Herziening curriculum: eigentijdse kerndoelen!

Het curriculum in het primair en voortgezet onderwijs moet anders. ‘De samenleving vraagt immers om eigentijdse kerndoelen en eindtermen’, zo staat in het adviesrapport Samen bouwen aan het primair en voortgezet onderwijs van morgen van de Coördinatiegroep Curriculum.nu.

Vanaf maart 2018 bogen 125 leraren, 18 schoolleiders en 84 ontwikkelscholen zich over de vraag hoe nieuwe kerndoelen eruit moeten herzien. Hun voorstellen vormen ‘een basis voor een solide kerncurriculum’. Dat bestaat uit de volgende deelgebieden, die elk een toelichting krijgen op de website curriculum.nu:

Bij de adviezen voor een curriculumherziening horen randvoorwaarden, waar de commissie ook over adviseert. Een van die adviezen luidt dat er voldoende geld, tijd, ruimte en professionaliseringsmogelijkheden moeten zijn om veranderingen door te voeren.

Lees meer…

Wilhelmus voorlopig niet verplicht

Voormalige CDA-leider Sybrand van Haersma Buma krijgt niet zijn zin: het Wilhelmus wordt (vooralsnog) op school niet verplicht.

In het regeerakkoord staat dat leerlingen het Wilhelmus moeten gaan leren. Dat is een plannetje van Buma. Het liefst ziet hij dat alle leerlingen het Nederlandse volkslied staand in school gaan zingen. Dat past volgens hem bij goed burgerschapsonderwijs. Maar zijn plannetje vindt in elk geval voorlopig geen doorgang. De werkgroep die zich binnen de curriculumherziening buigt over burgerschap, ziet er geen heil in.

‘Het zingen van het volkslied beperkt veel te veel het aanleren van allerlei andere belangrijke Nederlandse waarden. Dan wordt misschien op scholen gedacht: dan zingen we het Wilhelmus en dan zijn we klaar’, zo citeert de NOS Chantal Alkemade van die werkgroep.

CDA-Tweede Kamerlid Michel Rog vindt dat het plannetje van zijn partijgenoot Buma niet bij het vuil mag worden gezet. Hij benadrukt dat onderwijsminister Arie Slob zich aan het regeerakkoord moet houden. ‘Daarin staat duidelijk dat leerlingen in het belang van onze Nederlandse identiteit het Wilhelmus zullen leren’, aldus Rog tegen de NOS.

Lees meer…

Poster over Wet beroep leraar

Het ministerie van OCW heeft een poster over de Wet beroep leraar gepubliceerd. 

De poster roept leraren en leidinggevenden op afspraken met elkaar te maken over bijvoorbeeld het gebruik van laptops, de curriculumherziening en professionele ontwikkeling.

De Wet beroep leraar geeft leraren meer zeggenschap over hun beroepspraktijk en meer ruimte voor hun eigen ontwikkeling. De wet geldt voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.

Lees meer…

Feedback geven op conceptvoorstellen curriculum.nu

Tot en met 11 augustus kunt u feedback geven op de conceptvoorstellen van de verschillende ontwikkelteams van curriculum.nu.

Curriculum.nu kent negen verschillende ontwikkelteams van leraren en schoolleiders. Zij hebben op 7 mei conceptvoorstellen gepubliceerd over hoe het onderwijs beter kan aansluiten bij de toekomst. De conceptvoorstellen vormen de basis voor de herziening van de kerndoelen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs.

Geef feedback

Slob wil sober kerncurriculum voor aantrekkelijk onderwijs

‘Een sober en inzichtelijk kerncurriculum kan helpen de aantrekkelijkheid van het onderwijs te versterken’, zegt onderwijsminister Arie Slob in De Groene Amsterdammer.

Het weekblad sprak met Slob over de aanstaande curriculumherziening (curriculum.nu). Daarvoor hebben negen ontwikkelteams van leraren en schoolleiders onlangs conceptvoorstellen gepubliceerd. Die staan in het teken van het onderwijs van de toekomst. De conceptvoorstellen vormen de basis voor een herziening van de kerndoelen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs.

Lerarentekort

In het gesprek met de minister komt onder andere het lerarentekort aan bod. Slob spreekt in dit kader relativerende woorden: ‘Er zijn ook krimpregio’s waar juist een overaanbod is. Dat laatste geldt ook voor bepaalde vakken. Een tekort is overigens een steeds terugkerend verschijnsel. In een hoogconjunctuur, zoals nu, ontstaan er altijd tekorten in de publieke sector. Wel komt daar nu de vergrijzing bij, waardoor veel docenten met pensioen gaan.’

Hij voegt daaraan toe dat het kabinet extra geld heeft uitgetrokken ‘om te kunnen investeren in het verminderen van de werkdruk’. Ook noemt hij de verhoging van de lerarensalarissen in het primair onderwijs. ‘Er zijn inderdaad nog steeds wensen voor een salarisverhoging in het onderwijs, dan gaat het over de wens de salarissen in het primair en secundair onderwijs gelijk te trekken. Dat mag men vragen. Maar dit kabinet heeft daar geen geld voor beschikbaar gesteld’, aldus Slob.

Uit de loopgraven!

Hij zegt te hopen dat in het kader van de curriculumherziening ‘iedereen uit de loopgraven komt, juist vanwege het belang van de onderwijsdoelen’. Hier noemt hij het belangrijk dat er een ‘sober en inzichtelijk kerncurriculum’ komt, omdat daarmee volgens hem de ‘aantrekkelijkheid van het onderwijs’ kan worden versterkt.

Lees meer…

Wet doorstroomrecht vmbo-havo vertraagd

De wet die het doorstroomrecht van vmbo’ers naar de havo regelt, kan pas in werking treden als de ‘curriculumkloof’ is overbrugd. Dat vindt de VO-raad, meldt de Volkskrant.

De krant schrijft over de vertraagde inwerkingtreding van de Wet gelijke kans op doorstroom vmbo-havo. Deze wet zou met ingang van het schooljaar 2019-2020 van kracht moeten zijn, maar dat wordt niet gehaald. Daardoor blijft de huidige situatie van kracht, waarin scholen die havo aanbieden zelf kunnen bepalen of zij geslaagde vmbo’ers toelaten tot het vierde leerjaar van de havo.

Langere doorlooptijd, geen coulanceregeling

Het ministerie van OCW laat aan de Volkskrant weten dat het wetsvoorstel een langere doorlooptijd heeft dan verwacht. Binnenkort gaat het naar de Tweede Kamer komt. Daarna moet het nog naar de Eerste Kamer. Daar gaan nog maanden overheen.

Een coulanceregeling komt er niet, schrijft de krant. Wel onderstreept onderwijsminister Arie Slob een eerdere oproep van voormalig staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de scholen om geen onnodige eisen te stellen aan de doorstroom van vmbo’ers naar de havo.

Curriculumkloof overbruggen

De VO-raad was altijd kritisch over de nieuwe wet. De sectororganisatie zegt nu, zo meldt de Volkskrant, dat de streefdatum mede niet is gehaald, omdat onduidelijk is hoe bij een doorstroomrecht de vakken op vmbo en havo het beste op elkaar kunnen aansluiten. Zolang de ‘curriculumkloof’ niet is overbrugd, kan de wet volgens de VO-raad niet in werking treden.

Lees meer…

Slob laat rekenexamen varen als Kamer ertegen is

De Tweede Kamer heeft veel kritiek op het idee voor de invoering van het rekenexamen in het voortgezet onderwijs. Als dit plan onvoldoende steun krijgt in de Kamer, laat onderwijsminister Arie Slob het varen.

Het idee is dat scholen vanaf komend schooljaar 2019-2020 zelf een rekenexamen gaan afnemen, zo staat in een brief die de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob afgelopen november naar de Tweede Kamer stuurden. Leerlingen zouden er minimaal een vier voor moeten halen. Het resultaat zou op de cijferlijst moeten komen en gaan meetellen voor het behalen van het diploma. Zo kan volgens de minister recht worden gedaan aan het belang van rekenen in het curriculum.

Het plan kan niet op voldoende steun rekenen in de Tweede Kamer. Daar wordt gesproken over een ‘afrekentoets’, omdat het rekenexamen niet bedoeld zou zijn om de rekenvaardigheden van leerlingen te verbeteren. Kamerlid Paul van Meenen van regeringspartij D66 spreekt van de ‘Fyra van het onderwijs’, verwijzend naar de mislukte hogesnelheidstrein die al snel uit Nederland verdween. Ook regeringspartij CDA is tegen het plan van Van Engelshoven en Slob.

Het ziet ernaar uit dat met D66 en CDA een meerderheid in de Tweede Kamer het plan voor het rekenexamen zal afschieten. Slob heeft al in de Tweede Kamer laten weten dat hij zich daar bij neer zal leggen. Het ziet er dus naar uit dat het rekenexamen in het voortgezet onderwijs er niet komt.

Onderwijsraad bepleit curriculumcommissie

Er moet een onafhankelijke en permanente commissie komen voor het stroomlijnen van de curriculumontwikkeling. Dat vindt de Onderwijsraad.

De huidige curriculumherziening is volgens de Onderwijsraad ‘niet scherp en richtinggevend genoeg’ doordat verschillende processen door elkaar lopen. De raad adviseert daarom een helder onderscheid te maken tussen verschillende processen:

  1. Herijken van kerndoelen en eindtermen
  2. Curriculumontwikkeling
  3. Onderwijsontwikkeling

De permanente commissie die de Onderwijsraad voor zich ziet, zou curriculumontwikkelingen en hun samenhang moeten monitoren en de overheid van tijd tot tijd moeten adviseren over het herijken van kerndoelen en eindtermen.

Lees meer…

Input gevraagd voor advies curriculumherziening

Tot 1 november kunt u input leveren voor een advies van de Onderwijsraad over de curriculumherziening in het primair en voortgezet onderwijs.

De vraag die centraal staat in het komende advies van de Onderwijs is: ‘Hoe kan curriculumontwikkeling bijdragen aan onderwijskwaliteit?’

Het advies van de Onderwijsraad volgt op de gesprekken in het primair en voortgezet onderwijs binnen curriculum.nu.

Input leveren aan de Onderwijsraad kan via curriculum@onderwijsraad.nl.

Lees meer…

Doe met uw school mee aan ontwikkeling curriculum!

Scholen in het primair en voortgezet onderwijs die willen meewerken aan de ontwikkeling van het landelijke curriculum, kunnen zich daar nog tot 17 november voor aanmelden.

Elke ontwikkelschool kiest voor een van de leergebieden en wordt daarmee gekoppeld aan een ontwikkelteam. De school reflecteert vanuit de eigen praktijk op voorstellen en ontwikkelt uitwerkingen voor de eigen school.

Aanmelding voor deelname aan ontwikkelteams is niet meer mogelijk.

Lees meer…

Kamer steunt gedeeltelijk herziening curriculum

De Tweede Kamer steunt het idee om de vakken Nederlands, rekenen en wiskunde, Engels, burgerschap, digitale geletterdheid en techniek te herijken. Dat bleek donderdag tijdens een voortgezet algemeen overleg over de herziening van het curriculum van het primair en voortgezet onderwijs.

De Kamer staat achter een motie van D66, VVD en PvdA om de onderdelen Nederlands, rekenen en wiskunde, Engels, burgerschap, digitale geletterdheid en techniek te herijken. In de motie staat dat samen met het onderwijsveld een proces in gang moet worden gezet ‘dat leidt tot concrete bouwstenen voor kerndoelen, eindtermen en referentieniveaus waarover eind 2018 politieke besluitvorming kan plaatsvinden’.

Geen volledige herziening curriculum

In de motie staat ook dat voor de overige vakken uitsluitend op verzoek van het onderwijsveld en met de vakverenigingen kan worden verkend of kerndoelen, eindtermen en referentieniveaus aanpassing behoeven.

Onderwijs en kinderopvang moeten handen ineenslaan

Onderwijs en kinderopvang moeten zorgen voor één curriculum voor kinderen in de leeftijd van nul tot en met twaalf jaar. Dit staat in het adviesrapport Tijd om door te pakken in de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang.

In het rapport van de Taskforce Samenwerking Onderwijs en Kinderopvang staat ook dat het pedagogische partnerschap van ouders moet worden versterkt. In het schoolplan en het pedagogisch beleidsplan zou moeten worden vastgelegd hoe dat vorm krijgt en hoe de communicatie tussen school, kinderopvang en ouders wordt georganiseerd. Hierbij gaat het zowel om de ontwikkeling en het digitaal educatief dossier van het kind als om praktische dagelijkse kwesties.

Cultuurverschillen onderwijs en kinderopvang

Een ander advies is dat onderwijs en kinderopvang tijd moeten creëren om de grote cultuurverschillen tussen de twee branches te overbruggen. Dat begint met het formuleren van een gezamenlijke visie die de weg opent naar verbinding. De sociale partners zouden op cao-gebied tot meer afstemming met elkaar moeten komen.

Download het adviesrapport

 

4,5 miljoen euro voor vernieuwing curriculum

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW stelt tot mei volgend jaar 4,5 miljoen euro beschikbaar voor vernieuwing van het curriculum in het primair en voortgezet onderwijs.

Het geld is bedoeld om teams van leraren en schoolleiders vrij te stellen voor de uitwerking van een nieuw curriculum, zo staat in een brief aan de Tweede Kamer. Daarnaast zal Dekker geld beschikbaar stellen voor de werkorganisatie en de benodigde inzet van het nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling SLO.

De coördinatiegroep voor curriculumontwikkeling zal mede op basis van de ervaringen die in de komende periode worden opgedaan in beeld brengen wat er na het voorjaar van 2018 nodig is om tot een geactualiseerd curriculum te komen.

Download plan van aanpak curriculumontwikkeling

Download inphographic over curriculumontwikkeling

Leraren krijgen hoofdrol bij curriculumherziening

Bij de curriculumherziening in het primair en voortgezet onderwijs krijgen leraren de hoofdrol. Dat schrijft Sander Dekker van OCW in een brief aan de Tweede Kamer.

Leraren zijn volgens Dekker uiteindelijk degenen die elke dag het curriculum in de praktijk brengen. ‘Met hun ervaring vervullen zij een sleutelpositie in curriculumontwikkeling op schoolniveau. Met deze praktijkervaring voeden zij de uitwerking van het curriculum op landelijk niveau’, aldus de staatssecretaris.

Hij voegt hier aan toe dat leraren ‘tijd, ruimte en verantwoordelijkheid’ moeten krijgen om aan herziening van het curriculum te werken.

Lees meer…

Hoog tijd voor nieuw curriculum

Leerlingen en hun ouders vinden dat het hoog tijd is om het landelijk curriculum aan te pakken, ze willen meer verbinding tussen vakken en de keuzeruimte moet groter zijn dan nu het geval is. Dit concludeert de Regiegroep Onderwijs2032 in een advies dat aan staatssecretaris Sander Dekker van OCW is overhandigd.

Uit het advies blijkt verder dat leerlingen en ouders naast vakinhoudelijke kennisoverdracht meer aandacht willen voor vakoverstijgende vaardigheden, burgerschap en digitale geletterdheid.

De Regiegroep Onderwijs2032 ziet voldoende mogelijkheden om met alle betrokken partijen een volgende stap te zetten naar vernieuwde kerndoelen. De huidige kerndoelen zijn 10 jaar oud en sluiten niet altijd meer goed aan op eigentijdse lessen.

Volgens de regiegroep spelen lerarenteams een cruciale rol in het vernieuwingsproces.

Lees meer…

Manifest van leraren over inhoud onderwijs

Leraren willen meer vrijheid om zelf vorm en inhoud te kunnen geven aan het onderwijs. Dat zal leiden tot een vermindering van de werkdrukbeleving, zeggen zij in het manifest #leraar2032 dat vandaag is gepubliceerd.

Negentien leraren uit het primair, voortgezet en speciaal onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs hebben het manifest ondertekend en ingediend bij Paul Schnabel, voorzitter van Platform #Onderwijs2032, dat onderzoek doet naar de vorm en inhoud van het onderwijs in de toekomst. In hun manifest pleiten zij onder meer voor de oprichting van een Nationale Lerarenraad, waarin docenten samen het onderwijscurriculum ontwikkelen. Dat moet een afgewogen, samenhangend en doorgaand kerncurriculum worden, aangevuld met een dynamisch curriculummodel voor alle schoolsoorten. Over dat dynamische deel kunnen leraren in de praktijk zelf de regie nemen.

Naar het manifest #leraar2032 met de titel ‘In het curriculum toont zich de meester’.

 

Leraren en schoolleiders willen heldere onderwijsvisie

Leraren en schoolleiders vragen om heldere kaders en een gedeelde visie op het ‘waartoe’ van onderwijs en leren. Dit blijkt uit de Curriculumspiegel 2015 van SLO.

Uit dit rapport spreekt een grote behoefte aan meer en beter maatwerk, meer samenhang in leerlijnen en tussen vakken en betere aansluiting van toetsen op curriculumdoelen. Het rapport meldt ook dat investeringen in de professionele ontwikkeling van leraren en schoolleiders op curriculumgebied onmisbaar zijn voor kwaliteitsverbetering.

De Curriculumspiegel van SLO is een nieuw, tweejaarlijks rapport dat een inkijk biedt in de stand van zaken op curriculumgebied in Nederland.

Lees meer…

‘Brede discussie nodig over curriculum van de toekomst’

De komende jaren zou er in het onderwijs een brede discussie moeten worden gevoerd over het curriculum van de toekomst. Een ingrijpende koerswijziging is niet verstandig, maar doorgaan op de huidige weg is onmogelijk. Dat staat in het Leerplan voor het funderend onderwijs voor de toekomst, dat staatssecretaris Sander Dekker van OCW naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

‘Om in te kunnen spelen op veranderingen in de samenleving, is een grote mate van flexibiliteit in het onderwijsaanbod van belang. Tegelijkertijd is curriculumbeleid ook gebaat bij een zekere rust en continuïteit’, zo staat in het leerplan.

Een brede discussie is nodig, melden de opstellers van het plan, omdat er een gebrek is aan ‘overzicht en helderheid over de huidige sturing en ruimte met betrekking tot de inhoud van het funderend onderwijs’. De discussie moet echter wel voorzichtig worden gevoerd, omdat er in het onderwijs ‘veel zorgen zijn over overladenheid’. Tegelijkertijd worden ‘allerlei wensen tot actualisering en toekomstgereed maken van het onderwijsaanbod’ gesignaleerd.

Geadviseerd wordt om ‘bestaande en gewenste kaders te herordenen vanuit een heldere visie op de inhoud van het onderwijs’. In het leerplan wordt evenwel gewaarschuwd voor ‘rigoureuze vernieuwingspogingen’, omdat die dikwijls contra-productief zijn. ‘Vruchtbaarder is investeren in een breed gedragen visie en in continue verbetering van het curriculum.’

‘Onderwijs moet zich op eisen van 21e eeuw richten’

Professionele en betrokken schoolbestuurders, directeuren en leraren hebben de sleutel in handen tot een vernieuwing van het curriculum, zodat dit aansluit op de hoge eisen van de (toekomstige) samenleving. Dat benadrukt de Onderwijsraad in het advies Een eigentijds curriculum.

De 21e eeuw doet volgens de Onderwijsraad ‘een groot beroep op ict-geletterdheid, probleemoplossingsvaardigheden, kritisch denken, creativiteit, sociale competenties en vaardigheden om het eigen leren te kunnen sturen’. Het onderwijs moet hier met het curriculum op inspelen ‘zodat jongeren een stevige basis wordt geboden voor hun persoonlijk, maatschappelijk en beroepsmatig functioneren’.

De raad signaleert dat het Nederlandse onderwijsstelsel op dit moment niet voorziet in een systematische vernieuwing van het curriculum. ‘Hierdoor vinden noodzakelijke (vak)vernieuwingen vaak niet, te laat of te geïsoleerd plaats.’ Bovendien is er volgens de Onderwijsraad ‘onvoldoende samenhang in het curriculum, zowel tussen vakgebieden als tussen onderwijssectoren’.

De Onderwijsraad schrijft verder: ‘Het bij de tijd houden van het onderwijs is vooral een taak van leraren, school-, team- en afdelingsleiders, en besturen. Zij kunnen het curriculum aanpassen, verbeteren en afstemmen op de lokale situatie om goed in te spelen op maatschappelijke veranderingen. Hun betrokkenheid en professionaliteit vormen daartoe de sleutel.’

Lees verder…