke bestuurders dat zijn.

De brief van Bussemaker en Dekker hoort bij de Monitor beloningscodes/cao’s bij WNT.

Tegengaan segregatie: schoolbesturen maken het verschil!

Als schoolbesturen zich actief inzetten om segregatie tegen te gaan, dan pakken de lokale politiek, de media en de ouders het thema op. Dat blijkt uit onderzoek van kennisinstituut FORUM voor multiculturele vraagstukken.

In het factsheet Basisscholen en hun buurt staat dat de segregatie tussen autochtone kinderen en leeftijdgenoten met een allochtone achtergrond de afgelopen jaren wat minder is geworden.

Volgens FORUM hangt dat samen met gerichte pilots in 12 grote gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Aan die pilot deden in totaal 315 basisscholen mee. Op tweederde van die scholen nam de segregatie af.

Maar, zo waarschuwt FORUM, als het onderwerp van de beleidskaart verdwijnt, zal de segregatie de komende jaren weer scherper worden. Het instituut signaleert bij schoolbesturen weinig animo voor een meer gemengde leerlingenpopulatie, terwijl uit de praktijk blijkt dat het de besturen zijn die het verschil kunnen maken.

‘Wanneer bestuurders en beleidsmakers met het thema aan de slag gaan, zoals in de pilots, dan spreekt de gemeenteraad erover, worden er discussies gevoerd met ouders en professionals in het onderwijsveld, en komt er vaak aandacht voor in de pers’, stellen de onderzoekers van FORUM.

Segregatie verdwijnt uit beleid
Het Kohnstamm Instituut signaleerde in oktober vorig jaar na een onderzoek in opdracht van FORUM dat steeds minder gemeenten segregatie in het onderwijs bestrijden. In het rapport ‘Bestrijding van onderwijssegregatie in gemeenten’ staat dat er op dit vlak een duidelijke afname zichtbaar is van afspraken tussen gemeenten en schoolbesturen.

De onderzoeksresultaten uit oktober vorig jaar volgden op het landelijke beleid dat onder het door de PVV gedoogde eerste kabinet-Rutte in gang werd gezet. Toenmalig CDA-minister Marja van Bijsterveldt van OCW gaf in 2012 aan dat er geen maatregelen meer nodig waren om segregatie in het onderwijs tegen te gaan.

Dit beleid is overgenomen door het huidige VVD/PvdA-kabinet, hoewel de PvdA, die in de vorige kabinetsperiode nog in de oppositie zat, bij monde van toenmalig Tweede Kamerlid Jeroen Dijsselbloem zei dat er wél maatregelen nodig waren om de segregatie in het onderwijs bij wet tegen te gaan.

Tweede Kamer wil af van bestuurders-cao

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het kabinet een einde maakt aan de aparte cao voor onderwijsbestuurders. Alleen de VVD en de SGP zijn voor de cao voor bestuurders.

D66, PvdA en SP hadden motie ingediend tegen de bestuurders-cao. Zij kregen een ruime meerderheid achter zich voor de wens om de arbeidsvoorwaarden voor onderwijsbestuurders te regelen in de cao die ook geldt voor het personeel. Dat zou transparanter en rechtvaardiger zijn.

De eigen cao voor onderwijsbestuurders is vorig jaar mede op aandringen van de Tweede Kamer ingevoerd, maar er kwam veel kritiek toen bleek dat bestuurders er in geld en arbeidsvoorwaarden meer op vooruit zouden gaan dan personeelsleden.

De Tweede Kamer steunde ook een voorstel van PvdA en D66 om de salarissen van leraren en bestuurders meer in lijn te brengen met elkaar. Dat moet voorkomen dat bestuurders er wel op vooruit gaan en personeelsleden niet.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker over Telegraaf: cao-verhaal klopt niet!

De Telegraaf heeft een onjuist beeld geschetst over de cao voor bestuurders in het voortgezet onderwijs. Dat heeft staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer laten weten.

De staatssecretaris heeft de Kamer geïnformeerd naar aanleiding van een recent voorpagina-artikel van De Telegraaf. Ook de Volkskrant publiceerde over de bestuurders-cao. Voor Tweede Kamerlid Michel Rog (CDA) was de media-aandacht voor de bestuurders-cao reden voor vragen aan Dekker.

De antwoorden van Dekker liggen geheel in de lijn met de eerdere reactie van de VO-raad op het bericht in De Telegraaf. De staatssecretaris stelt dat in de krant een onjuiste voorstelling van zaken wordt gegeven over de cao voor bestuurders in het voortgezet onderwijs en dat de weergave in de Volkskrant strookt met de feiten.

De Telegraaf doet voorkomen alsof de nieuw afgesloten cao voor bestuurders in het voortgezet onderwijs zou leiden tot enorme salarisstijgingen. Sinds 2011 echter staan onderwijsbestuurders, net als ieder ander in het onderwijs, op de nullijn.

In zijn brief stelt de staatssecretaris onder andere dat de indeling in salarisklassen is neergelegd bij de sector en dat de beloningen van de onderwijsbestuurders de komende vier jaar worden gemonitord.

Verder maakt Dekker in de brief aan de Tweede Kamer duidelijk dat de (nieuwe) CAO bestuurders VO 2014 geldt voor statutair bestuurders en niet voor directeuren of schoolleiders. Voor die groep geldt de (algemene) CAO VO.

Brief van staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer

Antwoorden van Dekker op de vragen van Tweede Kamerlid Michel Rog

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Bijeenkomsten financiële netwerken VOS/ABB

De financiële netwerken van VOS/ABB komen binnenkort weer bij elkaar. Er zijn verspreid over het land vier bijeenkomsten. Bent u nog niet lid van een van onze financiële netwerken? Meld u dan snel aan. Deelname is gratis voor leden van VOS/ABB!

Tijdens de bijeenkomsten komen actuele bestuurlijke en financiële zaken aan bod die van belang voor het primair en voortgezet onderwijs. Een onderwerp dat door netwerkleden is aangedragen, is de vergoeding voor bestuursleden en/of toezichthouders. Geldt hiervoor een btw-plicht? Is er wat dit betreft een verschil tussen bestuurders en toezichthouders?

Een ander onderwerp is het jaarverslag. Welke mogelijkheden zijn er om de begroting en het formatieplan inhoudelijk beter op elkaar af te stemmen? En hoe houden we het voor iedereen begrijpelijk? Uiteraard kunt u ook uw eigen ideeën inbrengen en met collega’s bespreken, zodat u en andere bestuurders en managers niet ieder afzonderlijk het wiel hoeven uit te vinden.

De bijeenkomsten zijn op de volgende data en locaties:

Deelname is gratis voor leden van VOS/ABB. Niet-leden betalen 100 euro per persoon (btw-vrij).

Als u nog niet deelneemt aan een van de financiële netwerken van VOS/ABB, kunt u zich aanmelden via welkom@vosabb.nl. Vermeld in uw mail uw naam, de organisatie waarvoor u werkt en uw telefoonnummer.

De financiële netwerken worden in opdracht van VOS/ABB geleid door financieel expert Joke Walraven: joke.walraven@leeuwendaal.nl.

Bestuurders primair onderwijs hebben eigen cao

In de eerste cao voor bestuurders in het primair onderwijs staat een heldere bovengrens voor salarissen.

De hoogte van het salaris van de bestuurder wordt via een indeling in salarisklassen gekoppeld aan de omvang van de onderwijsinstelling. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW had hierom gevraagd. Hij wil voorkomen dat te veel bestuurders het maximumloon bedingen. De CAO Bestuurders PO 2013 past binnen de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de daarop gebaseerde Regeling bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren.

De ondertekening van de eerste cao voor bestuurders in het primair onderwijs is op 12 maart.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Taskforce werkt aan diversiteit in schoolbesturen

Hoe krijgen we schoolbesturen zover dat ze ruimte maken voor goede bi-culturele bestuurskandidaten? Hoe komen we de bestuurskamers binnen en hoe leggen we besturen uit dat ze iets missen?

Over die vragen wisselde een gezelschap schoolbestuurders en vertegenwoordigers van belangenorganisaties uit het onderwijs en gemeenten van gedachten, op uitnodiging van de Taskforce Diversiteit Schoolbesturen.  Dat gebeurde op 12 februari tijdens een diner in Den Haag. Ook Joop Vlaanderen van VOS/ABB, lid van de Taskforce, was erbij en dacht mee. Belangrijkste aanbevelingen: meer netwerken, ‘warme contacten’ gebruiken, voorbeelden laten zien van best practices en het lef hebben om te werven op verschil.

In 2007 hadden slechts 250 van de tienduizend schoolbestuurders een bi-culturele achtergrond. Reden voor staatssecretaris Dijksma om in juni vorig jaar de Taskforce Diversiteit Schoolbesturen in te stellen, onder voorzitterschap van oud-staatssecretaris Bruno Bruins.

De Taskforce heeft de opdracht voor eind 2009 dertig geslaagde ‘koppelingen’ tussen vacatures en geschikte bi-culturele bestuurskandidaten tot stand te brengen. Dat is nodig, vindt Dijksma, omdat de achtergrond van kinderen verandert en schoolbesturen de leerlingenpopulatie horen te weerspiegelen. Omdat dat goed is voor de herkenning en erkenning en rolmodellen laten zien dat je alles kunt worden. Omdat schoolbesturen nu talent laten liggen en daarmee kansen missen, aldus Dijksma.

Hoogopgeleide bi-culturele kandidaten zijn er genoeg, zeker in de tweede generatie. Het probleem zit hem erin toegang te verkrijgen tot de kringen van blanke, middelbare mannen. Procedures en de manier waarop in advertenties eisen worden geformuleerd, vormen een struikelblok. Ze zijn geschreven voor een witte samenleving en sluiten dus hele groepen uit. Dan kunnen van de 24 reacties op een vacature er inderdaad 22 van witte mannen zijn, zoals de ervaring was van een van de deelnemers.

‘Cultuurverschil maakt mensen onrustig’, zo stelde Ruben Gowricharn, hoogleraar sociale cohesie aan de Universiteit van Tilburg. ‘We zoeken altijd naar overeenkomsten. Maar waarom? Als je zoekt naar culturele diversiteit, zoek je impliciet naar stekeligheid en die stekeligheid zul je moeten accepteren. Als in advertenties staat: gevoel hebben voor bestuurlijke en sociale vaardigheden, dan betekent dat dat je gepokt en gemazeld moet zijn binnen de bestaande bestuurscultuur en gerekruteerd wordt uit de bestaande status quo. Ik denk dat daar een breekijzer in gevonden moet worden.’

Bruno Bruins benadrukt het belang van het creëren van bewustzijn bij besturen: ‘Diversiteit in het bestuur betekent rijkdom, omdat andere zienswijzen en invalshoeken worden toegevoegd en besturen contact kunnen leggen met mensen die anders moeilijk te bereiken zijn. Die boodschap wil de Taskforce overbrengen.’

Uit de rechterkolom kunt u een langer verslag van het SBO downloaden. Meer informatie over wat de taskforce voor u kunt betekenen, vindt u op www.diversiteitinschoolbesturen.nl.

Bijlagen