Slob trekt teugels rond schoolexamens aan

Onderwijsminister Arie Slob komt met wettelijke maatregelen om de kwaliteit van de schoolexamens te verbeteren. Directe aanleiding daarvoor zijn de examendebacles bij VMBO Maastricht en het Calvijn College in Amsterdam.

Bij VMBO Maastricht keurde de Inspectie van het Onderwijs in 2018 alle examens af, nadat was gebleken dat geen enkele leerling voldeed aan de eisen om examen te mogen doen. Bij het Calvijn College ging het dit jaar op vergelijkbare wijze mis. Het bleek dat een deel van de schoolexamens niet was afgenomen.

Onderzoek wijst volgens de minister uit dat er ‘voor veel scholen op dit gebied nog het nodige te verbeteren valt’ en ook dat ‘de verschillen tussen scholen op het gebied van de examenorganisatie groot kunnen zijn’. Dat druist volgens hem in tegen het principe dat alle leerlingen gelijke kansen verdienen.

Deugdelijkheidseisen

‘Daarom heb ik besloten de verbeterpunten die in de afgelopen tijd naar voren zijn gekomen te verankeren in wet- en regelgeving. Daarmee worden het deugdelijkheidseisen waarop de inspectie kan toezien’, aldus Slob.

Slob schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat hij ernaar streeft dat het met ingang van schooljaar 2021-2022 verplicht is voor alle scholen voor voortgezet onderwijs om een examencommissie te hebben. Ook worden de minimumeisen voor het programma van toetsing en afsluiting en het examenreglement aangescherpt en aangevuld.

Een ander punt dat Slob noemt, is dat hij de eis rondom de mededeling van de schoolexamenresultaten door de school aan de leerlingen en ouders aanscherpt. ‘Dit heeft tot doel dat het moment van afronding van het gehele schoolexamen door scholen bewuster wordt vormgegeven’, zo staat in zijn brief.

Verantwoording in bestuursverslag

De minister verwacht van de schoolbesturen dat zij hun rol in toetsing en examinering zorgvuldig uitvoeren: ‘De primaire verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs ligt bij het schoolbestuur en daar ligt ook de eerste verantwoordelijkheid om te handelen wanneer de kwaliteit ondermaats is.’

Slob benadrukt dat de schoolbesturen zich hierover moeten gaan verantwoorden in de bestuursverslagen.

Lees meer…

Scholen moeten schoolexamens versterken

Middelbare scholen moeten hun schoolexamens versterken om de balans tussen schoolexamen (SE) en Centraal Examen (CE) te verbeteren. Ook moeten de ‘oneigenlijke onderdelen’ eruit, schrijft onderwijsminister Arie Slob aan de Tweede Kamer.

De examenpraktijk is uit balans, schrijft de minister, omdat scholen zich steeds meer zijn gaan richten op de CE’s. De SE’s bevatten relatief vaak elementen die al in het CE aan de orde komen, maar ook ‘met wisselende regelmaat’ oneigenlijke onderdelen, zoals een tussentijdse schriftelijke overhoring of een beoordeling van huiswerkattitude. De minister vindt daarom dat zowel de positie als de kwaliteit van het SE moet worden versterkt.

Scholen verantwoordelijk voor SE

De verantwoordelijkheid voor het SE ligt bij de scholen zelf en Slob heeft daarom recent alle schoolbesturen in het voortgezet onderwijs per brief opgeroepen om nu allereerst voldoende aandacht aan de afronding van het SE te besteden. Hij wijst daarbij op de checklists van de VO-raad en van het Platform Examensecretarissen (PLEXS).

Vorig jaar ging het bij de afronding van de SE’s mis op een vmbo-school in Maastricht. Daar bleek achteraf dat ruim 300 leerlingen niet aan het CE hadden mogen beginnen, omdat hun SE’s niet goed waren afgerond.

Examencommissie op school

De VO-raad pakt de handschoen op. De branche-organisatie heeft negen actielijnen gepresenteerd om de schoolexaminering te versterken. Onderdeel daarvan is dat elke school vanaf augustus 2020 een examencommissie heeft, terwijl de VO-raad elk jaar zorgt voor actuele checklists en evaluatie-instrumenten.

Minister Slob kondigt in zijn brief aan dat de Inspectie van het Onderwijs voortaan let op naleving van het Programma van Toetsing en Afsluiting en dat hij de vinger aan de pols houdt door middel van diverse onderzoeken.

Meer informatie in de Kamerbrief van minister Slob: Visie toetsing en examinering in het voortgezet onderwijs.

‘Leraren weten te weinig over toetsen en examens’

De Onderwijsraad adviseert de overheid en de scholen om toe te werken naar een betere toets- en examenpraktijk. Onderdeel hiervan zou kunnen zijn dat leraren hun deskundigheid op het gebied van toetsen en examens moeten vergroten.

De toetspraktijk is in verschillende opzichten uit balans en draagt daardoor volgens de Onderwijsraad onvoldoende bij aan de kwaliteit van het onderwijs.

Er zijn volgens de raad geen radicale veranderingen nodig, maar wel maatregelen om evenwicht aan te brengen. Zo krijgt de overheid het advies duidelijke kaders te bieden en ‘rolvast en standvastig’ te zijn. De Onderwijsraad adviseert verder om toets- en/of examencommissies ook voor het primair en voortgezet onderwijs te verplichten.

Tevens stelt de raad dat leraren meer toetsdeskundigheid moeten krijgen. ‘Daarom is meer aandacht voor toetsing wenselijk in de beroepsstandaarden (…)’, aldus de Onderwijsraad.

Lees meer…

‘Veel vmbo’s sjoemelen rond examinering’

Er wordt heel wat aangerommeld rond de examinering van vmbo’er, vermoedt René Kneyber. Hij is wiskundeleraar aan het Oosterlicht College in Nieuwegein, voorzitter van de Stichting Beroepseer en lid van de Onderwijsraad.

Kneyber spreekt zijn vermoeden uit in een column in Trouw, naar aanleiding van het examendebacle bij VMBO Maastricht en het ontslag van vier docenten van het Rijswijks Lyceum die examenkandidaten goede antwoorden lieten overschrijven.

Hij stelt in zijn column dat het vmbo-programma voor toetsing en afsluiting vooral bestaat uit ‘kansen bieden, kansen bieden en kansen bieden’. Sommige leraren gaan daar volgens hem heel ver in. ‘Er wordt, zo schat ik in, in het vmbo heel wat gemasseerd, geholpen, zo niet gesjoemeld met de beste intenties’, aldus Kneyber.

Volgens hem gebruiken veel vmbo-scholen voor het praktische herexamen het eerder afgenomen examen dat ze steeds opnieuw afnemen, ‘waarmee een hogere score natuurlijk gegarandeerd is’. Hij beweert dat het praktische examen voor vmbo’s hét wapen is tegen gezakte leerlingen. ‘Het biedt veel ruimte om te sjoemelen.’

‘Er wordt al met al, zo is mijn overtuiging, heel wat aangerommeld rond de examinering van vmbo’ers.’

Lees de column van René Kneyber

CvTE blij met pleidooi voor herijking examinering

Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) is positief over het pleidooi van de VO-raad voor een herijking van de examinering in het voortgezet onderwijs.

De VO-raad stelt dat de huidige examensystematiek de diepgang in het onderwijs beperkt en niet goed aansluit bij het vervolgonderwijs en de eisen die de maatschappij stelt. ‘Daardoor staat de waarde van het diploma onder druk’, aldus de sectororganisatie.

De VO-raad pleit onder andere voor meer examenmomenten per schooljaar. Ook zouden gezakte leerlingen behaalde vakken moeten kunnen behouden. De sectororganisatie pleit bovendien voor een accentverschuiving in de examinering van cognitieve aspecten naar socialisatie en persoonsvorming.

Lees meer bij de VO-raad…

Waardevolle bijdrage

Voorzitter Pieter Hendrikse van het CvTE zegt dat zijn organisatie de roep om vernieuwing en meer flexibiliteit hoort. ‘Het CvTE is volop bezig om nieuwe ontwikkelingen te beproeven: onder meer de centrale examens in de nieuwe profielvakken zijn daarvan een voorbeeld’, aldus Hendrikse.

Hij wijst erop dat ook de scholen zelf aan zet zijn. Zij kunnen in de schoolexamens meer eigen accenten leggen. Hendrikse: ‘Investeren in de schoolexamens maakt het voor scholen mogelijk zich te profileren en zo hun kwaliteiten te etaleren.’

De CvTE-voorzitter wijst erop dat de Onderwijsraad rond de zomer met een advies komt over toetsen en examens. Het pleidooi van de VO-raad sluit volgens hem daarop aan en is daarvoor een ‘waardevolle bijdrage’.

Lees meer bij het CvTE

Wat is uw visie op toetsing en examinering?

Wat dient de rol te zijn van toetsing en examinering en hoe kan daaraan het beste invulling worden gegeven? De Onderwijsraad wil graag weten hoe u hierover denkt.

Uw input is welkom voor een advies dat de Onderwijsraad op verzoek van de regering zal opstellen. Het gaat in dat advies onder andere over de frequentie en intensiteit van toetsing en examinering in het licht van gestelde leerdoelen.

Uw kunt tot 1 april input leveren.

Lees meer…

Vso-leerling heeft voordeel van examens op maat

De verschillende manieren waarop in het voortgezet speciaal onderwijs examens worden afgenomen zijn helemaal niet nadelig voor leerlingen in die sector. Dat schrijft staatssecretaris Sander Dekker van OCW in antwoord op vragen van Tweede Kamerlid Loes Ypma van de PvdA.

Ypma stelde in haar vragen aan de staatssecretaris dat de omstandigheden waaronder vso-leerlingen examens moeten afleggen in hun nadeel is, maar daar is Dekker het duidelijk niet mee eens.

De staatssecretaris is het wel met Ypma eens dat er verschillen zijn ten opzichte van het reguliere voortgezet onderwijs, maar hij stelt dat die verschillen juist in het voordeel zijn van vso-leerlingen. Volgens hem staat bij de examinering in het vso maatwerk centraal.

Lees meer…