Kamer wil andere conclusies: nieuw onderzoek lumpsum

Onderwijsminister Arie Slob laat nieuw onderzoek uitvoeren naar de lumpsum. Afgelopen zomer kwam de Onderwijsraad al met de heldere conclusie dat de lumpsum de beste financieringsvorm van het primair en voortgezet onderwijs is, maar een deel van de Tweede Kamer denkt er niet zo over en wil graag andere conclusies horen. 

De lumpsumfinanciering doet volgens de Onderwijsraad recht aan de autonomie van de scholen en een stabiele bekostiging. Wel zou de lumpsumbekostiging moeten worden geactualiseerd en vereenvoudigd.

Bovendien benadrukt de Onderwijsraad dat de lumpsum toereikend moet zijn: ‘Als de overheid meent dat onderwijsinstellingen naast de wettelijke deugdelijkheidseisen ook aan (ruimere) maatschappelijke opdrachten moeten voldoen en naar hogere kwaliteit moeten streven, dient zij ook te zorgen voor voldoende bekostiging (…)’, zo staat in het advies Inzicht in verantwoording van onderwijsgelden.

Minister Slob en zijn collega Ingrid van Engelshoven lieten naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad aan de Tweede Kamer weten vast te houden aan de lumpsumfinanciering, omdat die schoolbesturen beleidsvrijheid geeft. ‘Een bestuur kan bijvoorbeeld tijdelijk extra geld uitgeven om een school van onvoldoende kwaliteit er bovenop te helpen, of om innovatie te stimuleren op een school (…). Zulke keuzes moet Den Haag niet maken. Daarom zien wij (…) de meerwaarde en het belang van de lumpsum en blijven we daarmee werken’, aldus Slob en Van Engelshoven.

Kroonluchters?

De Tweede Kamer is niet onverdeeld blij met het positieve advies van de Onderwijsraad en het besluit van de ministers om vast te houden aan de lumpsum. Een deel van de Kamerleden verspreidt het onterechte beeld als zouden schoolbesturen de lumpsumbekostiging besteden aan, zoals PVV’er Harm Beertema het uitdrukt, ‘de inrichting van bestuurskantoren met kroonluchters’.

SP’er Peter Kwint is de lumpsum een doorn in het oog, omdat volgens hem leraren niet weten waar ‘ons geld’ blijft. VVD’er Rudmer Heerema vraagt zich af hoe het kan dat verschillende schoolbesturen verschillende resultaten boeken, terwijl ze allemaal op dezelfde wijze worden bekostigd. D66’er Paul van Meenen wil dat de lumpsumfinanciering verdwijnt en dat het onderwijs teruggaat naar de situatie waarin de financiering centraal door de overheid werd geregeld.

Het is de bedoeling dat het nieuwe onderzoek naar de lumpsumbekostiging zal worden uitgevoerd door de Algemene Rekenkamer.

Een woordvoerder van het ministerie van OCW laat naar aanleiding van dit nieuwsbericht weten dat het onderzoek ‘in lijn is met de reactie van de bewindsman op het advies van de Onderwijsraad’.

Het belangrijkste doel van het nieuwe onderzoek is, zo stelt de woordvoerder, om vast te stellen ‘of de bekostiging van het primair- en voortgezet onderwijs toereikend en doelmatig is’. Dit sluit volgens hem aan op aanbevelingen van de Onderwijsraad.

De woordvoerder voegt daaraan toe dat het nog niet bekend is welke instantie het onderzoek gaat uitvoeren.

PO-Raad eens met Slob: betere verantwoording nodig

Schoolbesturen moeten beter verantwoorden wat ze met hun geld doen. Dat vindt voorzitter Rinda den Besten van de PO-Raad, meldt Trouw.

Ze schaart zich in de krant achter de inhoud van een brief van onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob aan de Tweede Kamer. In die brief staat onder andere dat schoolbesturen hun financiële verantwoording moeten verbeteren.

Den Besten is het met de ministers eens. Zij vindt het bijvoorbeeld niet kunnen dat er tegenwoordig nog schoolbesturen zijn die hun jaarverslag niet online publiceren.

Alles online

VOS/ABB benadrukt al jaren dat bij een goede publieke verantwoording hoort dat schoolbesturen hun jaarverslagen online publiceren, zodat iedereen kan zien waaraan het belastinggeld voor goed onderwijs is besteed.

In de praktijk gebeurt dat ook, zo schreef beleidsmedewerker Ronald Bloemers van VOS/ABB onlangs in een commentaar naar aanleiding van de brief van Slob.

‘De afgelopen tijd heb ik bijna 100 schoolbestuurders gesproken, onder andere over de manier waarop zij verantwoording afleggen. Uit die gesprekken bleek dat ze allemaal hun jaarverslagen met uitgebreide financiële verantwoording online zetten. Zo kan iedereen die dat wil, zien waaraan het onderwijsgeld is besteed’, aldus Bloemers.

Lees het commentaar

‘Goed gesprek’ tussen RvT en (G)MR

De locatie voor de bijeenkomst ‘Een goed gesprek’ op 27 november is bekend:  basisschool Lindenhage in Zevenaar.  De avond gaat over de vormgeving van het wettelijk verplichte overleg tussen de raad van toezicht (RvT) en (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad ((G)MR). Er is nog ruimte voor nieuwe aanmeldingen.

Sinds januari 2017 geldt de Wet versterking bestuurskracht. Dit betekent dat de RvT en (G)MR belangrijke gesprekspartners van elkaar zijn. Zij moeten twee keer per jaar overleg voeren. Hoe organiseert u een goed gesprek tussen de RvT en de (G)MR? Waar gaat dat gesprek over en welke rollen hebben de gesprekspartners? De bijeenkomst hierover op dinsdagavond 27 november in Zevenaar is georganiseerd door VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs.

Gezamenlijk belang

De RvT en de (G)MR hebben een gezamenlijk belang: bijdragen aan een goed bestuur van de school. Het overleg is voor de RvT van belang voor onafhankelijke informatievoorziening. De (G)MR kan aansluiten bij thema’s waarop de RvT toezicht houdt. Ook kan de (G)MR aandacht vragen voor het functioneren van de medezeggenschap.

De wet schrijft niet voor wie bij het gesprek aanwezig zijn of wie de agenda vaststelt. Daarover moeten dus onderling goede afspraken worden gemaakt. Afhankelijk van de thema’s die aan bod komen, kan het voor de transparantie en het wederzijdse vertrouwen verstandig zijn als ook de bestuurder aanwezig is.

Kracht van openbaar onderwijs

Een belangrijk inhoudelijk gespreksthema is het vormgeven van de identiteit van het openbaar onderwijs. Er is meestal wel aandacht voor de kernwaarden van het openbaar onderwijs, maar in de praktijk blijkt het vaak een uitdaging om daaraan concreet invulling te geven.

Het gaat hierbij om het pluriforme karakter van de openbare scholen en de aandacht voor de verscheidenheid van maatschappelijke en levensbeschouwelijke waarden. Termen als ‘diversiteit’, ‘gelijkwaardigheid’, ‘respect’ en ‘burgerschap’ zijn nauw verbonden aan de kernwaarden.

De RvT en (G)MR kunnen met gesprekken hierover een belangrijke bijdrage leveren aan de kracht van het openbaar onderwijs. Tijdens de bijeenkomst krijgt u van diverse experts op het gebied van medezeggenschap, governance en identiteit informatie en inspiratie om op school en binnen de stichting hierover door te praten.

Wanneer en waar?

  • 27 november, 19:30-22:00 uur
  • Basisschool Lindenhage, Platanenlaan 3, 6903 DK Zevenaar

De bijeenkomst is bedoeld voor RvT- en (G)MR-leden en schoolbestuurders uit het openbaar en algemeen toegankelijk primair en voortgezet onderwijs. Bij voorkeur zijn van elke stichting deze drie partijen vertegenwoordigd.

U kunt zich voor de bijeenkomst aanmelden door een mailtje te sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Bijeenkomst Goed gesprek’. Vermeld ook uw naam, uw functie, de organisatie waarvoor u actief bent en uw telefoonnummer. Wij willen ook graag weten of u alleen komt of met meer deelnemers.

Deelname is gratis voor leden van VOS/ABB en VOO. Niet-leden betalen 50 euro per persoon (btw-vrij).

Zorgen over intern toezicht kleinere schoolbesturen

De Inspectie van het Onderwijs trekt bij de kleinere schoolbesturen aan de bel over de kwaliteit van hun intern toezicht.

De inspectie constateert op basis van onderzoek dat niet alle kleinere schoolbesturen hun intern toezicht goed hebben georganiseerd. Het gaat met name om de functionele scheiding tussen bestuur en toezicht.

Het blijkt, zo meldt de inspectie, dat met name kleinere schoolbesturen bestuurders hebben die ‘minder goed rolvast’ zijn. ‘Juist bij deze bestuursvorm is het van belang dat het bestuur een goed evenwicht tussen uitvoering en toezicht regelt, en ook toepast’, aldus de inspectie.

Download het rapport ‘Functionele scheiding van bestuur en toezicht in de praktijk’

Hoe functioneert scheiding bestuur en toezicht?

Onderwijsminister Arie Slob heeft een onderzoeksrapport over de functionele scheiding van bestuur en toezicht in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het rapport van de Inspectie van het Onderwijs gaat over het functioneren in de praktijk van onder andere het one tier-model, het raad-van-beheermodel, het  bestuur-directiemodel en het mandaat- of delegatiemodel.

Formele inrichting en cultuur

Bij ongeveer de helft van de schoolbesturen die voor dit onderzoek werden geselecteerd, signaleert de inspectie verbeterpunten met betrekking op zowel de formele inrichting als op cultuur en houding.

Wat de formele inrichting betreft, merkt de inspectie op dat er schoolbesturen zijn die nog weinig hebben uitgewerkt over de wijze waarop ze bestuur en toezicht willen invullen. ‘Soms zijn er onduidelijkheden in de verdeling van bevoegdheden en soms is bijvoorbeeld de bevoegdheid om personeel aan te nemen bij intern toezichthouders belegd. Het is dan onduidelijk wie daar vervolgens nog op toeziet’, aldus de inspectie.

Als het gaat over cultuur en houding, signaleert de inspectie dat interne toezichthouders niet overal onafhankelijk genoeg functioneren, waardoor het risico ontstaat dat ze hun controlerende rol onvoldoende uitoefenen. ‘Bijvoorbeeld als zij te dicht betrokken zijn bij besluitvorming of bij dagelijkse sturing’, zo staat in het rapport.

Daarnaast is volgens de inspectie een risico aanwezig als intern toezichthouders niet genoeg betrokkenheid tonen, ‘bijvoorbeeld als zij geen of slechts weinig informatie verzamelen of als er slechts weinig kritische vragen worden gesteld’. In een dergelijke situatie is volgens de inspectie reflectie vanuit de medezeggenschapsraad van belang.

Advies

Het verdient aanbeveling, zo schrijft de inspectie, ‘om de wettelijke kaders voor scheiding van bestuur en toezicht te verduidelijken en ook voorlichting te geven over het doel van deze kaders’.

Download het rapport Functionele scheiding van bestuur en toezicht in de praktijk.

André Postema blijft, ondanks examendebacle Maastricht

De raad van toezicht van de Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) heeft besloten het contract met de omstreden bestuursvoorzitter André Postema met twee jaar te verlengen.

Postema is de man onder wiens verantwoordelijkheid het examendebacle bij VMBO Maastricht plaatshad. De Inspectie van het Onderwijs verklaarde daar kort voor de zomervakantie alle eindexamens ongeldig, nadat was gebleken dat geen enkele leerling had voldaan aan de eisen om examen te mogen doen.

Het examendebacle leidde ertoe dat Postema, die ook fractievoorzitter was van de PvdA in de Eerste Kamer, als eindverantwoordelijke zwaar onder vuur kwam te liggen. Hij besloot zijn fractievoorzitterschap in de Senaat op te geven, naar eigen zeggen in het belang van de PvdA, maar ondanks ernstige twijfels over zijn positie bij LVO bleef hij daar bestuursvoorzitter.

Zelfevaluatie André Postema

In een zelfevaluatie die Postema en interim-bestuurder Jan Rijkers opstelden, staat onder andere dat er geen enkel signaal was binnengekomen dat het ernstig mis was bij VMBO Maastricht. Volgens hen mochten ze er op grond van het stelsel van kwaliteitszorg binnen LVO van uitgaan dat dergelijke signalen de centrale directie en het college van bestuur wel hadden moeten bereiken. In dat geval zouden zou het college van bestuur volgens Postema en Rijkers ‘zonder enige twijfel’ hebben ingegrepen.

De raad van toezicht heeft nu besloten dat Postema de komende twee jaar bestuursvoorzitter kan blijven. Voorzitter Jan Schrijen van de raad van toezicht zegt te beseffen dat er ‘publieke en politieke discussie’ is over de positie van Postema, maar hij is ervan overtuigd dat ‘juist in deze woelige periode’ de ervaring en de kennis van Postema ‘van grote betekenis’ is voor LVO.

Het besluit van de raad van toezicht van LVO om het contract met André Postema te verlengen leidt tot gefronste wenkbrauwen. Onder andere de Tweede Kamer ziet het liefst dat Postema bij LVO vertrekt.

Lees meer…

Inspectie verbreedt onderzoek VMBO Maastricht

De Inspectie van het Onderwijs voert naar aanleiding van het examendebacle bij VMBO Maastricht een breder onderzoek uit bij scholen en het bestuur van stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). 

Het inspectieonderzoek naar VMBO Maastricht wordt uitgebreid met een steekproefonderzoek bij andere scholen die onder het LVO-bestuur vallen. Ook onderzoekt de inspectie het bestuurlijk handelen van het LVO-bestuur, waarvan het omstreden PvdA-Eerste Kamerlid André Postema de voorzitter is.

Postema legt de schuld voor het examendebacle bij VMBO Maastricht herhaaldelijk bij de inspectie. Die had volgens hem de examens niet ongeldig mogen verklaren.

Lees meer…

Tip voor nieuwe schooljaar: Quickstart Medezeggenschap

Als schoolbestuurder of directeur kunt u met de medezeggenschapsraad (MR) van uw school de gratis training Quickstart Medezeggenschap volgen. Zo kunt u de medezeggenschap binnen uw organisatie versterken.

Deze training duurt een dagdeel (4 uur). Onder leiding van een gekwalificeerde adviseur gaat u met de MR aan de slag met onder meer de visie en missie van de schoolorganisatie en wederzijdse ambities op het gebied van medezeggenschap.

De Quickstart Medezeggenschap wordt gratis aangeboden. Het ministerie van OCW heeft er geld voor beschikbaar gesteld. U kunt zich heel eenvoudig online aanmelden.

Lees meer…

Sectorakkoord voortgezet onderwijs geactualiseerd

Het geactualiseerde sectorakkoord voortgezet onderwijs bouwt voort op het Sectorakkoord 2014-2017 – Klaar voor de toekomst, samen werken aan onderwijskwaliteit.

Het geactualiseerde sectorakkoord zet voor de komende jaren in op zeven ambities. Hieronder kunt u zien welke ambities dat zijn. Er staat kort bij vermeld wat de doelstelling zoal inhoudt. Voor de volledige beschrijving kunt u het geactualiseerde sectorakkoord downloaden.

  • Ambitie 1. Uitdagend onderwijs voor elke leerling
    Alle leerlingen worden – via vormen van onderwijs op maat – uitgedaagd in het onderwijs. Het landelijk percentage zittenblijvers is in 2020 gedaald van 5,8 tot 3,8 procent. Vanaf dat jaar zit geen enkel kind langer dan drie maanden thuis zonder passend onderwijs.
  • Ambitie 2. Eigentijdse voorzieningen
    Scholen benutten – in aansluiting op hun curriculum – de mogelijkheden van ICT en eigentijdse leermiddelen optimaal voor hun onderwijs.
  • Ambitie 3. Brede vorming voor alle leerlingen
    Scholen zijn actief aan de slag met de ontwikkeling van hun curriculum, dat recht doet aan de drievoudige opdracht van het onderwijs: kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. Hiertoe behoort versterking van het burgerschapsonderwijs.
  • Ambitie 4. Partnerschap in de regio
    Schoolbesturen werken in de regio samen aan het realiseren van hun maatschappelijke opdracht en maken hier gezamenlijk afspraken over. Hierbij betrekken zij het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en lokale en regionale overheden.
  • Ambitie 5. Scholen als lerende organisaties
    Het streven is dat het aantal plekken op opleidingsscholen in het voortgezet onderwijs in 2020 met 2200 tot 4000 is toegenomen. Startende leraren en schoolleiders krijgen een effectief inwerk- en begeleidingsprogramma, als onderdeel van het strategisch personeelsbeleid.
  • Ambitie 6. Toekomstbestendigheid organiseren: koppeling van onderwijs- en
    personeelsontwikkeling
    Schoolbesturen stemmen hun personeelsbeleid af op onderwijskundige doelen en daaraan gekoppeld de professionele ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid van leraren en schoolleiders.
  • Ambitie 7. Nieuwe verhoudingen in verantwoording en toezicht
    Schoolbesturen hebben hun governance op orde en leggen verantwoording af over de resultaten die zij leveren. Bovendien hebben ze hun kwaliteitszorg op orde en streven ze naar een zo hoog mogelijk niveau boven basiskwaliteit.

Lees meer…

Ouders vinden schoolgids belangrijk

De schoolgids wordt door ouders goed gelezen en gebruikt. Dat meldt Ouders & Onderwijs op basis van een peiling waaraan ruim 200 ouders deelnamen.

Bijna alle ouders lezen de schoolgids of bladeren deze door. Ruim 1 op de 3 ouders leest de schoolgids zelfs helemaal. Tweederde gebruikt de schoolgids als informatiebron en om te weten wat de afspraken op school zijn. Ook bij de schoolkeuze of oriëntatie op een school is de schoolgids nuttig.

Verbeterpunten zijn uitleg over termen, meer gelijke opzet van de schoolgidsen en de beschikbaarheid van een digitale versie.

Lees meer…

Personeelstekort zet peutervoorziening onder druk

Personeelstekort in de kinderopvang zet de invoering van een basisvoorziening voor peuters onder druk. Dat blijkt uit onderzoek van ABN AMRO, de Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang (BOinK) en het Waarborgfonds Kinderopvang.

‘De beschikbaarheid van deskundig personeel vormt een belangrijk obstakel in de sector’, zo staat in het onderzoeksrapport ‘War for talent’ ontspruit op de kinderopvang.

De onderzoekers verwachten dat het personeelstekort niet snel zal zijn opgelost. Dit kan volgens hen een belemmering betekenen voor de invoering van een basisvoorziening voor elke peuter, zoals onder andere de PO-Raad en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) willen.

Lees meer…

Magazine Naar School! toont trots openbaar onderwijs

Het aprilnummer van magazine Naar School! gaat onder andere over de School!Week, de jaarlijkse campagne van het openbaar onderwijs. Andere onderwerpen die aan bod komen: de lumpsumfinanciering, de toeloop van kinderen van kennismigranten en intern toezicht van samenwerkingsverbanden.

De jaarlijkse School!Week was ook dit keer een groot succes. Openbare scholen in het hele land lieten in maart vol trots zien waar ze voor staan, namelijk goed onderwijs voor álle kinderen. VOS/ABB de de Vereniging Openbaar Onderwijs organiseerden de slotactiviteit: Expeditie Droomschool! in het Nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. Het magazine geeft een mooie indruk van deze inspirerende dag. U kunt ook de aftermovie van Expeditie Droomschool! bekijken!

In de School!Week was in Groningen een grote personeelsdag onder het motto ‘Openbaar onderwijs heeft karakter!’. Mensen van verschillende openbare basisscholen in die provincie vertellen wat openbaar onderwijs voor hen betekent. ‘Het maakt bij ons niet uit wie of wat je bent. Je moet creatief zijn en nooit denken ‘je hoort niet bij ons”, zegt Gea Schrikkema van openbare basisschool De Vuurvlinder in Appingedam. U kunt ook de aftermovie van Openbaar onderwijs met karakter bekijken.

Lumpsum op de schop? Niet doen!

De lumpsumfinanciering is onderwerp van soms felle discussie. Het lijkt weleens alsof deze bekostigingssystematiek de oorzaak is van alle problemen die in het onderwijs worden ervaren. Maar schoolbestuurders en controllers zijn er juist positief over.

In het nieuwe nummer van Naar School! vertellen bestuurders en controllers waarom het onterecht is dat vakbonden en diverse politieke partijen een negatief beeld schetsen over de lumpsumfinanciering.

Toeloop van kennismigranten

Directeur-bestuurder Frans Cornet van de Stichting Amstelwijs voor openbaar primair onderwijs in Amstelveen vraagt aandacht voor een nieuw probleem: de toeloop van kinderen van kennismigranten. Deze groep valt overal buiten, vertelt hij, terwijl ook deze kinderen niet gewoon in het reguliere onderwijs kunnen beginnen.

Hij dringt niet alleen aan op financiële steun van de overheid, maar vooral ook op aanpassing van de wetgeving. ‘Ik pleit voor toestemming van de Inspectie om (…) de helft van de lessen in het Engels te mogen geven. Het zou ook mooi zijn als de eindtoets basisonderwijs in het Engels beschikbaar komt. Dan kunnen we deze kinderen het onderwijs bieden dat ze nodig hebben’, aldus Cornet.

Intern toezicht samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs moeten onafhankelijk intern toezicht krijgen, eist de Tweede Kamer. De praktijk laat zien dat het een hele klus is vertelt directeur Luuk van Aalst van samenwerkingsverband IJssel | Berkel.

‘De inkt van de oprichtingsaktes is nog maar net droog of we moeten het alweer anders inrichten, en dat kost veel tijd en energie’, zegt Van Aalst. Toch vindt hij het noodzakelijk om er werk van te maken. ‘Het gaat immers om de verantwoording van publieke middelen. We moeten daarom aan de slag om een daadwerkelijke scheiding van bestuur en toezicht te regelen.’

Andere onderwerpen

  • Ouderbijdrage wel of niet betaald, elke leerling telt! Directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB wil weten hoe u hierover denkt.
  • ‘Prachtig vak en juist nu van belang’ Over godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs in de openbare basisscholen.
  • Allemaal een eigen plek, maar toch samen Reportage over het gebouw van Kindcentrum Borgele in Deventer.
  • Proefdraaien op praktijkschool Leerlingen in de groepen 7 en 8 van het speciaal
    basisonderwijs draaien dit schooljaar in Assen proef op de praktijkschool.

Ga naar de online versie van het aprilnummer van magazine Naar School!.

Magazine Naar School!

Magazine Naar School! verschijnt vijf keer per jaar in een oplage van 3500 exemplaren. Leden van VOS/ABB krijgen het magazine gratis toegestuurd. Dit geldt voor bij VOS/ABB aangesloten besturen én hun scholen.

Bovenschoolse directies kunnen op aanvraag ook één gratis abonnement nemen. U kunt daarvoor een mailtje sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Niet-leden kunnen een abonnement op Naar School! nemen voor 29,50 euro per jaar. Ook hiervoor geldt dat u een mailtje kunt sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Abonnement Naar School!‘. Vermeld in uw mail uw naam of de naam van uw organisatie en het adres waarop u het magazine wilt ontvangen.

Hebt u ideeën voor magazine Naar School!? Mail Martin van den Bogaerdt van VOS/ABB: mvandenbogaerdt@vosabb.nl

Adverteerders kunnen contact opnemen met bureau Recent.

Geldropse raad van toezicht hield zich niet aan WMS

De raad van toezicht van de Stichting Nutsscholen Geldrop heeft zich met de benoeming van een interim-bestuurder niet aan de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) gehouden, meldt onderwijsminister Arie Slob.

Hij reageert op vragen van D66-Tweede Kamerlid Paul van Meenen over de rel bij de drie nutsscholen De Regenboog, Beneden Beekloop en De Ganzebloem in Geldrop, waar de leraren zich vorige maand massaal ziek meldden en aldus het werk neerlegden. Zij eisten het vertrek van de raad van toezicht en interim-bestuurder Mieke van den Broek.

Slob legt in zijn antwoorden uit dat ‘de conflictueuze situatie’ met name speelde ‘tussen enerzijds het college van bestuur en de raad van toezicht en anderzijds de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) en de teams’.

Daar voegt hij aan toe dat de raad van toezicht bij de benoeming van interim-bestuurder Van den Broek niet had gehouden aan de WMS. ‘De raad van toezicht had de GMR tijdig om advies moeten vragen (WMS artikel 11 en artikel 17). Echter op 15 maart heeft de raad van toezicht de GMR geïnformeerd over de benoeming van een interim-bestuurder die op 16 maart zou starten. Zo kon de GMR de benoeming niet meer beïnvloeden. Dat was de aanleiding voor de escalatie op 19 maart.’

Nadat de interimmer was teruggetreden en de raad van toezicht afgetreden hervatten de leraren hun werk.

Lees meer…

Governance passend onderwijs: een hele klus!

Samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs moeten onafhankelijk intern toezicht krijgen, eist de Tweede Kamer. De praktijk laat zien dat het een hele klus is!

‘De inkt van de oprichtingsaktes is nog maar net droog of we moeten het alweer anders inrichten, en dat kost veel tijd en energie’, zegt directeur Luuk van Aalst van samenwerkingsverband IJssel | Berkel in Zutphen en omgeving.

Toch vindt hij het noodzakelijk om er werk van te maken. ‘Het gaat immers om de verantwoording van publieke middelen. We moeten daarom aan de slag om een daadwerkelijke scheiding van bestuur en toezicht te regelen’, aldus Van Aalst in het aprilnummer van het VOS/ABB-magazine Naar School! dat binnenkort verschijnt.

U kunt het artikel Governance passend onderwijs: een hele klus uit het aprilnummer van Naar School! als preview downloaden.

Bijeenkomst passend onderwijs en governance

Luuk van Aalst is tevens adviseur bij bureau Van Beekveld en Terpstra. Hij geeft op dinsdag 17 april op een bijeenkomst bij VOS/ABB in Woerden een toelichting op het governancemodel van samenwerkingsverband IJssel | Berkel.

De bijeenkomst wordt geleid door oud-VOS/ABB’er Hans van Willegen die tegenwoordig verbonden is aan Van Beekveld en Terpstra. Namens VOS/ABB zullen Rozemarijn Boer en Eline Vrenken aanwezig zijn.

Wanneer en waar?

De bijeenkomst op dinsdag 17 april is van 09.45 tot 12.30 uur in ons kantoor in Woerden. Na afloop is er een eenvoudige lunch.

Als uw schoolbestuur of samenwerkingsverband bij VOS/ABB is aangesloten, is deelname gratis. Niet-leden betalen 100 euro per persoon (btw-vrij).

Aanmelden

U kunt zich aanmelden door een mailtje te sturen naar welkom@vosabb.nl onder vermelding van ‘Bijeenkomst passend onderwijs’. Vermeld in uw mail uw naam, de organisatie waarvoor u werkt en het telefoonnummer waarop wij u kunnen bereiken. Wij willen ook graag van u weten of u gebruik wilt maken van de lunch.

Gratis professionele ondersteuning medezeggenschap

Medezeggenschapsraden kunnen bij het project Versterking medezeggenschap terecht voor gratis advies en begeleiding. 

De gratis ondersteuning kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het versterken van de positie van de medezeggenschapsraad in de organisatie, effectiever communiceren met de achterban of het werven van nieuwe MR-leden.

Meer informatie…

Gratis training Quickstart medezeggenschap

Het is ook mogelijk de gratis training Quickstart Medezeggenschap aan te vragen.

Meer informatie…

De gratis dienstverlening door het project Versterking medezeggenschap is mogelijk door een financiële bijdrage van het ministerie van OCW.

Voortgangsrapportage passend onderwijs komt in juni

Onderwijsminister Arie Slob komt niet eerder dan in juni met de volgende voortgangsrapportage passend onderwijs. Dat meldt hij per brief aan de Tweede Kamer.

In de voortgangsrapportage zal hij ingaan op ‘onderwerpen en trajecten waarover op dit moment overleg plaatsvindt met het veld, besluitvorming plaatsvindt of onderzoek wordt uitgevoerd’. Deze trajecten zullen volgens hem niet eerder dan eind mei tot resultaat leiden. ‘Ik kan uw Kamer dan ook pas begin juni inhoudelijk op de hoogte stellen van de uitkomsten hiervan’, zo meldt de minister.

Het gaat onder andere over de uitkomst van de financiering van zorg in onderwijstijd, de mogelijkheden voor maatwerk, het intern toezicht bij samenwerkingsverbanden en de eerste resultaten van het onderzoek naar regionale verschillen in basisondersteuning.

Lees meer…

Bestuur en raad van toezicht weg, scholen weer open

De drie basisscholen van vereniging Het Nut Geldrop zijn weer open. De leraren die zich massaal ziek hadden gemeld vanwege een hoogopgelopen intern conflict, zijn weer aan het werk nu bekend is dat de raad van toezicht en de omstreden interim-bestuurder het veld ruimen, meldt Omroep Brabant.

Bijna alle leraren van de basisscholen De Regenboog, Beneden Beekloop en De Ganzebloem in Geldrop meldden zich zondag ziek. Zij eisten het vertrek van de raad van toezicht en de kort geleden aangestelde interim-bestuurder Mieke van den Broek.

Van den Broek stuurde vervolgens een brief naar alle leraren die zich hadden gemeld. Daarin wees zij hen erop dat ze weer aan het werk moesten en dat ze ontslagen konden worden als ze dat niet zouden doen.

‘Indien jullie onverhoopt toch besluiten om het werk ook na deze oproep niet op te pakken, dan is die werkweigering zoals het ook in de cao staat omschreven een reden om ernstigere consequenties hieraan te verbinden, zoals een directe beëindiging van het dienstverband’, zo citeerde Omroep Brabant uit haar brief.

Het conflict in Geldrop escaleerde na het wegsturen van interim-directeuren Ed Knies en Theo van Iperen. Zij zouden in het hoogopgelopen interne conflict ten onrechte partij voor het personeel hebben gekozen. Na het besluit van de raad van toezicht en de interim-bestuurder om terug te treden, zijn de interim-directeuren teruggekeerd.

Omroep Brabant had maandag onderstaand gesprek met de inmiddels voormalige interim-bestuurder Mieke van den Broek:

Scholen in problemen door terugvordering gewichtengeld

‘De leerlingen van nu mogen niet de dupe worden van de onhandig ingestoken en ondoorzichtige regeling voor gewichtengeld’, benadrukt directeur Marco Janssen van openbare basisschool ’t Startblok in Cuijk.

Janssen heeft een brief geschreven aan Tweede Kamerlid Lisa Westerveld van GroenLinks naar aanleiding van de terugvordering van volgens het ministerie van OCW te veel uitgekeerd ‘gewichtengeld’ voor het tegengaan van onderwijsachterstanden.

Met zijn brief laat hij zien dat het niet aan de scholen, maar aan de onwerkbare gewichtenregeling ligt dat er te veel geld is uitgekeerd. Nu het ministerie van OCW dat gaat terugvorderen, komen de scholen, waaronder obs ’t Startblok, volgens hem in de problemen.

‘Recentelijk werd ons duidelijk dat (…) we een bedrag van maar liefst 198.590 euro moeten terugbetalen. Er wordt ook nog verwacht dat dit voor 1 mei gebeurt.  Dit zijn 3 fulltime leerkrachten. Moet ik die dan ontslaan?’, aldus Janssen.

Veel werk en duur bureau

Hij wijst er ook op dat de controles op de leerlinggewichten zijn school veel werk hebben gekost. Bovendien is er, zo benadrukt hij, veel geld gaan zitten in de inzet door het ministerie van OCW van ‘een duur bureau dat de werkzaamheden van de administratie, directie en leerkrachten (gezamenlijk ongeveer 100 uren werk) nog eens dunnetjes over kwam doen’.

‘De bedragen die uitgegeven zijn aan dit commerciële bedrijf zouden zo maar ten goede hebben kunnen komen aan de tekorten die in het basisonderwijs zichtbaar zijn. Op welke manier dragen deze controles bij aan de kwaliteit van het onderwijs?’, zo vraagt Janssen zich in zijn brief aan de Tweede Kamer af.

Eerlijke inzet gewichtengeld

Aanvullend benadrukt de directeur uit Cuijk tegenover VOS/ABB dat hij altijd te goeder trouw handelt en meewerkt aan een zo eerlijk mogelijke inzet van gewichtengeld.

‘Als ik had kunnen bevroeden dat ik deze middelen ooit terug zou moeten betalen, had ik ze nooit ingezet. Nu wordt een volgend cohort kinderen er de dupe van. Dat risico kan en mag ik, als directeur van een school die letterlijk en figuurlijk op de kleintjes moet letten, gewoonweg niet nemen’, aldus Janssen.

Lumpsumfinanciering niet toereikend, systeem is goed

De lumpsumfinanciering is niet toereikend, het is niet verstandig om er schotten in aan te brengen en het toezicht op bestedingen moet uitgaan van vertrouwen. Dat heeft directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB donderdag gezegd op een bijeenkomst van de Onderwijsraad.

Er werd op de bijeenkomst in de zaal van de Eerste Kamer gesproken over vier thema’s die de bekostiging van het onderwijs raken. Het eerste thema was de toereikendheid van de lumpsumbekostiging, of beter gezegd: de ontoereikendheid.

Teegelbeckers benadrukte dat in de afgelopen 10 jaar veel veranderd en dat dat vraagt ook om investeringen. Hij noemde als voorbeeld de toegenomen druk op het toezicht, maar ook de achterblijvende financiering van de exploitatiekosten. Daarnaast is het voor schoolbesturen noodzakelijk om bepaalde reserves aan te houden om te voldoen aan de normen voor bijvoorbeeld het weerstandsvermogen.

Hij bracht in dit kader in herinnering dat Sharon Dijksma in 2009 het budget voor bestuur en management van 90 miljoen euro per jaar weghaalde. Deze greep uit de lumpsum van het primair onderwijs door de toenmalige PvdA-staatssecretaris van OCW ging onder meer ten koste van het primaire proces.

Schotten in lumpsum?

Op de vraag of het systeem van de lumpsumfinanciering voldoet of dat er schotten moeten worden ingebouwd tussen bijvoorbeeld de personele bekostiging en de exploitatiebekostiging, antwoordde Teegelbeckers dat dat laatste niet verstandig zou zijn. Het behoud van het huidige systeem is volgens hem van belang voor de benodigde beleidsruimte en -vrijheid van onderwijsorganisaties.

Er is ook gesproken over verantwoording en toezicht. Teegelbeckers pleitte ervoor om uit te gaan van verantwoordelijkheid en vertrouwen en dit dus zoveel mogelijk bij de schoolbesturen en de raden van toezicht te laten.

Alle jaarverslagen openbaar

Hij zei ook dat transparantie bij het karakter van het onderwijs hoort. Daarom zouden wat hem betreft de jaarverslagen van alle schoolbesturen voor iedereen toegankelijk moeten zijn.

Een ander onderwerp dat aan bod kwam, was doelmatigheid van bestedingen. Hierover werd opgemerkt dat de politiek hier niet over gaat. Wel kunnen schoolbesturen worden aangesproken op de rechtmatigheid van bestedingen.

Advies

De Onderwijsraad zal de input van Teegelbeckers en andere sprekers gebruiken voor een advies over de lumpsumfinanciering.

Notitie over verantwoording samenwerkingsverbanden

Op initiatief van het ministerie van OCW is een notitie tot stand gekomen over verantwoording als onderdeel van goed financieel management door en binnen samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs.

De notitie bevat drie uitgangspunten:

  1. Het samenwerkingsverband legt verantwoording af over alle middelen die het tot zijn beschikking heeft in relatie tot beoogde doelen en bereikte resultaten.
  2. Schoolbesturen zijn zich bewust van de verschillende rollen die zij binnen het
    samenwerkingsverband hebben en handhaven hun rolzuiverheid.
  3. Iedereen die middelen besteedt legt verantwoording af; hierbij wordt rekening
    gehouden met regionale verschillen.

Download notitie

 

 

Extra geld werkdruk: school beslist, bestuur verantwoordt

Schoolbestuurders moeten ervoor zorgen dat het geld voor vermindering van werkdruk ingezet wordt in samenhang met al hun andere prioriteiten en opdrachten. Dat meldt vicevoorzitter Anko van Hoepen van de PO-Raad in zijn weblog.

Het weblog van Van Hoepen gaat over het Werkdrukakkoord, dat het ministerie van OCW met de PO-Raad en de onderwijsvakbonden heeft gesloten. In dat akkoord is geregeld dat scholen in het primair onderwijs met ingang van het komend schooljaar 2018-2019 een extra bedrag van 237 miljoen euro krijgen om werkdruk aan te pakken. In het schooljaar 2021-2022 loopt dit bedrag op tot 430 miljoen euro.

De essentie van het Werkdrukakkoord is dat eerder toegezegd geld eerder beschikbaar wordt gesteld dan het kabinet eerder voor ogen had.

School beslist

Van Hoepen merkt in zijn weblog op dat de PO-Raad zich er hard voor heeft gemaakt dat niet in Den Haag wordt besloten of er een conciërge of onderwijsassistent beschikbaar komt, maar dat de scholen daarover beslissen. ‘Schoolleiders en leraren kunnen zelf het beste bepalen waar het geld voor werkdruk naartoe moet’, aldus de vicevoorzitter van de sectororganisatie.

Bestuur verantwoordt

Wat de verantwoording betreft, blijven volgens hem de schoolbestuurders een belangrijke rol houden. ‘Bestuurders zijn verantwoordelijk voor het totaalplan en moeten ervoor zorgen dat het geld voor werkdruk ingezet wordt in samenhang met al hun andere prioriteiten en opdrachten.’

Hij vervolgt: ‘De verantwoording over het werkdrukgeld wordt afgelegd op meerdere niveaus: per school, maar ook door het schoolbestuur door middel van het jaarverslag. Hierdoor sluiten we vooral aan bij de bestaande vormen van verantwoording.’

Lees meer…

 

 

Stand van zaken passend onderwijs

Beleidsmedewerker Rozemarijn Boer van VOS/ABB heeft een samenvatting gemaakt van de brief van onderwijsminister Arie Slob over de stand van zaken rondom moties en toezeggingen met betrekking tot onder andere passend onderwijs.

Leerlingenaantallen

In het speciaal basisonderwijs (sbo) en speciaal onderwijs (so) is sprake van een lichte stijging van het aantal leerlingen (100 respectievelijk 700). De stijging van het aantal leerlingen in het so doet zich vooral voor in cluster 2 (auditieve/communicatieve beperking). Hierbij valt op dat zowel in het sbo als het so het aantal leerlingen tot en met 7 jaar toe neemt. Het aantal leerlingen in het praktijkonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs is afgenomen.

Bekostiging zorg in onderwijstijd

Komend jaar zal de minister Slob samen met de minister van VWS gaan kijken naar oplossingsrichtingen om zorg in onderwijstijd eenvoudiger te organiseren. Voor wie nu ondersteuning behoeft, organiseert het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) op verzoek regiobijeenkomsten.

Onderzoek regionale verschillen in basisondersteuning

Het Nederlands Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) heeft opdracht gekregen onderzoek te doen naar mogelijke knelpunten en voor- en nadelen van het landelijk vastleggen van de basisondersteuning. De resultaten komen in de volgende voortgangsrapportage passend onderwijs. Het onderzoek naar de regionale verschillen in basisondersteuning wordt in 2018 gestart en in 2019 zijn de resultaten bekend.

Verantwoording samenwerkingsverbanden

Er is een richtlijn ontwikkeld voor samenwerkingsverbanden en schoolbesturen over de verantwoording op de verschillende niveaus binnen het samenwerkingsverband. Deze richtlijn moet ervoor zorgen dat de verantwoording over de inzet van het geld voor passend onderwijs transparanter wordt. Het is nog niet bekend wanneer deze richtlijn wordt gepubliceerd. Daarnaast zullen wijzigingen voor het rapporteren van de jaarrekening voor de verantwoording over het jaar 2017 worden meegenomen in de elektronische tool.

Experimenteerruimte invlechting

Vanaf 1 augustus 2018 kunnen scholen deelnemen aan het Experiment samenwerking regulier en speciaal onderwijs. Dit experiment regelt dat so- en (s)bo-scholen of vso- en vo-scholen die geïntegreerd onderwijs willen vormgeven, vier jaar als één school kunnen functioneren zonder dat een brinnummer wordt opgeheven. Scholen kunnen tot 1 mei 2018 een aanvraag indienen bij OCW om te starten met een experiment. Begin maart wordt een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd.

Onafhankelijk toezicht samenwerkingsverbanden

Minister Slob gaat met de sectorraden PO-Raad en VO-raad verkennen wat de mogelijkheden zijn om onafhankelijk toezicht bij de samenwerkingsverbanden vorm te geven. De oplossingen die in de onlangs verschenen rapportages van het Evaluatieprogramma Passend onderwijs zijn gepresenteerd, worden hierbij meegenomen. In deze rapporten wordt het belang benadrukt om de rollen van schoolbestuurder en bovenbestuurlijke bestuurder te verduidelijken.

Maatwerk bij ondersteuningsbehoefte

Met de recent aangenomen Variawet wordt het in het regulier onderwijs mogelijk om vermindering van onderwijstijd aan te vragen voor een leerling. De intentie hierbij is dat leerlingen toegroeien naar (bijna) voltijdsonderwijs. Voor kinderen met een vrijstelling van inschrijving is deeltijdonderwijs nog geen mogelijkheid. Dit vraagstuk wordt tevens betrokken bij het onderzoek naar de combinatie van onderwijs en zorg.

Opting out lwoo

Uit het tweede voortgangsonderzoek naar opting out blijkt dat samenwerkingsverbanden die geen licenties voor leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) meer afgeven, minder testdruk ervaren. Ook blijkt dat leerlingen beter zijn verspreid over de scholen en dat ‘thuisnabij’ onderwijs beter mogelijk is. Aandachtspunten hierbij zijn: overdacht van primair naar voortgezet onderwijs en het bereiken van overeenstemming over de verdeling van het geld.

Regeling culturele minderheden (cumi)

Er is onderzoek gedaan naar nieuwe mogelijkheden voor de aanvullende achterstandsbekostiging in het sbo en (v)so. De minister wacht eerst de uitkomsten van dit onderzoek af. Tot die tijd blijft de huidige cumi-regeling ongewijzigd.

Evaluatie geschillencommissies

De instellingstermijn van de geschillencommissies passend onderwijs wordt verlengd. Uit recent onderzoek van Regioplan blijkt dat deze commissies een belangrijke rol spelen bij geschillenbeslechting. Het aantal geschillen is de afgelopen jaren toegenomen, met name de geschillen over het verwijderen van leerlingen.

Informatie: Rozemarijn Boer, 06-20010418, rboer@vosabb.nl

Inrichtingsvrijheid swv’s kent voor- en nadelen

De inrichtingsvrijheid van de samenwerkingsverbanden (swv’s) voor passend onderwijs heeft voor- en nadelen. Dat staat in het rapport Juridisch perspectief op de governance van samenwerkingsverbanden.

Een voordeel is van de inrichtingsvrijheid dat er ‘bestuurlijk maatwerk’ is ontstaan, wat in lijn is met ‘de wettelijke ruimte voor verschillende rechtsvormen en bestuursmodellen van samenwerkingsverbanden’, zo staat in het rapport.

In dit kader wordt opgemerkt dat in de wettelijke systematiek de autonomie van de schoolbesturen het uitgangspunt is geweest en dat swv’s nu binnen de wettelijke kaders zelf kunnen bepalen welke taken zij op zich nemen en welke niet.

Een nadeel dat aan de veelvormigheid van de swv’s en de sterke positie van de autonome schoolbesturen kleeft is dat het toezicht lastig kan zijn, terwijl deugdelijke governance van groot belang is voor het goed functioneren van de swv’s.

Lees meer…

Geen instemmingsrecht (G)MR op begroting

Het is geen goed idee om de (gemeenschappelijke) medezeggenschapsraad ((G)MR) instemmingsrecht te geven op de hoofdlijnen van het meerjarig financieel beleid van het schoolbestuur. Dat vindt een meerderheid van de partijen die hebben gereageerd op een internetconsultatie over dit onderwerp.

De (G)MR heeft op dit moment adviesrecht op dit onderwerp. Uit de internetconsultatie blijkt dat een meerderheid het wijzigen van het adviesrecht in een instemmingsrecht niet ziet zitten, omdat (G)MR-leden over het algemeen geen verstand hebben van financiën. Instemmingsrecht zal het risico op financiële incidenten niet verkleinen.

Het wetsvoorstel dat het instemmingsrecht zou moeten regelen, werd vorig jaar ingetrokken vanwege bezwaren van de Raad van State. Toenmalig staatssecretaris Sander Dekker van OCW liet in een brief aan de Tweede Kamer weten dat er mogelijk een nieuw wetsvoorstel komt, mits uit de internetconsultatie zou blijken dat daar behoefte aan is. Dat is dus niet het geval.

Instemmingsrecht in regeerakkoord

In het regeerakkoord van het huidige kabinet-Rutte staat dat instemmingsrecht op hoofdlijnen van de begroting er moet komen.

In de jaarverslagen worden doelstellingen uit toekomstige bestuurlijke afspraken inzichtelijk gemaakt. Ook vooraf moet de verantwoording beter, om dat te bereiken krijgt de medezeggenschapsraad in het primair en voortgezet onderwijs instemmingsrecht over de hoofdlijnen van de begroting.

Het is niet duidelijk wat er gaat gebeuren nu de uitkomst van de internetconsultatie negatief is.

Slob zet druk op verantwoording schoolbesturen

Onderwijsminister Arie Slob gaat schoolbesturen verplichten om in hun jaarverslagen over specifieke onderwerpen verantwoording af te leggen. Dat meldt hij in een brief aan de Tweede Kamer over de evaluatie van de sectorakkoorden in het primair en voortgezet onderwijs.

‘Het is belangrijk dat schoolbesturen de besteding van de sectorgelden helder verantwoorden, zodat voor alle belanghebbenden duidelijk is op welke wijze de besteding van de financiële middelen bijdraagt aan het realiseren van de doelen uit de sectorakkoorden’, zo schrijft Slob. Hij constateert dat het op dit punt niet goed gaat.

Daarom gaat hij de komende jaren gebruikmaken van zijn bevoegdheid, zoals die is vastgelegd in de Regeling jaarverslaggeving onderwijs, om schoolbesturen te verplichten over specifieke onderwerpen verantwoording af te leggen.

Daarop vooruitlopend wil hij samen met schoolbesturen ervaringen opdoen ‘over de wijze waarop deze verantwoordingseisen voor het bestuursverslag in de praktijk het beste kunnen worden vormgegeven’. Daarom komt er een pilot met de PO-Raad en VO-raad om ‘de verantwoording in de bestuursverslagen over prioritaire thema’s te verbeteren’.

Lees meer…