Niveau brugklasser daalt door lerarentekort

Lang niet alle brugklassers halen het vereiste niveau. Dat komt volgens voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad door het lerarentekort in het basisonderwijs, meldt het AD.

‘Voor de kinderen is deze situatie echt het ergst. Zij kunnen hun talenten niet voldoende benutten’, zo citeert de krant hem. De sectororganisatie heeft volgens hem het lerarentekort hoog op de agenda staan om ‘onderliggende probleem’ aan te pakken.

Volgens Rosenmöller leidt het lerarentekort in het basisonderwijs ertoe dat leraren in het voortgezet onderwijs harder moeten werken ‘om de leerlingen erbij te houden’.

Lees meer…

Leraren terug naar kern, community doet de rest

Leraren gaan zich alleen nog richten op de kern van het onderwijs: taal, rekenen, schrijven en lezen. Alles daaromheen gaat naar de community. Dat staat in het verslag van de Week van de Onderwijskwaliteit (WOK) van de Amsterdamse Stichting Westelijke Tuinsteden (STWT).

In de WOK van 9 tot en met 13 december hield STWT de 16 openbare basisscholen die onder deze stichting vallen gesloten. Dat was een maatregel die voortkwam uit het lerarentekort. De week was bedoeld om met elkaar maatregelen te bespreken om het lerarentekort tegen te gaan en de werkdruk te verminderen.

Een van de resultaten van de WOK is dat de leraren teruggaan naar de kern van het onderwijs: taal, rekenen, schrijven en lezen. ‘Alles daaromheen wordt onderdeel van de community’, zo staat in het verslag. Met de community wordt de omgeving van de school bedoeld. Op deze manier zouden er ‘broedplaatsen voor onderwijsontwikkeling van hoge kwaliteit’ kunnen komen. Het idee is dat brugfunctionarissen de scholen en de community met elkaar in verbinding gaan brengen.

In het verslag staat dat de nieuwe manier van werken een overgang is ‘van het industriële tijdperk naar de 21e-eeuwse kenniseconomie’. Deze overgang kan het vak van leerkracht aantrekkelijker maken en meer aanzien geven, zo is de gedachte.

Nieuwe arbeidsmarktramingen gepubliceerd

Het ministerie van OCW heeft de geactualiseerde regionale arbeidsmarktramingen voor het primair en voortgezet onderwijs gepubliceerd.

Het ministerie laat al jaren ramingen opstellen voor de arbeidsmarkt voor leraren. Hierbij horen regionale rapporten voor het primair en voortgezet onderwijs. Scholen en regionale samenwerkingsverbanden kunnen de ramingen gebruiken bij hun arbeidsmarktbeleid.

U vindt de ramingen op de website van het ministerie:

Nieuwe subsidieronde regionale aanpak lerarentekort

Schoolbesturen die het lerarentekort op regionaal niveau willen aanpakken, kunnen binnenkort weer subsidie aanvragen. Dat kan van 1 februari tot en met 1 maart.

Met deze subsidie wil het ministerie van OCW schoolbesturen, lerarenopleidingen en andere partijen stimuleren het lerarentekort op regionaal niveau aan te pakken. De subsidie kan bijvoorbeeld worden gebruikt om (startende) leraren, studenten, zij-instromers en herintreders te werven en begeleiden.

Ga voor meer informatie naar www.aanpaklerarentekort.nl.

Meer uren werken als kinderopvang goedkoper wordt

Met fiscale en kinderopvangmaatregelen is het mogelijk mensen meer uren te laten werken. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft op verzoek van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Deeltijdwerk berekend hoe groot de effecten van verschillende maatregelen kunnen zijn.

Het IBO Deeltijdwerk komt naar verwachting binnenkort met een analyse over deeltijdwerk, dat in Nederland meer gebruikelijk is dan in andere landen. Het onderwijs is een van de sectoren waar veel in deeltijd wordt gewerkt.

De analyse zal gaan over motieven van vrouwen en in mindere mate van mannen om in deeltijd te werken. Daarbij zal aandacht zijn voor onder andere fiscale regels en de organisatie van de kinderopvang. Vooruitlopend op de analyse heeft het CPB over deze twee aspecten een notitie uitgebracht.

Kinderopvang goedkoper

Een mogelijke maatregel met een relatief groot positief effect op het arbeidsaanbod, is volgens het CPB het goedkoper maken van kinderopvang voor ouders die beiden werken. De kinderopvangtoeslag zou omhoog kunnen naar 96 procent, ongeacht de hoogte van het inkomen.

In de notitie van het CPB staat ook dat het verlagen van het kindgebonden budget een relatief grote invloed kan hebben op het arbeidsaanbod. Deze maatregel zou tot een lager inkomen leiden, waardoor het inkomensverschil tussen werken en niet-werken toeneemt. Dat kan volgens het CPB de arbeidsparticipatie stimuleren.

Gelijke inkomensverdeling

Het CPB wijst erop dat de notitie zich beperkt tot de effecten van verschillende maatregelen op het arbeidsaanbod. Het stimuleren daarvan kan volgens het CPB ten koste gaan van andere beleidsdoelen, zoals een gelijke inkomensverdeling.

Lees meer…

In het decembernummer van magazine Naar School! van VOS/ABB staat een artikel over deeltijdwerk in het onderwijs in relatie tot het lerarentekort. Lees het artikel:

Meer uren werken om lerarentekort op te lossen

Noodplan: Met minder leraren dezelfde kwaliteit

De onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en Arie Slob komen met een noodplan voor het lerarentekort. Het zal zich specifiek richten op de vier grote steden en Almere, omdat de gevolgen van het lerarentekort daar het grootst zijn.

Eind januari liggen er noodplannen voor Amsterdam en Den Haag, daarna voor Rotterdam, Utrecht en Almere. In de plannen komt te staan welke maatregelen schoolbesturen nu al kunnen nemen. Bijvoorbeeld meer met elkaar samenwerken.

Ook wordt gekeken of het nodig is af te wijken van bestaande regelgeving. ‘Hierbij staat de kwaliteit van het onderwijs en maatwerk voorop’, aldus het ministerie van OCW. De noodmaatregelen moeten volgens OCW de dagelijkse stress van scholen wegnemen, zodat die de ruimte krijgen om zich te richten op oplossingen voor de komende jaren.

Verder meldt het ministerie dat we het onderwijs anders gaan organiseren. ‘Met minder leraren dan we gewend zijn, zonder in te leveren op kwaliteit. Dat kan door onderwijstijd anders in te vullen, gebruik te maken van digitale hulpmiddelen om leraren meer tijd te geven (zoals digitaal nakijken) of meer variatie in onderwijspersoneel.’

Lees meer…

‘Onderwijs schreeuwt om parlementair onderzoek’

‘De staat van ons onderwijs schreeuwt om een breed opgezet parlementair onderzoek.’ Dat stelt de Amsterdamse hoogleraar Europese studies en publicist Paul Scheffer in een opiniestuk in NRC.

Hij noemt in zijn stuk onder andere het almaar groeiende lerarentekort. Hij verwijst daarbij naar het besluit van de Stichting Westelijke Tuinsteden in het stadsdeel Nieuw-West in Amsterdam om de zestien openbare scholen die daaronder vallen, een week lang gesloten te houden.

Volgens de voormalig partij-ideoloog van de PvdA worden de meest kwetsbare groepen het sterkst getroffen door het lerarentekort. ‘Terwijl alle energie moet worden gericht op deze kinderen, die vaker laagopgeleide ouders hebben en met taalachterstanden op school komen, zien we een verwaarlozing van de publieke zaak.

‘Algehele verwaarlozing’

Hij verwijst ook naar het PISA-onderzoek waaruit onlangs naar voren kwam dat het vooral slecht is gesteld met de leesvaardigheid van Nederlandse leerlingen. Een ander punt dat hij noemt, is de verengelsing van het hoger onderwijs.

Volgens Scheffer is er sprake van ‘een algehele verwaarlozing van ons onderwijs’ die ‘niet op waarde wordt geschat door een lamlendig kabinet’. Hij roept daarom het parlement op de verantwoordelijkheid op zich te nemen met ‘een breed opgezet parlementair onderzoek’.

Lees meer…

Lerarentekort: Meer flexibele opleidingstrajecten

De lerarenopleidingen gaan meer inzetten op flexibele opleidingstrajecten. Dat zegt voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen. De sectororganisatie van het hoger onderwijs heeft de strategische agenda Samen toekomstbestendig leraren opleiden uitgebracht.

Een van de uitgangspunten van de strategische agenda is meer differentiatie en specialisatie in de lerarenopleidingen. Zo moeten leraren in opleiding meer onderwijs op maat kunnen krijgen.

‘We gaan op zoek naar meer ruimte. Het klassieke model van studenteninstroom, een opleiding volgen en dan voor de klas is niet langer het enige model. We kunnen nu al niet meer aan de steeds maar toenemende vraag naar leraren voldoen. We zetten daarom in op flexibele opleidingstrajecten, zoals zij-instroom’, aldus voorzitter Maurice Limmen van de Vereniging Hogescholen.

Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven is positief. ‘Ik ben blij dat de Vereniging Hogescholen zich met deze agenda inzet om de lerarenopleidingen aantrekkelijker te maken en om leraren meer beroepsperspectief te geven. Hiermee zetten we weer een stap om het lerarentekort aan te pakken’, aldus Van Engelshoven.

Lees meer…

Vooral jongere leerkrachten weg bij Amsterdamse scholen

Het grote personeelstekort bij Stichting Westelijke Tuinsteden (STWT) in Amsterdam is niet ontstaan doordat oudere leerkrachten met pensioen gaan, maar doordat dertigers en veertigers vertrekken. Dat zegt bestuurder Joke Middelbeek in een interview in de zaterdageditie van het AD dat zondag ook op de website van de Amsterdamse krant Het Parool verscheen.

‘We hebben tien jaar gehoord: er komt een grijze golf aan. Ik heb steeds gemonitord om hoeveel mensen het zou gaan, maar we hebben een relatief jonge organisatie. Wat er gebeurt, is dat onze dertigers en veertigers naar elders vertrekken. Er zijn overall gewoon te weinig mensen’, zo citeert het AD haar.

Klas met 28 invallers

In mei 2017 zag Middelbeek onverwacht personeelsleden naar andere scholen vertrekken en meer gaten ontstaan. ‘Vervolgens zagen we na de zomervakantie dat we de vervanging moeilijker konden regelen.’

Er knapte iets bij haar, aldus Middelbeek, toen bleek dat een klas 28 invallers had gehad. ‘Kinderen leren niet met vreemden die zo maar binnen hoppen en er weer uit hoppen. Dat was een wake-upcall voor ons allemaal.’

Lees meer…

Week dicht

Deze week blijven de zestien openbare basisscholen die onder STWT vallen gesloten vanwege het lerarentekort. Ze gaan deze tijd gebruiken om te bekijken wat er moet gebeuren om uit de crisis van het lerarentekort te komen.

Lees meer…

PO-Raad richt zich op vierdaagse schoolweek

De PO-Raad gaat bekijken hoe de vierdaagse schoolweek kan worden ingezet als noodmaatregel nu het lerarentekort steeds verder groeit.

De sectororganisatie meldt dat er een werkgroep komt ‘die noodscenario’s gaat ontwikkelen gericht op het verminderen van onderwijs met behoud van kwaliteit’. Hierbij sluit de PO-Raad aan bij een Amsterdams initiatief voor de vierdaagse schoolweek.

Lees meer…

300 miljoen uit lerarenconvenant komt rond 20 december

De 300 miljoen euro uit het convenant aanpak lerarentekort wordt rond 20 december uitgekeerd aan de schoolbesturen. Het primair onderwijs en voortgezet onderwijs krijgen elk 150 miljoen.

Het was de afspraak om het geld te verdelen op basis van fte’s, maar dat lukt zo snel niet. Daarom komt er voorlopig een verdeling op basis van leerlingenaantallen. In 2020 volgt een herberekening op basis van fte’s. Dit betekent dat besturen volgend jaar mogelijk geld moeten teruggeven of dat ze er geld bij krijgen.

De PO-Raad verwacht dat in het basisonderwijs volgend jaar sprake zal zijn van een inhouding van circa 14 euro per leerling. Het speciaal basisonderwijs zal er dan ongeveer 92 euro per leerling bij krijgen. Het (voortgezet) speciaal onderwijs kan volgend jaar rekenen op een plus van circa 236 euro per leerling.

Schoolbesturen mogen het geld nog niet uitgeven. Ze moeten het beschikbaar houden voor komende cao-afspraken.

Lees meer…

Voortgezet onderwijs

De VO-raad meldt ook dat de schoolbesturen het geld rond 20 december krijgen. In het voortgezet onderwijs gaat het om bijna 155 euro per leerling.

‘Scholen kunnen deze extra middelen uitgeven aan bijvoorbeeld meer ontwikkeltijd, werkdrukverlichting, begeleiding van startende leraren, begeleiding van zij-instromers, onderwijsinnovatie of maatregelen arbeidsmarktvraagstukken’, aldus de VO-raad.

Lees meer…

Magazine Naar School! over lerarentekort en kernwaarden

Het decembernummer van magazine Naar School! van VOS/ABB gaat onder andere over het lerarentekort en een mogelijke oplossing daarvan: minder kleine deeltijdbanen. Ook de videoleraar komt aan bod. Het blad besteedt ook aandacht aan het feestelijke congres op 18 maart waarop de nieuwe kernwaarden van het openbaar onderwijs zullen worden gelanceerd.

Willen of kunnen deeltijders meer werken? Binnenkort verschijnt er een advies. Dat brengt verschillende maatregelen in kaart om het voor deeltijders aantrekkelijker te maken meer uren voor de klas te staan. Daarmee kunnen zij een stevige bijdrage leveren aan oplossing van het lerarentekort.

Verschillende deskundigen hebben de afgelopen tijd hun ideeën aan het papier toevertrouwd over meer uren werken. Bijvoorbeeld interim-bestuurder Marjolein Willemsen. Zij rekent voor dat er geen lerarentekort is als deeltijdleraren één dag per week meer gaan werken en als leraren uit krimpregio’s naar de grote steden gaan.

Differentiëren in beloning

Volgens Willemsen zal het lerarentekort niet worden opgelost zolang leraren niet meer uren gaan werken. De uitdaging ligt wat haar betreft in stimuleringsmaatregelen. Dat is niet een generieke salarisverhoging, zo stelt zij, maar differentiëren in beloning. P&O’er Willem Duifhuis denkt dat ook. Hij pleit ervoor om leraren die vier of vijf dagen per week werken extra te belonen, zodat meer uren werken aantrekkelijk wordt.

De videoleraar kan ook een oplossing zijn in de huidige tijden van lerarentekorten. Naar School! nam een kijkje op het openbare Da Vinci College in Leiden, waar docente Duits Merel Hoogendoorn vanuit Gouda via een videoverbinding lesgeeft aan brugklassers. Het Da Vinci College ging hiervoor in zee met Like2Teach, een bedrijf dat niet alleen de technische benodigdheden levert voor de livestream, maar ook de leraren.

Nieuwe kernwaarden openbaar onderwijs

Op 18 maart organiseert VOS/ABB samen met de Vereniging Openbaar Onderwijs het congres Wat is jouw verhaal?! over de nieuwe kernwaarden van het openbaar onderwijs. Dat wordt een inspirerend en vooral ook praktisch congres, vertellen Eline Bakker en Tamar Kopmels van VOS/ABB.

Bezoekers kunnen rekenen op een filosofisch pleidooi van publicist Stine Jensen. Ook staan er workshops op het programma, bijvoorbeeld over storytelling, wereldburgerschap en filosoferen met kinderen. Alle informatie over het kernwaardencongres op 18 maart in Arnhem staat op www.openbaaronderwijs.nu. Daar kunt u zich ook aanmelden (deelname is gratis!).

Andere onderwerpen

  • Vereniging met meerwaarde – directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB vertelt over wat de vereniging voor het openbaar onderwijs doet.
  • Nieuw erkend vak helpt vwo’ers op weg – het openbare Schoonhovens College ontwierp een nieuw vak: Academische Vaardigheden. Het is officieel erkend als examenvak.
  • Goed toezicht houden is: ook keerzijde zien – organisatiepsycholoog Anthon van der Horst over dark sides waar toezichthouders oog voor moeten hebben.
  • Financiële coaches helpen ouders op weg – openbare scholengemeenschap Winkler Prins in Veendam wijst ouders de weg naar financiële ondersteuning.
  • Aardbevingsbestendig bouwen – openbare basisschool Prinses Beatrix in het Groningse aardbevingsdorp Loppersum staat stevig op zijn fundamenten.
  • Debatteren, juist op het vmbo – leerlingen van de openbare Berger Scholengemeenschap wonnen het landelijke VMBO Debattoernooi.
  • Op Waddeneilanden al jaren inclusief onderwijs – in de afgelopen 13 jaar is op Terschelling slechts één leerling doorverwezen naar speciaal onderwijs.
  • Voordeel & gemak – een overzicht van wat VOS/ABB zoal voor haar leden doet.
  • Hoe zit het nu precies? – Veelgestelde vragen uit het onderwijs beantwoord.
  • Nieuw in de boekenkast – selectie uit recent verschenen boeken.
  • Juridisch advies – over de verplichte eindtoets in groep 8.

Magazine Naar School!

Het VOS/ABB-magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3000 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!’. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!’. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl.

Adverteerders kunnen contact opnemen met OnderwijsMedia.

Lees het magazine online of download het blad als pdf.

Alle subsidieaanvragen van zij-instromers honoreren

Het is de insteek van onderwijsminister Arie Slob om ook in 2020 alle subsidieaanvragen van zij-instromers te honoreren. Dat meldt hij in antwoord op vragen van de vaste Kamercommissie voor OCW.

Het budget voor de subsidie voor zij-instromers is dit jaar na enkele ophogingen uitgekomen op 39,7 miljoen euro. ‘Daarmee kunnen naar verwachting alle aanvragen in 2019 worden gehonoreerd’, aldus Slob.

Voor 2020 staat hiervoor 21,2 miljoen euro begroot. ‘Onze inzet is om ook volgend jaar alle aanvragen die aan de voorwaarden voldoen te honoreren’, benadrukt hij.

Deze zij-instroomsubsidie is aanvullend op het geld in de lumpsumbekostiging voor de begeleiding en professionalisering van beginnende leraren.

Lees meer…

Onderzoek naar hoge studie-uitval op lerarenopleidingen

Het is niet duidelijk hoe het komt dat op lerarenopleidingen veel studenten uitvallen. Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven wil daar onderzoek naar laten doen, meldt zij in antwoord op Kamervragen.

De vragen kwamen van Tweede Kamerlid Kirsten van den Hul (PvdA) en volgden op een bericht in Het Parool. In die Amsterdamse krant stond dat studenten die een lerarenopleiding doen, bovengemiddeld veel uitvallen en relatief vaak langer dan vijf jaar over hun studie doen. De krant baseerde zich hiervoor op de Keuzegids hbo 2020.

Vermoedens

Van Engelshoven antwoordt dat het ministerie van OCW niet weet wat de oorzaak is van de hoge uitval. Wel heeft zij een aantal vermoedens. Zo kan het ermee te maken hebben dat van studenten tegenwoordig vaak wordt gevraagd extra werk in scholen te verrichten. ‘Dit vergt soms te veel van studenten’, zo stelt zij.

‘Wat we ook zien, is dat een keuze voor een lerarenopleiding vaak pas op latere leeftijd wordt gemaakt. Dit betekent dan ook dat relatief veel studenten aan lerarenopleidingen hun studie met een intensiever privéleven (werk/gezin) zullen combineren dan aan andere studies’, aldus de minister.

Onderzoek

Om antwoord te krijgen op de vraag hoe het komt dat de uitval op lerarenopleidingen hoog is, bereidt het ministerie van OCW een onderzoek voor. Dit moet volgens Van Engelshoven ‘een praktijkgericht actieonderzoek worden, om de uitval binnen lerarenopleidingen te verminderen en het studiesucces te vergroten’.

Lees meer…

300 miljoen extra naar aanpak lerarentekort

Het kabinet bevestigt dat het 300 miljoen euro extra uittrekt voor de aanpak van het lerarentekort in het basis- en voortgezet onderwijs. Dat blijkt uit de Najaarsnota 2019.

Het kabinet houdt 1 miljard euro over doordat verschillende ministeries minder geld hebben uitgegeven dan begroot. Daardoor kan er meer geld naar onder andere de aanpak van het lerarentekort in het basisonderwijs.

In de Najaarsnota staat dat het om 300 miljoen euro gaat: 150 miljoen voor het primair onderwijs en 150 miljoen voor het voortgezet onderwijs. Deze bedragen werden al genoemd in het eerder dit najaar gesloten convenant over de aanpak van het lerarentekort.

De 1 miljard euro is ook bestemd voor andere ‘urgente maatschappelijke problemen’, zoals de aanpak van de stikstofproblemen en het tegengaan van criminaliteit.

Lees meer…

Scholen in Amsterdam misschien nog een week dicht

‘Ik sluit niet uit, dat we nog een keer een week dicht moeten’, zegt directeur Susan Herrings van de openbare Huizingaschool in Amsterdam in de Volkskrant.

Onlangs maakte de Stichting Westelijke Tuinsteden (STWT) bekend dat de zestien openbare basisscholen (waaronder de Huizingaschool) die onder deze stichting vallen, vanwege de grote problemen die zij door het lerarentekort ervaren, gesloten zullen blijven van maandag 9 tot en met vrijdag 13 december.

Diepe crisis

Bestuurder Joke Middelbeek van STWT zei na de bekendmaking van het nieuws, dat het onderwijs in een diepe crisis zit en dat de leerlingen daarvan de dupe zijn. ‘Zij krijgen niet het onderwijs waar wij voor staan en in sommige gevallen kunnen we niet meer doen dan op de kinderen passen. Het is te erg voor woorden’, aldus Middelbeek in een persbericht.

In de week waarin de scholen gesloten blijven, gaan ze bekijken wat er moet gebeuren om uit de crisis te komen. ‘We moeten nu keuzes gaan maken: wat gaan we wel doen en wat niet meer? Daarvoor heb je tijd nodig, dat zijn geen gesprekken die onze leraren er in hun propvolle weken bij kunnen doen: we moeten eerst uit die tredmolen, een time-out’, zo citeerde de Amsterdamse krant Het Parool haar.

Toestemming GMR en RvT

In Trouw zegt Middelbeek dat STWT met de sluiting van de scholen een statement wil maken. Ze benadrukt dat ze toestemming heeft gekregen van de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad en de raad van toezicht om de scholen een week dicht te houden, maar dat de ouders niet vooraf hebben ingestemd met het plan.

‘Als je huis in brand staat, lees je niet eerst de handleiding van het blusapparaat. Je gaat blussen’, aldus Middelbeek. STWT noemt de week waarin de scholen gesloten blijven Week van de Onderwijskwaliteit.

Nog een week dicht?

In de Volkskrant meldt directeur Susan Herrings van de Huizingaschool nu dat het misschien niet tot één week beperkt blijft. Het plan dat de scholen gaan opstellen om de problemen met het lerarentekort aan te pakken, zal naar verwachting niet in één week klaar zijn. Daarom sluit zij niet uit ‘dat we nog een keer een week dicht moeten’.

Lees meer…

Brochure over noodzaak van regionale samenwerking

VOS/ABB heeft met collega-organisaties de brochure Samen werken aan goed onderwijs opgesteld. Deze brochure gaat over de noodzaak van regionale samenwerking in het primair en voortgezet onderwijs.

De brochure is voortgekomen uit het besef dat goede samenwerking noodzakelijk is voor de kwaliteit van het onderwijsaanbod in een regio, zeker nu in veel regio’s als gevolg van demografische krimp de leerlingenaantallen afnemen. Ook het acute en almaar groeiende lerarentekort maakt regionale samenwerking noodzakelijk.

In de brochure komen de volgende punten aan bod:

  • Thema’s en vormen van regionale samenwerking
  • Belemmerende & bevorderende factoren voor regionale samenwerking
  • Instellingsbelang en maatschappelijk belang
  • Regionaal samenwerken is een vaardigheid

Download de brochure

Openbare basisscholen Amsterdam blijven week dicht

Zestien openbare basisscholen in Amsterdam blijven van maandag 9 tot en met vrijdag 13 december gesloten vanwege het lerarentekort. Het gaat om de basisscholen die onder de Stichting Westelijke Tuinsteden vallen (STWT).

Bestuurder Joke Middelbeek van STWT zegt dat het onderwijs in een diepe crisis zit en dat de leerlingen daarvan de dupe zijn. ‘Zij krijgen niet het onderwijs waar wij voor staan en in sommige gevallen kunnen we niet meer doen dan op de kinderen passen. Het is te erg voor woorden’, aldus Middelbeek.

Keuzes maken

In de week waarin de scholen gesloten blijven, gaan ze bekijken wat er moet gebeuren om uit de crisis te komen. ‘We moeten nu keuzes gaan maken: wat gaan we wel doen en wat niet meer? Daarvoor heb je tijd nodig, dat zijn geen gesprekken die onze leraren er in hun propvolle weken bij kunnen doen: we moeten eerst uit die tredmolen, een time-out’, zo citeert de lokale Amsterdamse krant Het Parool haar.

De krant meldt verder dat regelmatig huilende schooldirecteuren bij haar langskomen. ‘Hun leraren en zijzelf zijn uitgeput, uitgewoond’, benadrukt Middelbeek. ‘Zij zitten continu in de overlevingsstand. Als er overal gaten vallen kan je met veel doorzettingsvermogen lang alle ballen in de lucht houden, maar het houdt een keer op. Dat is nu.’

Inspectie verrast, van Slob mag het

De Inspectie van het Onderwijs is verrast door het besluit van STWT om de scholen vijf dagen achtereen gesloten te houden en weet nog niet of het wel mag, meldt onder andere de NOS. Volgens onderwijsminister Arie Slob mag het, mits de ouders en de medezeggenschapsraad ermee instemmen.

De NOS meldt verder dat er volgens de minister al lange tijd wordt gesproken met Amsterdamse scholen over specifieke maatregelen om het lerarentekort tegen te gaan, maar dat STWT wat dit betreft nog geen plannen heeft laten zien.

Lees meer…

 

Slob ziet geen verband tussen lerarentekort en kwaliteit

De Inspectie van het Onderwijs heeft geen onderzoekgegevens die een direct verband bevestigen tussen het huidige lerarentekort en het kwaliteitsniveau van het onderwijs. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen.

Uit een enquête van CNV Onderwijs en het Algemeen Dagblad kwam naar voren dat leraren het huidige lerarentekort als oorzaak zien van de achteruitgang van de woordenschat van leerlingen, lagere cito-scores en dito schooladviezen. PvdA-Kamerlid Kirsten van den Hul stelde daar vragen over aan Slob.

De minister laat in antwoord op die vragen weten dat zorgen begrijpt over de kwaliteit van het onderwijs, maar dat de inspectie niet beschikt over ‘onderzoeksgegevens die een direct verband tussen het lerarentekort en woordenschat, cito-scores en schooladviezen bevestigen’. Daarom kan Slob er verder geen uitspraken over doen.

Kennis leraren achteruit?

De leraren die aan de enquête meededen, gaven ook aan dat hun eigen kennisniveau achteruit gaat. Daarover merkt Slob op dat de lerarenopleidingen zijn geaccrediteerd door de NVAO en dus ‘voldoende waarborgen (bieden) om ervoor te zorgen dat leraren de benodigde kennis hebben om leerlingen goed les te geven’.

Hij wijst er verder op dat leraren ook na hun opleiding ‘zich (blijven) professionaliseren onder de verantwoordelijkheid van schoolbesturen’ en dat dit wordt ‘vastgelegd in bekwaamheidsdossiers’.

Lees meer…

Innovatieve schoolleiders kunnen 30.000 euro krijgen

Schoolleiders in het primair onderwijs kunnen een persoonsgebonden beurs krijgen van het Schoolleiders Innovatie Ontwikkel Fonds (SIOF). Een maand lang kunnen hiervoor aanvragen worden ingediend: van 9 december tot 9 januari.

De beurs is bedoeld voor schoolleiders die initiatieven willen nemen om in het kader van het terugdringen van het lerarentekort het onderwijs anders te organiseren.

Het persoonsgebonden budget is maximaal 30.000 euro en is bedoeld voor een periode van twee jaar. Het bedrag wordt in twee termijnen uitgekeerd. Er zit 810.000 euro in deze subsidiepot van het ministerie van OCW.

Lees meer…

‘Geen lerarentekort, maar overschot aan deeltijders’

Als iedereen fulltime aan het werk gaat, is het lerarentekort opgelost. Dat benadrukken initiatiefnemer Jacques Giesbertz van stadouders.nl en oud-directeur Aad van Loenen van de Haagse openbare praktijkschool De Einder op de opiniepagina van Trouw.

Volgens hen is er geen lerarentekort, maar ‘een overschot aan leraren die in deeltijd werken’. Ze noemen dat opmerkelijk, omdat leraar een fulltime baan zou moeten zijn. ‘Lesgeven betekent vooral een goede relatie opbouwen met je leerlingen. En dat kan nauwelijks als er twee of drie leraren voor de klas staan.’

De meest voor de hand liggende oplossing van het lerarentekort is volgens Giesbertz en Van Loenen dat meer leraren fulltime gaan werken. ‘Dat zet echt zoden aan de dijk. Het lost het vermeende tekort aan leraren op. Levert direct meer salaris op. Maakt het op orde houden van de klas (klassenmanagement) er ook eenvoudiger op.’

Personeelsbeleid te slap

Ze vinden dat het personeelsbeleid vele decennia te slap is geweest. ‘Het parttime kunnen werken is verworden tot een verworven recht. Dit moet zo snel als mogelijk weer tot gezonde proporties teruggebracht worden.’ Dat kan volgens hen bijvoorbeeld door leraren die alle dagen werken een financiële bonus te geven. Daarvoor zou het extra geld kunnen worden gebruikt dat is bestemd voor verlichting van de werkdruk.

Lees meer…

Liesbeth Verheggen (ex-AOb) baalt van sociale partners

Bij de sociale partners was het draagvlak om te strijden voor structureel extra geld voor het onderwijs ‘totaal weggevallen’. Dat zegt de afgetreden voorzitter Liesbeth Verheggen van de Algemene Onderwijsbond in Trouw.

De krant interviewde haar naar aanleiding van het omstreden akkoord over 460 miljoen euro incidenteel geld voor het onderwijs. Dat akkoord met onderwijsminister Arie Slob was voor Verheggen reden om de aangekondigde landelijke onderwijsstaking af te blazen. Leraren kwamen daartegen in verzet. De AOb floot haar terug, Verheggen trad af en de staking ging toch door.

In het interview stelt zij dat bij ‘de collega’s om me heen’ (de vertegenwoordigers van de PO-Raad, de VO-raad en de andere vakbonden die tot de sociale partners behoren) het draagvlak ‘totaal verdwenen’ was om nog te strijden voor structureel extra geld voor het onderwijs. ‘Ik zei nog: jongens, hoe kan het dat we hier binnen 24 uur een akkoord proberen te sluiten zonder daar met onze achterban over te praten? Maar als AOb stond ik alleen. Ik stond letterlijk helemaal alleen. Ik was bang dat we buitenspel zouden komen te staan’, zo citeert Trouw haar.

Niets klaarspelen

Ze zegt ook dat ze door ‘collega’s, bonden, voorzitters van raden en Kamerleden’ al langere tijd is weggezet als een voorzitter die haar verantwoordelijkheid niet nam, terwijl juist de andere organisaties volgens haar ‘niets klaarspelen’. Tot die andere organisaties behoren volgens de ex-AOb-voorzitter de PO-Raad en CNV Onderwijs.

Over minister Slob zegt zij dat die zijn politieke belangen boven die van het onderwijs stelt. ‘Hij had blijkbaar iets nodig om bij het bespreken van de begroting te kunnen zeggen: kijk, ik heb het gevonden. Hij kocht rust voor de resterende kabinetsperiode.’

Verheggen weer voor klas?

Trouw overvalt Verheggen met de vraag of ze, nu ze op haar 63ste werkloos thuiszit, weer voor de klas gaat om zelf het lerarentekort tegen te gaan. ‘O, dat weet ik nog niet. Onderwijs zit te dicht op mijn ziel om het los te laten. Ik vind het gek om te denken dat je na dertig jaar zomaar weer voor de klas kunt zonder bijscholing. Maar ik sluit absoluut niet uit dat ik weer iets met onderwijs ga doen.’ Ze denkt erover na of ze misschien leesmoeder kan worden.

Lees het interview in Trouw

 

Aantal vacatures in onderwijs neemt af

Het aantal openstaande vacatures in het onderwijs is in het derde kwartaal iets afgenomen. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Eind september was het totale aantal openstaande vacatures in Nederland opgelopen tot 288.000 (4000 meer dan in het tweede kwartaal).

In het onderwijs nam het aantal openstaande vacatures juist wat af. In het tweede kwartaal waren het er 8100, in het derde kwartaal 7800.  Veruit de meeste vacatures (tienduizenden!) zijn in de handel, zakelijke dienstverlening en zorg.

Uit de informatie van CBS blijkt verder dat het onderwijs de sector is met de laagste vacaturegraad: 14 vacatures per 1000 banen. In de sector informatie en communicatie was de vacaturegraad in het derde kwartaal ruim vier keer zo hoog als in het onderwijs.

Lees meer…

‘Wie wil nog tot wespennest onderwijs toetreden?’

De knuppel die flink tekeer gaat in het onderwijshoenderhok, maakt het beroep van leraar er niet aantrekkelijker op. Dat stelt geschiedenisleraar Erik Ex in Trouw.

‘Je zal maar een studie Nederlands, economie of natuurkunde hebben afgerond en je oriënteren op de arbeidsmarkt. Of een mooi havo- of vwo-diploma op zak hebben en overwegen om de pabo te gaan doen. Wie wil er nog toetreden tot het wespennest van het Nederlandse onderwijs?’, vraagt Ex zich af.

Het kan volgens hem geen kwaad om even uit te zoomen. ‘Dan zie je dat ze in de hele wereld jaloers zijn op ons onderwijs. Kinderen leren ontzettend veel in ­Nederland. Resultaten zijn hier beter dan die in de meeste Europese landen. Bijzonder is dat we dat weten te combineren met een hoog welzijn onder leerlingen.’

Niemand kan volgens hem beweren dat het vreselijk gesteld is met het ­onderwijs in Nederland. ‘Als het om onderwijs gaat, doen we mee in de Champions League.’

Ex benadrukt tegelijkertijd dat het goede onderwijs wel goed moet blíjven. ‘Met een oplopend ­lerarentekort kunnen we het niveau niet handhaven.’ Hij benadrukt dat hoogwaardig onderwijs cruciaal is voor onze samenleving.

Lees meer…

Tóch staken, exit AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen

De Algemene Onderwijsbond (AOb) heeft zich zondag teruggetrokken uit het convenant met het kabinet voor meer geld voor het onderwijs. Het was volgens de bond een verkeerde actie van voorzitter Liesbeth Verheggen dat zij haar handtekening eronder had gezet en namens de AOb de aangekondigde staking had afgeblazen. Deze actie heeft Verheggen de kop gekost.

Vrijdagavond werd bekend dat het kabinet met 460 miljoen euro voor het primair en voortgezet onderwijs komt. Het gaat volgens het kabinet om een ‘investering’ voor de jaren 2020 en 2021. Voor het grootste deel is het incidenteel geld. Slechts 16,5 miljoen euro is structureel. Dat deel is bedoeld voor een verhoging van de salarissen in het speciaal onderwijs.

In een brief aan de Tweede Kamer staat dat afspraken zijn gemaakt ‘om meer mensen op te leiden en te behouden voor het funderend onderwijs en te zorgen dat leraren zich ontwikkelen en goed begeleid worden’. Het geld is onder meer bedoeld om de werkdruk te verlagen. Ook gaat er meer geld naar de subsidiepot voor zij-instromers.

Sociale partners positief

Voorzitter Rinda den Besten van de PO-Raad stelde vrijdagavond dat het kabinet laat zien de problemen in het onderwijs serieus te nemen. Haar collega Paul Rosenmöller van de VO-raad sprak vrijdag van ‘een substantieel bedrag waarmee we nu (…) aan de slag kunnen’. Ook de betrokken onderwijsbonden reageerden positief over het bereikte resultaat, inclusief de AOb.

Liesbeth Verheggen, die vrijdagavond nog de voorzitter van de AOb was, zei toen dat zij blij was met het convenant. Dat schoot in het verkeerde keelgat van een groot deel van haar achterban. Ook de vakbond Leraren In Actie en de belangengroep PO in Actie waren niet te spreken over de afspraken met het kabinet. Zij lieten weten dat er veel meer geld bij moet dan de toegezegde 460 miljoen.

Toch staken, exit Verheggen

Zondag was er crisisberaad bij de AOb over de ontstane situatie. Het resultaat daarvan was dat de bond zich niet meer gebonden acht aan het convenant. Dit betekent dat de AOb de leden ook weer oproept om woensdag te gaan staken. Na het beraad werd duidelijk dat Verheggen niet meer de voorzitter van de AOb is.

‘De beslissing moest op die vrijdagmiddag worden genomen en dat was te snel’, aldus Verheggen in een reactie op de website van de AOb. ‘Ik had het convenant niet direct moeten tekenen, maar het in het weekeinde aan het hoofdbestuur moeten voorleggen en een ledenraadpleging moeten houden. Daarom heb ik nu besloten af te treden.’

Na het terugtrekken van de AOb, besloot ook CNV Onderwijs weer tot de staking op te roepen (de christelijke bond had die oproep vrijdagavond ook ingetrokken, net als de AOb). Het was volgens waarnemend voorzitter Jan de Vries van de christelijke bond ‘een inschattingsfout van ons om met dit resultaat de staking af te blazen’.

Hij verwijst in een reactie op de website van CNV Onderwijs naar het niet-structurele karakter van het geld dat het kabinet toezegde. Toch blijft CNV Onderwijs het convenant steunen, omdat het zonde zou zijn om de 460 miljoen euro te laten liggen.

De schoolleidersvakbond AVS liet een ledenpeiling uitvoeren, en daar kwam uit naar voren dat 80 procent woensdag wil gaan staken. ‘Een deel is weliswaar tevreden over veel afspraken in het convenant van vrijdag jl., maar wil toch staken voor de lange termijn’, staat op de website van de AVS.

Werkgevers blijven convenant steunen

De PO-Raad en VO-raad blijven het convenant steunen. ‘Het is van groot belang dat het geld zo spoedig mogelijk naar de besturen en teams gaat om aan de slag te gaan met het lerarentekort’, zo staat op de websites van de sectororganisaties.

Onderwijsminister Arie Slob liet na het terugtrekken van de AOb weten dat de 460 miljoen euro uit het convenant beschikbaar blijft voor het onderwijs. Tegelijkertijd benadrukt hij in een interview met het AD dat er geen extra geld beschikbaar is bovenop wat het kabinet nu heeft toegezegd. Hij spreekt tegen dat het convenant een ‘flutpakket’ zou zijn.

In het interview stelt hij ook dat de opgestapte AOb-voorzitter Verheggen, in tegenstelling tot wat zij daar zelf over heeft gezegd, het hoofdbestuur van de bond volledig heeft meegenomen voordat ze haar handtekening zette onder het convenant.