Overeenkomst over fusieschool Zeeuws-Vlaanderen

De nieuwe school die per 1 augustus ontstaat uit de fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen, zal uitgaan van actieve pluriformiteit. Dit houdt in dat de school op basis van gelijkwaardigheid aandacht zal hebben voor diversiteit zoals die in de huidige samenleving bestaat. Bovendien zal geen enkele leerling of leerkracht kunnen worden geweigerd op grond van onder meer levensovertuiging, godsdienst of seksuele geaardheid.

Dit hebben VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen nadrukkelijk met elkaar afgesproken. Zij hebben daartoe een overeenkomst gesloten, waarin de actief pluriforme opdracht van de nieuwe school expliciet wordt benoemd. Zo ontstaat er een school die op basis van gelijkwaardigheid actief aandacht zal hebben voor diversiteit. Dit zal uiterlijk op 1 maart 2019 zijn opgenomen in het strategisch beleidsplan van de school.

De gemeenteraad heeft een toezichthoudende rol ten aanzien van de algemeen toegankelijk van de school. Daarom zal samen met de gemeente Terneuzen een toezichtkader worden ontwikkeld, waarin de algemene toegankelijkheid van de school centraal staat. In het toezichtkader zal ook het actief pluriforme onderwijs een duidelijke plaats krijgen.

VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen zijn blij dat de overeenkomst op een positieve en constructieve wijze tot stand is gekomen. De drie partijen benadrukken dat dit van groot belang is voor goed en toekomstbestendig voortgezet onderwijs voor álle kinderen in de regio Zeeuws-Vlaanderen.

Nu deze overeenkomst is gesloten, heeft VOS/ABB een kort geding over de totstandkoming van de fusieschool in Terneuzen ingetrokken.

Minister doet niets met ideeën Commissie Fusietoets

Minister Ingrid van Engelshoven van OCW voelt niets voor het voorstel van de Commissie Fusietoets Onderwijs om nog een meldpunt of een ondersteuningsfaciliteit voor medezeggenschapsraden in stand te houden.

De Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) houdt op te bestaan. De minister had gevraagd om met ideeën te komen om de kennis en ervaring van de commissie te borgen. De CFTO gaf aan dat er een meldpunt en een ondersteuningsfaciliteit voor medezeggenschapsraden zouden kunnen komen.

Van Engelshoven heeft in een brief aan CFTO-voorzitter Lenie Dwarshuis echter laten weten daar niets voor te voelen. Ze wil wel dat de CFTO een conferentie organiseert of een bundel presenteert om de kennis en ervaring van de commissie over te dragen.

De CFTO verdwijnt, omdat het kabinet heeft besloten de fusietoets in het basis- en voortgezet onderwijs af te schaffen.

‘Zonder fusie minder geld naar onderwijs’

Zonder fusie en nieuwbouw kunnen de basisscholen in de Overijsselse gemeente Olst-Wijhe miljoenen euro’s minder aan goed onderwijs besteden, meldt de Stentor.

In de regionale krant staat dat elf basisscholen in de gemeente Olst-Wijhe zonder fusie en nieuwbouw de komende vijftien jaar een tekort oplopen van ruim 5 miljoen euro op onderhoud, energie en schoonmaak. Het gaat om geld dat anders naar onderwijs gaat.

Als er wel wordt gefuseerd, gaat het aantal basisscholen terug van elf naar zes. Dat worden nieuwe scholen, waarvan de gemeente de bouw betaalt.

Stichting De Mare voor openbaar primair onderwijs en de stichting Mijnplein voor christelijk en algemeen bijzonder onderwijs hebben uitgerekend dat ze na de geplande scholenfusies voldoende geld van het Rijk krijgen voor onderhoud, energie en schoonmaak, zodat er meer geld kan naar het onderwijs in de klas.

Lees meer…

Stop ongrondwettelijke krimpaanpak Zeeuws-Vlaanderen!

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan waarom de voorgenomen fusie van het voortgezet onderwijs in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen indruist tegen artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Hij benadrukt dat er moet worden gekozen voor een andere vorm van samenwerking die wél aan de Grondwet voldoet. Die mogelijkheid is er: de samenwerkingsschool.

Het fusieplan in Zeeuws-Vlaanderen voorziet in de samenvoeging van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen tot een nieuwe christelijke school voor voortgezet onderwijs. In de statuten van de nieuwe organisatie staat niets vermeld dat nog verwijst naar het openbaar onderwijs.

Als de fusie volgens plan doorgaat, zou dus in heel Zeeuws-Vlaanderen geen openbaar voortgezet onderwijs meer zijn, terwijl in artikel 23 van de Grondwet heel duidelijk de eis van alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs staat vermeld.

In de brief aan de Tweede Kamer wordt ook gewezen op inconsequenties in beleid. Zo staat in het regeerakkoord dat het kabinet de vrijheid van onderwijs hoog acht en zelfs wil versterken, terwijl de krimpaanpak in Zeeuws-Vlaanderen diezelfde vrijheid van onderwijs opzijschuift.

Bovendien negeert Slob met zijn aanpak bewust de mogelijkheid van de samenwerkingsschool van openbaar en bijzonder onderwijs. Daarvoor is nota bene na vier decennia politieke discussie de Grondwet gewijzigd. Als in Terneuzen wordt gekozen voor de samenwerkingsschool, wordt wel aan de Grondwet voldaan.

Lees de brief aan de Tweede Kamer

Lerarentekort neemt overal toe, ook in krimpregio’s

Het primair onderwijs krijgt tussen nu en 2023 overal in Nederland te maken met een lerarentekort, ook in regio’s met demografische krimp en dalende leerlingenaantallen. Dat blijkt uit 18 regionale arbeidsmarktanalyses van het Arbeidsmarktplatform PO.

In 2018 komt het lerarentekort in het primair onderwijs uit op circa 1300 fte. Dit loopt naar verwachting op tot ruim 4600 fte in 2023. De grootste tekorten worden verwacht in Noord-Holland en Rotterdam-Rijnmond. Maar ook in regio’s met een afnemend aantal leerlingen neemt het lerarentekort toe, bijvoorbeeld in Limburg.

De arbeidsmarktanalyses maken per regio duidelijk wat de belangrijkste oorzaken zijn van het lerarentekort. ‘Daarmee kunnen scholen en pabo’s samen keuzes maken om tekorten aan te pakken’, zegt voorzitter Ton Groot Zwaaftink van het Arbeidsmarktplatform PO.

Ga naar de regionale arbeidsmarktanalyses

DUO brengt dekkend aanbod in kaart

De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) heeft op basis van open data het regionale aanbod van voortgezet onderwijs letterlijk in kaart gebracht.

Op deze website staat voor iedere onderwijssoort per RMC-regio (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie) onder andere aangegeven wat de gemiddelde afstand is naar de dichtstbijzijnde school.

Als bijvoorbeeld wordt gekeken naar het praktijkonderwijs, dan is Walcheren de regio waar leerlingen het verst moeten reizen. De gemiddelde afstand naar de dichtstbijzijnde praktijkschool bedraagt daar 20,3 kilometer. Atheneum-leerlingen moeten het verst reizen in de regio Noord-Groningen en Eemsmond. De gemiddelde afstand naar de dichtsbijzijnde vwo-school met atheneum  is daar 18,9 kilometer.

Er zijn ook kaartjes waarop per RMC-regio het percentage kleine profielen te zien is. Daarnaast heeft DUO in kaart gebracht hoe sterk de verwachte daling van het aantal leerlingen is per onderwijssector tot het jaar 2031.

Meer samenwerking nodig tegen krimp

In het voortgezet onderwijs moet net als eerder in het primair onderwijs nauw worden samengewerkt om de demografische krimp het hoofd te bieden. Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer. VOS/ABB is het met Slob eens, maar benadrukt dat samenwerking altijd binnen de kaders van de Grondwet moet plaatsvinden. Dat is iets waar de minister geen enkel oog voor heeft.

Hij wijst erop dat na de krimp die het primair onderwijs de afgelopen jaren al heeft doorgemaakt, nu het voortgezet onderwijs te maken krijgt met forse krimp. ‘De prognoses laten zien dat de leerlingaantallen gestaag zullen blijven teruglopen tot ten minste 2030. In het vo zullen er dan 113.500 leerlingen minder zijn dan in het huidige schooljaar (bijna 12 procent)’, zo staat in de brief van Slob.

Het baart de minister zorgen, zo schrijft hij, dat de helft van de schoolbesturen in het voortgezet onderwijs nog niet zegt samen te werken met een ander schoolbestuur en dat ook niet van plan is te gaan doen. ‘Daar is nog veel winst te behalen’, aldus Slob.

Als schoolbesturen tijdig gezamenlijk optreden, is het volgens hem mogelijk om leerlingendaling het hoofd te bieden zonder dat de kwaliteit of de continuïteit van het onderwijs in de regio in het geding komt.

Samenwerken binnen kaders van Grondwet

VOS/ABB is het eens met de minister dat meer samenwerking in het voortgezet onderwijs nodig is voor de continuïteit en de kwaliteit van het aanbod, maar het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat dit op de manier gaat zoals nu in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen. Daar wordt een scholen- en bestuursfusie voorbereid, waarbij geen enkel oog is voor de grondwettelijke eis dat overal openbaar onderwijs moet zijn.

Het plan in Zeeuws-Vlaanderen is om de enige openbare school voor voortgezet onderwijs, De Rede in Terneuzen, te laten fuseren met het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege tot een nieuwe christelijke school. In die christelijke fusieschool zal, als alles doorgaat, geen enkel aspect van openbaar onderwijs meer herkenbaar zijn.

Het is buitengewoon alarmerend dat de gemeenteraad van Terneuzen onlangs akkoord is gegaan met het fusieplan dat regelrecht tegen de Grondwet indruist. Het is nog alarmerender dat de ChristenUnie-minister de ongrondwettelijke gang van zaken wegwuift, alsof de Grondwet er in krimpregio’s niet toe doet.

Lees meer…

Onrust over reorganisatie voortgezet onderwijs Maastricht

Het verzet tegen de reorganisatie van het voortgezet onderwijs in Maastricht groeit, meldt dagblad De Limburger. Onlangs werd bekend dat ruim honderd docenten die werken bij Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) Maastricht per 1 augustus ergens anders moeten gaan lesgeven.

De regionale zender L1 meldde onlangs dat de overplaatsing van de leraren van zes scholen voor voortgezet onderwijs in de Limburgse hoofdstad te maken heeft met demografische krimp. ‘Daarnaast kiezen veel Maastrichtse scholieren voor scholen buiten Maastricht’, zo citeerde L1 directielid Jeffreye Vossen van LVO Maastricht.

Hij benadrukte dat het aantal leraren ieder jaar moet meebewegen met de leerlingenaantallen. ‘De afgelopen jaren is dat onvoldoende gebeurd, daarom hebben we die inhaalslag nu in één keer moeten maken.’ 1Limburg meldde verder dat de docenten volgens Vossen teleurgesteld hebben gereageerd, maar ook met ‘berusting’.

Reorganisatie uitstellen

Dagblad De Limburger meldt nu dat ouders van leerlingen van het Porta Mosana College in Maastricht willen dat LVO de reorganisatie uitstelt. Ze vinden dat de school onevenredig hard wordt getroffen. ‘Deze school krijgt nu van het bestuur een forse en fatale klap te verduren om de algehele financiële malaise in het Maastrichtse onderwijs te verhelpen’, zo staat op de website wijzijnporta.nl.

Ook op het Bonnefantencollege in Maastricht is volgens De Limburger onrust ontstaan over de reorganisatie. Op de Facebookpagina Het Bonnefanten College loopt leeg? staat een manifest. Acties tegen de reorganisatie worden niet uitgesloten.

Lees meer…

Kabinet schrapt fusietoets

Het kabinet heeft besloten de fusietoets voor het basis- en voortgezet onderwijs af te schaffen. Wel moet de betrokken medezeggenschapsraden met een fusie instemmen. Ook moet er een rapport worden opgesteld waarin de keuze voor de fusie wordt onderbouwd.

Schoolbesturen die samenwerking met elkaar zochten voor fusies, liepen vaak tegen de fusietoets op. Daardoor zijn in de afgelopen jaren fusies uitgesteld of werd er gekozen voor minder intensieve samenwerking. Het kabinet wil daarvan af.

Het afschaffen van de fusietoets zal er volgens het kabinet niet toe leiden dat er automatisch meer grote scholen komen. ‘Vaak gaat het om bestuurlijke fusies en blijven leerlingen gewoon in hetzelfde gebouw met dezelfde leraren les krijgen. In sommige situaties is het juist zo dat grote besturen het mogelijk maken om kleine scholen overeind te houden’, zo licht het kabinet het besluit toe.

Het zal enige tijd duren voordat de fusietoets uit de wet is verdwenen. Tot die tijd vindt enkel nog een procedurele toetsing plaats. De Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) wordt opgeheven.

VOS/ABB heeft jarenlang gepleit voor het afschaffen van de fusietoets, omdat die samenwerking in krimpregio’s ernstig in de weg stond. Het is een goede ontwikkeling dat het kabinet (eindelijk) heeft besloten om de fusietoets af te schaffen.

Lees meer…

Nieuwe arbeidsmarktanalyses voortgezet onderwijs

Het arbeidsmarkt- en opleidingsfonds Voion heeft nieuwe regionale arbeidsmarktanalyses voor het voortgezet onderwijs gepubliceerd.

De analyses geven inzicht in de cijfermatige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in het voortgezet onderwijs. Zo blijkt dat het aantal leerlingen de komende jaren in nagenoeg alle regio’s zal dalen. Zo wordt in Friesland tussen 2017 en 2021 een daling van ruim 7 procent verwacht. In de vier grote steden zal het aantal leerlingen nog wel toenemen.

Ondanks de krimp in de meeste regio’s worden er de komende jaren tekorten aan leraren verwacht. De verwachte tekorten verschillen per regio. In Zeeland bijvoorbeeld wordt in 2023 een tekort van 18 fte verwacht, terwijl het tekort in Amsterdam in hetzelfde jaar oploopt tot 51 fte. De tekorten concentreren zich in veel regio’s rond enkele specifieke vakken, zoals Duits, wiskunde en natuurkunde.

Lees meer…

Leraren in Maastricht vanwege krimp overgeplaatst

Ruim honderd docenten die werken bij Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) Maastricht moeten per 1 augustus ergens anders gaan lesgeven, meldt 1Limburg.

De regionale zender meldt dat de overplaatsing van de leraren van zes scholen voor voortgezet onderwijs in de Limburgse hoofdstad te maken heeft met demografische krimp. ‘Daarnaast kiezen veel Maastrichtse scholieren voor scholen buiten Maastricht’, zo citeert 1Limburg directielid Jeffreye Vossen van LVO Maastricht.

Hij benadrukt dat het aantal leraren ieder jaar moet meebewegen met de leerlingenaantallen. ‘De afgelopen jaren is dat onvoldoende gebeurd, daarom hebben we die inhaalslag nu in één keer moeten maken.’ 1Limburg meldt verder dat de docenten volgens Vossen teleurgesteld hebben gereageerd, maar ook met ‘berusting’.

Edudelta onder vlag openbaar onderwijs Middelharnis

De openbare Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee in Middelharnis (RGO) verzekert het voortbestaan van het voortgezet onderwijs van het Edudelta College in die plaats en het naastgelegen Sommelsdijk.

RGO meldt dat er afspraken zijn gemaakt met de Christelijke Scholengemeenschap Prins Maurits (CSG Prins Maurits) in Middelharnis, de gemeente Goeree-Overflakkee en Edudelta College om het onderwijsaanbod op de huidige locaties voort te zetten. De lessen zullen worden verzorgd door de eigen Edudelta-docenten. Bovendien gaat de nieuwbouw van de Beroepscampus in Middelharnis door zoals gepland.

De openbare scholengemeenschap meldt dat het van grote waarde is dat Edudelta onder de vlag van de RGO verder zal gaan. ‘De RGO zoekt al langer naar een natuurlijke samenwerkingspartner om het onderwijs in de volle breedte te kunnen verzorgen. Edudelta is dan een logische keus. Een vmbo-school met een mooie geschiedenis en een prachtige toekomst. Bovendien heeft Edudelta de afgelopen jaren laten zien dat zij kwaliteit kan bieden. We zijn er trots op dat de RGO op deze manier het voortbestaan van Edudelta kan garanderen’, zo staat op de website van RGO.

Krimp nekte Edudelta

Begin vorige maand meldde onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer dat Edudelta per 1 augustus 2018 zou stoppen met het aanbieden van onderwijs. De minister meldde toen dat de organisatie kampte ‘met sterk teruglopende deelnemersaantallen’ waardoor de financiële situatie onhoudbaar was geworden.

Een eerdere poging om tot een fusie te komen met de Lentiz Onderwijsgroep mislukte. Dat had onder andere te maken met hoge transitiekosten en het afkopen van een derivaat bij de Rabobank, waarvoor het ministerie van OCW niet wilde opdraaien. Slob koos daarom voor een alternatief scenario, waarin Edudelta failliet zou gaan en andere scholen de leerlingen zouden overnemen.

Eerder werd bekend dat de groene vmbo-opleiding van Edudelta in Goes is overgenomen door het openbare Goese Lyceum. De mbo-opleiding in die stad valt per 1 augustus 2018 onder Scalda. Voor de mbo-opleidingen van Edudelta in Middelharnis en Barendrecht wordt nog naar een oplossing gezocht.

Experiment zelfstandige dorpsschool niet uitgebreid

Het experiment met de zelfstandige openbare dorpsschool Jan Ligthart in het Groningse Westerbroek wordt niet uitgebreid, meldt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen over de sluiting van twee basisschooltjes in het Gelderse Lathum en Spijk.

De Tweede Kamerleden Michel Rog (CDA) en Kirsten van den Hul (PvdA) hadden de minister gevraagd om het experiment uit te breiden om de protestants-christelijke Ds. Jonkerschool in Lathum en de rooms-katholieke Willibrordusschool in Spijk te redden, maar daar gaat Slob niet in mee.

‘Dit experiment is gestart in augustus 2017 en loopt vijf jaar, dus tot 2022. In een brief van mijn voorganger is uw Kamer geïnformeerd dat gedurende deze vijf jaar het experiment niet wordt uitgebreid, omdat het van belang is om eerst de resultaten op de Jan Ligthartschool te monitoren’, aldus de minister.

Hij merkt in zijn brief op dat het experiment in Westerbroek niet bedoeld is om scholen open te houden, ‘maar om een onderwijsconcept te toetsen’. Over het besluitvormingsproces om de twee Gelderse dorpsschooltjes te sluiten, meldt Slob dat hij erop vertrouwt dat de betreffende schoolbesturen dat zorgvuldig hebben doorlopen.

Kleinescholentoeslag gaat omhoog

Met ingang van het schooljaar 2018-2019 wordt de kleinescholentoeslag met 10 miljoen euro verhoogd en vanaf het schooljaar 2019-2020 komt er structureel 20 miljoen euro per jaar meer beschikbaar. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Slob meldt dat het kabinet de kleine scholen wil ondersteunen ‘omdat ze een heel belangrijke rol spelen in de leefbaarheid van lokale gemeenschappen’.

Kleinescholentoeslag varieert

Vooral de kleinste scholen met maximaal 50 leerlingen krijgen meer geld. Zij krijgen er vanaf 2019-2020 een bedrag van 20.000 euro per jaar bij. Voor scholen met 51 tot en met 75 leerlingen gaat de toeslag vanaf datzelfde jaar met 15.000 euro per jaar omhoog. Scholen met 76 tot en met 100 leerlingen krijgen dan 10.000 euro per jaar extra.

De kleinescholentoeslag voor ‘grotere’ kleine scholen gaat met kleinere bedragen omhoog. Scholen met 101 tot en met 125 leerlingen krijgen 5000 euro per jaar meer en scholen met 126 tot en met 143 leerlingen kunnen dan rekenen op 500 euro per jaar extra.

De kleinescholentoeslag loopt mee in de lumpsumbekostiging. Het is dus aan de school om te bepalen hoe de toeslag wordt ingezet.

De verhoging van de kleinescholentoeslag was al aangekondigd in het regeerakkoord.

Lees meer…

Minister en Tweede Kamer negeren Grondwet

Het is treurig te constateren dat de landelijke politiek geen oog heeft voor de grondwettelijke eis dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

De kwestie speelt nu in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen, waar door een voorgenomen fusie in Terneuzen het openbaar voortgezet onderwijs mogelijk verdwijnt. Het plan is om Openbare Scholengemeenschap De Rede, de enige openbare vo-school in Zeeuws-Vlaanderen, te laten opgaan in het christelijke Zeldenrust-Steelant College.

Openbaar onderwijs móet

Dat is de omgekeerde wereld: de grondwettelijke alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs betekent immers, kort gezegd, dat openbaar onderwijs móet en dat bijzonder onderwijs daarnaast mág.

We hebben over de kwestie in Zeeuws-Vlaanderen aan de bel getrokken bij onderwijsminister Arie Slob. De ChristenUnie-minister geeft niet thuis. Hij stelt doodleuk dat van die grondwettelijke eis kan worden afgeweken. Daarvoor is voor hem de kous af. Het is buitengewoon triest dat een minister zo met onze Grondwet omgaat.

De Eerste en Tweede Kamer hebben de afgelopen decennia vaak gedebatteerd over de noodzaak van instandhouding van het openbaar en bijzonder onderwijs, zoals bij het wetsvoorstel van de samenwerkingsschool, waarvoor de Grondwet zelfs is gewijzigd. De minister gaat in zijn retoriek volledig voorbij aan wat de beide Kamers als (grond)wetgever hierover hebben gebezigd.

Natuurlijk hebben wij deze onverkwikkelijke kwestie ook aan de orde gesteld in de Tweede Kamer, maar ook daar lijkt men zich er weinig van aan te trekken. Dat is vreemd, omdat juist de Tweede Kamer hier oog voor zou moeten hebben. Het gaat hier echt om het principe dat we in Nederland leven naar de regels die we met elkaar hebben vastgelegd. De Grondwet kun je niet zomaar opzijschuiven.

Samenwerkingsschool

Terwijl de oplossing zo simpel is: maak van de twee scholen voor voortgezet onderwijs in Terneuzen een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt. We hebben sinds 1 januari de wettelijke mogelijkheid om het zo te regelen. Dan mogen we verwachten dat de nieuwe wet in kwesties zoals in Zeeuws-Vlaanderen ook wordt benut!

Overigens is het nog geen gelopen race in Zeeuws-Vlaanderen. Minister Slob meldt dat de medezeggenschapsraden van de betrokken scholen er inmiddels mee akkoord zijn gegaan om de openbare school te laten opgaan in de christelijke buurman, maar dat is nog geenszins het geval. Bovendien moet de algemene ledenvergadering van het Zeldenrust-Steelant College zich er nog over uitspreken.

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB

Na topjaar 2016-2017 krimpt voortgezet onderwijs

Na het topjaar 2016-2017 is het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in het huidige schooljaar met bijna 10.000 afgenomen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In 2016-2017 telde het voortgezet onderwijs 965.827 leerlingen. Dit schooljaar zijn het er 955.924. Alleen in de vier grote steden doet zich nog groei voor, vooral in Utrecht. In kleinere steden met meer dan 100.000 inwoners is het aantal leerlingen afgenomen. De krimp is het sterkst in gemeenten met minder dan 100.000 inwoners.

Lees meer…

De verschuiving van de krimp van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs is een al langer bekende ontwikkeling. Magazine Naar School! van VOS/ABB heeft er in het afgelopen zomernummer nog aandacht aan besteed.

Lees het artikel Krimp zet door in voortgezet onderwijs.

 

Leraren uit Limburg lenigen nood in Utrecht

Overtollige Limburgse leerkrachten komen mogelijk in Utrecht voor de klas, meldt het Algemeen Dagblad.

De krant schrijft over een initiatief van de Stichting Onderwijs Midden-Limburg (SOML) en het Platform Onderwijspact Regio Utrecht. Voorzitter Nico de Jong van dat platform vertelt dat voor de zomer wordt gekeken of Limburgse leraren kunnen worden gematcht.

In Utrecht is er een fors lerarentekort, terwijl in krimpregio Limburg juist een overschot aan leraren is. Het aantal leerlingen blijft daar dalen.

Lees meer…

 

Toolbox: Model gemiddelde schoolgrootte aangepast

Het ministerie van OCW heeft een rectificatie aangebracht in de lijst met stichtings- en opheffingsnormen per gemeente. Daarom is ook het Model gemiddelde schoolgrootte in onze online Toolbox (map Basisschool) aangepast.

Download het aangepaste Model gemiddelde schoolgrootte

Geboortecijfer daalt, dus minder leerlingen

Het uitstel van het moederschap is een van de oorzaken van het relatief lage aantal kinderen dat de laatste jaren wordt geboren, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het lage geboortecijfers heeft uiteraard gevolgen voor het onderwijs, omdat er straks minder leerlingen zullen zijn.

In 2017 werden in Nederland 169.000 baby’s geboren. Dat waren er 3000 minder dan in 2016 en ruim 1000 minder dan in 2015. Op basis van deze voorlopige cijfers meldt het CBS dat het aantal geboorten lager is dan bij het vorige dieptepunt in 1983, toen 170.000 baby’s werden geboren.

Ook het gemiddeld kindertal is verder gedaald en komt uit op 1,61 kinderen per vrouw. In 2000 was dat nog 1,72 kinderen en in 2010 1,80 kinderen.

Lees meer…

AD-bericht over daling aantal vmbo’ers geen nieuws

Het bericht in het Algemeen Dagblad over het afnemende aantal vmbo’ers is niet verrassend: in 2016 meldde Onderwijs in Cijfers al dat het aantal vmbo’ers in de loop der jaren fors zal afnemen.

De krant meldt op basis van een eigen analyse dat dit schooljaar ruim 2000 leerlingen minder in de derde klas van het vmbo terecht zijn gekomen dan het jaar ervoor. Het totale aantal scholieren dat in de derde klas zit, steeg iets. Die extra kinderen zitten vooral in havo- en vwo-klassen.

Dit past precies in de trend die Onderwijs in Cijfers in 2016 al meldde en waarover VOS/ABB destijds berichtte.

Lees meer…

 

 

Openbaar onderwijs moet, ook in Zeeuws-Vlaanderen

Het plan dat voor Zeeuws-Vlaanderen is gepresenteerd om daar voldoende voortgezet onderwijs te behouden, is ongrondwettelijk, benadrukt directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB in Trouw.

Teegelbeckers herhaalt in de krant wat hij eerder in een nieuwsbericht op deze website benadrukte, namelijk dat er in grondwettelijke zin niets van het plan van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen klopt om de openbare en de christelijke school voor voortgezet onderwijs in Terneuzen samen te voegen tot een christelijke school. Ook het plan om deze krimpregio bestuurlijk onder de vlag van het algemeen bijzonder onderwijs te brengen, druist in tegen de Grondwet.

‘De overheid heeft de plicht om te zorgen voor openbare scholen in de regio. Dat staat in artikel 23 van onze Grondwet. Ik constateer een blinde vlek voor het belang van het openbaar onderwijs’, aldus Teegelbeckers in Trouw. Een simpele oplossing is om te kiezen voor een samenwerkingsschool van zowel openbaar als bijzonder onderwijs, zoals dat ook elders in het land gebeurt.

Grondwet geldt ook in Zeeuws-Vlaanderen

De Terneuzense PvdA-wethouder Cees Liefting houdt echter vast aan de oplossing die de taskforce voorstaat, hoewel die oplossing dus niet te rijmen valt met de Grondwet. ‘Na veel onderhandelen, is dit eruit gekomen’, aldus Liefting.

Oud-voorzitter Kete Kervezee van de PO-Raad, die de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen leidde, ziet de botsing met de Grondwet evenmin als een probleem. Zij verkeert in de veronderstelling dat het plan aan artikel 23 voldoet als de christelijke fusieschool een identiteitscommissie krijgt en geen enkele leerling weigert.

Lees het artikel in Trouw.

Lees ook de column van Hans Teegelbeckers in het decembernummer van ons magazine Naar School!.

Zeeuws-Vlaanderen krijgt niet de ‘eilandenstatus’

Het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen hoeft niet te rekenen op extra geld. Onderwijsminister Arie Slob laat in antwoord op Kamervragen weten dat het gebied niet de ‘eilandenstatus’ krijgt, zoals die geldt voor de Waddeneilanden. Ook stelt hij dat er geen onderwijsgeld naar Zeeuws-Vlaamse startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar zal gaan.

Slob wijst erop dat de Beleidsregel uitzonderingsscholen VO 2013 extra bekostiging toekent aan scholen onder de opheffingsnorm die op eilanden staan. ‘De school moet daarvoor omringd zijn door water en niet verbonden door een brug of tunnel’, aldus de minister.

Het doel van de beleidsregel is volgens Slob om scholen die vanwege zeer specifieke omstandigheden onder de opheffingsnorm zitten, niet op te heffen en te kunnen blijven bekostigen. Hij erkent dat de vier scholen voor voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen te kampen met teruglopende leerlingenaantallen, maar hij wijst er ook op dat ze allemaal ruim boven de opheffingsnorm zitten.

Openbaar onderwijs móet

De antwoorden van Slob volgen op vragen van SP-Tweede Kamerlid Peter Kwint en zijn collega’s Lisa Westerveld van GroenLinks en Kirsten van den Hul van de PvdA over het adviesrapport Gewoon goed onderwijs!. Daarin staat dat het voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen vanwege bevolkingskrimp terug moet van vier verschillende schoolbesturen naar één bestuur voor bijzonder onderwijs en van vier scholen naar drie scholen.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB wijst erop dat het advies indruist tegen de Grondwet. Als het advies werkelijkheid wordt, verdwijnt namelijk het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen en dan is er geen sprake meer van het duale bestel, zoals dat is vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet. Dit artikel bepaalt expliciet dat overal in Nederland openbaar onderwijs moet zijn.

Minister Slob heeft aan VOS/ABB laten weten dat hij met een reactie zal komen op de constatering dat het advies van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen tegen Grondwet indruist. De vragen van Kwint, Westerveld en Van den Hul gingen hier niet over.

Startgroepen en kinderopvang

De vragen gingen wel over structurele financiering van startgroepen voor kinderen van twee tot vier jaar. Daarmee zou kunnen worden voorkomen dat Nederlandse ouders in Zeeuws-Vlaanderen kiezen voor scholen in België, waar kinderen al vanaf 2,5 jaar welkom zijn en die bovendien spotgoedkope kinderopvang aanbieden.

De minister merkt over de financiering van dergelijke startgroepen op dat onderwijsgeld daar niet voor bedoeld is. ‘Kinderopvang en startgroepen vallen onder de verantwoordelijkheid van de minister van SZW’, aldus Slob, die daaraan toevoegt dat hij deze kwestie onder de aandacht zal brengen van zijn collega Wouter Koolmees.

Tientallen nieuwe schoolgebouwen in Amsterdam

Uit het bijgestelde integraal huisvestingsplan van de gemeente Amsterdam blijkt dat daar de komende jaren tientallen nieuwe schoolgebouwen worden gebouwd. Er zullen echter vanwege krimp ook scholen moeten sluiten.

Er komen 40 tot 50 nieuwe basisschoolgebouwen en 8 tot 10 nieuwe gebouwen voor scholen voor voortgezet onderwijs. De nieuwe scholen komen vooral in delen van Amsterdam waar de bouw van in totaal circa 50.000 nieuwe woningen is gepland.

Er zijn ook delen van Amsterdam waar scholen moeten sluiten. Dat is het geval in delen van de stad waar het aantal kinderen afneemt, zoals in en om het centrum en delen van Amsterdam-Zuidoost.

Naar verwachting neemt het totale aantal kinderen in Amsterdam de komende jaren nog af, maar stijgt dat aantal weer vanaf 2023. In 2032 wonen er naar schatting 68.000 kinderen in Amsterdam.

Lees meer…

Burgemeester Texel wil meer individueel onderwijs

Burgemeester Michiel Uitdehaag van Texel denkt dat meer kleinschalig en individueel voortgezet onderwijs een oplossing kan zijn voor scholen in krimpgebieden. Dat heeft hij gezegd in de Ochtend van 4 op Radio 4.

Hij signaleert het gevaar dat meer leerlingen ver moeten gaan reizen naar een school voor voortgezet onderwijs als in plattelandsgebieden met demografische krimp de onderwijsvoorzieningen niet meer kunnen worden gehandhaafd.

Het probleem is volgens hem op te lossen door een andere manier van lesgeven. ‘Veel meer individueel dan groepsgewijs om de school betaalbaar te houden’, aldus Uitdehaag. Hij beseft dat het wel eerst geld kost om dit goed te organiseren.

Trek de portemonnee voor Zeeuws-Vlaanderen!

De nieuwe regering moet de portemonnee trekken voor het breed gedragen plan van de Taskforce Zeeuws-Vlaanderen, zeggen VOS/ABB en de protestants-christelijke en rooms-katholieke profielorganisatie Verus tegen minister Arie Slob voor primair en voortgezet onderwijs. 

De Zeeuws-Vlaamse middelbare scholen stemmen in met de aanbeveling van de taskforce om van vier naar één schoolbestuur en van vier scholen naar drie scholen voor voortgezet onderwijs te gaan. Zij nemen daarmee samen de verantwoordelijkheid voor toekomstbestendig voortgezet onderwijs.

Openbaar onderwijs Zeeuws-Vlaanderen behouden

De aanbeveling tot fusie, zoals die in het rapport van de taskforce staat, botst echter met de grondwettelijke eis dat overal in Nederland, dus ook in Zeeuws-Vlaanderen, openbaar onderwijs moet zijn. In het rapport staat dat er één stichting voor algemeen bijzonder onderwijs moet komen. Daarmee zou het openbaar voortgezet onderwijs in Zeeuws-Vlaanderen verdwijnen.

VOS/ABB benadrukt dat een fusie tot één samenwerkingsbestuur van samenwerkingsscholen meer voor de hand ligt. Daarmee zou zowel het openbaar als bijzonder onderwijs voor Zeeuws-Vlaanderen behouden blijven. Op deze manier zou dus wel aan grondwetsartikel 23 voldaan worden en blijft het duale bestel bestaan.

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB heeft dit toegelicht op Omroep Zeeland.

Grote leerlingendaling

Scholen in Zeeuws-Vlaanderen hebben het al jaren zwaar, omdat het aantal leerlingen sterk afneemt. Veel kinderen gaan al op jonge leeftijd naar scholen in België. Het wordt steeds lastiger om met minder kinderen voldoende onderwijs te behouden.

Als er scholen voor voortgezet onderwijs dicht moeten, dreigt de situatie dat leerlingen van 12 tot 18 jaar over grote afstanden (tot 30 kilometer) moeten gaan reizen. Dat is extra bezwaarlijk, omdat Zeeuws-Vlaanderen relatief weinig openbaar vervoer heeft.

Net als op de Wadden

VOS/ABB en Verus roepen minister Slob op het onderwijs voor deze kinderen en de scholen in Zeeuws-Vlaanderen te redden door structureel toereikende financiële middelen vrij te maken. Zoals scholen op Waddeneilanden een aparte status hebben vanwege slechte bereikbaarheid van scholen en de lage leerlingdichtheid, zou ook Zeeuws-Vlaanderen apart behandeld moeten worden.

Steun startgroepen duurzaam

Veel ouders en kinderen uit Zeeuws-Vlaanderen kiezen voor België omdat het dichtbij is en omdat kinderopvang vanaf twee-en-een-half jaar daar vrijwel gratis is. Als ouders voor hun kinderen niet voor het Zeeuws-Vlaamse basisonderwijs kiezen, heeft dit ook negatief effect op het voortgezet onderwijs in het gebied.

Om deze ontwikkeling tegen te gaan is met succes geëxperimenteerd met startgroepen in Zeeuws-Vlaanderen. Kinderen zijn al jong welkom, tegen gereduceerd tarief. Het is daarom goed dat de Taskforce adviseert structureel extra middelen vrij te maken voor startgroepen. Den Haag zou dit advies moeten overnemen.

Lees het rapport