Vernietigend oordeel over bestuur Cornelius Haga

De Inspectie van het Onderwijs meldt ernstige gebreken te hebben vastgesteld bij het bestuur van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Onderwijsminister Arie Slob zegt op basis van de bevindingen van de inspectie dat het huidige bestuur weg moet.

Volgens de inspectie neemt het bestuur geen afstand van ‘personen met een omstreden reputatie’. Ook is er sprake van financieel wanbeheer. Bovendien is volgens de inspectie het burgerschapsonderwijs van onvoldoende kwaliteit. De inspectie noemt het handelen van het schoolbestuur ‘schadelijk voor de school en de leerlingen’.

Zeer tegen de zin van het zwaar bekritiseerde bestuur is een rapport over het Cornelius Haga Lyceum gepubliceerd. De rechter oordeelde dat de inspectie dit mocht doen. Het rapport staat online, zodat iedereen het kan lezen.

‘Bestuur moet weg’

Minister Slob meldde direct nadat het inspectierapport openbaar was gemaakt, dat het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum weg moet:

In de brief die Slob op Twitter aankondigde, staat dat als het huidige bestuur niet opstapt, de bekostiging van de school wordt stopgezet. Het bestuur heeft direct laten weten niet te zullen opstappen.

De Amsterdamse onderwijswethouder Marjolein Moorman heeft in Nieuwsuur gezegd dat het Cornelius Haga Lyceum geen gebruik meer mag maken van het gebouw in Sloterdijk als Slob de geldkraan dichtdraait.

Zie ook de gerelateerde berichten in de rechterkolom.

Enquête herverdeling onderwijsachterstandenbudget

De PO-Raad en de Landelijke Onderwijs Werkgroep voor Asielzoekers en Nieuwkomers (LOWAN) willen met een enquête de financiële gevolgen van het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid in kaart brengen. 

In februari werd duidelijk dat er harde klappen vallen door de definitieve herverdeling van het onderwijsachterstandengeld. Met name scholen met veel asielzoekerskinderen worden hard geraakt. In het overzicht van herverdeeleffecten is te zien hoeveel elke school volgend schooljaar ontvangt. Er zijn basisscholen die er geld bij krijgen, maar veel andere ontvangen tienduizenden euro’s tot tonnen minder.

CBS-indicator

Dat scholen met veel asielzoekerskinderen hard worden geraakt, komt door een nieuwe indicator van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Die indicator houdt rekening met het opleidingsniveau van de ouders en niet met de afkomst van de leerlingen.

Van veel asielzoekers is het opleidingsniveau niet bekend, waardoor hun kinderen minder zwaar meetellen. Dit probleem is al eerder aangekaart bij onderwijsminister Arie Slob, die toen besloot dat asielzoekerskinderen altijd meetellen voor het onderwijsachterstandenbudget.

Zij krijgen echter geen ‘zwaar gewicht’ meer, maar een gemiddelde achterstandsscore. Dat scheelt veel geld. Diverse schoolbesturen zien hun budget teruglopen met enorme bedragen, die zelfs kunnen oplopen tot ruim vier ton. De gevolgen daarvan zijn groot: gedwongen ontslagen, minder ondersteuning voor leerlingen en grotere groepen.

Enquête

Nadat de PO-Raad hierover aan de bel had getrokken, zegde minister Slob toe de ontwikkelingen te monitoren. Samen met het LOWAN vindt de sectororganisatie voor primair onderwijs dat daarvoor eerst een nulmeting nodig is. Daar is de enquête voor bedoeld.

Over drie jaar, wanneer de volledige herverdeling van het onderwijsachterstandenbudget is doorgevoerd, wordt de enquête herhaald. Dan pas kan worden vastgesteld wat de gevolgen zijn van de herverdeling.

Maar ook nu al vormen de antwoorden uit het veld belangrijke informatie om het gesprek te kunnen voeren met het ministerie van OCW. Dat gesprek zal gaan over de vraag hoe de bekostiging zo goed mogelijk kan aansluiten bij de behoefte in de sector en hoe knelpunten zoveel mogelijk kunnen worden weggenomen.

Ga naar de enquête

 

Ook bijdrage voor TTO of technasium vrijwillig

Scholen moeten leerlingen toelaten tot tweetalig of technasium-onderwijs, ook als hun ouders de bijdrage daarvoor niet betalen. Dat benadrukt onderwijsminister Arie Slob.

De VO-raad had gepleit voor een uitzondering voor tweetalig onderwijs en technasia. De gedachte daarachter is, dat deze vormen van onderwijs zonder een financiële bijdrage van de ouders onmogelijk is.

Slob benadrukt dat er geen uitzondering komt. ‘Mocht het zo zijn dat er (…) onderwijsprogramma’s wegvallen wanneer scholen daar geen verplichte bijdrage voor mogen vragen, dan kies ik (…) voor een beperkter, maar weliswaar voor alle leerlingen toegankelijk onderwijsaanbod’, aldus de minister.

Lees meer…

OCW blijft fusiecompensatie terugvorderen

Het ministerie van OCW gaat door met rechtszaken om fusiecompensatie terug te vorderen. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in reactie op vragen van de SGP.

De SGP wees Slob op een artikel van mr. Ronald Bloemers van VOS/ABB. Hij legt uit dat  nergens in de wet staat dat er voor toekenning van fusiecompensatie leerlingen moeten overgaan van een van de opgeheven scholen naar de fusieschool. Er kan dus volgens Bloemers geen sprake zijn van terugvordering van toegekende fusiecompensatie op grond van het feit dat er geen leerlingen zijn overgegaan.

Minister Slob stelt in zijn antwoorden dat daar wel degelijk sprake van moet zijn. Hij verwijst naar een toelichting op de wet waarin dat volgens staat. Ook wijst hij op artikel 121 van de Wet op het primair onderwijs (WPO). Op basis van dat artikel is het volgens hem ook zo dat bij een fusie leerlingen van een van de opgeheven scholen moeten zijn overgegaan naar de fusieschool om recht te behouden op fusiecompensatie.

Daarom blijft OCW doorgaan met het terugvorderen van fusiecompensatie in die gevallen waarbij geen leerlingen zijn overgegaan naar de fusieschool. ‘Er is geen reden om nu de terugvorderingen ongedaan te maken’, aldus Slob.

Wisselende uitspraken

In mei gaf de rechtbank Noord-Holland het ministerie van OCW gelijk in een zaak over terugvordering van ruim 3,3 ton fusiecompensatie. Het geld was toegekend aan een schoolbestuur in Noord-Holland voor een fusie waarbij geen leerlingen van de ene naar de andere school waren overgegaan. Volgens OCW was er daardoor geen sprake van samenvoeging. Het ministerie werd dus door de rechtbank in het gelijk gesteld.

Deze uitspraak staat haaks op een eerdere uitspraak in een vergelijkbare zaak. De Rechtbank Gelderland bepaalde in maart dat het in strijd is met de rechtszekerheid om de overgang van leerlingen als vereiste te laten gelden bij de toekenning van fusiecompensatie.

In januari was er een vergelijkbare uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant. Die bepaalde ook dat het ministerie van OCW geen fusiecompensatie kon terugvorderen op basis van het criterium dat er sprake zou moeten zijn van de overgang van leerlingen.

Bijna 16.000 euro per leerling voor beter techniekonderwijs

Om het techniekonderwijs verder te ontwikkelen krijgen 45 regio’s in totaal ruim 231 miljoen euro. Dat is bijna 16.000 euro per leerling. Dat heeft onderwijsminister Arie Slob bekendgemaakt tijdens een werkbezoek aan het openbare Dalton Vakcollege en het christelijke Insula College in Dordrecht.

‘De arbeidsmarkt staat te springen om goed geschoold technisch personeel. Daarom hebben vmbo-scholen, mbo’s en het bedrijfsleven samen plannen gemaakt. De ambitie die daar uit spreekt is geweldig’, aldus Slob.

De plannen verschillen per regio. Waar in de ene regio een nieuwe gezamenlijke technieklocatie wordt opgezet, kiest een andere regio ervoor om vmbo-leerlingen praktijklessen te laten volgen bij bedrijven. Veel regio’s gaan ook op basisscholen aan de slag om leerlingen te laten kennismaken met techniek en technologie.

In totaal dienden 78 regio’s plannen in om het techniekonderwijs verder te ontwikkelen. De regio’s waarvan de plannen nog niet zijn goedgekeurd, hebben tot 1 oktober de tijd om deze te verbeteren. In veel gevallen was de samenwerking nog niet voldoende ontwikkeld. Deze regio’s worden ondersteund bij het bijstellen van de plannen.

Lees meer…

Cao-overleg geklapt, personeel staat ‘met lege handen’

De PO-Raad baalt ervan dat de vakbonden uit het cao-overleg zijn gestapt. ‘We wilden (…) een eerlijke beloning realiseren voor onderwijsondersteunend personeel en schooldirectie. Daar zitten ze al een jaar op te wachten. Dat kan nu niet doorgaan’, aldus voorzitter Rinda den Besten van de sectororganisatie.

Volgens Den Besten wilden de vakbonden ‘geen invulling geven aan de afspraak uit het vorige akkoord om te komen tot verrekening van de transitievergoeding met de bovenwettelijke uitkering’. Deze afspraak is onderdeel van de voorwaarden die het kabinet stelde bij het toekennen van de 270 miljoen euro voor hogere lerarensalarissen. Doordat de vakbonden zijn weggelopen van de cao-onderhandelingen, staan de mensen die in het primair onderwijs werken nu ‘met legen handen’, aldus Den Besten.

‘Met PO-Raad viel niet te praten’

De Algemene Onderwijsbond (AOb) verdedigt het besluit om weg te lopen van de onderhandelingstafel door te stellen dat er niet met de PO-Raad viel te praten over het gelijktrekken van de lonen in het primair onderwijs met die in het voortgezet onderwijs.

Den Besten stelt dat daar niet genoeg geld voor is, maar CNV Onderwijs vindt dat onzin. Er moet volgens de christelijke bond geld bij. ‘Of het geld vanuit de PO-Raad moet komen of uit Den Haag, dat maakt ons niet uit’, zo meldt CNV Onderwijs.

‘Teleurstellend en onbegrijpelijk’

Voorzitter Petra van Haren van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) vindt het ‘teleurstellend en onbegrijpelijk’ dat de cao-onderhandelingen zijn afgebroken. Zij voegt daaraan toe dat de AVS alleen akkoord gaat ‘met een fatsoenlijk salaris en daarmee erkenning voor (adjunct-)directeuren’, aldus Van Haren.

Leraren meer ondersteunen bij passend onderwijs

Scholen, besturen en samenwerkingsverbanden kunnen meer doen om leraren te ondersteunen bij passend onderwijs. Dat stelt onderwijsminister Arie Slob in reactie op een recente enquête van de Algemene Onderwijsbond (AOb). Daaruit kwam naar voren dat veel leraren passend onderwijs niet aankunnen.

Hij benadrukt in een brief aan de Tweede Kamer onder andere het belang van goed strategisch personeelsbeleid. Daarbij verwijst hij naar een onderzoek waaruit bleek dat het mogelijk is leraren meer mee te laten denken over passend onderwijs. ‘Vanuit schoolleiders, bestuurders en samenwerkingsverbanden moet met leraren gemonitord worden of de geboden voorzieningen voldoende zijn.’

Grote reserves en solidariteit

Ook noemt de minister de grote financiële reserves van een deel van de schoolbesturen en samenwerkingsverbanden. ‘Hoewel incidenteel, kunnen en moeten deze middelen benut worden om leraren te ontlasten en leerlingen beter te ondersteunen.’

Daarnaast kunnen samenwerkingsverbanden meer doen om de solidariteit onder scholen te vergroten. Dat kan volgens Slob door meer geld te geven aan scholen met relatief veel leerlingen met een ondersteuningsbehoefte.

Lees meer…

Minder seizoenswerkloosheid door lerarentekort

Het grote personeelstekort in het basisonderwijs zorgt ervoor dat de zomerpiek van het aantal werkloze leerkrachten in de WW afneemt. Dat meldt onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen van D66.

D66-Tweede Kamerlid Paul van Meenen wilde van Slob weten hoe die denkt over het feit dat het basisonderwijs wat betreft werkloosheid het sterkste seizoenspatroon heeft, met een piek in de zomervakantie.

De minister wijst erop dat die piek voor een groot deel is te verklaren door de wisseling van het schooljaar. Hij verwacht echter dat door het grote lerarentekort de WW-piek in het basisonderwijs zal afnemen. Die dalende trend is volgens hem al ingezet, met een afname van 38 procent in 2018 ten opzichte van 2017.

Lees meer…

Productiviteit onderwijs veel lager dan in 1980

De politiek is steeds bereid de portemonnee te trekken, zonder de consequenties daarvan goed onder ogen te zien. Daardoor is de productiviteit van het onderwijs sterk afgenomen. Dat meldt IPSE Studies.

Uit een trendanalyse die IPSE Studies heeft uitgevoerd, blijkt dat de afgelopen decennia de kosten van het onderwijs flink zijn gegroeid. De prestaties (het aantal leerlingen en de toegevoegde waarde per leerling) groeien echter niet mee. De productiviteit van het onderwijs neemt daardoor af.

Dit geldt volgens IPSE Studies vooral voor het primair en voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Daar was de productiviteit in 2017 circa 35 tot 40 procent lager dan in 1980.

Lees meer…

Wat staat er in inspectierapport Cornelius Haga?

Het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam wil volgens de Inspectie van het Onderwijs leerlingen niet afzijdig houden van de samenleving. Ook zou de omstreden school niet aanzetten tot onverdraagzaamheid of integratie willen belemmeren. Wel zou de school een ‘onrechtmatig financieel beleid’ hebben gevoerd. De Volkskrant meldt dat dit in een inspectierapport staat.

In het inspectierapport staat volgens de krant ook dat de school onvoldoende afstand neemt van personen met een omstreden reputatie. De school heeft contact gehad met de shariageleerde Haitham al-Haddad, aan wie haatzaaiende uitspraken over Joden worden toegeschreven. Ook is er contact geweest met internetprediker Fouad el Bouch. Van hem wordt gezegd dat hij sympathiseert met Syriëgangers. Deze omstreden mannen zouden geen contact hebben gehad met leerlingen van de school.

Haatzaaien

De inspectie meldt volgens de krant ook dat dagelijks bestuurder Söner Atasoy met zijn ‘provocatieve gedrag’ de samenwerking met andere instanties belemmert. Hij noemde na berichtgeving over extremistische islamitische invloeden binnen zijn school burgemeester Femke Halsema van Amsterdam een ‘domme gans’. Bij de geheime dienst AIVD zouden volgens Atasöy alleen maar ‘randdebielen’ werken.

Zelfverrijking

In het inspectierapport zou ook staan dat de school zich schuldig heeft gemaakt aan ‘onrechtmatig financieel beleid’. Atasöy zou zichzelf hebben verrijkt. Ook zou er onderwijsgeld zijn besteed aan zaken die daarvan niet mochten worden betaald.

Het rapport is nog niet gepubliceerd en de school wil dat graag zo houden, zo blijkt uit het feit dat het Cornelius Haga Lyceum daartoe een kort geding heeft aangespannen.

Lees meer…

Nieuwe rekeninstrumenten in Toolbox

De online Toolbox van VOS/ABB is weer geactualiseerd. Er zitten twee nieuwe rekeninstrumenten in de map Basisschool.

Informatie: Onderwijsjuristen, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Brochure ‘Omgaan met armoede op scholen’

De ministeries van OCW en Sociale Zaken hebben de brochure Omgaan met armoede op scholen gepubliceerd. In deze brochure staan voorbeelden van hoe scholen omgaan met armoede in gezinnen.

Een van de scholen die wordt belicht, is openbare scholengemeenschap Winkler Prins in Veendam. Deze school staat ouders met geldzorgen bij met drie financiële coaches. Dat zijn medewerkers met een financiële achtergrond of die beroepsmatig veel contact hebben met kinderen en hun ouders.

Een van hen is Gerard Blijdenstein. ‘Lange tijd hadden onze mentoren deze taak. Zij
moesten het doen in de hectiek van het docentschap. Vaak wisten ze niet goed de weg in financiënland. Wij wel, vanwege de financiële achtergrond. In 2015 heeft de directie
daarom besloten om de taak bij ons neer te leggen. Zo worden docenten ontzorgd.’

Lees meer…

 

Terug van lumpsum naar declaratiestelsel? Niet doen!

De verantwoording onder het declaratiestelsel was zeer gedetailleerd, maar gaf geen inzicht in de kwaliteit en de doelstellingen van het onderwijs en de sturing hierop. Dat melden de onderwijsminister Ingrid van Engelshoven en Arie Slob aan de Tweede Kamer na kritische vragen over de lumpsumfinanciering.

Onder het declaratiestelsel was de transparantie over de besteding van middelen richting de Tweede Kamer ‘van mindere kwaliteit’, aldus de ministers. Sinds de invoering van de lumpsumfinanciering is er volgens hen juist veel informatie op schoolniveau beschikbaar. ‘Daarnaast rapporteren we steeds meer op stelselniveau via diverse monitors en indicatoren in begroting en het jaarverslag’, zo staat in hun reactie.

Van Engelshoven en Slob geven ook aan dat de verantwoording van onderwijsgelden beter kan, maar een terugkeer naar het declaratiestelsel zou volgens hen dus een ronduit onverstandige keuze zijn.

Lees meer…

Ministers willen slechte school sneller aanpakken

De overheid moet sneller en in meer gevallen kunnen ingrijpen wanneer een school ernstig onder de maat presteert. Ook moet de bekostiging in meer gevallen beëindigd kunnen worden. Dat melden de onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob.

Ze hebben willen maatregelen nemen die ervoor moeten zorgen dat de overheid sneller kan ingrijpen. Bijvoorbeeld als een school de regels rond de examinering niet goed naleeft, zoals in 2018 gebeurde in Maastricht. Daar verklaarde de Inspectie van het Onderwijs de eindexamens van het VMBO Maastricht ongeldig, nadat was gebleken dat daar geen enkele leerling had voldaan aan de eisen om eindexamen te mogen doen.

De ministers willen ook sneller kunnen ingrijpen als blijkt dat een school er met de pet naar gooit op het gebied van bijvoorbeeld burgerschap of sociale veiligheid. Ze willen in het uiterste geval schoolbestuurders kunnen ontslaan en/of de bekostiging van een slecht presterende school kunnen beëindigen. Ook willen ze hogere sancties.

Verantwoordelijkheid

Minister Slob zegt dat scholen een grote mate van zelfstandigheid hebben en dat daarbij verantwoordelijkheid hoort. ‘Als een school of bestuurder die verantwoordelijkheid niet pakt, moeten we kunnen ingrijpen. Want leerlingen en studenten moeten erop kunnen vertrouwen dat zij goed onderwijs krijgen.’

Volgens minister Van Engelshoven zullen goede scholen niets van de strengere maatregelen merken, maar scholen die ‘ernstig onder de maat zijn’ wel.

Lees meer…

‘Doelmatige aanwending’ blijft rekbaar begrip

Ook als het Wetsvoorstel actualisering deugdelijkheidseisen funderend onderwijs wordt aangenomen, blijft ‘doelmatige aanwending van middelen’ een rekbaar begrip. Dat blijkt uit een nota die onderwijsminister Arie Slob naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

‘Op de vraag wanneer sprake is van een doelmatige aanwending van middelen is geen eenduidig antwoord te geven. Een en ander is mede afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval’, aldus Slob. Het is volgens de minister niet mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur het begrip ‘doelmatigheid’ nader in te vullen.

Het wetsvoorstel is erop gericht, aldus de minister, om een correctie op de bekostiging aan te brengen als er sprake is van een ‘evident ondoelmatige aanwending van middelen’, maar ook die bepaling kan volgens Slob niet nader worden gespecificeerd. Uit het woord ‘evident’ kan volgens hem wel worden geconcludeerd ‘dat het niet mogelijk is om lichtvaardig over te gaan tot handhaving’.

Lees meer…

Afspraken over sponsoring blijven dit jaar nog gelden

Het convenant Scholen voor primair en voortgezet onderwijs en sponsoring blijft dit jaar nog gelden. De afspraken worden geëvalueerd. Daarna wordt bekeken of in welke vorm voortzetting van het convenant gewenst is.

Het convenant moet bevorderen dat scholen op een zorgvuldige manier met sponsoring omgaan. Sinds 1997 zijn de afspraken een aantal keren aangepast. Het huidige convenant liep tot 1 januari 2019, maar besloten is om het met een jaar te verlengen.

De afspraken over sponsoring van het onderwijs worden geëvalueerd. Daarna wordt bekeken of in welke vorm voortzetting van het convenant gewenst is.

Het huidige convenant is opgesteld door de Staat der Nederlanden (vertegenwoordigd door het ministerie van OCW) in samenwerking met onder andere de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad en de onderwijsvakbonden.

Meer studenten: tegenvaller van 115 miljoen

Scholen kunnen volgend jaar 115 miljoen euro minder uitgeven aan zaken zoals tafels, schriften en huisvesting, meldt de Telegraaf.

De tegenvaller heeft te maken met een te lage raming door het ministerie van OCW van het aantal studenten in het hoger onderwijs. Doordat zich meer studenten voor het komende studiejaar hebben aangemeld, moet er worden geschoven op de begroting. Onder andere het primair en voortgezet onderwijs gaan dat in negatieve zin merken.

De Telegraaf baseert zich op informatie van het ministerie van OCW. De NOS meldt dat het ministerie het krantenbericht heeft bevestigd.

Eerder ook al te lage raming

Het is niet voor het eerst dat OCW ernaast zit met zijn raming van de studentenaantallen. Om dezelfde reden werd het ministerie in 2017 geconfronteerd met een structureel financieel gat van 200 miljoen euro.

Het kabinet besloot toen om het gat te dichten met meevallers elders op de rijksbegroting. ‘Daardoor hoeft er dit jaar niet bezuinigd te worden op de bekostiging van onderwijsinstellingen’, meldde het ministerie van Financiën toen.

Gerard Spong fel gekant tegen artikel 23

Advocaat Gerard Spong wil dat er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs gaat. Artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs is volgens hem een bedreiging voor de rechtsstaat. Advocaat Wouter Pors van het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam wil artikel 23 juist behouden. Dat zeiden zij zondag op een bijeenkomst in De Balie in Amsterdam 

De bijeenkomst was een ‘symbolische rechtbank’ over de vraag of de vrijheid van onderwijs, die bepaalt dat openbaar en bijzonder onderwijs op gelijke voet door de overheid worden bekostigd, nog wel zo’n goed idee is. Spong legde uit waarom volgens hem het grondwetsartikel uit 1917 moet worden afgeschaft. Zijn collega Wouter Pors verdedigde artikel 23 juist. Voorafgaand aan de symbolische rechtbank gaf voorzitter Edith Hooge van de Onderwijsraad een minicollege over artikel 23.

Directe aanleiding voor het organiseren van de bijeenkomst was de actuele discussie over het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school raakte in opspraak vanwege onderwijs dat niet goed zou zijn voor de democratie en gericht zou zijn tegen integratie. Bovendien zou het bestuur het werk van de Inspectie van het Onderwijs onmogelijk hebben gemaakt. Tevens zouden er contacten zijn geweest tussen het schoolbestuur en een islamitische terreurorganisatie.

‘Artikel 23 bedreiging van rechtsstaat’

In zijn felle en soms emotionele betoog noemde Spong de vrijheid van onderwijs een ‘paard van Troje’ dat de rechtsstaat bedreigt. Het bijzonder onderwijs staat volgens hem op gespannen voet met de democratie en fundamentele vrijheden. Hij betrok in zijn betoog de acceptatie van homoseksuelen, die door artikel 23 zou worden belemmerd. Daarbij legde hij een verband met islamitische invloeden.

Wat Spong betreft mogen er alleen nog maar openbare scholen zijn en mag er ‘geen rooie cent’ meer naar het bijzonder onderwijs. Hij wil een absolute scheiding van kerk en staat. Dat is volgens hem niet in strijd met de vrijheid van godsdienst.

Hedendaagse context

Pors daarentegen pleitte voor behoud van artikel 23, maar dan wel in een hedendaagse context. Volgens hem wordt er in de discussie over de vrijheid van onderwijs te veel de nadruk gelegd op godsdienst. Artikel 23 is in zijn ogen vooral ook gericht op verschillende innovatieve en pedagogische richtingen. Het zorgt er ook voor, zo benadrukte hij, dat de overheid zich niet gaat bemoeien met de inhoud van de lessen.

Nederland kent volgens Pors een traditie van tolerantie en daar hoort artikel 23 bij: ‘Je bereikt geen integratie door de identiteit af te pakken van minderheden’.

Pors is advocaat van het Cornelius Haga Lyceum. Hij zei op de bijeenkomst in De Balie dat uit een conceptrapport van de Inspectie van het Onderwijs blijkt dat er op het islamitische lyceum geen sprake zou zijn ‘van een klimaat gericht op afzijdigheid van de Nederlandse samenleving of het tegengaan van integratie’.

Sociaal-economische segregatie

De ‘symbolische rechtbank’, bestaande uit presentator Bram Sadeghi en amicus curiae rechter Frans Bauduin, vroeg zich af of artikel 23 wel het probleem is. De segregatie in het onderwijs zou veel meer het gevolg zijn van de maatschappelijke scheiding tussen arm en rijk. De verschillende sociaal-economische achtergronden van de ouders zijn volgens de rechtbank bepalender voor segregatie in het onderwijs dan artikel 23.

Het publiek in De Balie liet duidelijk blijken dat elke uitlating die zich richt op het verketteren van de ander op basis van seksualiteit, geslacht, religie of wat dan ook niet kan. Daar was de voltallige zaal het over eens.

De bijeenkomst werd namens VOS/ABB bijgewoond door beleidsmedewerker Eline Bakker.

Kamerdebat over artikel 23 vrijheid van onderwijs

De Tweede Kamer houdt nog voor het zomerreces een debat over artikel 23 van de Grondwet over de vrijheid van onderwijs. PvdA-fractieleider Lodewijk Asscher kreeg hier brede steun voor.

Directe aanleiding voor het debat is de ophef rond het omstreden islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Deze school zou artikel 23 gebruiken om onderwijs te verzorgen dat tegen democratisch burgerschap zou ingaan.

Het debat in de Tweede Kamer zal gaan over de vraag of artikel 23 moet worden gemoderniseerd. In de politiek gaan steeds meer stemmen op om dat te doen. De christelijke partijen blijven daar echter tegen. Zij willen koste wat kost het grondwetsartikel behouden zoals dat al sinds 1917 bestaat.

VOS/ABB pleit al jaren voor een modernisering van artikel 23. De vereniging vindt onder andere dat het niet meer van deze tijd is dat scholen leerlingen en personeelsleden op godsdienstige gronden kunnen weigeren of wegsturen.

OCW wint zaak over terugvordering fusiecompensatie

Er is geen sprake van een fusie van twee scholen als er geen leerlingen overgaan van de ene naar de andere school. Dat stelt de Rechtbank Noord-Holland in een zaak over de terugvordering van fusiecompensatie.

Het ministerie eiste ruim 3,3 ton terug van een stichting voor openbaar onderwijs. Reden daarvoor was dat bij het samenvoegen twee basisscholen geen leerlingen van de ene naar de andere school waren overgegaan. Volgens OCW was er daardoor geen sprake van samenvoeging.

De onderwijsstichting stelde dat op het moment van het samenvoegen van de twee scholen nergens in de toen geldende wet- en regelgeving stond dat er leerlingen moesten overgaan om voor fusiecompensatie in aanmerking te komen. Die voorwaarde kwam pas daarna.

De rechtbank ging niet in mee in die redenering. ‘De grammaticale uitleg, de wetssystematiek en de teleologische uitleg van de Regeling PO en de WPO’ rechtvaardigen volgens de rechtbank dat er geen sprake is van een samenvoeging van scholen als er geen leerlingen overgaan van de ene naar de andere school. Het doet er volgens de rechtbank niet toe dat dit niet letterlijk in de wet- en regelgeving stond.

In strijd met rechtszekerheid

Deze uitspraak staat haaks op een eerdere uitspraak in een vergelijkbare zaak. De Rechtbank Gelderland bepaalde in maart jongstleden dat het in strijd is met de rechtszekerheid om de overgang van leerlingen als vereiste te laten gelden bij de toekenning van fusiecompensatie.

In januari was er een vergelijkbare uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant. Die bepaalde ook dat het ministerie van OCW geen fusiecompensatie kon terugvorderen op basis van het criterium dat er sprake zou moeten zijn van de overgang van leerlingen.

Wordt geld voor verlaging werkdruk goed besteed?

Onderwijsminister Arie Slob moet beter controleren of het geld voor verlaging van de werkdruk in het basisonderwijs goed wordt besteed. Dat benadrukt de Algemene Rekenkamer.

‘Om te bepalen of beleidsdoelen gehaald zijn, is het nodig dat de minister voldoende informatie verzamelt over de behaalde maatschappelijke resultaten’. Dat meldt de Algemene Rekenkamer in het kader van het verantwoordingsonderzoek 2018.

‘Dat dit lastig kan zijn, zien we (…) terug bij de extra middelen voor het verlagen van de werkdruk in het primair onderwijs. Wij vinden het opmerkelijk dat de minister (…) in 2019 al een deel van de tweede tranche wil uitbetalen zonder dat bekend is of de inzet van de middelen daadwerkelijk tot een lagere werkdruk heeft geleid.’

Het is volgens de Algemene Rekenkamer nodig ‘dat de minister alsnog voldoende informatie verzamelt’ om te kunnen bepalen of de inzet van het geld echt heeft geleid tot een lagere werkdruk. Dit moet het risico verkleinen, zo stelt de Algemene Rekenkamer, dat het geld wordt besteed aan dingen waar het niet voor bedoeld is.

Lees meer…

Onderzoek naar btw-vrije regionale transfercentra

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën gaat bekijken hoe hij btw-heffing kan voorkomen bij de samenwerking tussen schoolbesturen en regionale transfercentra (RTC’s). Dat meldt hij mede namens onderwijsminister Arie Slob in antwoord op Kamervragen.

De vragen van het CDA en de SGP gingen over het probleem dat veel schoolbesturen ervaren dat ze btw moeten betalen als zij via hun RTC aan personeel komen.

Dit vloeit voort uit Europese en nationale wet- en regelgeving, meldt Snel. Er geldt btw-plicht als er net als via een uitzendbureau personeel ter beschikking wordt gesteld. Btw-vrijstelling is onder voorwaarden wel mogelijk als scholen personeel aan elkaar ter beschikking stellen, maar daarvan is volgens Snel bij een RTC geen sprake.

Hij meldt echter ook het ermee eens te zijn dat het niet gewenst is ‘dat schoolbesturen bij inspanningen om tekorten in het onderwijs zo efficiënt mogelijk tegen te gaan met extra kosten worden geconfronteerd’. Daarom gaat hij samen met de PO-Raad en het landelijk overleg van RTC’s ‘bekijken of er mogelijkheden zijn binnen de kaders van wet- en regelgeving om btw-heffing te voorkomen (…)’.

Lees meer…

Is vrijheid van onderwijs nog wel zo’n goed idee?

Debatcentrum De Balie in Amsterdam houdt een bijeenkomst over de vraag of de vrijheid van onderwijs volgens artikel 23 van de Grondwet nog wel zo’n goed idee is.

De Balie organiseert een ‘symbolische rechtbank’ waarin topadvocaat Gerard Spong uitlegt waarom volgens hem artikel 23 moet worden afgeschaft of op zijn minst grondig moet worden aangepast. Zijn collega Wouter Pors verdedigt artikel 23 juist. Hij beriep zich tijdens verschillende rechtszaken op de vrijheid van onderwijs. Voorafgaand aan de symbolische rechtbank geeft voorzitter Edith Hooge van de Onderwijsraad een minicollege over artikel 23.

Waar, wanneer en tickets

De bijeenkomst in De Balie in Amsterdam is op zondag 26 mei van 15.30 tot 17.30 uur. Tickets kosten 13 euro.

Lees meer…

Positieve reacties op verdwijnen Vervangingsfonds

Het is uitstekend dat het Vervangingsfonds wordt opgeheven. Dat vindt bestuursvoorzitter Frank Tigges van de Stichting Klasse voor openbaar basisonderwijs in Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Woerden.

Tigges reageerde op de internetconsultatie over de voorgenomen opheffing van het Vervangingsfonds (Vf) en modernisering van het Participatiefonds (Pf).

Over het verdwijnen van het Vf is hij positief. Dit fonds is volgens hem ‘een goedbedoelde, maar achterhaalde oplossing met perverse prikkels, waardoor het ziekteverzuim bij aangesloten werkgevers onnodig hoog zou kunnen blijven’. Hij wijst erop dat alle schoolbesturen eraan meebetalen, ook als zij eigenrisicodrager zijn.

Ook de modernisering van het Pf vindt Tigges een goede zaak. Hij benadrukt dat goed personeelsbeleid moet worden beloond. Ook wil hij dat het principe dat de veroorzaker betaalt belangrijker wordt bij het bepalen van de hoogte van de premie.

Veel regels

HRM-adviseur Monique van Amerongen is ook positief over het verdwijnen van het Vf. Zij spreekt op basis van haar ervaring bij verschillende schoolbesturen voor primair onderwijs. Het fonds is volgens haar ‘verworden tot een eigen wereld met een grote hoeveelheid regels’.

Ook het Pf kan wat haar betreft worden opgeheven. ‘Ik ben bang dat er op de voorgenomen vereenvoudigde systematiek binnen afzienbare tijd opnieuw aanvullende regelgeving wordt geformuleerd’, aldus Van Amerongen in haar reactie op de internetconsultatie.

Werkloosheidskosten beheersen

Mr. Christiaan Rooseboom van de Onderwijsjuristen meldt namens VOS/ABB dat hij de doelen van de modernisering van het Pf ondersteunt. Die doelen zijn een vereenvoudigen van het systeem, het vergroten van de voorspelbaarheid van de instroomtoets en het initiëren van financiële prikkels om lopende en nieuwe werkloosheidskosten te beheersen.

Hij vindt het een goed plan dat de instroomtoets strenger wordt. ‘Het is nu een vage toets die eigenlijk geen toets is, maar die wel veel administratieve lasten met zich meebrengt’, aldus Roosenboom.

Hij ziet ook een nieuw probleem opdoemen dat met de modernisering van het Pf samenhangt. ‘De modernisering beoogt te leiden tot minder ontslagen. Mijn kritiek daarop is dat het er hoogstwaarschijnlijk óók toe zal leiden dat schoolbesturen vaker en sneller naar de rechter zullen gaan.’

Achterhaalde constructie

Het opheffen van het Vf is al jaren een wens van VOS/ABB. Toenmalig directeur Ritske van der Veen van VOS/ABB noemde het Vf in 2012 in een brief aan de Tweede Kamer al ‘een achterhaalde constructie’.

Lees meer…