Minder leerlingen, toch blijft lerarentekort groeien

Ondanks de krimp in veel regio’s, blijft in het voortgezet onderwijs het lerarentekort de komende jaren toenemen. Dat verwacht Voion op grond van regionale arbeidsmarktanalyses.

Op de website van Voion staan 18 actuele regionale arbeidsmarktanalyses. Deze geven inzicht in de ontwikkelingen van de vraag naar en aanbod van leraren en het aantal onvervulde vacatures.

Zo daalt het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in Drenthe-Overijssel tot 2024 met naar verwachting 7,7 procent. In de vier grote steden blijft het nog wel toenemen.

Ondanks de krimp in veel regio’s, worden overal tekorten aan leraren verwacht. Dat verschilt wel per regio. Zo wordt in Zeeland in 2024 een tekort van 23 fte verwacht, terwijl dat in Zuid-Holland in datzelfde jaar oploopt tot 162 fte.

De tekorten concentreren zich in veel regio’s rond enkele specifieke vakken, zoals Duits, wiskunde en natuurkunde.

Bekijk de regionale arbeidsmarktanalyses

Tientallen miljoenen voor scholen met krimp

Voor het voortgezet onderwijs is de komende vijf jaar maximaal 48 miljoen euro per jaar beschikbaar voor regionale samenwerking op het gebied van krimp. Dat schrijft onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

Slob: ‘Door deze investering helpen we scholen om toekomstbestendig te worden. Hoe dat kan, verschilt per regio. In sommige regio’s kan dat door betere samenwerking, maar in andere regio’s zullen scholen moeten fuseren of kunnen er vestigingen verdwijnen. En soms moet een vestiging juist openblijven, omdat anders leerlingen te ver moeten fietsen.’

In 2020 wordt 10 miljoen euro vrijgemaakt en het jaar daarna 15 miljoen euro. Het kan oplopen tot 48 miljoen euro per jaar.

Scholen kunnen een aanvraag indienen. Voorwaarde is dat ze bij de aanpak van de gevolgen van krimp samenwerken met hun gemeente(n), basisscholen en het vervolgonderwijs in hun regio.

Lees meer…

Voortgezet onderwijs vaak meer dan 12 kilometer fietsen

Achterhoek VO heeft een boekje samengesteld dat de gevolgen van de krimp van het aantal leerlingen letterlijk in kaart brengt. Ook kunt u op verschillende kaartjes van Nederland zien hoeveel aanbod er is van bepaalde vormen van voortgezet onderwijs.

Op de kaartjes van Nederland staan groene, oranje en rode gebieden. Als een leerling in een groen gebied woont, is er binnen 12 kilometer fietsafstand keuze uit twee of meer scholen. In oranje gebieden is binnen 12 kilometer één school en in rode gebieden ontbreekt er binnen die afstand een bepaalde vorm van voortgezet onderwijs.

De grens van 12 kilometer is de norm van de commissie Dijkgraaf. Deze commissie onder leiding van professor Elbert Dijkgraaf van de Erasmus Universiteit Rotterdam adviseerde het ministerie van OCW over de manier waarop kan worden omgegaan met de gevolgen van demografische krimp.

De commissie gaf in maart jongstleden aan dat voortgezet onderwijs op meer dan 12 kilometer fietsafstand niet wenselijk is. Op de kaartjes is te zien dat grote delen van het land, vooral het Noorden en Zeeland, niet aan de 12 kilometer-norm voldoen.

Er zijn twee versies van het boekje:  een digitale versie om op een device te lezen en een printversie.

Handreiking krimp voortgezet onderwijs

De VO-raad en het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) hebben een handreiking over krimp gepubliceerd.

De handreiking is bedoeld voor schoolbestuurders en -leiders en leerlingen. Ze krijgen tips aangereikt over hoe ze met de gevolgen van demografische krimp kunnen omgaan. Het gaat daarbij om vragen als ‘Wat zijn mogelijke maatregelen om de gevolgen van leerlingendaling tegen te gaan?’ en ‘Welke vormen van samenwerking zijn er?’.

Lees meer…

Superschool in Franeker overweegt leerlingenstop

Het gaat zo goed met de vestiging van RSG Simon Vestdijk in Franeker, dat deze openbare school overweegt een leerlingenstop in te stellen.

De Franeker Courant meldt dat het aantal aanmeldingen voor de eerste klas voor volgend schooljaar met 25 procent stijgt. Ook zijn er meer aanmeldingen voor het derde leerjaar. De sterke groei contrasteert met de forse krimp van het aantal leerlingen in de gemeente Waadhoeke, waar Franeker deel van van uitmaakt.

Volgens de krant wordt de leerlingenstop overwogen om het kleinschalige karakter van de school te behouden. Bovendien is het gebouw niet berekend op de huidige groei. De school heeft nu ongeveer 200 leerlingen.

Vriendenteam

In de Franeker Courant komt directeur Sydo de Jong aan het woord. Hij zegt dat de school in trek is vanwege de goede sfeer. De mensen die er werken vormen volgens hem ‘een vriendenteam met hart voor de leerlingen en elkaar’.

Ook wijst hij in de krant op het sportieve karakter van de school, de goede resultaten en de stabiele organisatie van RSG Simon Vestdijk. In 2018 riep weekblad Elsevier de vestiging van RSG Simon Vestdijk in Franeker uit tot ‘superschool’.

In krimpregio’s gaan onherroepelijk scholen dicht

In krimpregio’s zullen de komende jaren onherroepelijk scholen voor voortgezet onderwijs hun deuren moeten sluiten. Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob in reactie op Kamervragen van D66.

De vragen volgden op het nieuwsbericht VO-raad: middelbare scholen verdwijnen in krimpregio’s van de NOS. In dat artikel waarschuwt de VO-raad dat in Oost-Nederland, Groningen, Friesland, Limburg en Zeeland scholen zullen verdwijnen.

De minister antwoordt dat ook hij zich zorgen maakt over deze krimpregio’s. ‘Leerlingendaling gaat onherroepelijk leiden tot sluiten en fuseren van scholen: als er minder leerlingen zijn, is het logisch dat er ook minder scholen nodig zijn’, aldus Slob. Het is volgens hem de taak van de schoolbesturen ‘om te voorkomen dat leerlingendaling leidt tot een onacceptabele verschraling van het onderwijsaanbod’.

Lees meer… 

‘Laatsteschooltoeslag’ nodig in krimpgebieden

De VO-raad wil een ‘laatsteschooltoeslag’ voor middelbare scholen die de enige en de laatste zijn in een krimpregio. Daarnaast is volgens voorzitter Paul Rosenmöller van de sectororganisatie extra geld nodig om het voortgezet onderwijs in krimpgebieden overeind te houden.

Behalve de  ‘laatstescholentoeslag’ wil de VO-raad ook financiële steun om scholen te helpen nauwe vormen van samenwerking op te zetten om zo een divers onderwijsaanbod in een krimpregio te kunnen behouden. Dat zou al gerealiseerd kunnen door de terugloop in de bekostiging vanwege het dalende leerlingenaantal een paar jaar te vertragen, ofwel het budget te ‘bevriezen’.  ‘Dat geeft scholen extra tijd om vergaande samenwerking en vernieuwing van het regionale aanbod vorm te geven’, zo staat op de website van de VO-raad.

Voor Latijn naar een andere school

In dagblad AD vertelt Rosenmöller dat een aantal scholen in krimpgebieden al is begonnen met samenwerken. Hij geeft het voorbeeld van leerlingen van de ene school die op een andere school Latijn volgen, omdat er op de eigen school te weinig leerlingen voor dat vak zijn. ‘Scholen moeten meer tijd en financiële ruimte krijgen om de krimp te lijf te gaan’.

Ten slotte wil de VO-raad extra financiële steun voor scholen die in de problemen komen door een combinatie van krimp en de wijziging van het bekostigingsmodel, die een herverdeling van geld oplevert. Dit treft vooral kleine brede scholengemeenschappen en dan met name de onderbouw van vmbo-afdelingen.

Sbo en speciaal onderwijs groeien met 2000 leerlingen

Het aantal leerlingen in het speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs is vorig jaar met in totaal circa 2000 gestegen. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer.

In beide sectoren gaat het om een toename met ongeveer 1000 leerlingen. Het AD meldde eerder dat alleen al in het speciaal basisonderwijs het aantal leerlingen met 2000 was gegroeid, maar dat komt dus niet overeen met wat Slob meldt.

Binnen het speciaal onderwijs doet de stijging zich het sterkste voor bij de leerlingen uit cluster 3/4 (ruim 700 leerlingen), gevolgd door cluster 2 (ruim 260 leerlingen).

In het voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs was vorig jaar sprake van lichte afname van het aantal leerlingen. Het reguliere onderwijs had vorig jaar te maken met behoorlijke krimp als gevolg van negatieve demografische ontwikkelingen.

Lees meer…

In Nederland krimp, in Vlaanderen groei

Terwijl het het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs in Nederland de komende jaren fors krimpt, is in Vlaanderen sprake van groei.

De Vlaamse zakenkrant De Tijd meldt dat het aantal leerlingen in het secundair onderwijs (zoals het voortgezet onderwijs in Vlaanderen wordt genoemd) tussen 2017 en 2025 met 50.000 toeneemt tot bijna 459.000. In het Vlaamse lager onderwijs (basisonderwijs) blijft het leerlingenaantal in diezelfde periode stabiel.

De kosten voor het Vlaamse voortgezet onderwijs zullen door de toename van het aantal leerlingen tot 2025 naar schatting met 100 miljoen euro stijgen.

Lees meer…

Slob over fusies openbare en christelijke scholen

Het voortgezet onderwijs zal niet ontkomen aan meer samenwerking of zelfs fusies, en dan zullen christelijke en openbare scholen elkaar op moeten zoeken. Dat zegt onderwijsminister Arie Slob in It Polytburo, het politieke televisieprogramma van Omrop Fryslân.

‘We weten dat er in 2030 12 procent minder leerlingen zullen zijn in het voortgezet onderwijs’, zegt Slob op de regionale Friese zender. Hij benadrukt dat het voortgezet onderwijs op tijd moet reageren op de krimp, ‘want als je dat niet doet, loop je vast’.

Hij waarschuwt de scholen dat ze niet de strijd met elkaar moeten aangaan, maar moeten gaan samenwerken. ‘Dat kan in een extreem geval ook betekenen dat openbaar en bijzonder onderwijs samengaan. Daar is ook ruimte voor.’ Het allerbelangrijkste is volgens hem dat leerlingen niet te ver moeten reizen.


Nieuwe Handreiking samenwerkingsschool

Onderwijsminister Arie Slob heeft in Den Haag in aanwezigheid van onder anderen directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB de nieuwe Handreiking samenwerkingsschool in ontvangst genomen. De handreiking is samengesteld door VOS/ABB in samenwerking met collega-organisaties.

De handreiking is gebaseerd op de wet Samen sterker door vereenvoudiging samenwerkingsschool. Deze wet is op 1 januari 2018 van kracht werd en is integraal in de publicatie opgenomen.

Deze wet komt tegemoet aan de maatschappelijke behoefte om samenwerkingsscholen te vormen, vooral in plattelandsgebieden waar het aantal leerlingen afneemt. Het continuïteitscriterium (een van beide te fuseren scholen wordt met opheffing bedreigd) is versoepeld en de fusietoets is afgeschaft.

Identiteitscommissie

De nieuwe wet gaat ook over het openbare karakter en de identiteit van de samenwerkingsschool. Die worden vooral gewaarborgd via een identiteitscommissie
met wettelijke bevoegdheden op schoolniveau.

De handreiking is opgesteld door VOS/ABB in samenwerking met de profielorganisatie Verus en VBS en de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad.

Download Handreiking samenwerkingsschool

 

Provincies luiden noodklok over krimp

De voorgestelde vereenvoudiging van de bekostiging van het voortgezet onderwijs kan tot grote problemen leiden in gebieden met demografische krimp. Daarvoor waarschuwen de provincies Groningen, Drenthe, Fryslân, Gelderland, Zeeland en Limburg in een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer.

De zes provincies melden dat schoolbesturen voor voortgezet onderwijs in krimpgebieden zich grote zorgen maken over de effecten van de nieuwe bekostiging op hun scholen. ‘In sommige gevallen wordt er (…) zelfs voor gevreesd of vestigingen in stand kunnen worden gehouden’, zo staat in de brief aan de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer krijgt het nadrukkelijke advies een grondige ‘krimpcheck’ toe te passen op het wetsvoorstel met betrekking tot de vereenvoudiging van de basisbekostiging van het voortgezet onderwijs.

Lees de brief

RTL Nieuws snapt niet hoe het werkt met kleine scholen

RTL Nieuws meldt dat voor bijna duizend kleine basisscholen sluiting dreigt. De redactie van de commerciële nieuwszender houdt bij deze constatering geen rekening met de gemiddelde schoolgrootte binnen schoolbesturen.

De redactie in Hilversum baseert zich voor de stelling dat voor bijna duizend kleine basisscholen sluiting dreigt op een eigen analyse. Op de website van RTL Nieuws staat een lijst met daarop overigens niet bijna duizend, maar ruim 900 scholen waarvan het aantal leerlingen onder de opheffingsnorm zit.

Het blijkt dat op die lijst ook scholen staan die helemaal niet met sluiting worden bedreigd als rekening wordt gehouden met de gemiddelde schoolgrootte binnen een schoolbestuur. Het is niet zo snel te bepalen hoeveel scholen ten onrechte op de lijst van RTL Nieuws staan, maar feit is dat lang niet alle scholen waarvan het leerlingenaantal onder de opheffingsnorm zit, dicht zouden moeten.

Kleine scholen hoeven niet dicht

Een voorbeeld dat illustreert dat de lijst van RTL Nieuws niet klopt: twee basisscholen van STIP Hilversum voor openbaar basisonderwijs zouden te klein zijn om open te kunnen blijven. Het gaat om de Dr. ir. C. Lelyschool en de Sterrenschool.

Deze scholen zitten weliswaar onder de opheffingsnorm van 169 leerlingen die voor de gemeente Hilversum geldt, maar aan de hand van de gemiddelde schoolgrootte van ruim 360 leerlingen binnen STIP Hilversum kunnen deze scholen gewoon openblijven.

Bestuursvoorzitter Geert Looyschelder van STIP Hilversum benadrukt dat deze scholen niet alleen gewoon open kunnen blijven, maar ook onderwijs kunnen blijven bieden dat van goede kwaliteit is. In de berichtgeving van RTL Nieuws wordt een verband gesuggereerd tussen de geringe omvang van scholen en slecht onderwijs.

Gemiddelde schoolgrootte

Een school die qua leerlingenaantal onder de opheffingsnorm zit, kan voor bekostiging in aanmerking blijven komen als de gemiddelde schoolgrootte van alle scholen van een bestuur ten minste 10/6 keer (het gewogen gemiddelde van) de opheffingsnorm(en) bedraagt van de gemeente(n) waarin een bestuur scholen heeft. Dit geldt tot de ondergrens van 23 leerlingen.

RTL Nieuws noemt het hanteren van de gemiddelde schoolgrootte een uitzondering, terwijl deze maatregel in werkelijkheid veelvuldig en door het hele land wordt toegepast.

Krimp duurt nog jaren, vooral in voortgezet onderwijs

Het aantal leerlingen in het primair onderwijs blijft zeker tot en met het schooljaar 2024-2025 dalen. In het voortgezet onderwijs zal sprake zijn van krimp tot en met 2031-2032. Dat blijkt uit de referentieraming OCW 2018.

Het primair onderwijs heeft na de piek van ruim 1.663.000 leerlingen in het schooljaar 2008-2009 te maken met een daling van het aantal leerlingen. In het huidige schooljaar zijn het er ruim 1.505.000. Er blijft sprake van krimp tot en met het schooljaar 2024-2025. Het aantal leerlingen zal dan waarschijnlijk ruim 1.444.000 bedragen. Daarna zal naar verwachting weer sprake zijn van groei.

Het voortgezet onderwijs heeft na de piek in 2016-2017 van ruim 1.002.000 leerlingen sinds vorig schooljaar te maken met krimp. In het huidige schooljaar telt het voortgezet onderwijs ruim 976.000 leerlingen. In 2031-2032 zal dat zijn afgenomen tot ruim 878.000. Daarna neemt het aantal leerlingen waarschijnlijk weer toe.

UWV signaleert dat er op zich genoeg leraren zijn

Op papier zijn er genoeg leraren, signaleert uitkeringsinstantie UWV. Het probleem is dat veel leraren die op zoek zijn naar een baan in het basisonderwijs, niet in de Randstad wonen waar behoefte aan hen is, meldt de Volkskrant.

‘Er zijn genoeg leraren voor de banen die er zijn. Op dit moment zou je de problemen moeten kunnen oplossen, arbeidsmarkttechnisch gezien’, zo citeert de krant arbeidsmarktadviseur Suzanne IJzerman van het UWV.

In 2017 waren per kwartaal gemiddeld ongeveer 900 vacatures voor leraren in het basisonderwijs, terwijl het UWV gemiddeld 1100 kortdurend werklozen in de kaartenbakken had. ‘Dat zijn mensen die minder dan een half jaar werkloos zijn en in principe zo de arbeidsmarkt op kunnen’, aldus IJzerman.

Het probleem is volgens de krant niet dat er te weinig leraren zijn, maar dat veel leraren die werk zoeken niet wonen in de Randstad waar ze nodig zijn. Ze wonen met name in regio’s die te maken hebben met afnemende leerlingenaantallen als gevolg van demografische krimp, zoals de Achterhoek en Limburg. Deze leraren willen niet verhuizen of geven aan dat ze in de Randstad geen woonruimte kunnen vinden.

Lees meer in de Volkskrant

Overeenkomst over fusieschool Zeeuws-Vlaanderen

De nieuwe school die per 1 augustus ontstaat uit de fusie van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen, zal uitgaan van actieve pluriformiteit. Dit houdt in dat de school op basis van gelijkwaardigheid aandacht zal hebben voor diversiteit zoals die in de huidige samenleving bestaat. Bovendien zal geen enkele leerling of leerkracht kunnen worden geweigerd op grond van onder meer levensovertuiging, godsdienst of seksuele geaardheid.

Dit hebben VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen nadrukkelijk met elkaar afgesproken. Zij hebben daartoe een overeenkomst gesloten, waarin de actief pluriforme opdracht van de nieuwe school expliciet wordt benoemd. Zo ontstaat er een school die op basis van gelijkwaardigheid actief aandacht zal hebben voor diversiteit. Dit zal uiterlijk op 1 maart 2019 zijn opgenomen in het strategisch beleidsplan van de school.

De gemeenteraad heeft een toezichthoudende rol ten aanzien van de algemeen toegankelijk van de school. Daarom zal samen met de gemeente Terneuzen een toezichtkader worden ontwikkeld, waarin de algemene toegankelijkheid van de school centraal staat. In het toezichtkader zal ook het actief pluriforme onderwijs een duidelijke plaats krijgen.

VOS/ABB, de Stichting Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Terneuzen zijn blij dat de overeenkomst op een positieve en constructieve wijze tot stand is gekomen. De drie partijen benadrukken dat dit van groot belang is voor goed en toekomstbestendig voortgezet onderwijs voor álle kinderen in de regio Zeeuws-Vlaanderen.

Nu deze overeenkomst is gesloten, heeft VOS/ABB een kort geding over de totstandkoming van de fusieschool in Terneuzen ingetrokken.

Minister doet niets met ideeën Commissie Fusietoets

Minister Ingrid van Engelshoven van OCW voelt niets voor het voorstel van de Commissie Fusietoets Onderwijs om nog een meldpunt of een ondersteuningsfaciliteit voor medezeggenschapsraden in stand te houden.

De Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) houdt op te bestaan. De minister had gevraagd om met ideeën te komen om de kennis en ervaring van de commissie te borgen. De CFTO gaf aan dat er een meldpunt en een ondersteuningsfaciliteit voor medezeggenschapsraden zouden kunnen komen.

Van Engelshoven heeft in een brief aan CFTO-voorzitter Lenie Dwarshuis echter laten weten daar niets voor te voelen. Ze wil wel dat de CFTO een conferentie organiseert of een bundel presenteert om de kennis en ervaring van de commissie over te dragen.

De CFTO verdwijnt, omdat het kabinet heeft besloten de fusietoets in het basis- en voortgezet onderwijs af te schaffen.

‘Zonder fusie minder geld naar onderwijs’

Zonder fusie en nieuwbouw kunnen de basisscholen in de Overijsselse gemeente Olst-Wijhe miljoenen euro’s minder aan goed onderwijs besteden, meldt de Stentor.

In de regionale krant staat dat elf basisscholen in de gemeente Olst-Wijhe zonder fusie en nieuwbouw de komende vijftien jaar een tekort oplopen van ruim 5 miljoen euro op onderhoud, energie en schoonmaak. Het gaat om geld dat anders naar onderwijs gaat.

Als er wel wordt gefuseerd, gaat het aantal basisscholen terug van elf naar zes. Dat worden nieuwe scholen, waarvan de gemeente de bouw betaalt.

Stichting De Mare voor openbaar primair onderwijs en de stichting Mijnplein voor christelijk en algemeen bijzonder onderwijs hebben uitgerekend dat ze na de geplande scholenfusies voldoende geld van het Rijk krijgen voor onderhoud, energie en schoonmaak, zodat er meer geld kan naar het onderwijs in de klas.

Lees meer…

Stop ongrondwettelijke krimpaanpak Zeeuws-Vlaanderen!

Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan waarom de voorgenomen fusie van het voortgezet onderwijs in krimpgebied Zeeuws-Vlaanderen indruist tegen artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. Hij benadrukt dat er moet worden gekozen voor een andere vorm van samenwerking die wél aan de Grondwet voldoet. Die mogelijkheid is er: de samenwerkingsschool.

Het fusieplan in Zeeuws-Vlaanderen voorziet in de samenvoeging van de openbare Stedelijke Scholengemeenschap De Rede en het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen tot een nieuwe christelijke school voor voortgezet onderwijs. In de statuten van de nieuwe organisatie staat niets vermeld dat nog verwijst naar het openbaar onderwijs.

Als de fusie volgens plan doorgaat, zou dus in heel Zeeuws-Vlaanderen geen openbaar voortgezet onderwijs meer zijn, terwijl in artikel 23 van de Grondwet heel duidelijk de eis van alomtegenwoordigheid van openbaar onderwijs staat vermeld.

In de brief aan de Tweede Kamer wordt ook gewezen op inconsequenties in beleid. Zo staat in het regeerakkoord dat het kabinet de vrijheid van onderwijs hoog acht en zelfs wil versterken, terwijl de krimpaanpak in Zeeuws-Vlaanderen diezelfde vrijheid van onderwijs opzijschuift.

Bovendien negeert Slob met zijn aanpak bewust de mogelijkheid van de samenwerkingsschool van openbaar en bijzonder onderwijs. Daarvoor is nota bene na vier decennia politieke discussie de Grondwet gewijzigd. Als in Terneuzen wordt gekozen voor de samenwerkingsschool, wordt wel aan de Grondwet voldaan.

Lees de brief aan de Tweede Kamer

Lerarentekort neemt overal toe, ook in krimpregio’s

Het primair onderwijs krijgt tussen nu en 2023 overal in Nederland te maken met een lerarentekort, ook in regio’s met demografische krimp en dalende leerlingenaantallen. Dat blijkt uit 18 regionale arbeidsmarktanalyses van het Arbeidsmarktplatform PO.

In 2018 komt het lerarentekort in het primair onderwijs uit op circa 1300 fte. Dit loopt naar verwachting op tot ruim 4600 fte in 2023. De grootste tekorten worden verwacht in Noord-Holland en Rotterdam-Rijnmond. Maar ook in regio’s met een afnemend aantal leerlingen neemt het lerarentekort toe, bijvoorbeeld in Limburg.

De arbeidsmarktanalyses maken per regio duidelijk wat de belangrijkste oorzaken zijn van het lerarentekort. ‘Daarmee kunnen scholen en pabo’s samen keuzes maken om tekorten aan te pakken’, zegt voorzitter Ton Groot Zwaaftink van het Arbeidsmarktplatform PO.

Ga naar de regionale arbeidsmarktanalyses

DUO brengt dekkend aanbod in kaart

De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) heeft op basis van open data het regionale aanbod van voortgezet onderwijs letterlijk in kaart gebracht.

Op deze website staat voor iedere onderwijssoort per RMC-regio (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie) onder andere aangegeven wat de gemiddelde afstand is naar de dichtstbijzijnde school.

Als bijvoorbeeld wordt gekeken naar het praktijkonderwijs, dan is Walcheren de regio waar leerlingen het verst moeten reizen. De gemiddelde afstand naar de dichtstbijzijnde praktijkschool bedraagt daar 20,3 kilometer. Atheneum-leerlingen moeten het verst reizen in de regio Noord-Groningen en Eemsmond. De gemiddelde afstand naar de dichtsbijzijnde vwo-school met atheneum  is daar 18,9 kilometer.

Er zijn ook kaartjes waarop per RMC-regio het percentage kleine profielen te zien is. Daarnaast heeft DUO in kaart gebracht hoe sterk de verwachte daling van het aantal leerlingen is per onderwijssector tot het jaar 2031.

Meer samenwerking nodig tegen krimp

In het voortgezet onderwijs moet net als eerder in het primair onderwijs nauw worden samengewerkt om de demografische krimp het hoofd te bieden. Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob in een brief aan de Tweede Kamer. VOS/ABB is het met Slob eens, maar benadrukt dat samenwerking altijd binnen de kaders van de Grondwet moet plaatsvinden. Dat is iets waar de minister geen enkel oog voor heeft.

Hij wijst erop dat na de krimp die het primair onderwijs de afgelopen jaren al heeft doorgemaakt, nu het voortgezet onderwijs te maken krijgt met forse krimp. ‘De prognoses laten zien dat de leerlingaantallen gestaag zullen blijven teruglopen tot ten minste 2030. In het vo zullen er dan 113.500 leerlingen minder zijn dan in het huidige schooljaar (bijna 12 procent)’, zo staat in de brief van Slob.

Het baart de minister zorgen, zo schrijft hij, dat de helft van de schoolbesturen in het voortgezet onderwijs nog niet zegt samen te werken met een ander schoolbestuur en dat ook niet van plan is te gaan doen. ‘Daar is nog veel winst te behalen’, aldus Slob.

Als schoolbesturen tijdig gezamenlijk optreden, is het volgens hem mogelijk om leerlingendaling het hoofd te bieden zonder dat de kwaliteit of de continuïteit van het onderwijs in de regio in het geding komt.

Samenwerken binnen kaders van Grondwet

VOS/ABB is het eens met de minister dat meer samenwerking in het voortgezet onderwijs nodig is voor de continuïteit en de kwaliteit van het aanbod, maar het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat dit op de manier gaat zoals nu in krimpregio Zeeuws-Vlaanderen. Daar wordt een scholen- en bestuursfusie voorbereid, waarbij geen enkel oog is voor de grondwettelijke eis dat overal openbaar onderwijs moet zijn.

Het plan in Zeeuws-Vlaanderen is om de enige openbare school voor voortgezet onderwijs, De Rede in Terneuzen, te laten fuseren met het christelijke Zeldenrust-Steelantcollege tot een nieuwe christelijke school. In die christelijke fusieschool zal, als alles doorgaat, geen enkel aspect van openbaar onderwijs meer herkenbaar zijn.

Het is buitengewoon alarmerend dat de gemeenteraad van Terneuzen onlangs akkoord is gegaan met het fusieplan dat regelrecht tegen de Grondwet indruist. Het is nog alarmerender dat de ChristenUnie-minister de ongrondwettelijke gang van zaken wegwuift, alsof de Grondwet er in krimpregio’s niet toe doet.

Lees meer…

Onrust over reorganisatie voortgezet onderwijs Maastricht

Het verzet tegen de reorganisatie van het voortgezet onderwijs in Maastricht groeit, meldt dagblad De Limburger. Onlangs werd bekend dat ruim honderd docenten die werken bij Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) Maastricht per 1 augustus ergens anders moeten gaan lesgeven.

De regionale zender L1 meldde onlangs dat de overplaatsing van de leraren van zes scholen voor voortgezet onderwijs in de Limburgse hoofdstad te maken heeft met demografische krimp. ‘Daarnaast kiezen veel Maastrichtse scholieren voor scholen buiten Maastricht’, zo citeerde L1 directielid Jeffreye Vossen van LVO Maastricht.

Hij benadrukte dat het aantal leraren ieder jaar moet meebewegen met de leerlingenaantallen. ‘De afgelopen jaren is dat onvoldoende gebeurd, daarom hebben we die inhaalslag nu in één keer moeten maken.’ 1Limburg meldde verder dat de docenten volgens Vossen teleurgesteld hebben gereageerd, maar ook met ‘berusting’.

Reorganisatie uitstellen

Dagblad De Limburger meldt nu dat ouders van leerlingen van het Porta Mosana College in Maastricht willen dat LVO de reorganisatie uitstelt. Ze vinden dat de school onevenredig hard wordt getroffen. ‘Deze school krijgt nu van het bestuur een forse en fatale klap te verduren om de algehele financiële malaise in het Maastrichtse onderwijs te verhelpen’, zo staat op de website wijzijnporta.nl.

Ook op het Bonnefantencollege in Maastricht is volgens De Limburger onrust ontstaan over de reorganisatie. Op de Facebookpagina Het Bonnefanten College loopt leeg? staat een manifest. Acties tegen de reorganisatie worden niet uitgesloten.

Lees meer…

Kabinet schrapt fusietoets

Het kabinet heeft besloten de fusietoets voor het basis- en voortgezet onderwijs af te schaffen. Wel moet de betrokken medezeggenschapsraden met een fusie instemmen. Ook moet er een rapport worden opgesteld waarin de keuze voor de fusie wordt onderbouwd.

Schoolbesturen die samenwerking met elkaar zochten voor fusies, liepen vaak tegen de fusietoets op. Daardoor zijn in de afgelopen jaren fusies uitgesteld of werd er gekozen voor minder intensieve samenwerking. Het kabinet wil daarvan af.

Het afschaffen van de fusietoets zal er volgens het kabinet niet toe leiden dat er automatisch meer grote scholen komen. ‘Vaak gaat het om bestuurlijke fusies en blijven leerlingen gewoon in hetzelfde gebouw met dezelfde leraren les krijgen. In sommige situaties is het juist zo dat grote besturen het mogelijk maken om kleine scholen overeind te houden’, zo licht het kabinet het besluit toe.

Het zal enige tijd duren voordat de fusietoets uit de wet is verdwenen. Tot die tijd vindt enkel nog een procedurele toetsing plaats. De Commissie Fusietoets Onderwijs (CFTO) wordt opgeheven.

VOS/ABB heeft jarenlang gepleit voor het afschaffen van de fusietoets, omdat die samenwerking in krimpregio’s ernstig in de weg stond. Het is een goede ontwikkeling dat het kabinet (eindelijk) heeft besloten om de fusietoets af te schaffen.

Lees meer…

Nieuwe arbeidsmarktanalyses voortgezet onderwijs

Het arbeidsmarkt- en opleidingsfonds Voion heeft nieuwe regionale arbeidsmarktanalyses voor het voortgezet onderwijs gepubliceerd.

De analyses geven inzicht in de cijfermatige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in het voortgezet onderwijs. Zo blijkt dat het aantal leerlingen de komende jaren in nagenoeg alle regio’s zal dalen. Zo wordt in Friesland tussen 2017 en 2021 een daling van ruim 7 procent verwacht. In de vier grote steden zal het aantal leerlingen nog wel toenemen.

Ondanks de krimp in de meeste regio’s worden er de komende jaren tekorten aan leraren verwacht. De verwachte tekorten verschillen per regio. In Zeeland bijvoorbeeld wordt in 2023 een tekort van 18 fte verwacht, terwijl het tekort in Amsterdam in hetzelfde jaar oploopt tot 51 fte. De tekorten concentreren zich in veel regio’s rond enkele specifieke vakken, zoals Duits, wiskunde en natuurkunde.

Lees meer…