Tweede Kamer voor flexibele schooltijden

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil een wettelijke basis voor flexibele schooltijden. Een motie daartoe van VVD, CDA en D66 is aangenomen.

In april werd bekend dat Slob had besloten een punt te zetten achter het experiment met flexibele schooltijden. Dit betekent dat alle scholen die aan het experiment begonnen, zich met ingang van het nieuwe schooljaar weer moeten houden aan de centraal vastgestelde vakanties en de vijfdaagse schoolweek.

De minister motiveerde zijn besluit door te wijzen op een onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs. Daaruit blijkt dat flexibele schooltijden te veel risico’s met zich meebrengen voor de kwaliteit van het onderwijs. ‘Een school blijft een onderwijsinstelling en de onderwijskwaliteit staat voorop’, aldus de minister.

Wettelijke basis flexibele schooltijden

Het besluit van Slob leidde tot gefronste wenkbrauwen, vooral ook in de Tweede Kamer. Daarom kwamen VVD, CDA en D66 met een motie voor een wettelijke basis voor flexibele schooltijden. In de motie benadrukken zij dat het experiment op een aantal scholen goed is verlopen en dat ouders, leerlingen, docenten zeer tevreden waren.

Scholen zouden daarom moeten kunnen afwijken van de centraal vastgestelde vakanties en de schoolweek van vijf dagen, zo staat in de aangenomen motie.

Slob staakt experiment flexibele schooltijden

Onderwijsminister Arie Slob zet een punt achter het experiment met flexibele schooltijden in het basisonderwijs. Alle scholen die aan dit experiment begonnen, moeten zich met ingang van het nieuwe schooljaar weer houden aan de centraal vastgestelde vakanties en de vijfdaagse schoolweek.

De reden om het experiment te staken, is gelegen in risico’s met betrekking tot de onderwijskwaliteit. De minister verwijst in een brief aan de Tweede Kamer naar bevindingen van de Inspectie van het Onderwijs. Die signaleert ‘dat na acht jaar vijf van de oorspronkelijke twaalf scholen door kwaliteitsproblemen uit het experiment zijn gestapt’. Bovendien hebben twee andere scholen volgens de minister ‘ingrijpende maatregelen getroffen om de kwaliteitsproblemen het hoofd te bieden’.

‘Hoewel het om een beperkte groep scholen gaat, maakt het wel duidelijk dat er flinke risico’s verbonden zijn aan flexibilisering van onderwijstijd, die een ongeclausuleerde invoering onwenselijk maakt’, zo staat in zijn brief.

Motie tegen vierdaagse schoolweek

De minister onderbouwt zijn besluit om het experiment stop te zetten ook met ‘onze gezamenlijke opvatting dat afwijking van de onderwijstijd geen structurele situatie mag zijn’. Deze opvatting zegt hij te delen met PvdA-Tweede Kamerlid Kirsten van den Hul, Lisa Westerveld van GroenLinks en SP’er Peter Kwint.

Zij kwamen onlangs met een motie naar aanleiding van het besluit van sommige schoolbesturen om vanwege het lerarentekort tijdelijk een vierdaagse schoolweek in te voeren. Die ondermijnt volgens hen ‘de gelijke kansen voor kinderen’.

Bovendien legt een vierdaagse schoolweek ‘een onevenredige belasting bij ouders en hun omgeving’. Van den Hul, Westerveld en Kwint wezen er in hun motie ook op dat de vierdaagse schoolweek geen oplossing zou zijn voor de hoge werkdruk van leraren.

Tweede Kamer tegen vierdaagse schoolweek

De Tweede Kamer heeft zich uitgesproken tegen de invoering van een vierdaagse schoolweek op basisscholen. Een motie van die strekking werd aangenomen.

De motie was ingediend door de Kamerleden Kirsten van den Hul (PvdA), Peter Kwint (SP) en Lisa Westerveld (GroenLinks). In de motietekst geven ze aan dat het lerarentekort scholen ertoe dwingt over te gaan op een (tijdelijke) vierdaagse schoolweek, maar dat dit gelijke kansen voor kinderen ondermijnt, een evenredige belasting bij ouders neerlegt en bovendien de werkdruk voor leraren niet verlaagt. Hun conclusie: de vierdaagse schoolweek is geen oplossing voor het lerarentekort.

Direct nadat de motie was aangenomen, twitterde PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher: ‘Tijd voor Slob om het regeerakkoord open te breken en alles uit de kast te halen om het lerarentekort tegen te gaan’.

Stille reserve activeren voor onderwijs

Ook een motie waarin de regering wordt verzocht een actieplan te maken om de ‘stille reserve’ van leraren te activeren, werd aangenomen. Deze motie werd ingediend door dezelfde drie Kamerleden plus Farid Azarkan (DENK) en Lammert van Raan (Partij voor de Dieren).

Zij maken melding van een stille reserve van 31.000 mensen met een onderwijsbevoegdheid voor het primair onderwijs die niet in het onderwijs werken, terwijl 14.000 van hen geen baan hebben en ook niet arbeidsongeschikt zijn. Deze mensen moeten volgens de Tweede Kamer geactiveerd worden.

Ouders in actie tegen vierdaagse schoolweek

Een aantal Zaanse ouders bereidt een actie voor tegen de vierdaagse schoolweek. Ze roepen andere ouders op om op 15 maart in Den Haag te komen demonstreren tegen het lerarentekort.

De initiatiefgroep bestaat uit ouders van een of meer scholen in Zaanstad, waar de kinderen vanwege een tekort aan leraren nog maar vier dagen per week naar school kunnen. Eén dag per week geven deze ouders hun kinderen nu zelf les. Met hun actie willen ze de politiek onder druk zetten om echt iets te doen aan het lerarentekort. Ze hebben inmiddels een website geopend: geenvierdaagse.nl, waar ouders een poster kunnen downloaden.

Ouders pikken vierdaagse schoolweek niet meer

Ouders van leerlingen van christelijke basisschool Tamarinde in Zaandam willen dat hun kinderen weer een vijfdaagse schoolweek krijgen, meldt de NOS.

De school hanteert sinds enige tijd een vierdaagse schoolweek vanwege het lerarentekort. De ouders zijn dat volgens de NOS zat en hebben een handhavingsverzoek gedaan bij de leerplichtambtenaar van de gemeente.

De NOS citeert directeur Janneke Oosterman. Zij verklaart waarom de school niet aan een vierdaagse schoolweek ontkomt: ‘Sinds september komen we structureel leraren tekort, en het lukt ons niet om dat op te lossen. Daarom konden we niet anders dan een vierdaagse schoolweek invoeren.’

Lees meer…

Vierdaagse schoolweek in Groningen en Friesland

Drie scholen van RENN4 in Groningen en Friesland hanteren vanwege een lerarentekort tijdelijk een vierdaagse schoolweek, meldt RVN Noord.

De regionale zender citeert bestuursvoorzitter Leendert de Boom van het Regionaal Expertisecentrum Noord-Nederland voor gespecialiseerd onderwijs voor leerlingen met specifieke behoeftes op het terrein van leren en gedrag: ‘Het is steeds ingewikkelder om geschikte mensen te vinden. Je ziet dat als de keuze gaat tussen een baan in het basisonderwijs of bij ons, de keuze toch vaak voor het basisonderwijs uitvalt. Je moet toch iets extra’s hebben als je bij ons wilt werken.’

De Boom vertelt aan RTV Noord dat het tekort zo groot is, dat een vierdaagse schoolweek de enige oplossing is. Vervelend is het volgens hem wel: ‘Je haalt leerlingen uit hun ritme en de leerlingen hier hebben juist behoefte aan structuur.’

Lees meer…

Vierdaagse schoolweek mag alleen als noodoplossing

Structurele invoering van de vierdaagse schoolweek mag niet. Wel mogen scholen voor de groepen 3 tot en met 8 maximaal zeven keer per jaar een dag uitroosteren. Dat herhaalt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen.

SP-Kamerlid Peter Kwint wilde van de minister weten hoe het zit met de vierdaagse schoolweek. Slob verwijst daarvoor naar een handreiking die het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs afgelopen november hebben gepubliceerd.

In die handreiking staat onder andere dat scholen tijdelijk een vierdaagse schoolweek mogen hanteren: ‘Als de nood aan de man komt, kunt u de onderwijstijd tijdelijk verkorten. Het invoeren van vierdaagse schoolweken is voor de groepen 3 tot en met 8 zeven keer per jaar toegestaan.’

De handreiking gaat ook in op andere maatregelen. Voorbeeld daarvan is het inzetten van zij-instromers, leraren in opleiding en (deeltijd)studenten van de pabo die al beschikken over een diploma op het niveau van het hoger onderwijs.

Download handreiking

AOb roept op tot vierdaagse schoolweek

De Algemene Onderwijsbond roept scholen met te weinig leraren op een vierdaagse schoolweek in te voeren. De bond wil zo duidelijk maken dat het lerarentekort ‘een levensgroot maatschappelijk probleem’ is. Dat zegt AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen in Trouw.

Het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs publiceerden in november een handreiking over tijdelijke noodmaatregelen schoolbesturen kunnen nemen om te voorkomen dat klassen zonder leraar komen te zitten. In die handreiking staat onder andere dat onbevoegde leraren kunnen worden ingezet.

De AOb was hier direct zo verbolgen over, dat de bond besloot om uit het landelijk overleg over het lerarentekort te stappen. Eerder was PO in Actie daar al uitgestapt. Slob liet vervolgens weten dat het overleg zonder de AOb en PO in Actie doorgaat.

Geen onderwijs, maar kinderopvang

Over de inzet van onbevoegd personeel voor de klas zegt de AOb dat dit geen onderwijs is, maar kinderopvang. Bovendien neemt door de inzet van onbevoegden de werkdruk voor bevoegde leraren alleen maar toe, stelt de bond.

Daarom is het volgens AOb-voorzitter Verheggen beter om een vierdaagse schoolweek in te voeren. ‘De werkdruk is gigantisch. Het lerarentekort is een levensgroot maatschappelijk probleem, en dat moet als zodanig zichtbaar worden.’

Positief signaal

Zaan Primair voor openbaar primair onderwijs in Zaanstad voerde vanwege het lerarentekort na de herfstvakantie op enkele scholen een vierdaagse schoolweek in. Bestuursvoorzitter Niko Persoon noemt de oproep van de AOb ‘een positief signaal’.

‘Het is voor ­ouders fijner om te weten waar ze aan toe zijn, dan een dag van tevoren een briefje van hun kind te krijgen waarop staat dat het morgen niet naar school kan’, zo citeert Trouw de Zaanse bestuursvoorzitter.

Lees meer…

Speciaal basisonderwijs: vier dagen school, minder zieken

Leerlingen van speciale basisschool De Wissel in Hoorn gaan dit schooljaar vier in plaats van vijf dagen per week naar school. Daardoor zijn er minder kinderen ziek, meldt het Algemeen Dagblad.

In het oktobernummer van magazine Naar School! van VOS/ABB stond een artikel over SBO De Wissel. De leerlingen van deze school hebben elke woensdag vrij. Hiermee wil De Wissel onrust en ziekteverzuim onder de kinderen terugdringen. Het experiment van de school in Hoorn past in de pilot Regelluwe Scholen.

In het AD staat nu dat SBO De Wissel verbeteringen ziet. Het is ziekteverzuim is gehalveerd en leerlingen zijn rustiger geworden. Bijkomend voordeel is dat de leraren, die niet vrij zijn op woensdag, meer tijd hebben om hun lessen voor te bereiden.

Handreiking tijdelijke noodmaatregelen lerarentekort

In een handreiking van het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs staat welke tijdelijke noodmaatregelen schoolbesturen kunnen nemen om te voorkomen dat klassen zonder leraar komen te zitten.

De handreiking informeert scholen en schoolbesturen wat er mogelijk is binnen de wet, maar er staat ook in wat te doen bij overmacht. De veiligheid van leerlingen en personeel en de kwaliteit van het onderwijs zijn daarbij het uitgangspunt.

Zo wordt uitgelegd hoe vaak en voor welke groepen een vierdaagse schoolweek is toegestaan. Ook staat in de handreiking voor welke vakken buiten het kerncurriculum eventueel onbevoegde krachten kunnen worden ingezet. Het ministerie en de inspectie benadrukken dat ook voor deze mensen geldt dat ze een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) moeten kunnen overleggen.

Handhaving inspectie

Als er in noodsituaties maatregelen worden genomen die niet passen binnen de regels, zal de Inspectie van het Onderwijs niet direct handhaven. Voorwaarde is wel dat de schoolbestuurder of directeur kan laten zien waarom en hoe bepaalde keuzes zijn gemaakt. Daarnaast wil de inspectie dat de school en het bestuur aantonen dat ze blijven zoeken naar structurele oplossingen.

Download de handreiking:

Een lerarentekort op uw school? Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Ouders ongerust over vierdaagse schoolweek

Ouderorganisatie Ouders & Onderwijs trekt aan de bel nu het lerarentekort leidt tot de invoering van een vierdaagse schoolweek op basisscholen in de Zaanstreek. Dit leidt tot onrust onder ouders. De organisatie pleit voor meer samenwerking in de aanpak van het probleem.

Dit zegt Lobke Vlaming, sinds 1 oktober directeur van Ouders & Onderwijs als opvolger van Peter Hulsen, in een opiniestuk in dagblad De Telegraaf. Daarin wijst ze erop dat ouders die geconfronteerd worden met een vierdaagse schoolweek in de problemen komen met hun werk. ‘Wat doe je? Bel je naar je werk om ook eenzijdig een vierdaagse werkweek af te kondigen?’

Kwaliteit van onderwijs in gevaar

Dit geldt volgens Vlaming niet alleen voor de ouders in de Zaanstreek. ‘Want ook ouders met kinderen op andere scholen zien de bui al hangen. En dan gaat het niet alleen om ingewikkelde planningsproblemen, maar ook om de kwaliteit van het onderwijs die in het geding komt. Ouders maken zich zorgen dat de noodmaatregel structureel wordt.’

Tegelijkertijd is er bij ouders ook begrip voor ‘de moeilijke positie van scholen en de werkdruk bij leraren’, maar een vierdaagse werkweek vindt Vlaming geen goede oplossing. Ze pleit voor meer samenwerking met ouders om dit te voorkomen. Volgens haar willen veel ouders een helpende hand toesteken door de school een paar uur te ondersteunen of zelfs voor de klas te staan. ‘Zo kunnen kinderen in ieder geval vijf dagen per week naar school. Bovendien draagt een goede samenwerking tussen ouders en school bij aan de ontwikkeling van onze kinderen.’

Lees het opiniestuk van Lobke Vlaming in De Telegraaf

 

Op drie Zaanse scholen vierdaagse schoolweek

Na de herfstvakantie wordt vanwege het lerarentekort op drie openbare scholen in Zaandam een vierdaagse schoolweek ingevoerd. Dat meldt Zaan Primair.

Eerder werd bekend dat groep 5 van openbare basisschool De Spiegel in Zaandam na de herfstvakantie zou overgaan op een vierdaagse schoolweek. Zaan Primair meldt nu dat dit ook het geval zal zijn voor alle groepen van de openbare Kernschool voor nieuwkomers in Zaandam en voor een groep van de eveneens openbare school voor speciaal onderwijs Dynamica XL Molenwerf in Koog aan de Zaan.

Zaan Primair benadrukt dat de werving van leerkrachten onverminderd wordt voortgezet om de periode waarin de leerlingen maar vier in plaats van vijf dagen per week naar school gaan zo kort mogelijk te maken.

Tijdelijke vierdaagse schoolweek

Onderwijsminister Arie Slob waarschuwde eerder dat het structureel invoeren van de vierdaagse schoolweek wettelijk verboden is, maar dat er wel ruimte is om de vierdaagse schoolweek tijdelijk in te voeren.

In een brief van Slob aan de Tweede Kamer staat onder meer dit: ‘De wet biedt basisscholen (…) ruimte om vierdaagse schoolweken in te roosteren, maar dit mag voor de groepen drie tot en met acht maximaal zeven keer per jaar. Een school kan ervoor kiezen om (een deel van) die vierdaagse schoolweken in te zetten om in bijzondere gevallen het lerarentekort op te vangen.’

Tijdelijk vierdaagse schoolweek in Zaanstad

Openbare basisschool De Spiegel in Zaandam voert na de herfstvakantie voor groep 5 de vierdaagse schoolweek in. Stichting Zaan Primair heeft dat besloten vanwege het lerarentekort.

De maatregel past bijna binnen de wettelijke kaders, omdat de kinderen van groep 5 zeven weken lang op vrijdag niet naar school zullen gaan en eenmalig een halve vrijdag missen. Onderwijsminister Arie Slob waarschuwde eerder dat het structureel invoeren van de vierdaagse schoolweek wettelijk verboden is, maar dat er wel ruimte is om de vierdaagse schoolweek tijdelijk in te voeren.

In een brief van Slob aan de Tweede Kamer staat onder meer dit: ‘De wet biedt basisscholen (…) ruimte om vierdaagse schoolweken in te roosteren, maar dit mag voor de groepen drie tot en met acht maximaal zeven keer per jaar. Een school kan ervoor kiezen om (een deel van) die vierdaagse schoolweken in te zetten om in bijzondere gevallen het lerarentekort op te vangen.’

De maatregel die Zaan Primair neemt valt dus net buiten de wettelijke limiet. Bestuurslid Ellen Voskuilen beseft dat, maar ‘aan het onmogelijke kan niemand gehouden worden’, zo citeert de NOS haar.

Vierdaagse schoolweek vanwege lerarentekort

In Zaanstad wordt dit najaar vanwege het lerarentekort de vierdaagse schoolweek ingevoerd, meldt NH Nieuws.

Volgens de regionale zender zien de stichtingen Zaan Primair en Agora zich genoodzaakt de vierdaagse schoolweek in te voeren, omdat andere maatregelen om de gevolgen van het lerarentekort tegen te gaan onvoldoende soelaas bieden.

In juli sprak bestuursvoorzitter Niko Persoon van Zaan Primair voor openbaar primair onderwijs al over het idee de vierdaagse schoolweek in te voeren.

‘Het verdelen van de groepen en de directeur voor de klas, hebben we al geprobeerd. Nu overwegen we op sommige scholen een vierdaagse schoolweek in te voeren. Op één school hebben we dat al een paar maanden gedaan. De Onderwijsinspectie is daar niet blij mee, maar die weten ook dat als er geen leraren zijn, alles ophoudt’, aldus Persoon.

De echte oplossing is volgens hem dat er meer mensen in het onderwijs gaan werken.

Lees meer…

Vierdaagse schoolweek speelde in 2000 al

Het idee voor de vierdaagse schoolweek is niet nieuw. In 2017 herhaalde voormalig directeur Rob Limper van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) in de Volkskrant zijn pleidooi uit het jaar 2000 om met het schrappen van één schooldag in de week het lerarentekort op te lossen.

Hij riep een kort geding uit 2000 in herinnering dat was bedoeld om op een openbare basisschool in Amsterdam een vierdaagse lesweek in te voeren. Die school kampte destijds met een groot lerarentekort, waardoor leerlingen over andere klassen moesten worden verdeeld. Tientallen keren werden ze naar huis gestuurd.

De rechter gaf de ouders die het kort geding met steun van VOO hadden aangespannen gelijk. ‘Er ligt dus jurisprudentie’, aldus Limper, die benadrukte dat het alleen een noodmaatregel zou mogen zijn.

Gevraagd naar welke lessen zouden kunnen vervallen, antwoordde Limper dat er van gymnastiek en creatieve vakken wel wat af kan.

‘Speciaal basisonderwijs gebaat bij vierdaagse schoolweek’

SBO De Wissel in Hoorn heeft vanaf komend schooljaar een vierdaagse schoolweek. De leerlingen zijn dan op woensdag vrij. Het gaat om een proef die onder het experiment Regelluwe scholen valt.

Op de website van de school staat dat de huidige vijfdaagse schoolweek voor de kinderen een pittige klus is. ‘Kinderen moeten dagelijks veel dingen doen die moeilijk voor ze zijn en dat kost veel energie. Kinderen hebben het tijdens de lessen steeds moeilijker om de concentratie vast te houden. Ze zijn sneller overprikkeld, boos of moe en dat komt het onderwijs natuurlijk niet ten goede.’

Het is volgens De Wissel duidelijk dat kinderen meer rust en ontspanning nodig hebben. ‘Met een knip in de week kunnen kinderen het op donderdag en vrijdag beter volhouden en daarmee worden onze lessen aan het einde van de week veel effectiever.’

Lees meer…

‘Vierdaagse schoolweek kan lerarentekort oplossen’

Oud-directeur Rob Limper van de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) herhaalt zijn pleidooi van ruim 17 jaar geleden dat met het schrappen van één schooldag in de week het lerarentekort kan worden opgelost.

Limper roept in de Volkskrant een kort geding uit 2000 in herinnering dat was bedoeld om op een openbare basisschool in Amsterdam een vierdaagse lesweek in te voeren. Die school kampte destijds met een groot lerarentekort, waardoor leerlingen over andere klassen moesten worden verdeeld. Tientallen keren werden ze naar huis gestuurd.

De rechter gaf de ouders die het kort geding met steun van VOO hadden aangespannen gelijk. ‘Er ligt dus jurisprudentie’, aldus Limper, die benadrukt dat het alleen een noodmaatregel zou mogen zijn. ‘De Vereniging Openbaar Onderwijs was en is voorstander van vijf dagen school.’

Gevraagd naar welke lessen zouden kunnen vervallen, antwoordt Limper dat er van gymnastiek en creatieve vakken wel wat af kan.

Lees meer…