Klagen over de baas valt onder vrijheid van meningsuiting

Een leraar van het openbare Grotius College in Heerlen hoeft boze uitspraken op social media over de Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) en de bestuursvoorzitter van deze organisatie niet te rectificeren. De rechter in Roermond vindt dat de eis van LVO tot rectificatie en een publiciteitsverbod indruist tegen het grondrecht van de vrijheid van meningsuiting.

De docent zat met een burn-out thuis toen hij boze uitspraken op social media zette. Hij noemde LVO een ‘rattenorganisatie’ en bestuursvoorzitter André Postema een ‘narcist’ en ‘onprofessionele koekenbakker’. Dat pikte LVO niet, die daarom een kort geding aanspande. De stichting eiste dat de leraar alle negatieve uitspraken van social media zou verwijderen en dat hij een publicatieverbod zou krijgen, op straffe van een dwangsom van maximaal 50.000 euro.

De rechter ging hier niet in mee, omdat LVO geen specificatie van de gewraakte uitingen wilde maken. Een algeheel publicatieverbod op social media, zoals LVO had geëist, druist volgens de rechter in tegen het grondrecht van de vrijheid van meningsuiting. ‘Het gevorderde verbod is zelfs zo algemeen dat zelfs het publiceren van de door LVO gevorderde rectificatie, strikt genomen al een inbreuk op het verbod zou opleveren’, zo staat in de uitspraak van de rechter in Roermond.

Lees de uitspraak

Ouders migratieachtergrond letten goed op mediagebruik

Ouders met een migratieachtergrond zijn beter voorbereid op het begeleiden van hun kind bij mediagebruik dan ouders met een autochtoon Nederlandse achtergrond, meldt Mediawijzer.net.

Ouders met een migratieachtergrond vinden vaker dat ze moeten meekijken en uitleg moeten geven over filmpjes op televisie of de tablet, meldt Mediawijzer.net op basis van het onderzoek Iene Miene Media 2018. Dit onderzoek richtte zich op kinderen tot 6 jaar.

Uit het onderzoek blijkt ook dat ruim vier op de tien ouders ten onrechte geloven dat jonge kinderen reclames kunnen herkennen. Bijna één op de drie ouders denkt  – volgens Mediawijzer ook ten onrechte – dat jonge kinderen ‘echt van nep kunnen onderscheiden’.

Bovendien blijkt dat jonge kinderen steeds eerder in aanraking komen met tablets en smartphones. Bijna zes op de tien kinderen tot twee jaar spelen met deze mobiele apparaten. Dit is een toename van 7 procent in vergelijking met vorig jaar.

Ga naar het onderzoek

Brochure over gebruik sociale media door leraren

Kennisnet heeft de brochure Sociale media en schoolmedewerkers: omgaan met valkuilen uitgebracht.

De publicatie gaat in op de vraag hoe de kracht van sociale media kan worden benut, maar ook over het voorkomen dat iemand en/of de school door berichten op sociale media beschadigd kan/kunnen raken.

Lees meer bij Kennisnet en download brochure.

Geactualiseerd modelprotocol social media

Het is van belang dat scholen beleid formuleren dat aangeeft hoe leerlingen en personeel op school met social media dienen om te gaan.

Scholen in het primair en voortgezet onderwijs kunnen hiervoor gebruikmaken van een onlangs geactualiseerd modelprotocol (bron: Verus).

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Leraren maken zich zorgen over sociale media

Leraren in het voortgezet onderwijs maken zich zorgen over het veelvuldige gebruik van sociale media door hun leerlingen. Dat staat in de rapportage Onderzoek gebruik sociale media en omgang met smartphones in het voortgezet onderwijs van DUO Onderwijsonderzoek.

Driekwart van de docenten vindt dat leerlingen te veel tijd besteden aan sociale media. Leraren van 55 jaar of ouder maken zich hier meer zorgen over dan jongere docenten in de leeftijd van 21 tot 35 jaar.

De leraren die zich zorgen maken over het gebruik van sociale media door leerlingen, signaleren dat dit kan leiden tot problemen die kunnen samenhangen met sociale druk of online pesten. Ook zouden de prestaties eronder lijden, doordat leerlingen vaak worden afgeleid, zich minder kunnen concentreren en/of te weinig slapen. Een ander probleem dat leraren signaleren, is dat leerlingen verslaafd raken aan sociale media.

Positief effecten sociale media

Er worden ook positieve effecten gemeld, zoals een snellere communicatie tussen leerlingen onderling en tussen leerlingen en docenten. Bovendien kan de smartphone worden gebruikt om tijdens de les informatie op te zoeken, waardoor het onderwijs meer variatie krijgt.

Het inzetten van sociale media in de les kan ook zorgen voor meer motivatie onder leerlingen. Een ander positief punt dat door leraren wordt genoemd, is dat leerlingen door het gebruik van sociale media hun Engels beter gaan beheersen en dat ze meer geïnteresseerd raken in wat er in de wereld gebeurt.

‘Mediawijsheid hoort thuis in kerndoelen’

Mediawijsheid moet in de kerndoelen van het onderwijs. Dat vindt bijzonder hoogleraar mediaopvoeding Peter Nikken van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. In de Volkskrant reageert op het nieuws dat  onlangs een jongen om het leven is gekomen toen hij meedeed aan een choking challenge.

Een choking challenge is het bewust afknijpen van de eigen luchtpijp om door zuurstofgebrek in een roes te geraken. Op het moment dat de persoon die de challenge uitvoert bijna stikt, maakt hij of zij de luchtpijp weer vrij.

Het is een ‘spel’ waarmee jongeren elkaar op sociale media uitdagen. Bij een 16-jarige jongen uit het Zuid-Hollandse dorp Arkel ging het in de meivakantie mis. Zijn ouders hebben de publiciteit gezocht om anderen te waarschuwen voor de gevaren van deze en andere soort levensgevaarlijke challenges.

Risico’s bespreken

Bijzonder hoogleraar Peter Nikken zegt in reactie op het nieuws dat er structureel beleid nodig is om kinderen te leren hoe ze met sociale media omgaan. ‘Het internet staat vol met voorbeelden van rare gedragingen en het is in de puberfase vanzelfsprekend dat kinderen dingen uitproberen’, zegt hij in de Volkskrant.

Hij vervolgt: ‘In de beeldvorming die jongeren tot zich krijgen, is alleen aandacht voor de positieve effecten, bijvoorbeeld de fantastische roes die ontstaat. Maar als je met kinderen de risico’s bespreekt, bijvoorbeeld de kans op hersenbeschadiging of een coma, dan kun je dat beeld wel degelijk bijstellen.’

Mediawijsheid in kerndoelen

Volgens Nikken gaat het bij deze educatie niet alleen om challenges, maar bijvoorbeeld ook om digitaal pesten of het maken en verspreiden van naaktfoto’s. ‘Op dit moment doen scholen er wel wat tegen, maar het is hapsnap. Het omgaan met media zit niet in de kerndoelen van het onderwijs en is daardoor geen vast onderdeel in het curriculum. Dat zou het wel moeten zijn, daar kunnen we (…) niet meer onderuit.’

Lees meer…

Sexting: leerlingen naïef en te goed van vertrouwen

Leerling zijn naïef en te goed van vertrouwen, zegt rector Clementine van den Berg van de Koninklijke Scholengemeenschap (KSG) in Apeldoorn naar aanleiding van een geval van sexting op haar school. Onder andere Omroep Gelderland bericht erover.

Sexting is het ongevraagd verspreiden van seksueel getinte foto’s en/of filmpjes via social media. Bij de KSG betreft het jongens en meisjes uit een klas in de onderbouw, zegt rector Van den Berg tegen de regionale zender.  De school werd erover gewaarschuwd door ouders, die aangifte hebben gedaan bij de politie. Het KSG heeft andere ouders vervolgens per brief op de hoogte gesteld van de sextingzaak.

Volgens Van den Berg komt sexting vaak voor. ‘We proberen het te stoppen, maar het is heel erg lastig. Leerlingen schatten de gevolgen van sexting anders in. Ze zijn naïef, te goed van vertrouwen. Daarom hebben we er op school in de lessen veel aandacht voor’, zo citeert Omroep Gelderland haar.

Leerling die dreigementen uitte weer op vrije voeten

Een leerling van het openbare Stedelijk Gymnasium Haarlem die ervan wordt verdacht op sociale media ernstige dreigementen te hebben geuit, komt onder voorwaarde op vrije voeten. Dat heeft de raadkamer van de rechtbank in Haarlem woensdag bepaald, meldt het Haarlems Dagblad.

De school aan de bel nadat de leerling op Facebook berichten had geplaatst over het doodschieten van medeleerlingen, meldde NH Nieuws op 3 maart.

Columbine High School

Hij plaatste een foto van de beruchte massamoord op Columbine High School in de Verenigde Staten in 1999. Onder die foto schreef hij volgens NH Nieuws ‘Er is een tribune gebouwd voor het bovenbouwtoneel van 1, 2 en 3 maart. Een ideale plek om leerlingen dood te schieten’.

De jongen werd gearresteerd en heeft volgens het Haarlems Dagblad twee weken vastgezeten. De raadkamer van de Haarlemse rechtbank besloot woensdag om hem onder bepaalde voorwaarden vrij te laten. Wat die voorwaarden zijn, is niet bekend.

Lees meer…

Rector betreurt ophef na omstreden tweet over ‘Brussel’

Rector Annette Sloan van het openbare Berlage Lyceum in Amsterdam betreurt het dat de leerlingen van haar school onderdeel zijn geworden van een politiek debat. Zij laat dat weten naar aanleiding van heftige reacties in de media op het twitterbericht van een leerling waarin stond dat er in haar klas zou zijn gelachen om de terreuraanslagen in Brussel.

‘Afgelopen woensdag heeft een leerling van het Berlage Lyceum vlak na de aanslagen in Brussel twitter-berichten gestuurd waarin ze meldde dat medeleerlingen hadden gelachen over de aanslagen’, aldus Sloan op de website van haar school. In dat twitterbericht, dat inmiddels is verwijderd, stond dat ze zo snel mogelijk van school wilde omdat medeleerlingen totaal geen respect hadden voor de slachtoffers van de aanslagen.

Oproep aan media

De betreffende leerling en haar moeder hebben volgens de rector een dringend appel gedaan om met rust gelaten te worden. ‘Helaas heeft een deel van de media geen gehoor gegeven aan deze oproep. Hiermee zijn onze leerlingen onderdeel geworden van een politiek debat.’ Sloan betreurt dat ten zeerste. Het betreffende meisje zou inmiddels hebben laten weten toch op het Berlage Lyceum te willen blijven.

De rector meldt dat leerlingen in de klas waar om de aanslagen in Brussel zou zijn gelachen zich niet in de betreffende tweet herkennen. Sloan laat verder weten dat er met de klas is gesproken over reacties op aanslagen, (grenzen aan) vrijheid van meningsuiting, omgaan met sociale media en de rol van de media.

Ook is volgens de rector aan bod gekomen hoe de leerlingen verder met elkaar kunnen ‘na een dergelijk verschil in percepties van de werkelijkheid’ over de aanslagen in Brussel.

Ziet u onacceptabel gedrag op sociale media?

Mensen die in het primair onderwijs werken worden vaker geconfronteerd met onacceptabel gedrag op sociale media dan werknemers in het voortgezet onderwijs. Dat blijkt uit een enquête van het expertisecentrum Veilige Publieke Taak en het gelijknamige programma van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Onacceptabel gedrag op sociale media, zoals Facebook en Twitter, betreft onder andere schelden, vloeken, beledigen, het met opzet verspreiden van leugens en bedreigen. Van degenen die aangeven dat ze hiermee worden geconfronteerd, geeft het merendeel aan daar niet persoonlijk door te zijn getroffen.

Opmerkelijk is dat mensen die in het primair onderwijs werken vaker aangeven dat ze met onacceptabel gedrag op sociale media worden geconfronteerd dan mensen die in het voortgezet onderwijs werken. Het blijkt dat in het funderend onderwijs maar een op de drie werkgevers regels kent over wat wel en niet mag.

Er zijn verschillende manieren waarop werknemers reageren op onacceptabel gedrag op sociale media. De meeste die erop reageren, melden het bij hun werkgever of gaan erover in gesprek met de afzender, maar het komt ook vaak voor dat het wordt genegeerd.

Download enquête

Kinderen doen online weinig aan fact checking

Kinderen willen zich online over het algemeen verantwoordelijk gedragen. Eerlijkheid en privacy van anderen zijn belangrijke uitgangspunten. Maar bij fact checking schiet die verantwoordelijkheid er nog wel eens bij in.

Dit meldt Mediawijzer.net op basis van een onderzoek naar online gedrag waaraan ruim 6000 kinderen tussen 10 en 12 jaar meededen. Het onderzoek werd gehouden in het kader van de Week van de Mediawijsheid.

Het onderzoeksrapport is overhandigd aan de Raad voor Cultuur. Deze raad komt in het najaar van 2016 met een advies voor over mediawijsheid.

Lees meer…

Mediawijsheid: wanneer film je iemand wel/niet?

Het is de Week van de Mediawijsheid. Dit jaar staat het thema ‘Media & Respect’ centraal.

Het gaat in de tiende Week van de Mediawijsheid over de ethische kant van media maken. Hoe gedraag je je online? Wanneer film je iemand wel en niet? Hoe ver kan een vlogger gaan die zich laat betalen? En wat doe je met berichten in je tijdlijn waaraan je twijfelt of ze kloppen?

Lees meer…

Meer meisjes dan jongens verslaafd aan sociale media

Van de jongeren in Nederland zegt 17 procent verslaafd te zijn aan sociale media. Meisjes zeggen vaker dat ze hieraan verslaafd zijn dan jongens, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Van de meisjes tussen 12 en 18 jaar zegt 22 procent verslaafd te zijn aan sociale media, zoals Facebook, Whatsapp, Instagram, Skype of Youtube. Onder jongens van deze leeftijd is dit met 13 procent een stuk lager.

Meisjes zitten ook langer op sociale media: 14 procent is elke dag 5 uur of langer actief. Onder jongens is dit 6 procent. De meeste jongeren zitten 1 tot 3 uur per dag op sociale media. Maar 1 procent zegt geen sociale media te gebruiken.

Volgens 47 procent van de jongeren heeft sociale media een negatieve invloed op een of meerdere onderdelen van hun leven. Door sociale media kunnen ze zich bijvoorbeeld minder goed concentreren, slapen ze slechter of presteren ze slechter op school. Meisjes hebben hier vaker last van dan jongens.

Lees meer…

Online contacten maken jongeren offline socialer

Jongeren die veel tijd besteden aan online sociale contacten participeren meer in de samenleving. Dat concludeert mediaonderzoeker Marjon Schols, meldt de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Voor haar promotieonderzoek naar de invloed van internet op jongeren en sociale cohesie ondervroeg Schols duizenden jongeren. Ze wilde weten hoe internetgebruik door jongeren samenhangt met onder andere de relatie met hun ouders en vrienden en hun participatie in de samenleving.

Het onderzoek laat zien dat jongeren niet alleen sterk met internet, maar daardoor ook met hun sociale netwerk verbonden zijn. Ook participeren ze meer in de samenleving. Hoe meer jongeren participeren in online sociale activiteiten als Facebook, hoe meer ze offline worden opgenomen in vriendengroepen.

Online sociale activiteiten blijken vooral bij te dragen aan een betere maatschappelijke ‘insluiting’ van jongeren van niet-Westerse origine.

Lees meer…

Ruzies op sociale media leiden tot spanningen in de klas

Leraren in het primair en voortgezet onderwijs hebben last van problemen tussen leerlingen die zich afspelen op sociale media. Dit blijkt uit een peiling van Kennisnet.

Leerlingen maken bijvoorbeeld ruzie via WhatsApp, wat zorgt voor spanningen in de klas. Verder plaatsen ze ongevraagd opmerkingen over of beelden van elkaar op sociale media. Of ze sturen elkaar tijdens de les afleidende berichtjes.

Van de leraren die aan de peiling meewerkten, geeft 80 procent aan problemen met leerlingen te bespreken en zo een oplossing te zoeken. Van hen schakelt 42 procent ouders en/of de schoolleiding en collega’s in.

Om scholen en leraren te ondersteunen stellen de Stichting School & Veiligheid en Kennisnet de publicatie Sociale veiligheid op school en internet ter beschikking.

Lees meer…

Steeds meer leerlingen delen naaktfoto’s op sociale media

Het sturen van een seksueel getinte foto en/of dito berichtje (sexting) is onder jongeren steeds normaler, ook al op jongere leeftijd. Dit meldt het 1V Jongerenpanel, onderdeel van de actualiteitenrubriek EenVandaag.

Uit een peiling van EenVandaag blijkt dat één op de zeven ondervraagde scholieren zelf wel eens een seksueel getinte (naakt)foto heeft verzonden via WhatsApp of andere sociale media, vaak aan een bekende.

Zeven op de tien scholieren kennen één of vaak meerdere jongeren in hun omgeving van wie het afgelopen jaar een naaktfoto in omloop was. Vier op de tien kregen wel eens een verzoek een naaktfoto van zichzelf te versturen. Van de meisjes is dat zelfs de helft.

Lees meer…

Welke blunders maken leraren op sociale media?

Kennisnet heeft de ergste blunders van leraren op sociale media op een rij gezet.

Sociale media zijn ideaal voor leerkrachten die contact willen onderhouden met leerlingen en ouders. Bijvoorbeeld Facebookpagina’s van klassen en schoolaccounts op Twitter maken het communiceren vaak gemakkelijker. bovendien sluiten sociale media goed aan bij de interesse van leerlingen.

Dat er voor leraren ook serieuze risico’s verbonden zijn aan het gebruik van sociale media, blijkt uit de don’ts en blunders die Kennisnet op een rij heeft gezet. Kennisnet geeft ook tips voor goed gebruik van sociale media.

Lees meer…