Buitenonderhoud bij schoolbesturen in goede handen

De meeste grote schoolbesturen hebben het buitenonderhoud van de gebouwen serieus en met vertrouwen ter hand genomen. Vanuit een rol als opdrachtgever zijn instandhouding van de huidige onderhoudsstaat en financiële stabiliteit het voornaamste doel. Dat blijkt uit een telefonische enquête van Bouwstenen voor Sociaal onder 13 schoolbesturen met 10 scholen of meer, die werd gehouden in het kader van een bijeenkomst op 3 december over onderwijshuisvesting.

De overheveling van het buitenonderhoud naar de besturen voor primair onderwijs per 1 januari 2015 wordt door schoolbestuurders beschouwd als een voortzetting van de taken die voorheen door de gemeente werden uitgevoerd. Het uitgangspunt is een nieuw meerjarenonderhoudsplan (MJOP), dat ze na een schouw door gespecialiseerde organisaties (hebben) laten opstellen.

Voor de meeste schoolbesturen levert het buitenonderhoud extra werk op. Voor andere verandert er niets, zoals voor Openbaar Onderwijs Zwolle en regio (OOZ) en Primo Schiedam. Deze organisaties werkten al met eigen MJOP’s voor het binnen- en buitenonderhoud. Het enige verschil voor hen is dat ze nu geen projectaanvragen meer bij de gemeente in hoeven te dienen.

Efficiënter
Beleidsmedewerker huisvesting en bouwzaken Martijn den Boer van Primo (12 openbare scholen): ‘Het is eenvoudiger geworden. Je kunt makkelijker dingen plannen en deze beter met elkaar combineren. Kortom, het is wat efficiënter.’

Manager facilitaire zaken Frans Steine van OOZ (34 openbare scholen, 7 gemeenten): ‘Wij lieten onze gebouwen al elke 3 tot 5 jaar schouwen door een externe partij. Door de jarenlange ervaring met MJOP’s hebben we een goed beeld van onze gebouwen en is alle informatie paraat. In wezen was er geen overdracht nodig. Dat we geen projectaanvragen meer hoeven te doen is wel heel prettig.’

Te optimistisch
Over de manier waarop de gebouwen door de gemeente zijn overgedragen bestaat verschil van inzicht. Frank Rubel van Swalm en Roer (23 openbare en bijzondere scholen in 3 gemeenten) moet dringend aan het werk met de daken van drie scholen. ‘Ik werk hier pas anderhalf jaar en vóór mij was er geen vastgoedmedewerker, dus er werd niet zo kritisch naar de daken gekeken. In het MJOP van de gemeente is daar te optimistisch over gedacht.’

Lees meer…

Dekker herhaalt: bedrag per leerling, niet per school!

De overgangsregeling voor de overheveling van het buitenonderhoud van de gemeenten naar de schoolbesturen voor primair onderwijs is gebaseerd op een bedrag per leerling en dus niet op een vast bedrag per school. Dat herhaalt staatssecretaris Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer.

De vaste commissie voor OCW had Dekker om een reactie gevraagd op een brief van het protestants-christelijke schoolbestuur PCBS De Palm in het Drente dorpje Elim. Dit bestuur had gerekend op een vast bedrag per school, maar de overgangsregeling gaat uit van een bedrag per leerling.

De staatssecretaris vindt dat dit bestuur beter had moeten opletten. ‘Dit heeft geleid tot teleurstelling bij het bestuur over de bedragen die voor PCBS De Palm met de overgangsregeling gepaard gaan. Dat is vervelend, maar niet het gevolg van onheldere communicatie van mijn kant’, aldus Dekker.

‘Ik heb op 28 november 2013 voor het eerst uitgebreider gesproken over de overgangsregeling. Toen al heb ik gecommuniceerd: ‘Voor onder deze schoolbesturen ressorterende scholen met een gebouw van voor een bepaald bouwjaar wordt een vast bedrag per leerling toegekend.” Verder zei Dekker eerder al dat schoolbesturen niet op een bepaald bedrag moesten rekenen.

De staatssecretaris vindt dat hij hiermee voldoende helder is geweest over de overgangsregeling.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Aanvullende vergoeding voor buitenonderhoud

Schoolbesturen voor primair onderwijs die nog onvoldoende hebben kunnen sparen voor het buitenonderhoud van hun gebouwen, kunnen daarvoor tot en met 31 maart een eenmalige aanvullende vergoeding aanvragen. Deze financiële ondersteuningsmogelijkheid staat in het kader van de overheveling van het buitenonderhoud van de gemeenten naar de schoolbesturen.

De eenmalige aanvullende vergoeding is van toepassing op onderstaande organisaties:

  • Schoolbesturen primair onderwijs met bekostiging voor materiële instandhouding van maximaal € 750.000, met één of meer schoolgebouwen die ouder zijn dan 15 jaar. U maakt aanspraak op een vast bedrag per leerling voor elk schoolgebouw gebouwd voor 1 januari 2000.
  • Schoolbesturen primair onderwijs met bekostiging voor materiële instandhouding van meer dan € 750.000, met meer dan 70% schoolgebouwen ouder dan 40 jaar. U maakt aanspraak op een vast bedrag per leerling voor elk schoolgebouw gebouwd voor 1 januari 1975.

Voor het bepalen van het bouwjaar van het hoofdgebouw moet u uitgaan van de gegevens zoals die zijn opgenomen in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen.

U kunt de aanvraag tot en met 31 maart 2015 online indienen bij DUO. U logt hiervoor in bij Entree.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Financiële verantwoording buitenonderhoud verandert

Op 1 januari gaat in het primair onderwijs de verantwoordelijkheid voor het buitenonderhoud van schoolgebouwen van de gemeenten naar de schoolbesturen. Dat heeft gevolgen voor de verwerking van het buitenonderhoud in de jaarcijfers.

De belangrijkste aanpassing heeft betrekking op de ‘voorziening groot onderhoud’:

  • Voor het moment van het opbouwen van de ‘voorziening buitenkant onderhoud’ bestaan twee argumentaties: dat kan vanaf mei 2014 (de maand waarin het wetsvoorstel in de Eerst Kamer is aangenomen) en vanaf 1 januari 2015. Schoolbesturen mogen zelf bepalen voor welke variant zij kiezen.
  • Om ervoor te zorgen dat de voorziening op het onderhoudsmoment toereikend is, mogen de onderhoudskosten van de eerste onderhoudscyclus evenredig worden verdeeld over de maanden vanaf 1 mei 2014 dan wel 1 januari 2015. Een ‘inhaaldotatie’ om de voorziening buitenonderhoud in één keer op peil te brengen is niet toegestaan.

Lees meer in een uitgebreide notitie van het ministerie van OCW.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker ziet doordecentralisatie met vertrouwen tegemoet

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW ziet de overheveling van het buitenonderhoud in het primair onderwijs van de gemeenten naar de schoolbesturen met vertrouwen tegemoet. Dat schrijft hij aan de Tweede Kamer, die hem had gevraagd om een toelichting naar aanleiding van een aantal knelpunten.

Met de overheveling (doordecentralisatie) is jaarlijks een structureel bedrag van 158,8 miljoen euro gemoeid. Per 1 januari 2015 zal 135 miljoen worden toegevoegd aan het onderdeel ‘materiële instandhouding’ in de lumpsumfinanciering. In 2015 is er verder 23,8 miljoen euro beschikbaar voor de overgangsregeling die aan de overheveling is verbonden.

De overgangsregeling is bedoeld voor schoolbesturen met onderhoudsgevoelige gebouwen en beperkte vereveningsmogelijkheden. Zij krijgen tijdelijk extra budget mee (een vast bedrag per leerling) om het onderhoud adequaat vorm te geven in de periode volgend op de overheveling. Naar verwachting kunnen ongeveer 700 schoolbesturen aanspraak maken op extra budget.

In reactie op een onderzoek van Kenniscentrum ICSadviseurs, waaruit blijkt dat schoolbesturen in het primair onderwijs als gevolg van de doordecentralisatie met een financieel tekort komen te zitten, zegt Dekker dat hij daar niet zo bang voor is.

‘De daadwerkelijke besteding van gemeenten aan buitenonderhoud heeft als basis voor het over te hevelen budget gediend. Dit bedrag is verhoogd met een component apparaatskosten, ofwel de kosten die gemeenten maken voor het uitvoeren van deze taak. Samen is dat 158,8 miljoen euro. Uit onderzoek is gebleken dat het onderhoud van schoolgebouwen op orde is. Het bedrag dat gemeenten eraan uitgaven is dus voldoende geweest’, aldus de staatssecretaris.

OCW zal de ontwikkeling van (de kwaliteit van) de huisvesting breed in kaart brengen, laat hij de Tweede Kamer weten. ‘Daartoe zal ik periodiek onderzoek doen op basis van een aantal indicatoren. Op deze manier krijgen we zicht op mogelijke knelpunten na de inwerkingtreding van de overheveling en kunnen deze goed gevolgd worden.’

Op de vraag of het budget voor buitenonderhoud in de lumpsum moet worden geoormerkt, antwoordt Dekker ontkennend. ‘Met de invoering van de lumpsumbekostiging hebben de schoolbesturen veel vrijheid gekregen in de besteding van budgetten. Ze kunnen accenten leggen en die prioriteiten stellen die het onderwijs op de school nodig heeft. Het bevoegd gezag bepaalt zelf hoe en waar het geld wordt ingezet. In die systematiek past het niet om een bedrag te oormerken.’

Dekker verwijst voor meer informatie over de doordecentralisatie naar de website www.overhevelingbuitenonderhoud.nl.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

‘Miljoenentekort bij doordecentralisatie buitenonderhoud’

Schoolbesturen in het primair onderwijs schieten er gemiddeld 10.000 euro per basisschool bij in nu ze verantwoordelijk worden voor het buitenonderhoud. Dat meldt Trouw, dat zich baseert op cijfers van kenniscentrum ICSadviseurs. De doordecentralisatie van het buitenonderhoud van de gemeenten naar de schoolbesturen zal op 1 januari een feit zijn.

ICSadviseurs wijst in Trouw onder andere op de gevolgen van demografische krimp. Voor een school met een afnemend aantal leerlingen, krijgt het bestuur minder geld. Het gebouw krimpt echter niet mee. Als bijvoorbeeld het dak moet worden vervangen, moet dat in zijn geheel gebeuren, terwijl daar maar voor een deel geld voor is.

Volgens ICSadviseurs laat de kwaliteit van veel gebouwen te wensen over. Er is al achterstallig onderhoud en dat wordt na de overheveling alleen maar erger, luidt de verwachting.

Het kenniscentrum onderzocht van 215 basisscholen verspreid over het land de kosten van onderhoud. Ze blijken daar jaarlijks gemiddeld 34 euro per vierkante meter aan kwijt te zijn. De verwachting is dat die scholen in 2015 een vergoeding van slechts 28 euro per vierkante meter krijgen.

Dit leidt naar schatting voor een tekort van 70 miljoen euro per jaar.

Integraal vastgoedbeheer
VOS/ABB’s huisvestingspartner HEVO bidet met korting integraal vastgoedbeheer aan. Dit aanbod staat in het teken van de doordecentralisatie van het buitenonderhoud in het primair onderwijs. Met het integraal vastgoedbeheer van HEVO kunnen schoolbesturen die bij VOS/ABB zijn aangesloten, veel geld besparen.

Lees meer…

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Website over doordecentralisatie onderwijshuisvesting

Het Kenniscentrum Ruimte voor Onderwijs en Kinderopvang (Ruimte-OK) heeft een website over de overheveling van het buitenonderhoud van schoolgebouwen.

Op 1 januari 2015 zal de doordecentralisatie van de huisvesting in het primair onderwijs een feit zijn: het budget voor het buitenonderhoud en de aanpassing van gebouwen zal dan zijn overgeheveld van de gemeenten naar de schoolbesturen.

Ruimte-OK verzorgt in opdracht van het ministerie van OCW hierover de voorlichting.

Ga naar www.overhevelingbuitenonderhoud.nl.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Eerste Kamer akkoord met doordecentralisatie

Na de Tweede Kamer heeft ook de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Overheveling van taak en budget voor aanpassingen in onderwijshuisvesting van gemeente naar school. Dit betekent dat schoolbesturen voor primair onderwijs per 1 januari 2015 verantwoordelijk zullen zijn voor het buitenonderhoud van hun schoolgebouwen. In het voortgezet onderwijs is dit al zo geregeld sinds 2004.

De exacte vergoedingsbedragen die schoolbesturen voor primair onderwijs in het kader van doordecentralisatie vanaf 1 januari 2015 via de lumpsumvergoeding zullen ontvangen en de voorwaarden voor de overgangsregeling worden uiterlijk op 1 oktober 2014 door het ministerie van OCW bekendgemaakt. Voor die datum moeten immers de programma’s van eisen worden vastgesteld. Mogelijk komt het ministerie al voor de zomervakantie met de bedragen.

Aanvragen voor buitenonderhoud voor 2015 en verder kunnen als gevolg van deze wetswijziging niet meer bij uw gemeente(n) worden ingediend.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker relativeert achterstallig onderhoud weg

In het primair onderwijs is over het algemeen geen sprake van achterstallig onderhoud aan schoolgebouwen. Deze constatering van staatssecretaris Sander Dekker van OCW komt niet overeen met wat veel schoolbesturen in aanloop naar de doordecentralisatie van het buitenonderhoud ervaren.

Dekker komt met zijn constatering in antwoorden op Kamervragen naar aanleiding van een brief van de Algemene Rekenkamer over de overheveling van het buitenonderhoud en de aanpassing van schoolgebouwen van de gemeenten naar de schoolbesturen voor primair onderwijs.

Hij verwijst voor zijn constatering naar een onderzoek uit 2011 van PRC Bouwcentrum naar de staat van het onderhoud van schoolgebouwen. De conclusie van dat onderzoek was dat de algemene, technische staat van het onderhoud van schoolgebouwen goed is. ‘Er is in algemene zin dus geen sprake van gebrekkig onderhoud aan scholen’. Dekker meldt ook dat uit een ander onderzoek van Oberon blijkt dat schoolbesturen graag aanpassingen zien op het terrein van energiezuinigheid, duurzaamheid en de kwaliteit van het binnenmilieu.

Veel schoolbesturen zijn bang dat het budget voor nieuwbouw en onderhoud van scholen niet voldoende is om het opgelopen achterstallig onderhoud weg te werken. Uit de antwoorden van de staatssecretaris kan worden opgemaakt dat de besturen daar in het kader van de doordecentralisatie niet bang voor hoeven te zijn, omdat er volgens hem over het algemeen geen sprake is van achterstallig onderhoud.

Wat is uw ervaring? Valt het met de staat van uw schoolgebouwen heel erg mee, zoals staatssecretaris Dekker suggereert, of is er wel degelijk veel achterstallig onderhoud? Geef hieronder uw reactie.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Tijdelijk meer geld verzacht doordecentralisatie

Een overgangsregeling moet ervoor zorgen dat schoolbesturen in het primair onderwijs met onderhoudsgevoelige gebouwen niet in de knel komen door de doordecentralisatie van het buitenonderhoud. 

De overgangsregeling moet schoolbesturen met onderhoudsgevoelige gebouwen en beperkte vereveningsmogelijkheden in staat stellen het onderhoud adequaat vorm te geven in de periode na de overheveling van het budget voor het buitenonderhoud van de gemeenten naar het primair onderwijs.

Deze schoolbesturen kunnen tijdelijk aanvullende bekostiging krijgen om urgente onderhoudstaken uit te voeren waarvoor het bevoegd gezag nog niet heeft kunnen reserveren. Op de langere termijn moet de bekostigingssystematiek van de lumpsum voldoende zijn, zo schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Meer gemeentebudget naar lumpsum

Aan de lumpsum van het primair onderwijs wordt 158,8 miljoen euro toegevoegd. Het geld komt uit het Gemeentefonds en is bedoeld voor het buitenonderhoud van schoolgebouwen. Dit staat in een wetsvoorstel dat onlangs is ingediend. De overheveling van het budget staat gepland voor 1 januari 2015.

Er was op gerekend dat er circa 120 miljoen euro zou worden overgeheveld naar het primair onderwijs plus ongeveer 25 miljoen euro voor begeleidingskosten. Het totale bedrag van 158,8 miljoen euro valt hoger uit dan verwacht.

Het komt neer op circa 16 euro per vierkante meter vloeroppervlak. Hierbij moet worden aangetekend dat schoolbesturen alleen de vierkante meters mogen meetellen waarop zij recht hebben op basis van het leerlingenaantal. Leegstand en extra kosten in verband met dislocaties tellen niet mee.

Overgangsregeling
In het wetsvoorstel staat dat er een overgangsregeling komt voor kleine schoolbesturen, die slechts weinig financiële ruimte hebben om tegenvallers op te vangen. Of een bestuur klein is, wordt bepaald aan de hand van de toegekende bekostiging voor materiële instandhouding. In de praktijk zal het neerkomen op besturen met twee tot drie scholen.

In de overgangsregeling zal ook rekening worden gehouden met de leeftijd van de schoolgebouwen. Boven een bepaalde leeftijd komt aanvullende bekostiging beschikbaar. Ook zal een aanvulling worden vastgesteld aan de hand van een vast bedrag per leerling. De randvoorwaarden zijn nog niet bekend.

Het is mogelijk dat er een waarborgfonds komt voor schoolbesturen die door de overheveling van het onderwijsbudget in combinatie met de (slechte) staat van onderhoud van hun gebouwen in problemen raken.

Heldere afspraken
De Helpdesk van VOS/ABB adviseert schoolbesturen in het primair onderwijs om heldere afspraken te maken met hun gemeente(n) om het onderhoud van de gebouwen op orde te krijgen. Als een bestuur na de overheveling van het gemeentelijke budget naar de lumpsumfinanciering met slecht onderhouden gebouwen blijft zitten, zal dit op den duur ten koste kunnen gaan van het personeelsbestand. Dan zullen de klassen groter worden, wat risico’s met zich meebrengt voor de onderwijskwaliteit.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl