School is democratische samenleving in het klein

Een school moet daadwerkelijk een democratische samenleving zijn waarin leerlingen actief participeren en meebeslissen. Dit standpunt van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) kwam aan bod in een overleg over het initiatiefwetsvoorstel van onderwijsminister Arie Slob over de burgerschapsopdracht aan scholen.

‘De verplichting van een schoolcultuur die in overeenstemming is met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de universeel aanvaarde mensenrechten, richt zich niet tot individuen maar tot het bevoegd gezag van de school’, aldus de SP-fractie tijdens dit overleg.

Dialoog over burgerschap

De PvdA ging in op het idee van VOS/ABB en VOO om in het wetsvoorstel expliciet voorwaarden op te nemen voor de verplichte dialoog over de burgerschapsopdracht. ‘Hoe en in hoeverre kan anders de inspectie straks scholen erop aanspreken die hun burgerschapsopdracht op een wijze (uitvoeren) die onvoldoende recht doet aan de geest van deze opdracht?’, zo vraagt de PvdA-fractie zich af.

Lees meer…

Democratisch burgerschap mag autonomie begrenzen

‘Het wetsvoorstel dat het onderwijs in burgerschap moet inrichten gaat onnodig ver en tast de autonomie van scholen aan’, zo stelt Trouw in een hoofdredactioneel commentaar. Maar onze grondwettelijk verankerde vrijheid moet juist in het onderwijs bejubeld én geduid worden om deze te kunnen doorgronden en beschermen. 

Volgens ons, als belangenbehartigers van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs, mag dus wel degelijk expliciet benoemd worden welke basiswaarden van de democratie door alle scholen nageleefd en aan alle leerlingen meegegeven moeten worden. Het gaat ons nadrukkelijk niet om het vastleggen van wat ‘goed gedrag’ is of het naleven van ‘Nederlandse’ normen en waarden, maar om universele mensenrechten en de waarde van democratische besluitvorming en bescherming van minderheden.

Het onderwijs is, zoals het commentaar ook stelt, een plek waar kinderen en jongeren in aanraking kunnen komen met andere denkbeelden. Goed burgerschapsonderwijs leert hun hoe om te gaan met verschillende visies en belangen en hoe conflicten op vreedzame wijze kunnen worden opgelost. Door kennis op te doen én actief te oefenen met democratisch samenleven, leren kinderen hun eigen vrijheid benutten en begrenzen.

Rechten en belangen beschermen

Begrenzing is soms nodig om de rechten en belangen van anderen te beschermen. Dat geldt ook voor het onderwijs. Net zoals we kerndoelen en referentieniveaus vastleggen om te verzekeren dat kinderen voldoende leren lezen en rekenen, kunnen we van scholen vragen aandacht te besteden aan kennis, houding en vaardigheden die essentieel zijn voor het in stand houden van onze democratische samenleving.

Uit internationaal vergelijkend onderzoek blijkt dat Nederlandse jongeren over relatief weinig burgerschapskennis en -vaardigheden beschikken en dat er grote verschillen zijn in wat leerlingen op school meekrijgen. De burgerschapswet is bedoeld om onze jeugd meer kennis en vaardigheden bij te brengen over het hoe en waarom van onze democratische rechtstaat en om hen voor te bereiden op hun rol in de samenleving. Het is niet primair bedoeld als verdediging tegen radicaliserende jongeren, maar juist ter versterking van sociale cohesie in onze samenleving in zijn algemeenheid.

Samenleving in het klein

De samenleving dat zijn wij, hier in Nederland, hier in Europa en hier in de wereld. De school is de samenleving in het klein, waar leerlingen samen spelen, samen leren, samen hun identiteit en waarden ontdekken, hun stem leren gebruiken en mede vormgeven aan een samenleving waarin ruimte is voor ieders verhaal. Oftewel: samen leven. Autonomie van leerlingen, burgers en scholen bestaat bij de gratie van onze democratische waarden. Die waarden moet je willen delen, en duiden. Zo vroeg mogelijk.

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB
Marco Frijlink, directeur-bestuurder Vereniging Openbaar Onderwijs

Zeperd van minister in zaak-Cornelius Haga Lyceum

Er was geen wettelijke grond voor het besluit om het bestuur van het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam te vervangen. Dat oordeelt de bestuursrechter in Amsterdam.

Onderwijsminister Arie Slob besloot vorig jaar dat de Stichting Islamitisch Onderwijs Nederland het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum moest vervangen. Hij voerde daar twee redenen voor aan: de school zou te weinig doen op het gebied van burgerschap en sociale integratie én er zou sprake zijn van financieel wanbeheer.

Vrijheid van onderwijs

De bestuursrechter vindt dat de minister te ver is gegaan. Hij wijst erop dat scholen een grote vrijheid hebben bij het invullen van hun burgerschapsopdracht. De rechtbank gaat ook niet mee in de stelling dat de school openlijk afstand moet nemen van personen met een omstreden (salafistisch) gedachtegoed. ‘De keuzes die SIO hierin maakt, vallen binnen de vrijheid van onderwijs’, zo oordeelt de rechter.

Wat betreft het financiële beleid van de school is er naar het oordeel van de rechtbank wel reden tot kritiek: ‘Bij vier uitgaven is inderdaad vast komen te staan dat er sprake was van zelfverrijking en onrechtmatig handelen.’ Maar er kan volgens de rechter niet worden gesteld dat er sprake zou zijn van algeheel financieel wanbeleid.

Lees de uitspraak

Minister Slob gaat in hoger beroep, zo heeft hij laten weten in onder meer een brief aan de ouders van de leerlingen van het Cornelius Haga Lyceum.

Primeur op congres kernwaarden: V-LAB Express

Het congres op 18 maart in Arnhem waarop de nieuwe kernwaarden van het openbaar onderwijs worden gepresenteerd, heeft een primeur: bezoekers kunnen voor het eerst ervaren hoe de V-LAB Express werkt.

In de rijdende V-LAB Express kunnen kinderen actief aan de slag met burgerschapsthema’s als vrijheid, veiligheid, democratie en vrede. ‘Het is een plek waar kinderen democratie kunnen oefenen’, vertelt initiator Jan Durk Tuinier van Stichting Vredeseducatie.

Meer weten over de V-LAB Express? Lees dit artikel en kom naar het kernwaardencongres op 18 maart in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem.

Laat scholen zelf bepalen hoe zij burgerschap invullen

VOS/ABB vindt dat onderwijsminister Arie Slob niet mag bepalen hoe scholen moeten omgaan met burgerschap. ‘Ik vind dat je dat aan de scholen moet laten’, benadrukt directeur Hans Teegelbeckers in Trouw.

Een ander punt dat hij in de krant noemt, is dat in Slobs wetsvoorstel voor burgerschapsonderwijs spanning zit tussen de vrijheid van onderwijs en andere artikelen in de Grondwet. ‘Minister Slob vindt dat alle kinderen moeten leren over de democratische waarden in ons land. Daar hoort volgens de Grondwet bij dat iedereen gelijke behandeling verdient. Maar ondertussen staat hij bijzondere scholen nog steeds toe om leerlingen te weigeren. Wij zijn daar fel op tegen. Hoezo gelijke behandeling?’

Tolerantie en positieve verdraagzaamheid

Hij en directeur-bestuurder Marco Frijlink van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) wijzen er in een schriftelijke reactie op het wetsvoorstel op dat er discussie moet zijn om de verhouding tussen grondrechten. Daarbij zijn ‘tolerantie, positieve verdraagzaamheid en kennis van en respect voor basiswaarden cruciaal’, zo staat in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel. ‘Het expliciet opnemen van deze voorwaarden in de wet biedt meer waarborgen voor een daadwerkelijke gemeenschappelijke kern van burgerschapsonderwijs’, aldus Teegelbeckers en Frijlink.

Hun reactie op het wetsvoorstel gaat ook in op het idee van Slob om de term ‘sociale integratie’ te vervangen door ‘sociale cohesie’. Dit om nadruk te leggen op onderlinge verbinding en gedeelde waarden. Teegelbeckers en Frijlink vragen zich af of dan nog voldoende recht wordt gedaan aan het belang van actieve pluriformiteit: ‘De expliciete opdracht dat ‘leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten’ verdwijnt op deze wijze uit de wet.’

Diversiteit van levensbeschouwingen en culturen

Zij adviseren de minister en de Tweede Kamer om in de wet op te nemen dat alle scholen actief aandacht besteden aan diversiteit van levensbeschouwingen en culturen. ‘Dit is een essentieel en onmisbaar onderdeel van burgerschapsvorming en mag volgens ons niet missen in de wetstekst.’ Hun reactie gaat ook in op het belang van kinderrechten, democratie als ‘way of living’ en wereldburgerschap.

Lees meer…

Op 14 februari Docentendag Maatschappijleer

In Den Haag is op vrijdag 14 februari de jaarlijkse Docentendag Maatschappijleer.

De Docentendag is bedoeld om inspiratie op te doen. U kunt lezingen bijwonen, workshops volgen, nieuwe lesmethoden leren kennen en collega’s ontmoeten. Strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq verzorgt de hoofdlezing. Theatermaker Eveline van Rijswijk sluit de dag af met haar show De Première.

Op donderdag 13 februari is, ook in Den Haag, de Docentenavond. Het thema is de verhouding tussen politiek en media. Onder andere Tweede Kamerlid Sophie Hermans (VVD) en politiek redacteur Carla Joosten van Elsevier werken aan deze avond mee.

De organisatie van de Docentendag en -avond is in handen van ProDemos en de Nederlandse Vereniging van Leraren Maatschappijleer.

Lees meer…

Bram Eidhof: Aan de slag met burgerschapsonderwijs

Burgerschapsonderwijs kan scholen veel opleveren, benadrukt docent en onderzoeker Bram Eidhof. Op ons kernwaardencongres op 18 maart in Arnhem geeft hij hier een workshop over.

Goed burgerschapsonderwijs kan volgens Eidhof trots, voldoening en een betere sfeer opleveren. Hij wijst erop dat het niet alleen de taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op de arbeidsmarkt, maar ook op hun rol in de samenleving.

Op de website www.openbaaronderwijs.nu staat een interview met Bram Eidhof.

Nieuwe kernwaarden openbaar onderwijs

Op die website vindt u ook alle informatie over het congres op 18 maart in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem waarop VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) de nieuwe kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs zullen lanceren.

Deelname aan dit congres is gratis. U kunt zich online aanmelden.

 

Toezicht inspectie op vrijheid van meningsuiting

De Inspectie van het Onderwijs zal bij het toezicht op de naleving van de wettelijke burgerschapsopdracht van scholen onder meer letten op de vrijheid van meningsuiting, gelijkwaardigheid en het afwijzen van discriminatie.

Dit staat in het nader rapport  over het wetsvoorstel burgerschap, dat onderwijsminister Arie Slob naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

In dat rapport staat ook vermeld dat het bevoegd gezag bovenstaande punten moet voorleven en alle mensen die het onderwijs verzorgen hiertoe moet bewegen. Dat geldt ook voor het bevorderen van andere aspecten, zoals verdraagzaamheid, onderling begrip en autonomie van leerlingen.

Slob benadrukt in het rapport verder het belang van een schoolcultuur die leerlingen stimuleert ‘actief te oefenen met de omgang met de basiswaarden van de democratische rechtsstaat’.

Lees meer…

Enquête Sociaal Emotioneel Leren in vmbo

De educatieve uitgeverij Kwintessens heeft een enquête uitgezet over Sociaal Emotioneel Leren in het vmbo. 

De enquête gaat over het pilotproject ONDERGROND voor de leerjaren 1 en 2 van het vmbo. ONDERGROND sluit aan bij de recente voorstellen van curriculum.nu. Het doel is om er een volwaardige leerlijn van te maken die burgerschap, levensbeschouwing en Sociaal Emotioneel Leren in samenhang presenteert.

Scholen kunnen ook een aantal activiteiten uitproberen op het gebied van Sociaal Emotioneel Leren, burgerschap en levensbeschouwing.

Ga naar de enquête

Wereldburgerschap: gratis gastlessen Liliane Fonds

Hoe ziet je leven eruit als je een handicap hebt en op een van de armste plekken ter wereld opgroeit? De interactieve gastlessen van het Liliane Fonds laten leerlingen anders kijken naar de wereld. De gastlessen sluiten aan op wereldburgerschap en andere kerndoelen van het basisonderwijs (34, 36 en 37).

Er zijn drie thema’s waar gastlessen over kunnen gaan:

  • Thema 1: onderwijs en handicap
    Welke problemen komen kinderen tegen als ze een handicap hebben en naar school willen?
  • Thema 2: wat wil je later worden?
    Kunnen kinderen met een handicap hun dromen waarmaken?
  • Thema 3: handicap en samenleving
    Over verschillen en overeenkomsten in cultuur, Rechten van het Kind en Verenigde Naties.

De gastlessen zijn bestemd voor de groepen in de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs. Een gastles duurt ongeveer een uur.

Voor meer informatie gaat u naar de website van het Liliane Fonds. Daar kunt u ook gratis gastlessen aanvragen.

Wilhelmus voorlopig niet verplicht

Voormalige CDA-leider Sybrand van Haersma Buma krijgt niet zijn zin: het Wilhelmus wordt (vooralsnog) op school niet verplicht.

In het regeerakkoord staat dat leerlingen het Wilhelmus moeten gaan leren. Dat is een plannetje van Buma. Het liefst ziet hij dat alle leerlingen het Nederlandse volkslied staand in school gaan zingen. Dat past volgens hem bij goed burgerschapsonderwijs. Maar zijn plannetje vindt in elk geval voorlopig geen doorgang. De werkgroep die zich binnen de curriculumherziening buigt over burgerschap, ziet er geen heil in.

‘Het zingen van het volkslied beperkt veel te veel het aanleren van allerlei andere belangrijke Nederlandse waarden. Dan wordt misschien op scholen gedacht: dan zingen we het Wilhelmus en dan zijn we klaar’, zo citeert de NOS Chantal Alkemade van die werkgroep.

CDA-Tweede Kamerlid Michel Rog vindt dat het plannetje van zijn partijgenoot Buma niet bij het vuil mag worden gezet. Hij benadrukt dat onderwijsminister Arie Slob zich aan het regeerakkoord moet houden. ‘Daarin staat duidelijk dat leerlingen in het belang van onze Nederlandse identiteit het Wilhelmus zullen leren’, aldus Rog tegen de NOS.

Lees meer…

God, religie en levensbeschouwing in teken van diversiteit

God, religie en levensbeschouwing verdienen een prominente plaats op het rooster van elke school. Dat benadrukt Erik Renkema in een opiniestuk in Trouw.

Renkema is associate lector aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle en werkt daar voor de Kenniswerkplaats Levensbeschouwelijke Educatie en Diversiteit. Aanleiding voor zijn opiniestuk in Trouw is wat hij ‘geworstel’ noemt in zowel het openbaar als bijzonder onderwijs om religie een plek te geven.

Diversiteit

Hij pleit ervoor dat alle scholen op een gelijkwaardige manier omgaan met levensbeschouwelijke, seksuele en culturele diversiteit. Het gaat er volgens hem om verschillende visies binnen en buiten het klaslokaal bewust ter sprake te brengen. Renkema ziet dat als een speerpunt van goed burgerschapsonderwijs.

Hij stelt dat het onderwijs op deze manier kan bijdragen aan ‘gelijkwaardig samenleven en de vorming van mondige, kritische en gedreven mensen’. Op openbare en bijzondere scholen, zo benadrukt hij.

Lees het opiniestuk

Vernietigend oordeel over bestuur Cornelius Haga

De Inspectie van het Onderwijs meldt ernstige gebreken te hebben vastgesteld bij het bestuur van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Onderwijsminister Arie Slob zegt op basis van de bevindingen van de inspectie dat het huidige bestuur weg moet.

Volgens de inspectie neemt het bestuur geen afstand van ‘personen met een omstreden reputatie’. Ook is er sprake van financieel wanbeheer. Bovendien is volgens de inspectie het burgerschapsonderwijs van onvoldoende kwaliteit. De inspectie noemt het handelen van het schoolbestuur ‘schadelijk voor de school en de leerlingen’.

Zeer tegen de zin van het zwaar bekritiseerde bestuur is een rapport over het Cornelius Haga Lyceum gepubliceerd. De rechter oordeelde dat de inspectie dit mocht doen. Het rapport staat online, zodat iedereen het kan lezen.

‘Bestuur moet weg’

Minister Slob meldde direct nadat het inspectierapport openbaar was gemaakt, dat het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum weg moet:

In de brief die Slob op Twitter aankondigde, staat dat als het huidige bestuur niet opstapt, de bekostiging van de school wordt stopgezet. Het bestuur heeft direct laten weten niet te zullen opstappen.

De Amsterdamse onderwijswethouder Marjolein Moorman heeft in Nieuwsuur gezegd dat het Cornelius Haga Lyceum geen gebruik meer mag maken van het gebouw in Sloterdijk als Slob de geldkraan dichtdraait.

Zie ook de gerelateerde berichten in de rechterkolom.

‘Kiesrecht voor leerlingen vanaf 16 jaar’

Het verlagen van de kiesgerechtigde leeftijd van 18 naar 16 jaar is het overwegen waard. Dat vindt de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

Als jongeren al op hun zestiende mogen stemmen, gaan ze zich volgens de ROB automatisch voorbereiden op deelname aan de democratie. ‘Zij doen dit dan in een meer gecontroleerde setting, waarbij school en ouders nog een belangrijke positieve rol in hun socialisatie spelen’, zo staat in het rapport Jong geleerd, oud gedaan.

De ROB legt een verband met de versterking van burgerschapsonderwijs. ‘Door meer aandacht te besteden aan democratie en burgerschap in het (…) onderwijs, gaan 16- tot 18-jarigen beter voorbereid stemmen. Belangrijk hierbij is dat het burgerschapsonderwijs al op jonge leeftijd start (…).’

Lees meer…

 

 

 

Levensbeschouwing basis voor burgerschapsvorming

Levensbeschouwing is de basis voor burgerschapsvorming. Dat benadrukken beleidsmedewerker Eline Bakker van VOS/ABB en onderzoeker Angelique Heijstek-Hofman van de Tilburg University. In een artikel in het vakblad Religie & samenleving pleiten ze voor het aanstellen van burgerschapscoördinatoren.

De auteurs onderstrepen in hun artikel de visie van onder anderen emeritus hoogleraar Siebren Miedema van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij voert al sinds 2000 een nationaal en internationaal pleidooi om levensbeschouwelijke vorming te verbinden aan burgerschapsvorming.

Samen met cultuur- en godsdienstpsycholoog Ina ter Avest publiceerde Miedema in 2011 een artikel waarin zij pleitten voor een maximale invulling van burgerschapsvorming. In dat artikel staat dat de levensbeschouwelijke identiteit integraal deel uitmaakt van persoonlijke identiteitsontwikkeling. Bakker en Hofman-Heijstek onderstrepen dat zij deze visie delen.

Openbaar onderwijs

Ze schrijven in hun artikel ook dat de openbare scholen bij uitstek geschikt zijn voor een maximale invulling van goed burgerschapsonderwijs. ‘Openbare scholen zijn (…) van én voor de samenleving en staan open voor iedereen, waarbij culturele, levensbeschouwelijke en seksuele diversiteit wordt gewaardeerd. Door de ontmoeting met andersdenkenden leren kinderen van elkaar, en dit kan het onderling begrip bevorderen. Dit is ook precies wat behoort tot de opdracht van het openbaar onderwijs, namelijk (…) actieve pluriformiteit.’

Mede in het licht van de nieuwe burgerschapswet, die in mei 2020 zal ingaan, pleiten ze ervoor om per school een burgerschapscoördinator aan te stellen. Die kan volgens hen ‘op maximale wijze invulling (…) geven aan burgerschapsonderwijs’.

Lees het artikel

Handboek Burgerschapsonderwijs

ProDemos heeft voor het voortgezet onderwijs het Handboek Burgerschapsonderwijs uitgegeven. Het is samengesteld door Bram Eidhof van onderzoeksinitiatief Schoolstrijd.

In het handboek staan werkvormen en voorbeelden om het abstracte begrip ‘burgerschap’ concreet en hanteerbaar te maken. Aan de hand van tips en inzichten uit wetenschap en praktijk kunt u met dit handboek invulling geven aan burgerschapsvorming op uw school.

Lees meer…

Gratis gesprekstool burgerschap

Stichting School en Veiligheid stelt de gratis gesprekstool Pas op de plaats beschikbaar.

De tool bestaat uit een afbeelding van de school als oefenplaats voor burgerschap en gespreksoefeningen. ‘Het geeft zicht op wat er allemaal al (ongemerkt) gebeurt in de school om de leerlingen toe te rusten op de toekomst en hoe dit samenhangt met de visie en context van de school’, meldt School en Veiligheid.

Download Pas op de plaats

Burgerschapsonderwijs: vrijheid, gelijkheid en solidariteit

In burgerschapsonderwijs zouden vrijheid, gelijkheid en solidariteit centraal moeten staan. Dat is het idee van het ontwikkelteam Burgerschap van curriculum.nu.

Curriculum.nu kent negen verschillende ontwikkelteams van leraren en schoolleiders. Zij hebben conceptvoorstellen gepubliceerd over hoe het onderwijs beter kan aansluiten bij de toekomst. De conceptvoorstellen vormen de basis voor de herziening van de kerndoelen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs.

Vrijheid, gelijkheid en solidariteit

Het ontwikkelteam Burgerschap wil de basiswaarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit centraal stellen. ‘Hieraan zijn concrete waarden en rechten te verbinden. Zodoende ontstaat een curriculum dat richting geeft en tegelijkertijd ruimte biedt voor scholen om een verbinding te leggen met de school-specifieke visie op burgerschapsonderwijs’, meldt curriculum.nu.

Tot en met 11 augustus kunt u feedback geven op de conceptvoorstellen van de verschillende ontwikkelteams.

Lees meer…

Medezeggenschap leerlingen: spel ‘Schoolgebouwd’

Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) kan het spel Schoolgebouwd worden besteld. Het is bedoeld om leerlingen in het voortgezet onderwijs te interesseren in medezeggenschap.

Het spel is een methode om leerlingen kennis te laten maken met medezeggenschap en ze te laten ervaren wat het betekent om mee te denken over zaken die spelen op school. Het kan ook worden ingezet in het kader van burgerschapsvorming.

Lees meer…

Yusuf Khalid nieuwe Koning van de Jeugd

De 14-jarige Yusuf Khalid van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam is gekroond tot de nieuwe Koning van de Jeugd.

Hij gaf de beste speech tijdens de sprekerswedstrijd die zaterdag plaatsvond op het UNICEF Kinderrechten Debattoernooi in het openbare Stedelijk Gymnasium Arnhem.

Yusuf speechte over de 150.000 kinderen in Nederland die met zichzelf in de knoop zitten. ‘Dat zijn drie Johan Cruijff-ArenA’s vol; dat zijn er veel te veel,’ sprak Yusuf. ‘Kinderen hebben het recht om vrij te leven, om zich vrij te kunnen ontwikkelen. Maar als jij met mentale problemen kampt, is er vrijwel niets meer van deze vrijheid over.’ Het komende jaar wil de nieuwe koning het welzijn van jongeren bespreekbaar maken en kinderen aanmoedigen om hulp te zoeken. Yusuf zal ook op Kleine Prinsjesdag een eigen troonrede te houden.

De kroning was onderdeel van het debattoernooi over kinderrechten in Nederland, dat jaarlijks wordt georganiseerd door UNICEF en het Nederlands Debat Instituut. Vorig jaar werd Chris Heidstra van het openbare Willem de Zwijger College in Papendrecht Koningin van de Jeugd.

Goed burgerschap: waar hebben leraren behoefte aan?

De Respect Education Foundation organiseert een gratis bijeenkomst over onderwijs op het gebied van burgerschap. 

Deze bijeenkomst is interessant voor leraren in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Het zal gaan over de behoeften van leraren op het gebied van burgerschap, respect en sociale veiligheid.

De bijeenkomst is op donderdag 16 mei van 15.30 tot 17.30 uur bij de Respect Education Foundation in Amsterdam.

Deelname is gratis. U kunt zich online aanmelden.

Democratie als ‘way of living’

Democratie moet een way of living worden. Deze doelstelling hoort bij goed burgerschapsonderwijs, zegt Pieter Lossie van het Minkema College.

De leerling van deze openbare school in Woerden was te gast bij de regionale zender RTV Utrecht om te vertellen over burgerschapsonderwijs. Dit houdt volgens hem in dat leerlingen niet alleen worden opgeleid voor de arbeidsmarkt, maar ook om een positieve bijdrage te leveren aan de democratische samenleving.

Het is volgens Lossie van belang dat de school met goed burgerschapsonderwijs ‘een bepaalde mate van aanwakkering’ realiseert, omdat ‘in bijna iedereen wel een bepaalde democraat schuilt’. Juist in de huidige complexe samenleving is dat van groot belang, benadrukte hij.

Bekijk het interview met Pieter Lossie:


Minister woont les bij over seksuele diversiteit

Onderwijsminister Arie Slob heeft donderdagmorgen tijdens een bezoek aan het openbare Minkema College in Woerden een les bijgewoond over seksuele diversiteit. Transgenderleerling Sam Vermeulen vertelde over zijn transitie van meisje naar jongen.

Het werkbezoek van Slob stond in het teken van burgerschap en diversiteit. Hij sprak onder anderen met directeur-bestuurder Henk Heethuis en docent maatschappijleer Paul Simons. Het ging onder andere over de vraag of leraren in de klas hun mening mogen geven over actuele maatschappelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de politiek. Slob vind dat dat moet kunnen, mits er ruimte is voor meningen van anderen.

De les waarin de 17-jarige transgenderleerling Sam Vermeulen zijn verhaal vertelde, liet zien dat seksuele diversiteit in school absoluut geen taboe-onderwerp hoeft te zijn. Op de vraag of zo’n les ook in een christelijke school zou kunnen, antwoordde Slob dat hij toe wil naar open discussies over soms lastige onderwerpen op alle scholen.

‘In het openbaar onderwijs tref je vanouds de meeste pluriformiteit aan, maar ook het bijzonder onderwijs kan heel divers zijn’, aldus Slob.

Lees ook het bericht Minister prijst Minkema vanwege openheid over (trans)seksualiteit in de editie Groene Hart van het Algemeen Dagblad

Burgerschapsonderwijs

Het Minkema College heeft mede in het kader van het 100-jarige bestaan van de school een filmpje online gezet over burgerschapsonderwijs:

Micha de Winter wil ‘democratisch pedagogisch offensief’

‘Het is tijd voor een democratisch pedagogisch offensief’, benadrukt pedagoog en hoogleraar Micha de Winter in het magazine Alliantie Burgerschap

Hij stelt hij dat het in het onderwijs te veel over opbrengsten, methodes en evidence based handelen gaat en veel minder over wat we met het onderwijs nastreven. Dat komt volgens hem  waarschijnlijk doordat we het daar niet met elkaar over eens zijn. ‘Om strijd te vermijden richten we ons op details en wetenschappelijke uitkomsten van bepaalde methodieken. Maar wie praat er met de kinderen over hoe zij tegen de samenleving aankijken, over hun identiteit?’, vraagt hij zich af.

De Winter vindt dat we ons veel meer moeten buigen over de vraag welke rol het onderwijs speelt in de samenleving van nu en die van de toekomst. Burgerschapsvorming is daarin belangrijk, zo stelt hij, omdat het volgens hem moet gaan over de vraag hoe we de tweedeling in de samenleving kunnen tegengaan.

U kunt het magazine Alliantie Burgerschap downloaden.

Alliantie Burgerschap

De Alliantie Burgerschap is een samenwerkingsverband van onder andere VOS/ABB, de Inspectie van het Onderwijs en de Universiteit van Amsterdam. Het is een platform om kennis te delen over burgerschapsvorming in het onderwijs.

Informatie: Eline Bakker, 06-57582937, ebakker@vosabb.nl

‘Mensenrechten en fundamentele vrijheden in artikel 23’

‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen’, zegt PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher in de Volkskrant.

Asscher reageert in de krant op de ophef die is ontstaan rond het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Het onderwijs van deze school – vernoemd naar de eerste Nederlandse consul in het voormalige Ottomaanse Rijk – zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Onderwijsminister Arie Slob zegt dat hij de bekostiging van de school zal opschorten als die de inspectie blijft tegenwerken. De vier grote steden deden dinsdag een oproep om harder op te treden tegen extremistische invloeden in het onderwijs. Zij willen niet dat het Cornelius Haga Lyceum uitbreidt naar steden als Den Haag en Utrecht. Slob heeft in reactie hierop gezegd dat het vereiste aantal leerlingen waarschijnlijk niet wordt gehaald en dat aanvragen voor bekostiging daarom zullen worden afgekeurd.

Artikel 23

PvdA-leider Asscher zegt nu in de Volkskrant dat de werkwijze van de islamitische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam aantoont dat grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs moet worden aangepast.

‘Het is mooi dat scholen een eigen identiteit hebben, maar als we scholen willen tegenhouden die kinderen niet goed voorbereiden op deze maatschappij, dan zwaaien ze altijd met artikel 23. Dat is bizar’, aldus Asscher. Hij komt met een voorstel voor een nieuwe wettekst. ‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen.’

Lees meer…

Concept School!

VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) pleiten al jaren voor het concept School!. Dit concept voorziet in onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties zal zijn uitgestegen.

Het idee achter het concept School! is dat er geen openbare, christelijke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Alle scholen in de toekomst zullen op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht hebben voor diversiteit en levensbeschouwing.

Lees meer…