Chris Heidstra gekozen tot Koningin van de Jeugd

Chris Heidstra is gekozen tot de nieuwe Koningin van de Jeugd. Zij zit op het openbare Willem de Zwijger College in Papendrecht.

De 14-jarige Chris werd tot Koningin van de Jeugd gekozen op het Unicef Kinderrechten Debattoernooi 2018 op 21 april in het openbare Stedelijk Gymnasium in Arnhem. Zij vindt het belangrijk dat de aarde een leefbare plek blijft voor de komende generaties. Daarom wil ze problemen als klimaatverandering en milieuvervuiling veel aandacht geven. Dat gaat ze waarschijnlijk ook doen op Kleine Prinsjesdag, want dan mag de Koningin van de Jeugd een zelfgeschreven troonrede houden in de Ridderzaal.

Chris Heidstra volgt als Koningin van de Jeugd Sann Leisink uit Zwolle op, die daar op het openbare Gymnasium Celeanum zit.

Lees meer…

Analyse onderwijsbegroting 2018

Financieel deskundigen Ronald Bloemers en Ron van der Raaij van VOS/ABB hebben een analyse gemaakt van de onderwijsbegroting 2018, die op Prinsjesdag door het demissionaire kabinet-Rutte II is gepresenteerd.

Zij gaan in hun analyse onder meer in op het gat in de begroting van het ministerie van OCW, dat groeit van 244 naar 415 miljoen euro. Bloemers en Van der Raaij leggen uit waarom zijn verwachten dat dit niet tot een bezuiniging op het funderend onderwijs zal leiden.

Andere onderwerpen die zij uit de begroting hebben gelicht, zijn de financiering van godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs, de transitievergoeding via de Wet werk en zekerheid en de positie van het Vervangings- en Participatiefonds.

Ten slotte gaan Bloemers en Van der Raaij ook in op de extra bijdrage van 270 miljoen euro voor de leraren in het primair onderwijs.

Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de analyse downloaden.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Miljoenennota bevestigt investering in lerarensalarissen

In de Miljoenennota staat de al langer genoemde extra bijdrage van 270 miljoen euro voor de salarissen van de leraren in het primair onderwijs. Het kabinet presenteert het als een van de hoofdpunten van het beleid voor 2018.

De extra bijdrage voor de lerarensalarissen in het primair onderwijs wordt aldus verwoord:

Het kabinet investeert 270 miljoen euro in de verbetering van en nieuwe afspraken over de arbeidsvoorwaarden primair onderwijs. Deze middelen worden via een nota van wijziging bij de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap toegevoegd aan de begroting voor 2018.

Het bedrag van 270 miljoen euro is goed voor een salarisverhoging van ongeveer 3 procent. De sociale partners in het primair onderwijs, die zijn verenigd in PO Front, beschouwen dat als veel te mager. Om hun eisen kracht bij te zetten, hebben ze voor op 5 oktober een staking in het primair onderwijs aangekondigd, ook om geld af te dwingen voor werkdrukverlaging.

Onderwijs grootste begrotingspost

In de Miljoenennota, die op Prinsjesdag is gepresenteerd, staat ook dat er voor 2018 een bedrag van 37,2 miljard euro is geserveerd voor onderwijs, cultuur en wetenschap. Daarmee is dit de grootste post  die het kabinet alleen financiert met de belastingopbrengsten. Er gaat bijna 10,5 miljard euro naar primair onderwijs en ruim 8,1 miljard euro naar voortgezet onderwijs.

Het kabinet merkt verder op dat de onderwijsuitgaven -ook na correctie voor prijsstijgingen- vanaf 2006 harder zijn gestegen dan de groei van de economie, maar uit de Miljoenennota blijkt ook dat de uitgaven voor met name zorg en de sociale zekerheid harder zijn gestegen.

Excellent en breed toegankelijk onderwijs

Onderwijs wordt in de Miljoenennota genoemd als instrument van het overheidsbeleid om ‘de baten van globalisering zo breed mogelijk’ te laten ‘neerslaan’. Het gaat het demissionaire kabinet om overheidsbeleid dat gericht is op ‘een excellent en breed toegankelijk onderwijsstelsel’. Een dergelijk stelsel draagt eraan bij ‘dat zo veel mogelijk Nederlanders diploma’s halen die van waarde zijn op de arbeidsmarkt’.

Miniminister van Financiën

Het was voor de laatste keer dat minister Jeroen Dijsselbloem namens het inmiddels demissionaire kabinet-Rutte II in de Tweede Kamer de Miljoenenota presenteerde. Opmerkelijk is dat hij dat samen met de 12-jarige Haci Nuh deed.

Deze jongen zit op de Openbare Scholengemeenschap  Hugo de Groot in Rotterdam. In maart jongstleden, toen hij nog in groep 8 van de Da Costaschool zat, werd hij in het kader van de Week van het Geld benoemd tot ‘miniminister’ van Financiën, omdat hij had laten zien heel goed met geld te kunnen omgaan.

Dijsselbloem benadrukte in de Kamer dat een goede begroting rekening houdt met de toekomst en dus met de belangen van de huidige jeugd. Hij zei ook dat Haci over 30 jaar wel eens minister van Financiën zou kunnen zijn.

Troonrede: 270 miljoen extra voor leraren

Koning Willem-Alexander heeft op Prinsjesdag in de Troonrede bevestigd dat er 270 miljoen euro extra beschikbaar komt voor de salarissen van de leraren in het primair onderwijs.

Het bedrag van 270 miljoen euro werd eerder al genoemd, dus het was bepaald niet een verrassing dat de koning het in de Troonrede noemde. Hij verwoordde het zo:

Goed onderwijs voor alle kinderen is belangrijk en leraren maken daarin het verschil. Daarvoor verdienen zij waardering. De regering investeert € 270 miljoen in de verbetering van en nieuwe afspraken over de arbeidsvoorwaarden in het primair onderwijs.

Het bedrag is goed voor een salarisverhoging van ongeveer 3 procent. De sociale partners, verenigd in PO Front, hebben eerder al gezegd dat dit te veel weinig is. Er is daarom voor 5 oktober een staking aangekondigd, ook om extra geld af te dwingen voor werkdrukverlaging in het primair onderwijs.

Weinig onderwijs in Troonrede

Het onderwijs nam verder een zeer bescheiden plaats in. Willem-Alexander noemde het in de Troonrede nog in relatie tot radicalisering:

Bestrijden van radicalisering vraagt zowel om preventieve als repressieve acties, van aandacht op scholen tot intrekken van het Nederlanderschap.

Ook noemde hij het onderwijs toen hij het over normen en waarden had:

Een verbonden samenleving is bovenal een gedeelde verantwoordelijkheid en een permanente opdracht waarin gezinnen, scholen, verenigingen, kortom wij allen, een eigen en belangrijke rol hebben.

Snel klaar!

Het was een relatief korte Troonrede van 1664 woorden. Dat hangt samen met de demissionaire status van het kabinet. Vanwege die status kan het kabinet geen grootse plannen presenteren. Vorig jaar telde de Troonrede 2164 woorden.

Onderwijsraad presenteert werkprogramma 2018

De Onderwijsraad heeft op Prinsjesdag het werkprogramma voor het volgend kalenderjaar gepresenteerd.

In het Werkprogramma 2018 kondigt de raad de volgende adviesonderwerpen aan:

  • Toetsing en examinering.
  • Curriculumontwikkeling.
  • Educatieve dienstverlening aan onderwijsinstellingen.
  • Loopbanen van onderwijsprofessionals.
  • Een blijvend veerkrachtig onderwijsstelsel.

Lees meer…

Kiezers zetten onderwijs op tweede plaats

Als het aan de kiezers ligt, moet er de komende jaren met voorrang geïnvesteerd worden in gezondheidszorg (68%), onderwijs (56%) en klimaat (38%).

Dit meldt de actualiteitenrubriek EenVandaag op basis van een eigen enquête in het kader van Prinsjesdag. Uit die enquête blijkt dat de kiezers van vrijwel alle partijen gezondheidszorg op de eerste plaats zetten. Alleen de achterban van D66 kiest met stip voor onderwijs.

Lees meer…

Prinsjesdag: ook dit jaar zitten wij erbovenop!

VOS/ABB maakt ook dit jaar een analyse van de voorgestelde onderwijsbegroting die het (dit keer demissionaire) kabinet bekendmaakt. Een eerste bedrag is vrijdag al uitgelekt via de Telegraaf: er komt volgens die krant 270 miljoen euro bij voor de lerarensalarissen in het primair onderwijs.

Zoals u van VOS/ABB gewend bent, zal het nieuws op Prinsjesdag (dinsdag 19 september) via deze website en Twitter (@VOSABB) op de voet worden gevolgd, te beginnen met de Troonrede. Het gaat dan uiteraard specifiek om het nieuws dat relevant is voor het primair en voortgezet onderwijs. De nieuwsvoorziening zal, zoals elk jaar, zorgvuldig én razendsnel zijn.

VOS/ABB publiceert op Prinsjesdag zelf een eerste analyse van de voorgestelde onderwijsbegroting voor 2018. Als de Telegraaf het bij het rechte eind heeft, zal daar dus in elk geval in komen te staan dat er voor de lerarensalarissen in het primair onderwijs 270 euro extra beschikbaar wordt gesteld.

Een grondige analyse volgt waarschijnlijk op donderdag 21 september of, als er meer tijd nodig is, op vrijdag 22 september. Deze analyse zal worden opgesteld door financieel expert Ron van der Raaij van VOS/ABB en adviseur Ronald Bloemers. Hun analyse zal in het besloten ledengedeelte van deze website worden gepubliceerd.

Levensbeschouwelijk lesmateriaal voor Prinsjesdag

Speciaal voor Prinsjesdag is er levensbeschouwelijk lesmateriaal beschikbaar.

Het lesmateriaal sluit aan bij de jaarlijkse interlevensbeschouwelijke bezinningsbijeenkomst op de ochtend van Prinsjesdag in de Grote Kerk in Den Haag.

Vertegenwoordigers van diverse levensbeschouwingen en religies brengen dan hun boodschap voor parlement, regering en samenleving over het voetlicht. Daarbij zijn jaarlijks circa 450 leerlingen van scholen in het primair en voortgezet onderwijs aanwezig.

Het lesmateriaal is ontwikkeld in opdracht van de Stichting Prinsjesdagviering. Het is tot stand gekomen met financiële steun van het Steunfonds Christelijk Onderwijs, de Stichting Kerk en Wereld en de christelijke profielorganisatie Verus.

Op de website van Verus staat meer informatie.

Kamermeerderheid tegen bezuiniging op onderwijs

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunt een motie van D66 tegen een geplande bezuiniging op onderwijs.

Het kabinet beweerde op Prinsjesdag dat er 200 miljoen euro extra in het onderwijs zou worden geïnvesteerd, maar in werkelijkheid wordt erop bezuinigd. Als de subsidie- en lumpsumtaakstellingen en een nog in te vullen ramingsbijstelling worden meegeteld, blijkt dat er veel meer dan 200 miljoen euro wordt gekort.

D66 rekende op basis van de Miljoenennota uit dat er tegenover de zogenaamde investering van 200 miljoen een korting van 400 miljoen euro staat. Uiteindelijk moet het onderwijs het dus met 200 miljoen euro minder doen.

In de motie van D66-leider Alexander Pechtold staat dat de bijstellingen niet ten koste mogen gaan van de bekostiging van de scholen. De motie heeft de steun van de regeringspartijen PvdA en VVD en van SP, GroenLinks, ChristenUnie en SGP.

Bezuiniging op onderwijs moet van tafel!

De Stichting van het Onderwijs roept de Tweede Kamer op in verzet te komen tegen een door het kabinet geplande bezuiniging op het onderwijs.

De stichting, waarin onder andere de PO-Raad en VO-raad zitten, maakt uit de op Prinsjesdag gepresenteerde OCW-begroting op dat er in 2017 fors op het onderwijs zal worden bezuinigd.

Dat is ‘funest voor de toekomst van onze kinderen, jongeren en de ontwikkeling van ons land’, zo staat in een door voorzitter Paul Rosenmöller van de VO-raad ondertekende e-mail aan de fractievoorzitters en de vaste Kamercommissie OCW.

Goed onderwijs van levensbelang

‘Goed onderwijs’, zo benadrukt de stichting, ‘is van levensbelang voor iedereen en nodig voor de samenleving en economie.’

Het draait volgens de Stichting van het Onderwijs in de begrotingsplannen van het kabinet te veel om economisch rendement in termen van doelmatigheid en prestatieafspraken. ‘Het moet juist ook om maatschappelijk rendement gaan’, aldus de stichting.

Investering blijkt uiteindelijk bezuiniging

In de onderwijsbegroting 2017 staat onder andere dat het kabinet tot en met 2021 structureel 200 miljoen euro per jaar uittrekt voor onder andere een verzachting van een bezuiniging op de lumpsumfinanciering. Dit kan, zoals het kabinet creatief doet, worden gezien als een extra investering in onderwijs, maar in feite betreft het een minder grote bezuiniging dan het kabinet aanvankelijk had voorzien. 

Van de 200 miljoen euro, die zou moeten worden gefinancierd op basis van toekomstige meevallers, is 133 miljoen bestemd voor een verzachting van een lumpsum- en subsidietaakstelling. Dit zorgt er volgens het kabinet voor dat het ministerie van OCW in staat blijft te investeren in bijvoorbeeld de kwaliteit van leraren en schoolleiders.

De lumpsum- en subsidietaakstelling (bezuiniging) voor het primair onderwijs was voor 2017 vastgesteld op 70,4 miljoen euro. Dat wordt verzacht met ruim 30,6 miljoen euro en vanaf 2018 tot en met 2021 met ruim 27,7 miljoen euro per jaar.

Voor het voortgezet onderwijs geldt dat de bezuiniging op lumpsumfinanciering en subsidies van aanvankelijk bijna 64,7 miljoen in 2017 met bijna 47,7 miljoen wordt verminderd en in de jaren daarna tot en met 2021 met bijna 50 miljoen euro.

Kansengelijkheid, asielzoekerskinderen, voorschool en toezicht

Er wordt tot en met 2021 structureel 25 miljoen euro per jaar geïnvesteerd om kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen, bijvoorbeeld door te investeren in flexibilisering en maatwerk voor een betere doorstroom tussen onderwijsniveaus (stapelen).

In de begroting staat ook dat er extra geld gaat nar aanvullende bekostiging van scholen met asielzoekerskinderen. Zo gaat er 15 miljoen euro naar aanvullende bekostiging in het tweede jaar van asielzoekerskinderen in het primair onderwijs.

Er wordt 5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB). Dit geld komt specifiek ten goede aan kleine gemeenten die deze uitkering ontvangen voor voorschoolse educatie. Een geplande bezuiniging van 10 miljoen euro op het GOAB wordt doorgeschoven naar 2018.

De Inspectie van het Onderwijs krijgt 2 miljoen euro extra om binnen het nieuwe (gedifferentieerde) toezicht alle scholen in het funderende onderwijs eens in de vier jaar te bezoeken.

PO-Raad: ‘Magere beloftes’

De PO-Raad vindt op basis van de begrotingscijfers dat het kabinet magere beloftes doet aan het primair onderwijs. Het positieve nieuws van het kabinet is volgens de sectororganisatie ‘vooral gestoeld op gegoochel met cijfers’.

Over de 15 miljoen euro die het kabinet uittrekt voor onderwijs aan asielzoekerskinderen, merkt de PO-Raad op dat eerder 24 miljoen euro was toegezegd. Ook op andere punten is er volgens de sectororganisatie sprake van ‘een vertekend beeld’.

Lees meer…

VO-raad: ‘Rookgordijn’

De VO-raad noemt het onwenselijk dat investeringen in het kader van politieke prioriteiten worden gefinancierd met bezuinigingen op de lumpsum. ‘Nadere bestudering van de begroting maakt duidelijk dat er mogelijk een extra bezuiniging aankomt. Het lijkt erop dat het ministerie een rookgordijn heeft opgeworpen om deze aanvullende bezuiniging weg te moffelen.

De sectororganisatie van het voortgezet onderwijs zegt dan ook ‘uiterst kritisch’ te zijn ‘over de optimistische toon van de bewindslieden en het ministerie waarbij gesproken wordt over ‘extra geld voor onderwijs”.

Lees meer…

AOb en CNV Onderwijs: ‘Extra bezuiniging’

De Algemene Onderwijs (AOb) stelt op basis van de begrotingscijfers dat er medio 2017 een extra bezuiniging van 150 miljoen euro op onderwijs aankomt. ‘Met twee forse bezuinigingen op onderwijs regeert dit kabinet over zijn graf heen’, zegt AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen.

Lees meer…

CNV Onderwijs voorziet zelfs een structurele bezuiniging van 400 miljoen euro per jaar op onderwijs. Voorzitter Loek Schuler van CNV Onderwijs zegt ‘ronduit teleurgesteld’ te zijn.

‘Als we gaan rekenen dan blijkt tegenover de ‘investering’ van 200 miljoen die de regering met veel bombarie brengt, ook een bezuiniging van ruim 400 miljoen euro per jaar te staan. Kortom het onderwijs wordt enorm gekort.’

Lees meer…

Troonrede: geld om kansenongelijkheid tegen te gaan

Koning Willem-Alexander heeft in de Troonrede gezegd dat er geld wordt uitgetrokken om kansenongelijkheid in het onderwijs tegen te gaan. Een concreet bedrag noemde hij niet.

In de Troonrede werd ook aangekondigd dat de regering met geld komt om kinderen uit arme gezinnen in staat te stellen mee te gaan op schoolreis, op muziekles te gaan of om lid te worden van een sportclub.

Deze maatregel hangt samen met het groeiende aantal kinderen dat niet mee kan op schoolreis of voor wie andere extraatjes onbereikbaar zijn, omdat hun ouders daar geen geld voor hebben. Hier wordt structureel 100 miljoen euro voor uitgetrokken.

De koning zei ook dat niet eerder een kabinetsperiode is geweest waarin zoveel grote hervormingen tegelijk in gang werden gezet. Hij wees erop dat dit onder andere in het onderwijs gebeurde, overigens zonder dat hij voorbeelden noemde.

Burgerschap in Troonrede

Willem-Alexander noemde het onderwijs ook in relatie tot islamitisch jihadisme en terrorisme. ‘Het kabinet wil de voedingsbodem voor radicalisering in Nederland wegnemen, onder andere door actief burgerschap op scholen te bevorderen’, zo staat in de Troonrede.

De koning zei verder dat gezonde overheidsfinanciën en een sterke economie bijdragen aan onder andere goed onderwijs.

Kindermiljoenennota: geen extra geld naar onderwijs

In de Kindermiljoenennota staat 12 procent van het overheidsbudget naar scholen moet. Dat is ongeveer net zoveel als wat dit jaar naar onderwijs gaat.

De Kindermiljoenennota is een initiatief van onder meer het huis van de democratie ProDemos. De nota is maandag, aan de vooravond van Prinsjesdag, in de Tweede Kamer gepresenteerd aan voorzitter Pieter Duisenberg (VVD) van de vaste Kamercommissie Financiën.

In Kindermiljoenennota veel meer geld naar natuur

Vergeleken met de echte Miljoenennota valt op dat Natuur meer dan 22 keer zoveel geld krijgt, dat de posten Leger & Veiligheid samen drie keer zoveel krijgen en dat de post Arme landen 12 keer zoveel krijgt als in de echte begroting van 2016. Het onderwijs krijgt in de Kindermiljoenenota ongeveer net zoveel geld als in het echt.

Het afgelopen jaar vulden ruim 10.000 kinderen de Kindermiljoenennota in. Ze konden 200 miljard euro verdelen over negen onderwerpen. Het invullen van de nota maakt deel uit van het programma Ontdek het Binnenhof en Madurodam.

Kamerlid Duisenberg noemt deze nota ‘een belangrijk signaal dat de Tweede Kamer en de regering zeer serieus moeten nemen’.

Lees meer…

Gratis lesmateriaal over Prinsjesdag

Het ministerie van Financiën maakt ieder jaar voor Prinsjesdag een digitale les voor verschillende schoolniveaus.

Prinsjesdag, de Miljoenennota en de rijksbegroting komen hier allemaal in terug. Ook schenkt de les aandacht aan belastingen en de samenhang tussen inkomsten en uitgaven van de overheid. Om ervoor te zorgen dat docenten optimaal gebruik kunnen maken van de digitale les, is er dit jaar een film gemaakt met een uitleg over de les.

Al het materiaal is te vinden op www.rijksoverheid.nl/lesmateriaal

Prinsjesdag: onderwijs krijgt er 200 miljoen bij

RTL Nieuws meldt dat uit gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het onderwijs er 200 miljoen euro bij krijgt.

Voor 2017 en de jaren daarna geeft het kabinet 1,5 miljard euro extra uit, meldt RTL Nieuws. Daarvan zou 200 miljoen euro naar onderwijs gaan.

Ook gaat er volgens RTL Nieuws 100 miljoen euro naar het bestrijden van armoede onder kinderen. Dat geld is bijvoorbeeld bedoeld voor zwemles, schoolreisjes en sportspullen.

Prinsjesdag is op 20 september. VOS/ABB zal op die dag berichten over de Troonrede en daarna zo snel mogelijk met een eerste online analyse van de Miljoenennota komen. Onze financieel experts Ron van der Raaij en Ronald Bloemers zullen vervolgens via deze website een grondige analyse presenteren. 

Kritische analyse van onderwijsbegroting 2016

Financieel expert Ron van der Raaij en bekostigingsspecialist Ronald Bloemers van VOS/ABB hebben een kritische analyse gemaakt van de onderwijsbegroting 2016. Leden van VOS/ABB kunnen deze analyse downloaden.

Van der Raaij en Bloemers constateren dat de vluchtelingenproblematiek de grote afwezige factor is in de algehele begroting. Hoewel die problematiek wel in de Troonrede werd genoemd, ontbreken in de begroting de extra kosten die gemoeid zijn met de opvang van het toenemende aantal vluchtelingen en het onderwijs aan hun kinderen.

Inmiddels heeft de Tweede Kamer tijdens de algemene politieke beschouwingen een motie aangenomen, waarin fractieleider Jesse Klaver van GroenLinks aandringt op adequaat onderwijs aan vluchtelingenkinderen. Dit zal betekenen dat er extra geld voor moet worden uitgetrokken. Mogelijk moet dat via een kasschuif naar voren worden gehaald vanuit latere jaren.

In hun analyse gaan Van der Raaij en Bloemers ook in op onder andere de gevolgen van demografische krimp op het primair en voortgezet onderwijs, de korting op de gewichtenregeling en het onderwijsachterstandenbeleid en de prestatieboxmiddelen.

Wat het onderwijsachterstandenbeleid (oab) betreft, pleiten Van der Raaij en Bloemers voor het instellen van een denktank die nog dit jaar met een algeheel toepasbare oplossing moet komen voor de problemen die met het oab worden ervaren.

Download analyse (alleen voor leden!)

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

 

 

Voor funderend onderwijs 0,07% minder geld

Bij het primair en voortgezet onderwijs is in de begroting 2016 sprake van ‘een licht dalende trend in uitgaven’, zo staat in de horizontale toelichting bij de Miljoenennota 2016. In totaal gaat het om een daling met 12,8 miljoen euro oftewel (afgerond) 0,07 procent ten opzichte van 2015.

De dalende trend heeft, zo staat in de toelichting, te maken met demografische ontwikkelingen. Het totale aantal leerlingen in Nederland neemt af. ‘Ook is er sprake van een lagere raming van gewichtenleerlingen, waardoor het budget voor de gewichtenregeling en het onderwijs achterstandenbeleid neerwaarts wordt bijgesteld.’

De uitgaven aan het primair onderwijs staan in de Miljoenenota 2016 begroot op 9.957.400.000 euro. Voor 2015 was dat 9.966.500.000 euro. Dit komt neer op een daling van de uitgaven met 9,1 miljoen euro oftewel met iets minder dan 0,1 procent.

De uitgaven aan het voortgezet onderwijs staan begroot op 7.574.500.000 euro. Voor 2015 was dat 7.578.200.000 euro. Dit komt neer op een daling met 3,7 miljoen euro oftewel met iets minder dan 0,05 procent.

Ministerie zelf gaat bezuinigen
Als wordt gekeken naar de totale uitgaven aan onderwijs, cultuur en wetenschap, dan is in de begroting over 2016 sprake van een stijging met 879 miljoen euro tot ruim 34,1 miljard. Het ministerie van OCW zelf zal het echter met 21,2 miljoen euro minder moeten doen, wat neerkomt op een bezuiniging van ruim 8 procent. Onder andere de Inspectie van het Onderwijs gaat dat merken. Daar wordt volgend jaar 3,4 miljoen euro op gekort. Het budget voor de Onderwijsraad blijft met 2,4 miljoen euro gelijk.

Bij de zelfstandige bestuursorganen valt op dat het Participatiefonds voor 200.000 euro minder in de begroting staat vermeld (van 3,2 naar 3,0 miljoen) en dat bij het Vervangingsfonds een bedrag staat dat ook 200.000 euro lager is dan in 2015 (van 2,5 naar 2,3 miljoen).

Emancipatie
In de Miljoenennota meldt het kabinet in het kader van de in internationaal opzicht relatief kleine kloof in Nederland tussen kansarme en kansrijke mensen, dat het onderwijs een belangrijke emancipatiefunctie heeft. ‘Door alle jonge mensen toegang te bieden tot goed onderwijs krijgt iedereen, ongeacht zijn of haar achtergrond, de kans om zijn of haar talenten te benutten en op te klimmen op de maatschappelijke ladder.’

Het kabinet schrijft ook dat Nederland behoort tot de landen waar het onderwijs zeer goed scoort op zowel de kwaliteit als de mate waarin kansen worden geboden. ‘Omdat onderwijs in Nederland ook voor lagere sociaal-economische klassen zeer toegankelijk is, zijn er – ondanks enige ongelijkheid in de samenleving – relatief gelijke kansen in het onderwijs.’

Onderwijskwaliteit
Het kabinet meldt ook dat het de kwaliteit van onderwijs verder wil verbeteren en dat het daarmee gelijke kansen in het onderwijs verder wil bevorderen. ‘Over de hele linie wordt ingezet op flexibiliteit, ruimte voor maatwerk en soepelere overgangen tussen onderwijstypen om zo uitval, zittenblijven en afstroom te voorkomen en doorstroom naar een hoger niveau makkelijker te maken.’ Volgens het kabinet hebben vooral ‘kwetsbare leerlingen uit de lagere sociaal-economische milieus’ hier baat bij.

In de Miljoenennota staat verder dat scholen meer ruimte om maatwerk te bieden voor optimale talentontwikkeling. ‘Zo wordt de wetgeving op het gebied van onderwijstijd in het voorgezet onderwijs verruimd en wordt de mogelijkheid geboden om buiten de reguliere schooltijden onderwijs aan te bieden, zoals in de landelijk opgezette zomerscholen.’

Goede leraren
Beter onderwijs kan er volgens het kabinet alleen komen als er meer goede leraren komen. ‘Om leerlingen uit te dagen zich te blijven ontwikkelen zijn goede leraren cruciaal. Zij moeten talenten herkennen, prestaties waarderen en kunnen inspelen op verschillen tussen leerlingen.’

Hierbij worden de Lerarenagenda, het Nationaal Onderwijsakkoord en de uitwerking hiervan in de sectorakkoorden voor onder andere het primair en voortgezet onderwijs genoemd.

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW geeft een korte toelichting op de begroting:

Financieel expert Ron van der Raaij van VOS/ABB en de onder meer in de bekostigingssystematiek gespecialiseerde adviseur Ronald Bloemers van de Helpdesk maken samen een grondige analyse van de voorgestelde onderwijsbegroting 2016. Later deze week komt hun analyse op het besloten ledengedeelte van deze website.

Koning van de Jeugd is er voor álle kinderen

Stijn Harder uit Bloemendaal heeft vrijdag, op Kleine Prinsjesdag, als Koning van de Jeugd in de Ridderzaal in Den Haag zijn Troonrede voorgelezen. Daarin zei hij onder andere dat hij koning wil zijn voor álle kinderen, dus ook voor leeftijdgenoten die naar Nederland zijn gevlucht.

De 15-jarige leerling van het interconfessionele Mendelcollege in Haarlem werd in maart tijdens een door Unicef georganiseerd debattoernooi in Arnhem benoemd tot Koning van de Jeugd. Hij zet zich dit jaar in voor de kinderrechten in Nederland.

In zijn Troonrede zei Harder onder meer dat hij koning is van álle kinderen in Nederland, dus ook van ‘kinderen die op de vlucht zijn en huis en haard achtergelaten hebben’. Hij vertelde over een ontmoeting met de eveneens 15-jarige Almoëd uit Syrië, die in het asielzoekerscentrum in Alkmaar zit.

‘Vroeger had hij een prima leven. Net als ik, een warm gezin, een goede school en vrienden. Alle kans er een mooi leven van te maken. Toen brak er oorlog uit. Alles was van de ene op de andere dag anders en ze moesten op de vlucht. Hij heeft dagen door de woestijn gelopen met zijn moeder, zijn broers en zijn kleine zusje aan zijn hand. Bijna verdronken in een gammel bootje naar Griekenland. Een lange, moeilijke reis dwars door Europa en uiteindelijk veilig in Nederland’, aldus Harder.

De Koning van de Jeugd pleit ervoor om kinderen als Almoëd welkom te heten, ook op de scholen in Nederland. ‘Vluchtelingen verdienen een veilige plek en zijn een verrijking voor ons allemaal. Wij kunnen veel van hen en hun verhaal leren. En zij van ons.’

Download de hele Troonrede van de Koning van de Jeugd.

Bé Keizer geeft uitleg over begroting 2015

Financieel expert Bé Keizer heeft voor VOS/ABB de onderwijsbegroting voor 2015 geanalyseerd. Hij kijkt door de cijfers heen en legt uit wat de begroting in concreto betekent voor het primair en voortgezet onderwijs. Als uw organisatie bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u zijn analyse downloaden.

In zijn inleiding laat Keizer zien dat er in 2015 weliswaar aanzienlijk meer geld naar onderwijs gaat, maar dat dit bij lange na niet genoeg is. De structurele oorzaken van de achterstand waarmee het onderwijs nog steeds te maken heeft, zijn nog altijd aanwezig.

‘Zo is de toename van de werkgeverslasten niet weggenomen. De werkelijke ophoging van de lumpsum bedraagt voor het primair respectievelijk voortgezet onderwijs elk tientallen miljoenen euro’s, maar om de achterstand weg te werken zouden honderden miljoenen nodig zijn’, aldus Keizer.

Download de analyse (alleen voor leden)

Download de begrotingsstukken

Begroting 2015: alle docenten eigen opleidingsbudget

Alle docenten krijgen een persoonlijk opleidingsbudget. Dat bevestigt het ministerie van OCW in het kader van de begroting voor 2015 die minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën op Prinsjesdag heeft gepresenteerd. Een ander belangrijk punt is dat de nullijn voor het onderwijspersoneel verdwijnt. De onderwijssalarissen groeien weer mee met de marktontwikkelingen.

De mededeling over het persoonlijk opleidingsbudget voor alle docenten volgt op een recente brief van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW aan de Tweede Kamer. Daarin stond dat in het primair onderwijs leraren op basis van de recente cao een individueel recht op 2 klokuren per werkweek en 500 euro persoonlijk budget per fte per jaar voor professionele ontwikkeling krijgen. In het voortgezet onderwijs krijgen docenten een vrij te besteden jaarlijks basisbudget voor professionalisering, bestaande uit 5 procent van hun normjaartaak en 600 euro.

De brief wekte verbazing bij de Algemene Onderwijsbond (AOb). Volgens voorzitter Walter Dresscher is het ‘pertinent onjuist’ dat leraren in het primair onderwijs op voltijdsbasis 500 euro per jaar krijgen voor professionalisering. ‘Bij de gesprekken die aan het principeakkoord over de cao voor het primair onderwijs ten grondslag liggen, is door onderhandelaars van de vakbonden waaronder de AOb herhaaldelijk voor zo’n recht gepleit, maar de werkgeversdelegatie hield staande dat zo’n bepaling onbetaalbaar is’, aldus Dresscher. Deze opmerking was voor de SP reden om er Kamervragen over te stellen. De antwoorden op die vragen zijn er nog niet.

Van goed naar beter
Het ministerie van OCW meldt verder naar aanleiding van de begroting voor 2015 dat het Nederlandse onderwijs goed is maar nog beter moet worden. ‘De leerlingen van vandaag gaan straks aan het werk in beroepen die we nu nog niet kennen. Veel leerlingen voelen zich onvoldoende uitgedaagd en presteren onder hun kunnen. Niet elke student zit op de juiste plek. En niet elke docent haalt het beste uit zichzelf.’

Het geld dat de afgelopen periode is vrijgemaakt dankzij het Nationaal Onderwijsakkoord en de bestuursafspraken en cao’s die daarmee samenhangen en de Lerarenagenda wordt volgens OCW ingezet om het onderwijs ‘toekomstbestendig’ te maken. Het ministerie benadrukt dat het geld terecht moet komen waar het hoort: in de klas. ‘Want daar wordt het verschil gemaakt: in de overdracht tussen docent en leerling of student’, zo staat op de website van OCW.

Financieel expert Bé Keizer maakt voor VOS/ABB een grondige analyse van de onderwijsbegroting voor het jaar 2015. Zodra de analyse gereed is, zal die op deze website worden geplaatst.

Prinsjesdag: Bé Keizer analyseert Miljoenennota

Financieel expert Bé Keizer analyseert ook dit jaar voor VOS/ABB de Miljoenennota.

Zoals elk jaar komt VOS/ABB op Prinsjesdag direct met berichtgeving over de Troonrede en de Miljoenennota. Na een eerste analyse door de webredactie, komt Keizer zo snel mogelijk met een grondige analyse van de begrotingsvoorstellen voor 2015. De berichtgeving kunt u uiteraard ook op Twitter volgen (@VOSABB).

Prinsjesdag valt dit jaar op 16 september.

Grondige analyse van onderwijsbegroting

Financieel expert Bé Keizer heeft een analyse gemaakt van de onderwijsbegroting voor 2014 en de jaren daarna in combinatie met de afspraken uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA). De begroting werd zoals elkaar jaar gebruikelijk is bekend op Prinsjesdag, het NOA pas twee dagen daarna.

Als de organisatie waarvoor u werkt bij VOS/ABB is aangesloten, kunt u de toelichting downloaden van het besloten ledengedeelte van deze website.

Keizer kijkt onder andere naar de nullijn in het onderwijs. Wordt die nu al in 2014 of pas in 2015 losgelaten? En hoe gaat dat straks als de Algemene Onderwijsbond (AOb) dwars blijft liggen als het gaat om de afspraken in het Nationaal Onderwijsakkoord?

Ook gaat hij in op de loonbijstelling in verband met de ontwikkeling van de sociale premies en de te verwachten bijstelling van de gemiddelde personeelslast. De prijsbijstelling in combinatie met een ramingsmeevaller van 204 miljoen euro is een ander punt dat in zijn toelichting aan bod komt.

De analyse van Bé Keizer kunt u downloaden van het besloten ledengedeelte van deze website (niet-leden hebben helaas geen toegang).

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Kabinet biedt zicht op meer scholenbouw

Het kabinet heeft via koning Willem-Alexander het onderwijs hoop gegeven op huisvestingsgebied. In de Troonrede zei hij dat investeringen in scholenbouw een oppepper kunnen geven aan de economie.

‘De regering zal – samen met pensioenfondsen, verzekeraars en banken – een Nederlandse investeringsinstelling oprichten. Het doel van deze instelling is grote beleggers te koppelen aan geschikte investeringsprojecten op terreinen als zorg, energie, schoolgebouwen en infrastructuur, om zo de economie te stimuleren’, zo staat in de Troonrede.

Het mag duidelijk zijn dat deze frase aansluit op de oproep die de brancheorganisatie Bouwend Nederland in augustus deed. Voorzitter Maxime Verhagen pleitte toen voor meer renovatie en nieuwbouw van scholen. Die activiteiten zouden de bouwsector uit de crisis kunnen trekken.

Verhagen baseerde zich op onderzoek van het Economisch Instituut Bouwnijverheid (EIB), waaruit blijkt dat een schoolgebouw in de praktijk vaak 100 jaar wordt gebruikt. Volgens hem zijn de gebouwen daar niet op ontworpen. Hij wees er in augustus ook op dat uit hetzelfde onderzoek blijkt dat veel onderwijsgebouwen energieslurpers zijn.

Wat Verhagen in augustus zei, was in feite een herhaling van een pleidooi uit 2009 van VOS/ABB. Toen bleek al dat verscheidene gemeenten overwogen scholenbouwplannen naar voren te halen om de negatieve gevolgen van de crisis voor de bouwsector te verzachten en werkgelegenheid te creëren. VOS/ABB riep andere gemeenten toen op dat voorbeeld te volgen.

Het lijkt er op dat dit idee nu eindelijk door het kabinet wordt omarmd.

Donkerste wolken drijven voorbij

Goed nieuws voor het openbaar onderwijs: de rijkssubsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare scholen blijft bestaan. Gelukkig heeft onze politieke lobby die daarop was gericht succes gehad. Goed nieuws is ook dat het kabinet kwaliteitsonderwijs onmisbaar vindt voor een in alle opzichten gezonde ontwikkeling van ons land.

Het is niet alleen rozengeur en maneschijn, dat besef ik terdege. Maar we kunnen volgens mij wel concluderen dat het onderwijs op Prinsjesdag, in de huidige tijden van economische crisis, geen zware klappen heeft gekregen, zeker niet vergeleken met andere sectoren, zoals defensie. Oké, de stille bezuinigingen gaan door, en daar heeft de sector onder te lijden. Ik noem de inhouding van de prijsbijstelling, waardoor het onderwijs structureel 250 miljoen tekortkomt. Maar het feit dat het kabinet het onderwijs ontziet bij de extra bezuinigingen in 2014 stemt positief.

Toen ik de Miljoenennota las en de onderwijsbegroting voor 2014 en de jaren daarna doornam, herkende ik  veel aspecten die mij als onderwijsman positief stemden. Goed onderwijs is volgens het kabinet essentieel voor een in alle opzichten gezonde ontwikkeling van onze samenleving. Het gaat hier niet alleen om de economie, maar ook om sociale cohesie. Dit plaats ik in het kader van het behoud van de subsidie voor g/hvo in het openbaar onderwijs. Aandacht voor levensbeschouwing, ook in de openbare school, draagt bij aan de gezonde maatschappelijke ontwikkeling.

Ik vind het ook positief dat het kabinet investeert in goed onderwijsbestuur. We hebben de laatste tijd helaas ook in het openbaar onderwijs gezien dat bestuurders en toezichthouders niet altijd het juiste morele kompas hadden. Het gaat hier gelukkig om een zeer kleine groep, maar voor het vertrouwen in en het aanzien van de sector is het van levensbelang dat alle onderwijsbestuurders en toezichthouders doen waarvoor ze op aarde zijn, namelijk het realiseren van goed onderwijs in een betrouwbare en efficiënte organisatie.

Ten slotte is het goed dat het kabinet in krimpgebieden inzet op de samenwerking tussen openbaar en bijzonder onderwijs, zodat ook daar scholen van kwaliteit kunnen worden behouden. De samenwerkingsschool kan daarvoor een goed instrument zijn. Deze ontwikkeling zie ik in het kader van de versterking van het openbaar onderwijs, dat immers bestuurlijk een positie krijgt die gelijkwaardig is aan die van het bijzonder onderwijs. De Tweede Kamer is onlangs akkoord gegaan met een wetswijziging die dat mogelijk maakt.

Ritske van der Veen, directeur VOS/ABB

Goed onderwijs essentieel, g/hvo blijft behouden

De structurele rijkssubsidie voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs (g/hvo) in de openbare scholen blijft bestaan. Dit blijkt uit de op Prinsjesdag bekendgemaakte onderwijsbegroting voor 2014 en daarna. Daaruit blijkt ook dat het onderwijs in zijn geheel bij de miljardenbezuinigingen wordt ontzien. De realiteit laat echter zien dat de stille bezuinigingen doorgaan.

In mei stond in een brief van minister Jet Bussemaker en staatssecretaris Sander Dekker van OCW dat de rijkssubsidie van 10 miljoen euro per jaar voor g/hvo zou verdwijnen. Dit was voor VOS/ABB reden om samen met andere onderwijsbelangenorganisaties een politieke lobby te beginnen om het geld voor deze waardevolle vorm van onderwijs te behouden.

Voor het zomerreces nam de Tweede Kamer een motie aan voor het behoud van de subsidie. Deze motie van Joël Voordewind van de ChristenUnie wordt uitgevoerd, zo blijkt uit de onderwijsbegroting over 2014 en de jaren daarna. VOS/ABB is blij dat het kabinet alsnog inziet dat g/hvo een waardevol onderdeel is van het openbaar onderwijs en dat deze bezuiniging is teruggedraaid.

Onderwijs ontzien
In de Miljoenennota staat dat het onderwijs niet wordt geraakt door de extra bezuinigingen in 2014 van in totaal 6 miljard euro. ‘Het onderwijs, de basis voor nieuwe kansen waar jaarlijks zo’n 35 miljard euro aan wordt uitgegeven, wordt opnieuw ontzien’, zo meldt het kabinet, omdat het ‘een belangrijke groeiondersteunende sector’ is.

Meevallers, als gevolg van te hoge ramingen van onder andere leerlingenaantallen, blijven voor het onderwijs behouden. Het gaat hier volgens de begroting om 204 miljoen euro per jaar. Dat geld wordt ingezet voor kwaliteitsverbetering, onder andere van toekomstige leraren door de opleidingen te verbeteren en van bestaande leraren door hun bijscholing aan te bieden.

Sociale cohesie en welvaart
Het kabinet benadrukt het belang van goed onderwijs ook, omdat het bijdraagt aan ‘de persoonlijke ontplooiing en het maatschappelijk succes van mensen’. Daarbij noemt het kabinet specifiek ook sociale opbrengsten, die de maatschappelijke cohesie versterken en de welvaart verhogen.

Speciale aandacht besteedt het kabinet aan de doorlopende leerlijn van het vmbo naar het mbo en aan onderwijs op maat voor excellente leerlingen. Er komt ook meer aandacht voor techniek in het onderwijs, onder meer door wetenschap en techniek te integreren in het curriculum van de pabo’s.

Moreel kompas
Schoolbestuurders en hun toezichthouders worden door het kabinet gezien als belangrijke schakels om de onderwijskwaliteit te verhogen. Wel zijn er zorgen over hen die niet blijken te beschikken over het juiste morele kompas, zoals de laatste tijd helaas ook in het funderend onderwijs het geval bleek te zijn. Daarom zet het kabinet, samen met organisaties voor bestuur en management zoals VOS/ABB, in op versterking van bestuurskracht en publieke verantwoording.

Versterking van medezeggenschap is volgens het kabinet een belangrijke voorwaarde van goed bestuur. De Inspectie van het Onderwijs gaat strakker toezien op de financiële gang van zaken binnen schoolbesturen. ‘Signalen over de financiële continuïteit van onderwijsinstellingen dienen zo vroeg mogelijk te worden opgespoord.’

Nullijn
Over de arbeidsvoorwaarden in het onderwijs, meldt het kabinet dat de nullijn in 2014 gehandhaafd blijft, maar dat er mogelijkheden zijn om die te beëindigen. Er kan loonruimte worden vrijgespeeld door bijvoorbeeld het versoberen van secundaire arbeidsvoorwaarden. Het jaar daarna wordt de nullijn beëindigd: ‘Het kabinet (zal) in 2015 de loonbijstelling wel uitkeren, in lijn met de normale referentiesystematiek.’

In het Onderwijsakkoord, dat donderdag wordt gepresenteerd, zou echter staan dat de nullijn al wel in 2014 verdwijnt, in elk geval voor het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. In 2015 zou het hele onderwijs van de nullijn af zijn.

Dit klinkt goed, maar ondertussen blijft het onderwijs wel zitten met de inhouding van de prijsbijstelling, die ook volgend jaar en in de jaren 2015-2017 voortduurt. De omvang van deze structurele stille bezuiniging is 250 miljoen euro.

Samenwerkingsscholen
Om ook in gebieden met demografische krimp de kwaliteit van onderwijs te waarborgen, kijkt het kabinet naar de noodzaak en mogelijkheden van fusies tot samenwerkingsscholen. ‘Daarbij maken we ook gebruik van een alternatieve inzet van de kleinescholentoeslag.’

Het wordt in krimpgebieden mogelijk gemaakt om voorschoolse educatie (VVE) binnen de school te organiseren. Het kabinet hecht veel waarde aan VVE, omdat deze vorm van onderwijs leerlingen op latere leeftijd beter laat presteren.

Grondige financiële analyse
Financieel expert Bé Keizer maakt voor VOS/ABB een nauwkeurige analyse van de onderwijsbegroting. Zijn analyse wordt waarschijnlijk woensdag in de loop van de dag of als dat niet lukt op donderdag op deze website gepubliceerd.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl