Scholen voor praktijkonderwijs zien hun leerlingpopulatie veranderen en complexer worden. Dat blijkt uit signalen uit de sector en sluit aan bij recente berichtgeving van NU.nl over de gevolgen van te optimistische schooladviezen in groep 8.
Tijdens de jaarlijkse Dag van het Praktijkonderwijs wees Nicole Teeuwen, bestuursvoorzitter van de Sectorraad Praktijkonderwijs, op deze ontwikkeling. VOS/ABB is hierover in gesprek met de Sectorraad Praktijkonderwijs en herkent de signalen uit de sector.
Jarenlang kende het praktijkonderwijs een relatief stabiele leerlingpopulatie. Op veel scholen verandert dat beeld. Leerlingen die eerder een hoger of kansrijker schooladvies kregen, stromen alsnog vanuit het vmbo in. Daarnaast komen leerlingen vanuit internationale schakelklassen (ISK’s) naar het praktijkonderwijs. Ook de beweging naar inclusiever onderwijs zorgt ervoor dat scholen vaker leerlingen opvangen die extra ondersteuning nodig hebben.
Al die ontwikkelingen komen samen in de klas. Leraren en schoolteams krijgen te maken met een grotere diversiteit aan ondersteuningsvragen, achtergronden en onderwijsbehoeften. Dat vraagt om tijd, expertise, begeleiding en ruimte om onderwijs te organiseren dat past bij de leerlingen die de school ontvangt. Ook vanuit het platform Naar Inclusiever Onderwijs (NIO) volgt VOS/ABB deze ontwikkelingen met belangstelling.
Passende routes voor leerlingen
Kansrijk adviseren en inclusiever onderwijs zijn belangrijke ambities. Die ambities kunnen alleen slagen als scholen beschikken over de juiste ondersteuning en randvoorwaarden. De gevolgen van beleid mogen niet eenzijdig terechtkomen bij scholen voor praktijkonderwijs en hun medewerkers.
De discussie gaat bovendien over meer dan de werkdruk op scholen. Minstens zo belangrijk is de vraag of leerlingen op de plek terechtkomen die past bij hun mogelijkheden, ontwikkelpotentieel en toekomstperspectief. Wanneer een onderwijsroute onvoldoende aansluit bij wat een leerling nodig heeft, komt juist de kansengelijkheid onder druk te staan.
Dat geldt ook voor nieuwkomers. VOS/ABB wees er eerder op dat taalontwikkeling of een taalachterstand niet te snel mag worden gezien als een aanwijzing voor onderwijsniveau, leerpotentieel of ondersteuningsbehoefte. Juist daarom is een zorgvuldige afweging nodig bij de keuze voor een passende onderwijsroute.
Kansengelijkheid vraagt om meer dan een schooladvies
De signalen uit het praktijkonderwijs laten zien dat dit onderwerp niet los kan worden gezien van andere ontwikkelingen in het onderwijs. Het gaat om de samenhang tussen schooladviezen, ISK-instroom, nieuwkomersonderwijs, inclusief onderwijs, bekostiging, expertise en ondersteuning.
Om leerlingen goed te begeleiden, moeten scholen kunnen beschikken over voldoende middelen, passende expertise en goede huisvesting. Ook de bekostiging moet aansluiten bij de leerlingen die scholen daadwerkelijk opvangen.
De komende tijd verdiepen wij ons verder in deze ontwikkeling, mede naar aanleiding van gesprekken met de Sectorraad Praktijkonderwijs. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar wat nodig is om leerlingen recht te doen én scholen in staat te stellen hun werk goed te blijven uitvoeren.