Waarom heeft OCW twee ministers?

Premier Mark Rutte moet uitleggen waarom er in de nieuwe kabinetsperiode onder andere het ministerie van OCW twee ministers heeft. Voorzitter Ankie Broekers-Knol heeft daarover een brief naar de premier gestuurd.

Volgens Broekers-Knol is het in strijd met de Grondwet als een ministerie twee ministers heeft. Volgens haar kunnen er niet twee kapiteins op één schip zitten. Met andere woorden: er kan er maar eentje de baas zijn. In de brief wordt verwezen naar artikel 44 van de Grondwet, waarin staat dat ministeries onder leiding staan ‘van een minister’. Ook in andere verwijzingen is volgens haar sprake van één minister per ministerie.

Het is volgens Broekers-Knol wel mogelijk om twee ministers op één ministerie te hebben, maar dan moet de tweede een ‘minister zonder portefeuille’ zijn. Zo’n minister is verantwoordelijk voor een bepaald beleidsterrein, maar heeft niet de leiding over een departement. Ministers zonder portefeuille hebben, anders dan staatssecretarissen, zitting in de ministerraad en kunnen dus meestemmen over alle beslissingen.

‘Twee ministers mag gewoon’

Volgens Wim Voermans, hoogleraar Staat- en Bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, is de interpretatie van Broekers-Knol onzin. ‘De ministeries staan volgens de Grondwet niet onder leiding van één minister, maar van een minister. Dat is een soortaanduiding: het soort ambt wordt daar bedoeld. Niet een staatssecretaris en niet de minister-president, maar een minister’, aldus Voermans op BNR Nieuwsradio.

Het ministerie van OCW heeft in de nieuwe kabinetsperiode twee ministers: Ingrid van Engelshoven (D66) die onder meer over het hoger onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs gaat en Arie Slob die minister zonder portefeuille is. Hij gaat over de volgende onderwerpen:

  • Voor- en vroegschoolse educatie
  • Primair onderwijs
  • Voortgezet onderwijs
  • Speciaal onderwijs
  • Passend onderwijs
  • Lerarenregister
  • Lerarenbeleid en arbeidsvoorwaarden
  • Media
  • Archiefbeleid

Ook de ministeries van Justitie en Veiligheid, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Buitenlandse Zaken hebben twee ministers.

Van en voor

Zoals eerder op deze website vermeld, kon al uit een nuanceverschil in de gebruikte terminologie worden afgeleid dat Van Engelshoven de baas zou worden op het ministerie van OCW, omdat zij minister van OCW wordt genoemd. Slob is ‘slechts’ minister voor primair en voortgezet onderwijs en media.

Daarmee staat Slob in feite onder Van Engelshoven en is diens status te vergelijken met die van staatssecretaris, met dien verstande dat hij in de ministerraad wel mag meestemmen over alle beslissingen.

Rutte stelt kinderen gerust na uitspraak Wilders

Premier Mark Rutte zegt dat kinderen niet bang hoeven te zijn dat ze het land worden uitgezet. Hij reageert in het NOS Jeugdjournaal op Geert Wilders van de PVV, die zijn aanhang na de gemeenteraadsverkiezingen in een Haags café liet scanderen dat er in Nederland minder Marokkanen zouden moeten zijn. De ophitsende actie van de extreem-rechtse populist heeft onder kinderen angst veroorzaakt.

Rutte benaderde het NOS Jeugdjournaal nadat de 13-jarig Hind woensdag in de uitzending had verteld dat ze was geschrokken van de uitspraak van Wilders en dat ze er boos over is. Hind benadrukt dat iedereen gelijkwaardig is. Ze adviseert Wilders om voortaan eerst goed na te denken over de gevolgen van wat hij zegt. Bovendien vraagt ze hem om aan alle kinderen excuus aan te bieden. De PVV-leider heeft hier nog niet op gereageerd.

De premier heeft donderdag naar aanleiding van wat Hind vertelde, geruststellende woorden gesproken. Hij benadrukte dat in Nederland iedereen voor de wet gelijk is en dat de overheid de taak heeft om burgers te beschermen. Kinderen hoeven volgens hem niet bang hoeven te zijn dat ze, nu Wilders zijn omstreden uitspraak heeft gedaan, ineens zomaar het land kunnen worden uitgezet.

Geert Wilders reageerde op Twitter als door een wesp gestoken: ‘Walgelijk dat Rutte politiek bedrijft over de rug van kinderen!’. Tweede Kamerlid Fleur Agema van de PVV noemde op Twitter de actie van Rutte ‘demonisatie’.

Meer lezen over dit onderwerp? Klik in de rechterkolom op het pijltje van de gerelateerde berichten.