Gaan we terug naar geoormerkte financiering?

De Tweede Kamer wil meer grip op de financiering van het onderwijs. Met de centraliserende SP voorop is er een stroming op gang gekomen tegen de huidige lumpsumfinanciering. 

Niet alleen bij de SP en coalitiepartner PvdA, ook bij het CDA, D66 en regeringsfractie VVD leeft de wens om meer grip te krijgen op de uitgaven van de schoolbesturen.

De stroming tegen de lumpsumfinanciering wordt versterkt door de SP. Die partij gebruikt hiervoor de wens van onder andere AOb om helder te krijgen waar het extra geld uit het Nationaal Onderwijsakkoord en het Herfstakkoord precies aan is besteed. De bond spreekt die wens uit zonder de lumpsum te willen afschaffen, zoals AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen op Twitter laat weten:

Er zijn vast meer varianten mogelijk dan alleen de keuze tussen lumpsum en oormerken. Vraagt wel open gedachtewisseling.

De kritiek op de schoolbesturen is dat zij met het extra geld uit het Nationaal Onderwijsakkoord en Herfstakkoord budgettaire gaten zouden hebben gedicht en het niet zouden hebben besteed aan bijvoorbeeld verbetering van het rekenonderwijs en banen voor jonge leraren, waar het in principe voor was bedoeld.

Niet iedere euro te controleren
Staatssecretaris Sander Dekker van OCW heeft tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting in de Tweede Kamer gezegd dat het inherent is aan het systeem van de lumpsum dat niet van ‘iedere euro en per instelling is te aan te geven wat er met het geld is gebeurd’. Hij zei ook dat als het extra geld uit het Nationaal Onderwijsakkoord en Herfstakkoord in 2014 níet naar het onderwijs zou zijn gegaan, het aantal banen in het onderwijs lager zou zijn geweest dan nu.

Hij benadrukte dat de lumpsumfinanciering past bij de vrijheid van onderwijs en daarmee bij de autonomie van de schoolbesturen. De staatssecretaris wees er bovendien op dat scholen geld niet zomaar geld kunnen uitgeven, maar dat zij zich over hun uitgaven dienen te verantwoorden via jaarverslagen en jaarrekeningen. Ook zien de Inspectie van het Onderwijs en accountants erop toe dat schoolbesturen hun geld goed besteden.

Desondanks is Dekker bereid tot een ‘open discussie’ over de mogelijkheden om meer inzicht te krijgen in de uitgaven. Een open discussie is volgens VOS/ABB altijd een goed idee, maar extra controle op de uitgaven mag niet leiden tot meer regeldruk en aantasting van de schoolbestuurlijke autonomie.