Medezeggenschap leerlingen: spel ‘Schoolgebouwd’

Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) kan het spel Schoolgebouwd worden besteld. Het is bedoeld om leerlingen in het voortgezet onderwijs te interesseren in medezeggenschap.

Het spel is een methode om leerlingen kennis te laten maken met medezeggenschap en ze te laten ervaren wat het betekent om mee te denken over zaken die spelen op school. Het kan ook worden ingezet in het kader van burgerschapsvorming.

Lees meer…

Yusuf Khalid nieuwe Koning van de Jeugd

De 14-jarige Yusuf Khalid van het openbare Vossius Gymnasium in Amsterdam is gekroond tot de nieuwe Koning van de Jeugd.

Hij gaf de beste speech tijdens de sprekerswedstrijd die zaterdag plaatsvond op het UNICEF Kinderrechten Debattoernooi in het openbare Stedelijk Gymnasium Arnhem.

Yusuf speechte over de 150.000 kinderen in Nederland die met zichzelf in de knoop zitten. ‘Dat zijn drie Johan Cruijff-ArenA’s vol; dat zijn er veel te veel,’ sprak Yusuf. ‘Kinderen hebben het recht om vrij te leven, om zich vrij te kunnen ontwikkelen. Maar als jij met mentale problemen kampt, is er vrijwel niets meer van deze vrijheid over.’ Het komende jaar wil de nieuwe koning het welzijn van jongeren bespreekbaar maken en kinderen aanmoedigen om hulp te zoeken. Yusuf zal ook op Kleine Prinsjesdag een eigen troonrede te houden.

De kroning was onderdeel van het debattoernooi over kinderrechten in Nederland, dat jaarlijks wordt georganiseerd door UNICEF en het Nederlands Debat Instituut. Vorig jaar werd Chris Heidstra van het openbare Willem de Zwijger College in Papendrecht Koningin van de Jeugd.

Goed burgerschap: waar hebben leraren behoefte aan?

De Respect Education Foundation organiseert een gratis bijeenkomst over onderwijs op het gebied van burgerschap. 

Deze bijeenkomst is interessant voor leraren in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Het zal gaan over de behoeften van leraren op het gebied van burgerschap, respect en sociale veiligheid.

De bijeenkomst is op donderdag 16 mei van 15.30 tot 17.30 uur bij de Respect Education Foundation in Amsterdam.

Deelname is gratis. U kunt zich online aanmelden.

Democratie als ‘way of living’

Democratie moet een way of living worden. Deze doelstelling hoort bij goed burgerschapsonderwijs, zegt Pieter Lossie van het Minkema College.

De leerling van deze openbare school in Woerden was te gast bij de regionale zender RTV Utrecht om te vertellen over burgerschapsonderwijs. Dit houdt volgens hem in dat leerlingen niet alleen worden opgeleid voor de arbeidsmarkt, maar ook om een positieve bijdrage te leveren aan de democratische samenleving.

Het is volgens Lossie van belang dat de school met goed burgerschapsonderwijs ‘een bepaalde mate van aanwakkering’ realiseert, omdat ‘in bijna iedereen wel een bepaalde democraat schuilt’. Juist in de huidige complexe samenleving is dat van groot belang, benadrukte hij.

Bekijk het interview met Pieter Lossie:


Minister woont les bij over seksuele diversiteit

Onderwijsminister Arie Slob heeft donderdagmorgen tijdens een bezoek aan het openbare Minkema College in Woerden een les bijgewoond over seksuele diversiteit. Transgenderleerling Sam Vermeulen vertelde over zijn transitie van meisje naar jongen.

Het werkbezoek van Slob stond in het teken van burgerschap en diversiteit. Hij sprak onder anderen met directeur-bestuurder Henk Heethuis en docent maatschappijleer Paul Simons. Het ging onder andere over de vraag of leraren in de klas hun mening mogen geven over actuele maatschappelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de politiek. Slob vind dat dat moet kunnen, mits er ruimte is voor meningen van anderen.

De les waarin de 17-jarige transgenderleerling Sam Vermeulen zijn verhaal vertelde, liet zien dat seksuele diversiteit in school absoluut geen taboe-onderwerp hoeft te zijn. Op de vraag of zo’n les ook in een christelijke school zou kunnen, antwoordde Slob dat hij toe wil naar open discussies over soms lastige onderwerpen op alle scholen.

‘In het openbaar onderwijs tref je vanouds de meeste pluriformiteit aan, maar ook het bijzonder onderwijs kan heel divers zijn’, aldus Slob.

Lees ook het bericht Minister prijst Minkema vanwege openheid over (trans)seksualiteit in de editie Groene Hart van het Algemeen Dagblad

Burgerschapsonderwijs

Het Minkema College heeft mede in het kader van het 100-jarige bestaan van de school een filmpje online gezet over burgerschapsonderwijs:

Micha de Winter wil ‘democratisch pedagogisch offensief’

‘Het is tijd voor een democratisch pedagogisch offensief’, benadrukt pedagoog en hoogleraar Micha de Winter in het magazine Alliantie Burgerschap

Hij stelt hij dat het in het onderwijs te veel over opbrengsten, methodes en evidence based handelen gaat en veel minder over wat we met het onderwijs nastreven. Dat komt volgens hem  waarschijnlijk doordat we het daar niet met elkaar over eens zijn. ‘Om strijd te vermijden richten we ons op details en wetenschappelijke uitkomsten van bepaalde methodieken. Maar wie praat er met de kinderen over hoe zij tegen de samenleving aankijken, over hun identiteit?’, vraagt hij zich af.

De Winter vindt dat we ons veel meer moeten buigen over de vraag welke rol het onderwijs speelt in de samenleving van nu en die van de toekomst. Burgerschapsvorming is daarin belangrijk, zo stelt hij, omdat het volgens hem moet gaan over de vraag hoe we de tweedeling in de samenleving kunnen tegengaan.

U kunt het magazine Alliantie Burgerschap downloaden.

Alliantie Burgerschap

De Alliantie Burgerschap is een samenwerkingsverband van onder andere VOS/ABB, de Inspectie van het Onderwijs en de Universiteit van Amsterdam. Het is een platform om kennis te delen over burgerschapsvorming in het onderwijs.

Informatie: Eline Bakker, 06-57582937, ebakker@vosabb.nl

‘Mensenrechten en fundamentele vrijheden in artikel 23’

‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen’, zegt PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher in de Volkskrant.

Asscher reageert in de krant op de ophef die is ontstaan rond het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Het onderwijs van deze school – vernoemd naar de eerste Nederlandse consul in het voormalige Ottomaanse Rijk – zou niet goed zijn voor de democratie en gericht zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

Onderwijsminister Arie Slob zegt dat hij de bekostiging van de school zal opschorten als die de inspectie blijft tegenwerken. De vier grote steden deden dinsdag een oproep om harder op te treden tegen extremistische invloeden in het onderwijs. Zij willen niet dat het Cornelius Haga Lyceum uitbreidt naar steden als Den Haag en Utrecht. Slob heeft in reactie hierop gezegd dat het vereiste aantal leerlingen waarschijnlijk niet wordt gehaald en dat aanvragen voor bekostiging daarom zullen worden afgekeurd.

Artikel 23

PvdA-leider Asscher zegt nu in de Volkskrant dat de werkwijze van de islamitische school voor voortgezet onderwijs in Amsterdam aantoont dat grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs moet worden aangepast.

‘Het is mooi dat scholen een eigen identiteit hebben, maar als we scholen willen tegenhouden die kinderen niet goed voorbereiden op deze maatschappij, dan zwaaien ze altijd met artikel 23. Dat is bizar’, aldus Asscher. Hij komt met een voorstel voor een nieuwe wettekst. ‘We willen in de Grondwet vastleggen dat er wetten moeten komen die scholen verplichten eerbied voor mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij te brengen.’

Lees meer…

Concept School!

VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) pleiten al jaren voor het concept School!. Dit concept voorziet in onderwijs dat boven artikel 23 en de denominaties zal zijn uitgestegen.

Het idee achter het concept School! is dat er geen openbare, christelijke, islamitische of wat voor scholen dan ook meer zijn, maar ‘scholen’ die voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Alle scholen in de toekomst zullen op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect aandacht hebben voor diversiteit en levensbeschouwing.

Lees meer…

‘Docenten moeten eigen opvattingen kunnen uiten’

Rector Benedict Hamans van het openbare Stedelijk Gymnasium Schiedam roept docenten op om authentiek te blijven. ‘Blijf dicht bij je zelf en je eigen opvattingen’, zo schrijft hij in een opiniestuk naar aanleiding van het artikel Links onderwijs serieus probleem van Telegraaf-verslaggever Wierd Duk.

Het artikel in de Telegraaf gaat over het Instagram-account Stop linkse indoctrinatie van de 18-jarige examenleerling Mats Nelisse van het Stedelijk Gymnasium Schiedam. Hij verzamelt op dit account meldingen uit het hele land van leerlingen die menen dat scholen zich schuldig maken aan linkse indoctrinatie.

Naming and shaming

Hamans benadrukt dat het Schiedamse gymnasium bekendstaat om zijn veilige leerklimaat ‘dat nodig is om argumenten te kunnen inbrengen waarop mogelijk anderen niet zitten te wachten, om overwegingen te kunnen delen die voortkomen uit andere drijfveren dan die in de groep dominant zijn, zowel van leerlingen als van docenten’.

Het instellen van het online meldpunt draagt volgens hem niet bij aan een veilig leerklimaat. ‘Het kan leiden tot ongewenste naming and shaming‘, aldus Hamans.

Kritisch en mondig

De Schiedamse rector roept docenten op om authentiek en dicht bij zichzelf en hun eigen opvattingen te blijven. ‘Het beste onderwijs is niet gebaat bij docenten, die uit angst voor welk meldpunt of welke schandpaal dan ook, als angsthaas hun eigen opvattingen en overtuigingen voor leerlingen verborgen houden.’

Het is volgens hem essentieel dat docenten ‘hun eigen standpunten – links of rechts – ter discussie durven stellen’, omdat dat leerlingen kritisch en mondig maakt. Hamans ziet dat als een van de belangrijkste opdrachten in het burgerschapsonderwijs.

Lees het opiniestuk van rector Benedict Hamans

Rotterdam zet in op kansengelijkheid

De gemeente Rotterdam trekt de komende jaren bijna een half miljard euro uit voor kansengelijkheid. ‘De ambitie is om alle Rotterdamse kinderen de beste onderwijskansen te geven. Daarom is gelijke kansen voor elk talent voor mij de kapstok van het Rotterdamse onderwijsbeleid’, zegt onderwijswethouder Said Kasmi (D66).

Rotterdam zet onder andere in op burgerschapsonderwijs, omdat dit bijdraagt aan de kennis over democratie, de vorming van waarden en normen en integratie. ‘Ingewikkelde thema’s moeten in elke klas kunnen worden besproken. Het gaat dan bijvoorbeeld over kennis van democratie, respect voor de mening van iemand anders of spanningen in de samenleving’, zo staat op de website van de gemeente.

Andere punten die de gemeente Rotterdam belangrijk vindt, zijn een betere overgang van de ene naar de andere schoolsoort, een sterk, gevarieerd en aantrekkelijk aanbod aan scholen in de buurt, de aanpak van het lerarentekort en het verkleinen van de kwaliteitsverschillen tussen scholen.

Lees meer…

Ministerraad stemt in met wetsvoorstel burgerschap

De Ministerraad is akkoord gegaan met het wetsvoorstel van Arie Slob voor burgerschapsonderwijs. Met dit wetsvoorstel wil de onderwijsminister duidelijk maken wat scholen moeten doen op het gebied van burgerschapsonderwijs.

Er staat onder andere in dat scholen leerlingen kennis en respect moeten bijbrengen over de basiswaarden van de democratische rechtsstaat. De school moet volgens Slob een oefenplaats zijn voor leerlingen om te werken aan vaardigheden die ze later nodig hebben in de samenleving.

Door de wet te wijzigen, krijgt de Inspectie van het Onderwijs de mogelijkheid om met scholen in gesprek te gaan over hun burgerschapsonderwijs. Nu is het nog zo dat een school hierop alleen kan worden aangesproken als er helemaal niets aan burgerschap wordt gedaan. Dat vindt de minister te mager, dus wil hij dat veranderen.

Raad van State > Tweede Kamer

Nu de Ministerraad met het wetsvoorstel akkoord is, gaat het ter advisering naar de Raad van State. Het streven van het kabinet is om het wetsvoorstel voor burgerschapsonderwijs in het voorjaar naar de Tweede Kamer te sturen.

Gratis Toolbox Mensenrechten op School

Scholen kunnen de Toolbox Mensenrechten op School bestellen. VOS/ABB heeft meegewerkt aan dit gratis lespakket van het College voor de Rechten van de Mens. Wilt u in uw school aan de slag met mensenrechten en kinderrechten? Marleen Lammers en Eline Bakker van VOS/ABB kunnen u hierbij ondersteunen!

Er is zo veel vraag naar de Toolbox Mensenrechten op School, dat inmiddels de tweede druk eraan komt. De toolbox bevat informatie over hoe mensenrechten en kinderrechten vorm kunnen krijgen in het schoolbeleid en de klas. Het gaat onder andere over burgerschap, pesten, radicalisering en inspraak van leerlingen.

Het materiaal voor het primair en voortgezet onderwijs is ontwikkeld door het College voor de Rechten van de Mens in samenwerking met onder andere VOS/ABB, Amnesty International en Unicef.

Ga naar www.mensenrechten.nl/opschool.

Aan de slag!

Wilt u in uw school aan de slag met mensenrechten en kinderrechten? Marleen Lammers en Eline Bakker van VOS/ABB kunnen u hierbij ondersteunen!

Marleen Lammers: 06-10946652, mlammers@vosabb.nl

Eline Bakker: 0348-405200, ebakker@vosabb.nl

Meer aandacht nodig voor democratisch burgerschap

Democratisch burgerschap moet meer aan bod komen in het onderwijs. Dat staat in het adviesrapport Lage drempels, hoge dijken van de staatscommissie parlementair stelsel onder voorzitterschap van Johan Remkes.

De staatscommissie verwijst in het rapport naar onderzoek waaruit blijkt dat veel jongeren, vooral vmbo’ers, maar weinig weten over de werking van de parlementaire democratie. Daarom dringt de staatscommissie aan op een vergroting van de democratische kennis en vaardigheden bij jongeren.

‘Dat kan onder meer via het onderwijs. De positie van de vakken geschiedenis en staatsinrichting en maatschappijleer in het voortgezet onderwijs moet daarom worden versterkt’, zo staat in het adviesrapport.

Burgerschapsonderwijs

Daarin staat ook dat jongeren te weinig burgerschapscompetenties hebben. De commissie signaleert hierbij een tweedeling tussen toekomstige hoger en lager opgeleiden.

Het is volgens de commissie zo dat er gat zit in het burgerschapsonderwijs tussen de basisschool en de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Leerlingen krijgen in de eerste jaren van het voortgezet onderwijs nauwelijks burgerschapsonderwijs en sommige leerlingen komen er dan zelfs helemaal niet mee in aanraking.

De commissie beschouwt het plan van het kabinet voor een nieuwe wet voor burgerschapsonderwijs daarom als een stap in de goede richting.

Lees meer…

Extra VOS/ABB-korting op Goedemorgen!

De website Goedemorgen! voor het voortgezet onderwijs biedt gereedschap voor een goed gesprek in de klas om actualiteiten te duiden en de complexe wereld te begrijpen. Als uw school bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u Goedemorgen! gebruiken voor slechts 150 euro!

De normale vaste prijs voor Goedemorgen! is 600 euro per school per schooljaar. Als VOS/ABB-lid betaalt u altijd al minder, namelijk 450 euro per schooljaar. Daar doet uitgeverij Creathlon nog een schep bovenop: als u nu een abonnement neemt, betaalt u als lid van VOS/ABB tot het einde van dit schooljaar slechts 150 euro (niet-leden betalen voor de rest van dit schooljaar 200 euro).

Let op: individuele docenten kunnen een abonnement afsluiten voor 10 euro voor de rest van het schooljaar (normale prijs 14,95 euro).

Meer weten? Lees het artikel Elke dag een goed gesprek met de klas uit magazine Naar School! van VOS/ABB. Uitgebreide informatie vindt u op de website van Goedemorgen!.

U kunt uw school online aanmelden voor een abonnement op Goedemorgen!.
Let op: vermeld dat uw school bij VOS/ABB is aangesloten!

De genoemde prijzen zijn inclusief btw.

Leraren gezocht voor panel burgerschapsonderwijs

De Respect Education Foundation is op zoek naar leraren die werk willen maken van goed burgerschapsonderwijs.

Leraren die burgerschapsonderwijs stevig op de kaart willen zetten, kunnen zich aanmelden voor het LerarenPanel van de Respect Education Foundation. Deze organisatie is een samenwerkingspartner van VOS/ABB.

Aanmelden kan via sjouke@respecteducation.me

Geen paasontbijt, wel Suikerfeest

‘Basisscholen bepalen zelf welke feesten, vieringen of herdenkingen op school plaatsvinden’. Dat zegt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen na een bericht over de openbare Theo Thijssenschool in Amsterdam, die dit schooljaar het paasontbijt overslaat en aandacht besteedt aan het islamitische Suikerfeest. Dit werd in oktober gemeld in deze nieuwsbrief van de school.

De Kamervragen waren van de VVD-Kamerleden Rudmer Heerema en Bente Becker. Zij wilden onder meer van de minister weten of ook hij vindt dat ‘Nederlandse tradities’ op scholen niet mogen plaatsmaken voor ‘tradities uit andere religies en culturen, zoals het Suikerfeest’.

Slob antwoordt daarop dat scholen zelf bepalen hoe ze leerlingen kennis laten maken met ‘geestelijke stromingen die in Nederland een belangrijke rol spelen’. Hij voegt eraan toe dat scholen zich moeten richten ‘op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie, op het leren over de pluriforme samenleving en op kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten’.

Het is volgens de minister aan de school om hier in overleg met de ouders en de leerkrachten een passende invulling aan te geven.

Aandacht voor verschillende stromingen

De school legt uit dat het paasontbijt dit jaar wordt overgeslagen, omdat het moeilijk te combineren is met de meivakantie en ‘lopende thema’s’. Tevens benadrukt de school ook aandacht te besteden aan het pesachfeest binnen het jodendom, het lichtjesfeest (Divali) binnen het hindoeïsme en aan het christelijke kerstfeest (met het kerstdiner). De school besteedt bovendien aandacht aan het humanisme.

Lees meer…

Alle leerlingen naar Tweede Kamer

Het kabinet komt vanaf volgend jaar met geld om alle leerlingen in het voortgezet onderwijs in staat te stellen de Tweede Kamer in Den Haag te bezoeken. In 2019 gaat het om 1,37 miljoen euro en dat bedrag loopt op tot 4,76 miljoen euro per jaar vanaf 2021.

De onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob en minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties schrijven in een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer dat het belangrijk is voor leerlingen ‘om zelf te kunnen zien, horen en ervaren hoe democratie werkt’.

De leerdoelen van de scholenbezoeken aan het parlement sluiten volgens de ministers aan bij de plannen van het kabinet om burgerschap in het funderend onderwijs te versterken ‘via een verduidelijking van de wettelijke burgerschapsopdracht en een prominentere plaats voor burgerschap in het curriculum’.

Het busvervoer naar Den Haag en terug naar school wordt betaald. De miljoenen komen niet uit het onderwijsbudget, maar uit de pot voor cultuur. De organisatie van de bezoeken aan de Tweede Kamer ligt in handen van ProDemos.

Lees meer…

Ad Verbrugge (BON): ‘Burgerschapsonderwijs eenzijdig’

Filosoof Ad Verbrugge van de Universiteit van Amsterdam, die voorzitter is van de vereniging Beter Onderwijs Nederland, vindt dat in het onderwijs te veel de nadruk ligt op wereldburgerschap. 

Het ‘kosmopolitisme’ in het burgerschapsonderwijs noemt Verbrugge eenzijdig. De filosoof vindt het logisch dat scholen aan kinderen leren dat ze op de wereld rekening met elkaar moeten houden, maar het ‘lokalisme’ wordt volgens hem steeds belangrijker.

Hij noemt als voorbeelden de brexit, de Amerikaanse president Trump en de ontwikkelingen in Oost-Europa. ‘De wereld wordt veel bilateraler, dáár moet je leerlingen op voorbereiden’, aldus Verbrugge in Trouw.

Lees meer…

Onderwijsraad adviseert over burgerschapsonderwijs

De Onderwijsraad adviseert om de wettelijke opdracht voor burgerschapsonderwijs te richten op democratie.

Onderwijsminister Arie Slob wil de doelstelling en uitgangspunten van het burgerschapsonderwijs verduidelijken. De Onderwijsraad steunt die intentie. Toch is de raad kritisch over het wetsvoorstel.

Zo vindt de raad dat het wetsvoorstel nog niet scherpt genoeg in beeld brengt wat de overheid van de scholen verwacht. Hierbij verwijst de Onderwijsraad naar de vrijheid van onderwijs volgens artikel 23 van de Grondwet.

Ook vindt de raad dat de minister het wetsvoorstel beter moet onderbouwen. Het is nu volgens de Onderwijsraad niet inzichtelijk welk probleem hij met het wetsvoorstel wil aanpakken.

Verder vindt de Onderwijsraad dat Slob op het gebied van burgerschapsvorming realistische verwachtingen van het onderwijs moeten hebben.

Lees meer…

Kinderconferentie in Limburgs Museum Venlo

In de School!Week 2019 van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) kunnen leerlingen van openbare scholen meedoen aan de Kinderconferentie. Deze afsluitende activiteit van de jaarlijkse campagneweek van het openbaar onderwijs is op vrijdag 22 maart 2019 in het Limburgs Museum in Venlo.

De Kinderconferentie is voor leerlingen uit de groepen 7 en 8 van de basisschool en de brugklas van het voortgezet onderwijs. De conferentie zal aansluiten op het thema van de School!Week 2019: Openbaar onderwijs heeft karakter.

Debat

De werkgroep van VOS/ABB en VOO die de School!Week 2019 voorbereidt, werkt aan een landelijke opening van de campagneweek. De opening zal naar verwachting plaatsvinden in Assen.

Er zijn plannen om daar samen met de stichting Plateau Assen voor openbaar primair onderwijs en het openbare Dr. Nassaucollege in de Drentse hoofdstad een debat met leerlingen te organiseren. Deze activiteit zal in het teken staan van democratisch burgerschap, dat nauw aansluit bij het karakter van het openbaar onderwijs.

Diploma

Op woensdag 20 maart 2019 zal een studiedag worden gehouden over het Diploma openbaar onderwijs. Met dit diploma en deze jaarlijkse bijeenkomst richten VOS/ABB en VOO zich op pabo-studenten die zich willen verdiepen in de kernwaarden van het openbaar onderwijs.

Deze bijeenkomst zal plaatsvinden bij Hogeschool Windesheim in Zwolle.

Meer informatie over de School!Week 2019 volgt in de loop van het najaar.

Miniconferentie over Vreedzame School

Openbare basisschool Digitalis in Almere is de duizendste ‘Vreedzame School’ in Nederland. Ter gelegenheid van deze mijlpaal is op 27 september in Utrecht een miniconferentie over het programma De Vreedzame School.

De Vreedzame School wil leerlingen laten opgroeien tot verantwoordelijke en actieve leden van onze democratische samenleving. Het programma beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin kinderen een stem krijgen en leren wat democratisch burgerschap is.

De miniconferentie op donderdag 27 september van 13.30 tot 17.30 uur in Theater Stefanus in Utrecht richt zich op de vraag welke uitdagingen er zijn voor de toekomst als het gaat om burgerschapsvorming.

Deelname is gratis. U kunt zich aanmelden via info@stichtingvreedzaam.nl.

Lees meer…

VOS/ABB heeft in 2013 met een artikel aandacht besteed aan De Vreedzame School. Lees het artikel, dat gaat over de openbare Joop Westerweelschool in Amsterdam.

‘Wat voor de klas gebeurt is geen staatstaak’

‘Wat voor de klas gebeurt is geen staatstaak, maar van de hele samenleving’. Dat heeft onderwijsminister Arie Slob gezegd in een toespraak bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar.

De toespraak van Slob stond in het teken van het begrip ‘coöperatie’, oftewel ‘een minisamenleving, op basis van wederkerigheid’. In zo’n samenleving past volgens de minister ‘de overheid gezonde bescheidenheid’. Hij verbond dit aan de vrijheid van onderwijs en zei dat wat voor de klas gebeurt ‘geen staatstaak (is), maar van de hele samenleving’.

Burgerschap

Daarmee wordt volgens Slob de kern van burgerschap geraakt, namelijk ‘dat de hele samenleving zich medeverantwoordelijk voelt voor de groei van onze kinderen’. Opvoeden is de primaire taak van ouders, zo benadrukte hij, ‘maar bij leren samenleven en omgaan met verschillen (…) ligt een taak voor ons allemaal’.

Scholen noemde hij in dit kader ‘belangrijk als veilige oefenplaats, waar kinderen leren om verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf en de ander’. Daar hoort volgens hem bij dat kinderen leren hoe ‘onze’ samenleving werkt. In dit verband noemde hij de Grondwet, het politieke systeem en de democratische rechtsstaat.

Lees de toespraak van Slob

 

Maatschappelijke Diensttijd: tweede subsidieronde

Tot dinsdag 9 oktober kan er subsidie worden aangevraagd voor een tweede serie projecten Maatschappelijke Diensttijd voor jongeren. In de eerste tranche zijn 38 projecten goedgekeurd, die in september van start gaan. Er is een miljoenensubsidie beschikbaar.

Welke projecten precies subsidie hebben gekregen, is niet bekendgemaakt. Wel meldt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat 13.000 jongeren na de zomervakantie aan de slag kunnen voor een maatschappelijke diensttijd.

Ze kunnen vrijwilligerswerk gaan doen bij goede doelen of voor mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Als voorbeelden worden genoemd: werken bij de reddingsbrigade of het organiseren van contacten tussen jongeren uit de stad en jonge boeren. De gedachte achter de diensttijd is dat die bijdraagt aan burgerschapsvorming.

Het aantal projecten wordt begin 2019 uitgebreid. Daar is 25 miljoen euro voor beschikbaar. Dat budget loopt de komende jaren nog op naar 100 miljoen.

Ton subsidie voor Arnhemse school

Het lijkt er op dat tot dusverre vooral maatschappelijke organisaties subsidie hebben gevraagd voor een project met maatschappelijke diensttijd. Een van de weinige scholen die een aanvraag heeft ingediend, is de gereformeerde scholengemeenschap Guido in Arnhem. Deze school krijgt een ton subsidie voor de organisatie van een maatschappelijke diensttijd. De leerlingen van Guido kunnen er op vrijwillige basis aan meedoen in het kader van beroeps- en loopbaanoriëntatie en burgerschapsvorming.

Over de procedure voor de tweede subsidieronde wordt op woensdag 5 september een informatiebijeenkomst gehouden. Heeft u daarna interesse voor deze subsidie, dan moet u uiterlijk 21 september een formulier indienen om u aan te melden.

Meer informatie over het de tweede subsidieronde Maatschappelijke Diensttijd

Goed burgerschapsonderwijs met aandacht voor diversiteit

Goed burgerschapsonderwijs vereist actieve aandacht voor diversiteit van levensbeschouwingen en culturen. Dat staat in een gezamenlijke bijdrage van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) aan de internetconsultatie over het wetsvoorstel voor beter burgerschapsonderwijs.

VOS/ABB en VOO vinden ook dat het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind expliciet moet worden benoemd. ‘Het is namelijk essentieel dat kinderen hun eigen rechten en plichten kennen en dat dit verdrag ook binnen het onderwijs wordt nageleefd’, zo staat in de gezamenlijke bijdrage aan de internetconsultatie.

Ook zou er in de scholen meer aandacht moeten zijn voor democratie als een way of living. Het gaat dus meer dan alleen om kennisnemen van democratische waarden. ‘De school zou een democratische samenleving moeten zijn, waar kinderen actief participeren en meebeslissen.’

Een ander punt uit de gezamenlijke bijdrage is dat burgerschap zowel op micro- als macroniveau van groot belang is. ‘Ontwikkelingen zoals globalisering en digitalisering zorgen er immers voor dat de wereld vandaag de dag voor iedereen heel dichtbij is.’ VOS/ABB en VOO zien in dit kader ‘treden’ van burgerschap van gezin, school en buurt naar de woonplaats, Nederland, Europa en de wereld.

Lees de gezamenlijke bijdrage

‘Leerlingen móeten democraat worden’

Goed burgerschapsonderwijs moet er niet alleen voor zorgen dat leerlingen weten wat democratie inhoudt, ze moeten ook daadwerkelijk democraat wórden. Dat stelt docent en oprichter van de Hogeschool voor Toegepaste Filosofie Martin Slagter op de opiniepagina van Trouw.

‘Het gaat bij burgerschapsonderwijs niet om een lesje maatschappijleer of staatsinrichting, maar om actief en betrokken nadenken over een rechtvaardige samenleving’, aldus Slagter.

Goed burgerschapsonderwijs betekent volgens hem dat ‘jongeren de waarden waarop onze democratie en rechtsstaat zijn gebaseerd, internaliseren’.  Daarmee bedoelt hij dat zij zich die waarden daadwerkelijk eigen moeten maken. ‘Ze moeten niet alleen weten wat democratie inhoudt, maar daadwerkelijk democraat wórden’.

Tegelijkertijd pleit hij ervoor om in het burgerschapsonderwijs de socratische gespreksmethode toe te passen, waarbij volgens hem foute antwoorden niet bestaan.

Lees meer…

Internetconsultatie wetsvoorstel burgerschapsonderwijs

Aan welke wettelijke eisen moet het burgerschapsonderwijs volgens u voldoen? Tot 3 juli kunt u deelnemen aan een internetconsultatie over het wetsvoorstel ter verduidelijking van de burgerschapsopdracht aan scholen.

Burgerschapsonderwijs moet volgens onderwijsminister Arie Slob in ieder geval gaan over ‘respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de mensenrechten’. Het moet leerlingen sociale en maatschappelijke competenties bijbrengen die hen ‘in staat stellen om deel uit te maken van en bij te dragen aan de samenleving’. Ook moet het personeel van de school volgens deze waarden handelen. VOS/ABB heeft al input geleverd aan dit wetsvoorstel.

Ga naar de internetconsultatie