‘Op school mag seksuele geaardheid geen taboe zijn’

Leerlingen moeten helemaal vrij zijn om in de klas over hun seksuele geaardheid te praten. Dat benadrukt minister Ingrid van Engelshoven van OCW in de Gaykrant.

Ze vindt het belangrijk dat er voor het onderwijs verschillende programma’s zijn om de vrijheid te bevorderen van alle leerlingen om openlijk voor hun geaardheid uit te komen.

‘Dat moet. Je ziet dat nog steeds veel jongeren in geestelijke nood komen omdat ze niet uit kunnen komen voor wat ze zijn’, aldus Van Engelshoven. De minister noemt in dit kader onder andere het belang van burgerschapsonderwijs.

Lees meer…

Veiligheid op scholen blijft aandachtspunt

Er wordt minder gepest, maar staatssecretaris Sander Dekker van OCW signaleert nog steeds problemen met de veiligheid op scholen. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer over het rapport Sociale veiligheid in en rond scholen

Twee jaar geleden gaf 14 procent van de kinderen in het primair onderwijs aan gepest te worden. Dit is gedaald naar 10 procent. In het voortgezet onderwijs is sprake van een daling van 11 naar 8 procent. Dekker brengt deze positieve ontwikkeling in verband met de wettelijke plicht die scholen sinds 2015 hebben om werk te maken van sociale veiligheid.

Het veiligheidsgevoel van leerlingen en personeel is ‘stabiel hoog’, zo meldt de staatssecretaris. Van de leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs voelt respectievelijk 97 procent en 95 procent zich veilig. Bij het personeel ligt dat op 96 procent en 88 procent.

Veiligheid personeel

Naar aanleiding van dat laatste, relatief lage, percentage uit het voortgezet onderwijs merkt Dekker op dat docenten en ander personeel zich veilig moeten kunnen voelen. ‘Werkgevers- en werknemersorganisaties moeten zich blijven inzetten om het veiligheidsgevoel van het personeel op scholen in het voortgezet onderwijs te borgen’, aldus de staatssecretaris.

Een ander aandachtspunt is seksueel geweld op scholen, omdat er in het voortgezet onderwijs meer meldingen zijn over seksuele uitbuiting. Van de leerlingen geeft 6 procent aan slachtoffer te zijn van seksueel geweld. Dekker noemt dat een ‘onaanvaardbaar hoog percentage’. Tegelijkertijd geeft hij aan dat een overgrote meerderheid van de scholen toeziet op respectvol omgaan met seksualiteit en seksuele diversiteit.

LHBT’ers

Hij constateert dat de positie van lesbische, homo- en biseksuele en transgenderleerlingen en -personeelsleden (LHBT’ers) zorgelijk blijft. Zij geven aan meer met pesten en geweld te worden geconfronteerd dan andere groepen. ‘Inzet om de veiligheid van LHBT-leerlingen en LHBT-personeel te vergroten blijft dan ook hard nodig’, aldus de staatssecretaris.

Lees meer…

Versterking van Onderwijsalliantie seksuele diversiteit

Het samenwerkingsverband ‘Seksualiteit & diversiteit’ van de landelijke vereniging van psychologen en pedagogen (NIP en NVO) sluit zich aan bij de landelijke Onderwijsalliantie voor Seksuele Diversiteit.

Vicevoorzitter Jeroen Muller van het algemeen bestuur van het NIP zegt dat het samenwerkingsverband een belangrijke bijdrage kan leveren aan ‘een professionele gender- en cultuursensitieve hulpverlening aan LHBTI-jongeren’. Hiermee worden lesbische, homo- en biseksuele, transgender en interseksuele jongeren bedoeld.

Lees meer…

Lesmethode Gelijk=Gelijk? wint homo-emancipatieprijs

Minister Jet Bussemaker van OCW heeft het dialoog- en debatprogramma Gelijk=Gelijk? bekroond als het meest baanbrekende initiatief op homo-emancipatiegebied.

In Gelijk=Gelijk?, dat de LHBT-Innovatieprijs 2015 heeft gewonnen, leren basisschoolleerlingen uit groep 6, 7 of 8 over vooroordelen en discriminatie vanwege religie, cultuur en seksuele diversiteit en hoe je dit kunt voorkomen. De gedachte achter dit programma is dat leerlingen ondanks verschillende achtergronden en opvattingen gedeelde waarden hebben.

De methode bestaat uit vijf of zes lessen op school. Ouders krijgen informatie over het project en worden uitgenodigd voor de afsluiting ervan.

Beleid rond seksuele diversiteit slechts vrijblijvend

In Nederland worden scholen nauwelijks geleid door richtlijnen over sociale veiligheid en integratie. Daardoor hebben ze bijna volledige vrijheid om negatieve uitingen over seksuele diversiteit te negeren. Dat stelt de Global Alliance for LGBT Education (GALE).

Ter gelegenheid van de Internationale dag tegen homofobie heeft GALE in kaart gebracht hoe landen scoren op de uitvoering van het recht op onderwijs voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transseksuele en interseksuele leerlingen (LHBTI).

Ierland scoort hoogst met 74 procent. Afghanistan, Irak en Liberia zijn hekkensluiters met 0 procent. Nederland staat op de achtste plaats met 68 procent. Van alle staten die tot nu toe zijn onderzocht, is 9,5 procent ondersteunend voor LHBTI-leerlingen. Bijna een kwart doet niets aan LHBTI-rechten voor leerlingen.

GALE stelt dat in Nederland scholen nauwelijks worden geleid door richtlijnen over sociale veiligheid en integratie. ‘Scholen krijgen daardoor een bijna volledige vrijheid om negatieve uitingen te negeren en LHBTI-pesten toe te staan. Doorgaans wordt in formeel beleid het aandachtspunt seksuele diversiteit niet genoemd.’

Als voorbeelden noemt GALE het concept van de anti-pestwet en het Actieplan Sociale Veiligheid van de sectorraden PO-Raad en VO-raad. ‘Men gaat ervan uit dat docenten ‘sensitief’ moeten zijn om dit ‘mee te nemen’. Helaas is daar in de praktijk geen sprake van’, aldus GALE.

Ministerraad akkoord met schrappen enkelefeitconstructie

De ministerraad is ermee akkoord dat de zogeheten enkelefeitconstructie uit de Algemene wet gelijke behandeling per 1 juli wordt geschrapt.

Nu de enkelefeitconstructie verdwijnt, wordt het voor het bijzonder onderwijs wettelijk onmogelijk een leraar te weigeren of ontslaan omdat hij of zij homoseksueel is en daarnaar leeft. Ook mag het bijzonder onderwijs niet langer leerlingen om die reden weigeren of wegsturen.

Het initiatiefwetsvoorstel van D66, VVD, PvdA, SP en GroenLinks werd op 10 maart jongstleden met een ruime meerderheid aanvaard door de Eerste Kamer. Op 27 mei vorig jaar was het eveneens met een ruime meerderheid aanvaard door de Tweede Kamer.

Kernwaarden openbaar onderwijs
De enkelefeitconstructie speelt niet in het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs. In de kernwaarden van het openbaar onderwijs staat dat alle leerlingen en personeelsleden welkom zijn ‘ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

VOS/ABB vindt het een goede ontwikkeling dat nu ook het bijzonder onderwijs de identiteit en de levenswijze van homoseksuele leerlingen en personeelsleden moet accepteren. Het is immers niet meer van deze tijd, waarin diversiteit en wederzijds respect centraal behoren te staan, om mensen die blijk geven aan hun geaardheid nota bene met de wet in de hand buiten te sluiten.

Subsidie voor Gay-Straight Alliances blijft op peil

Minister Jet Bussemaker van OCW en homobelangenorganisatie COC Nederland zorgen ervoor dat het subsidieniveau voor de Gay-Straight Alliances (GSA’s) op peil blijft. Dat staat in een brief van de minister aan de Tweede Kamer.

In januari werd bekend dat GSA’s op scholen door de Erkenningscommissie Interventies van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) zijn erkend als goed onderbouwd. Ze bestaan uit leerlingen die seksuele diversiteit aan de orde stelt om het schoolklimaat veiliger te maken voor lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgenderleerlingen (LHTB).

In haar brief aan de Tweede Kamer schrijft Bussemaker dat er een aanvullende projectsubsidie wordt verstrekt van 150.000 euro per jaar. Bovendien gaat binnen de instellingssubsidie voor COC Nederland 50.000 euro extra naar GSA’s. ‘Op deze manier zorg ik samen met het COC dat de GSA’s op het oude niveau van 400.000 euro kunnen worden voortgezet’, aldus Bussemaker.

Magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) heeft in november 2012 aandacht besteed aan de Gay-Straight Alliance van UniC in Utrecht.

Hoe besteedt uw school aandacht aan seksuele diversiteit?

Met de nieuwe gratis visievormer Dilemma’s in beeld kunt u samen met collega’s bepalen hoe u op uw school aandacht kunt besteden aan seksuele diversiteit.

In twaalf minifilmpjes laat Gay & School (onderdeel van Stichting School & Veiligheid) dilemma’s zien waar veel scholen mee te maken hebben. Op basis van de dilemma’s en aan de hand van het pakket van Dilemma’s in beeld kunt in uw team een discussie starten en tot actie komen.

Dilemma’s in beeld is gebaseerd op de documentaire Alleen in die week hebben wij homo’s in huis. In deze documentaire geven leerlingen, docenten, schoolleiders en een zorgcoördinator in het voortgezet onderwijs een inkijkje in de worsteling van hun scholen met de (verplichte) voorlichting over seksuele diversiteit.

Eerste Kamer maakt einde aan enkelefeitconstructie

Een ruime meerderheid in de Eerste Kamer heeft ingestemd met afschaffing van de enkelefeitconstructie. Dat bleek dinsdag tijdens de stemming over het initiatiefvoorstel om de enkelefeitconstructie in de Algemene wet gelijke behandeling te annuleren.

Dat een ruime meerderheid in de Senaat heeft ingestemd met het schrappen van de enkelefeitconstructie, betekent dat instellingen niet langer onderscheid mogen maken op grond van ras, geslacht, nationaliteit, seksuele geaardheid of burgerlijke staat. Voor het bijzonder onderwijs betekent dit onder andere dat schoolbesturen niet-heteroseksuele personeelsleden niet meer mogen weigeren of ontslaan als die uiting geven aan hun geaardheid. In de praktijk gebeurde dit nog wel eens.

Het nu bekrachtigde initiatiefvoorstel om de enkelefeitconstructie in de Algemene wet gelijke behandeling te annuleren, was afkomstig van D66-Tweede Kamerlid Vera Bergkamp. Alleen de ChristenUnie en de SGP stemden tegen. De Tweede Kamer ging afgelopen mei al akkoord.

Goede zaak!
VOS/ABB vindt het een goede zaak dat de Eerste Kamer heeft ingestemd met afschaffing van de enkelefeitconstructie, omdat het niet meer van deze tijd is dat scholen voor bijzonder onderwijs met de wet in de hand niet-heteroseksuele leraren mogen weigeren of ontslaan.

In de kernwaarden van het openbaar onderwijs staat al sinds jaren nadrukkelijk dat de openbare scholen openstaan voor iedereen, ‘ongeacht levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

Ook Eerste Kamer wil af van enkelefeitconstructie

Een ruime meerderheid in de Eerste Kamer is voor afschaffing van de enkelefeitconstructie. Dat bleek dinsdag tijdens een debat over dit onderdeel van de Algemene wet gelijke behandeling.

Dat een ruime meerderheid in de Senaat voorstander blijkt van het schrappen van de enkelefeitconstructie, betekent dat het bijzonder onderwijs straks niet-heteroseksuele personeelsleden niet meer mag weigeren of ontslaan als zij uiting geven aan hun geaardheid.

De Tweede Kamer ging afgelopen mei akkoord met het schrappen van de enkelefeitconstructie. De stemming in de Eerste Kamer vindt plaats op 10 maart. Gezien de ruime meerderheid die zich dinsdag tijdens het debat aftekende, staat de uitslag van de stemming al min of meer vast.

Het initiatiefvoorstel om de enkelefeitconstructie in de Algemene wet gelijke behandeling te annuleren, is afkomstig van D66-Tweede Kamerlid Vera Bergkamp. De voormalig voorzitter van de homobelangenorganisatie COC kreeg steun voor haar voorstel van VVD, PvdA, SP en GroenLinks. In de Eerste Kamer toonde ook de Onafhankelijke Senaatsfractie zich voorstander. De huidige COC-voorzitter Tanja Ineke spreekt van een ‘historische dag’, omdat het COC hier ruim twee decennia voor heeft gestreden.

VOS/ABB is blij met de steun van de Eerste Kamer voor afschaffing van de enkelefeitconstructie, omdat het niet meer van deze tijd is dat scholen voor bijzonder onderwijs met de wet in de hand niet-heteroseksuele leraren mogen weigeren of ontslaan. In de kernwaarden van het openbaar onderwijs staat nadrukkelijk dat de openbare scholen openstaan voor iedereen, ‘ongeacht levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

Lees meer op de website van de Eerste Kamer.

Gay-Straight Alliances erkend als goed onderbouwd

Gay-Straight Alliances (GSA’s) op scholen zijn door de Erkenningscommissie Interventies van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) erkend als goed onderbouwd. Een GSA is een groep leerlingen die seksuele diversiteit aan de orde stelt om het schoolklimaat veiliger te maken voor lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgenderleerlingen (LHTB).

De GSA’s zijn allianties van LHBT- en niet-LHBT-leerlingen. Ze organiseren of geven zelf voorlichting over seksuele en genderdiversiteit en bieden ondersteuning aan LHBT-leerlingen in het voortgezet onderwijs.

Op de website van Gay-Straight Alliance kunnen leerlingen een gratis actiepakket bestellen met handleidingen en campagnemateriaal. Samen met andere leerlingen en een ondersteunende docent kunnen ze daarna een GSA vormen en activiteiten plannen die het gevoel van veiligheid van LHBT-leerlingen in het voortgezet onderwijs vergroten. Leerlingen worden benaderd via sociale media, advertenties en COC Nederland; docenten middels GSA-docentendiscussies, onderwijsbijeenkomsten en sociale media.

Een interventie is goed onderbouwd als deze goed is beschreven en het aannemelijk is dat de interventie het gestelde doel kan bereiken. Erkende interventies worden opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies van het NJi.

Magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs (VOO) heeft in november 2012 aandacht besteed aan de Gay-Straight Alliance van UniC in Utrecht.

Minder jongeren negatief over homo’s

De houding van jongeren tegenover homoseksualiteit positiever geworden, maar homoseksuele en biseksuele jongeren hebben nog wel veel problemen. Dat meldt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) op basis van het rapport Jongeren en seksuele oriëntatie, dat in opdracht van het ministerie van OCW is samengesteld.

In 2006 was 18 procent van de jongvolwassenen (16-25 jaar) negatief over homo- en biseksualiteit. Dat is gedaald tot 6 procent. Ook scholieren (11-16 jaar) denken anno 2013 positiever over homo- en biseksualiteit dan in 2009. Van de jongvolwassenen staat 11 procent negatief ten opzichte van transgenders, zo blijkt uit het rapport.

Er staat ook in dat homoseksuele en biseksuele jongeren op veel terreinen wel fors meer problemen ervaren dan heteroseksuele jongeren: zij hebben een minder goede relatie met hun ouders, spijbelen vaker, roken meer, gebruiken meer drugs, hebben meer
psychische problemen en doen vaker suïcidepogingen.

Lees meer…

Dik, dun, wit, zwart, homo, hetero: alles kan

‘Ik vind het belangrijk dat kinderen op jonge leeftijd leren dat het niet uitmaakt wie je bent en dat je respect voor elkaar moet hebben’. Dit zegt groepsleerkracht Alina Knol van openbare basisschool Geert Holle in het Noord-Hollandse Berkhout in Trouw. Deze school brengt homoseksualiteit onder de aandacht in de lessen levensbeschouwing.

In de lessen van Knol over levensbeschouwing stonden de afgelopen weken de kinderrechten centraal. Ook besprak ze de tien geboden uit de Bijbel. Het overkoepelende thema was een goede manier van leven met respect voor elkaar. ‘Of je nu dik of dun bent, zwart of wit, homo of hetero. Het kan allemaal’, aldus Knol.

Onderdeel van de lessen over levensbeschouwing was een bezoek van gastdocenten van homobelangenorganisatie COC. Gastlessen van deze organisatie worden tot nu toe vooral in het voortgezet onderwijs gegeven. Op de basisscholen zijn zulke lessen nog een uitzondering, schrijft Trouw op basis van wat Marloes Derksen van COC Noord-Holland-Noord vertelt.

Het artikel staat in Trouw van woensdag 17 december.

Paarse Vrijdag tegen homofobie: smaken verschillen

Het COC meldt dat meer dan 500 scholen in Nederland hebben meegedaan aan Paarse Vrijdag. Leerlingen en docenten droegen paarse kleding voor ‘gelijkheid tussen homo’s, hetero’s, bi’s, lesbo’s, transgenders en in dubio’s’.

In totaal bijna 600 scholen voor voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs hadden bij COC Nederland een Paarse Vrijdag-actiepakket besteld. De actiepakketten bevatten in totaal 150.000 paarse polsbandjes en andere gadgets om scholen paars te kleuren.

Paarse vrijdag bestaat sinds 2010. Toen deden leerlingen op 150 middelbare scholen aan de actie mee. Het idee komt uit de Verenigde Staten.

Lees meer…

Afkomst en religie bepalen mate van homo-acceptatie

Etnische en religieuze verschillen in homo-acceptatie zijn al op jonge leeftijd aanwezig. Met name islamitische leerlingen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond denken negatief over homoseksualiteit. Dat meldt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het rapport De acceptatie van homoseksualiteit door etnische en religieuze groepen in Nederland.

Onder islamitische Turkse en Marokkaanse leerlingen zijn de reacties op homoseksualiteit in het openbaar overwegend negatief en een groot deel zou een homoseksueel niet toelaten tot de vriendenkring. Ook geeft ruim eenderde aan problemen te hebben met een homoseksuele docent(e). Onder hindoeïstische leerlingen is de weerstand minder sterk.

Veel protestants-christelijke leerlingen die aangeven dat het geloof belangrijk voor hen is, hebben ook moeite met de acceptatie van homoseksualiteit. Onder katholieke leerlingen is die weerstand minder groot. Homo’s worden het meest geaccepteerd door autochtone leerlingen zonder religieuze achtergrond. Over het algemeen is de weerstand tegen lesbische meisjes minder sterk dan tegen homoseksuele jongens.

In de kernwaarden van het openbaar onderwijs staat dat algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid betekenen dat alle leerlingen en werknemers welkom zijn, ‘ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

Hoofdprijs voor lesmateriaal over seksuele diversiteit

Basisschooldocent Piet Karsten heeft de hoofdprijs gewonnen van de lesmaterialenwedstrijd over seksuele diversiteit. 

De jury viel volgens de jury op, omdat de benadering persoonlijk is, goed aansluit bij leerlingen van groep 8 en iedere week wordt herhaald. ‘Daardoor komt het onderwerp van homoseksualiteit op een vanzelfsprekende manier aan de orde’, aldus de jury.

De homoseksuele Karsten geeft les op de rooms-katholieke Jozefschool in het Noord-Hollandse dorp Venhuizen. De prijs is aan hem uitgereikt op Roze Zaterdag in Eindhoven door onderwijswethouder Jannie Visscher van die gemeente en haar collega Bianca van Kaathoven, die diversiteit in haar portefeuille heeft.

In het septembernummer van magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs komt een artikel over de lesmaterialenwedstrijd, die was georganiseerd door de Onderwijsalliantie voor Seksuele Diversiteit

Bussemaker wil aandacht seksuele diversiteit vasthouden

Minister Jet Bussemaker van OCW reageert verheugd op de uitkomsten van het rapport Anders in de klas van het Sociaal en Cultureel Planbureau. In dat rapport over de aandacht in het onderwijs voor seksuele diversiteit staat onder andere dat lesbische, homoseksuele en biseksuele leerlingen en transgenders (lhbt) zich veiliger zijn gaan voelen.

‘Het is blijkbaar effectief om al op de basisschoolleeftijd aandacht te hebben voor seksuele diversiteit’, aldus Bussemaker in een brief aan de Tweede Kamer. Wat betreft het voortgezet onderwijs merkt ze op dat ook daar niet-heteroseksuele leerlingen zich veiliger zijn gaan voelen.

‘Leerlingen zijn aan het denken gezet, leraren zijn alerter geworden, en er is meer draagvlak op school’, schrijft de minister. Ze verwacht dat aandacht voor seksuele diversiteit op de lange termijn zijn vruchten blijft afwerpen, maar dan moeten scholen hier wel actief op blijven.

Bijzonder onderwijs mag homo’s niet meer ontslaan

Een overgrote meerderheid van de Tweede Kamer heeft ingestemd met het initiatiefwetsvoorstel om de enkelefeitconstructie uit de wet te schrappen. Dit betekent dat het bijzonder onderwijs leraren of leerlingen die niet-heteroseksueel zijn niet meer om hun geaardheid mogen ontslaan of weigeren.

De enkelefeitconstructie in de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) houdt kort gezegd in dat besturen van scholen op religieuze grondslag personeelsleden en leerlingen niet mogen ontslaan of weigeren om het enkele feit dat zij niet-heteroseksueel zijn. Maar als zij uiting geven aan hun geaardheid, hebben deze schoolbesturen wel de wettelijke mogelijkheid om dit te doen. Nu de constructie verdwijnt, wordt dat verleden tijd.

De initiatiefwet om de enkelefeitconstructie te schrappen was afkomstig van D66-Kamerlid Vera Bergkamp, die voor haar Kamerlidmaatschap voorzitter was van homobelangenorganisatie COC.

Het schrappen van de enkelefeitconstructie was al aangekondigd in het regeerakkoord. Alleen de christelijke partijen SGP en ChristenUnie stemden tegen. Het CDA stemde wel voor, met uitzondering van Kamerlid Jaco Geurts.

Discriminatie mag niet
VOS/ABB is blij dat na jarenlange politieke discussie de enkelefeitconstructie nu eindelijk verdwijnt. Ontkenning van seksuele diversiteit, het uitsluiten van mensen op basis van persoonlijke kenmerken (discriminatie) en het expliciet niet respecteren van bepaalde levenswijzen van mensen past niet in de huidige samenleving.

In de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs staat nadrukkelijk dat iedereen welkom is, ‘ongeacht levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

ChristenUnie poogt discriminatie van homo’s te handhaven

Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers van de ChristenUnie heeft een amendement ingediend waarmee hij voor het bijzonder onderwijs de mogelijkheid wil behouden om werknemers op grond van godsdienstige uitgangspunten te discrimineren. 

Het amendement van Segers houdt verband met het voorstel tot het schrappen van de enkele-feitconstructie uit de Algemene wet gelijke behandeling. Dat voorstel is ingediend door D66-Kamerlid Vera Bergkamp en haar collega’s Tamara van Ark van de VVD, Keklik Yücel van de PvdA, Jasper van Dijk van de SP en Jesse Klaver van GroenLinks. Woensdag heeft de Kamer hierover gedebatteerd. Op 27 mei wordt erover gestemd.

Segers wil dat bijzondere scholen (en andere instellingen) ten aanzien van personen op grond van godsdienst, levensovertuiging of politieke gezindheid onderscheid mogen maken ‘voor zover deze kenmerken vanwege de aard van de betrokken specifieke beroepsactiviteit of de context waarin deze wordt uitgeoefend een wezenlijk, legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste vormen, gezien de grondslag van de instelling en de houding van goede trouw en loyaliteit die nodig zijn voor de verwezenlijking daarvan.’

Met de wet in de hand
Het bovenstaande komt er in feite op neer dat de ChristenUnie met dit amendement vast wil houden aan de mogelijkheid voor het bijzondere onderwijs om met de wet in de hand werknemers te weigeren of te ontslaan als hun levenswijze niet zou passen bij de godsdienstige uitgangspunten van de school.

Het amendement gaat nog verder dan de bestaande enkele-feitconstructie, omdat die verbiedt een werknemer te weigeren of te ontslaan op basis van het enkele feit dat hij of zij bijvoorbeeld homoseksueel is. In het amendement wordt gesproken over ‘kenmerken’ die zouden kunnen botsen met de grondslag van de school.

Het lijkt erop dat Segers geen onderscheid wil maken tussen ‘kenmerken’ van een persoon en het leven dat die persoon onder meer op grond van die kenmerken leidt. Alleen de ‘kenmerken’ zouden dus al grond voor weigering of ontslag kunnen zijn.

Reformatorische scholen
De discriminatie van onder anderen homoseksuele personeelsleden en leerlingen speelt vooral op orthodoxe scholen, waaronder reformatorische. In deze scholen wordt een levenswijze die afwijkt van wat volgens orthodoxe christenen door de Bijbel is toegestaan gezien als een overtreding van wat God van de mens eist.

Homoseksuelen of transgenders worden volgens deze leer op zich geaccepteerd, maar het wordt niet geaccepteerd als zij uiting geven aan hun geaardheid. Dit kan op basis van de huidige wetgeving reden tot weigering of ontslag zijn.

Openbare scholen
In de kernwaarden van het openbaar en algemeen toegankelijk onderwijs staat expliciet vermeld dat alle leerlingen en alle bekwame personeelsleden welkom zijn, ‘ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid. Dit geldt nadrukkelijk ook als mensen hieraan uiting geven.

Reactie Segers
Gert-Jan Segers spreekt tegen als zou hij met het amendement laten blijken voorstander te zijn van discriminatie. In een discussie op Twitter tussen hem en VOS/ABB benadrukt hij dat discriminatie bij wet verboden is en dat dat zo moet blijven. Hij verdedigt de inhoud van zijn amendement door erop te wijzen dat er in Nederland vrijheid van godsdienst en vrijheid van onderwijs is.

VOS/ABB is van mening dat de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs niet in stelling mogen worden gebracht om bepaalde mensen uit te sluiten op grond van hun persoonlijke kenmerken, hetgeen Segers met zijn amendement voorstaat. Uitsluiting van personen op grond van hun persoonlijke kenmerken is immers discriminatie.

Bijzonder onderwijs mag homo’s straks niet meer weren

In de Tweede Kamer is een ruime meerderheid voor het schrappen van de enkelefeitconstructie. Dit betekent dat het bijzonder onderwijs personeelsleden en leerlingen niet meer mag weigeren of wegsturen op grond van het feit dat ze een niet-heteroseksuele relatie hebben of op een andere wijze uiting geven aan hun seksuele geaardheid. De Kamer debatteerde woensdag over dit onderwerp.

De enkelefeitconstructie is onderdeel van de Algemene wet gelijke behandeling. De wettelijke constructie komt erop neer dat een bijzondere school of een andere instelling met een godsdienstige, levensbeschouwelijke of politieke grondslag een personeelslid of leerling niet mag weigeren of ontslaan om het enkele feit dat hij of zij bijvoorbeeld niet heteroseksueel is, maar wel als blijkt dat dat personeelslid of die leerling leeft naar of uiting geeft aan zijn of haar seksuele geaardheid. Met andere woorden: niet-heteroseksueel zijn mag, maar niet-heteroseksueel doen mag niet.

D66 is de partij die de enkelefeitconstructie het hardst bekritiseert. Kamerlid Vera Bergkamp van die partij heeft samen met haar collega’s Tamara van Ark (VVD), Keklik Yücel (PvdA), Jasper van Dijk (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) een initiatiefwetsvoorstel ingediend om deze constructie uit de wet te schrappen.

Onduidelijk, onwenselijk, onnodig
Tijdens het Kamerdebat zei SP-Kamerlid Michiel Nispen dat de enkelefeitconstructie ‘onduidelijk, onwenselijk en onnodig’ is. Linda Voortman van GroenLinks sprak over een ‘rare regel’. Ton Elias van de VVD zei dat het schrappen van de enkelefeitconstructie ‘bijdraagt aan de gelijkwaardigheid van mensen’. De PvdA’er Astrid Oosenbrug en D66’er Steven van Weyenberg wezen erop dat Nederland met het schrappen van de constructie kan voldoen aan de Europese richtlijn over gelijke behandeling.

Michel Rog van het CDA vroeg in het debat om aandacht voor de balans tussen verschillende grondrechten van enerzijds de scholen en anderzijds personeelsleden en leerlingen, maar hij sloot niet uit dat zijn fractie het initiatiefwetsvoorstel zal steunen. Gert-Jan Segers van de ChristenUnie merkte op dat het schrappen van de enkelefeitconstructie niet nodig zou zijn, omdat die volgens hem nauwelijks leidt tot conflicten op christelijke scholen. PVV’er Harm Beertema zei in dit kader dat het probleem van ongelijkheid vooral speelt in het islamitisch onderwijs.

Onderschrijven of respecteren?
Ook na het schrappen van de enkelefeitconstructie zouden scholen en andere organisaties op godsdienstige, levensbeschouwelijke of politieke grondslag nog steeds eisen mogen stellen. Die moeten voortaan echter gebaseerd zijn op ‘de houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van de instelling’.

Voor scholen zou de invulling hiervan volgens Rog, Segers en hun collega Roelof Bisschop van de SGP moeten zijn dat van leraren en leerlingen gevraagd mag worden om de grondslag van de school te onderschrijven. Volgens Elias, Van Nispen en Van Weyenberg is het echter voldoende als ze die grondslag respecteren.

De indieners van het initiatiefwetsvoorstel en minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken reageren op een later moment op de inbreng van de Tweede Kamer.

Alles bij het oude laten?
In het bijzonder onderwijs wordt veel waarde gehecht aan de enkelefeitconstructie. Zo stelde de Besturenraad vorig jaar dat het voor scholen mogelijk moet blijven om docenten te weigeren als blijkt dat zij door hun leefwijze en persoonlijke opvattingen de identiteit en grondslag van de school niet geloofwaardig kunnen uitdragen.

De christelijke besturenorganisatie pleit voor een alternatieve formulering op basis waarvan scholen personeel kunnen blijven kiezen dat past binnen de eigen (godsdienstige) visie. Daarmee zou in feite alles bij het oude blijven, hetgeen in de ogen van VOS/ABB een verkeerde keuze zou zijn.

Kernwaarden!
VOS/ABB vindt het op grond van de kernwaarden van het openbaar onderwijs een buitengewoon goed initiatief om de enkelefeitconstructie uit de wet te schrappen. In de kernwaarden staat immers expliciet vermeld dat er in het openbaar onderwijs algemene toegankelijkheid en algemene benoembaarheid geldt, ‘ongeacht levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid’.

De enkelefeitconstructie laat zich bovendien moeilijk combineren met het grondwettelijk vastgelegde antidiscriminatiebeginsel.

Inspectie onderzoekt voorlichting seksuele diversiteit

De Inspectie van het Onderwijs gaat volgend jaar onderzoek doen naar de invoering van de verplichte voorlichting op scholen over seksuele diversiteit. Dat heeft minister Jet Bussemaker van OCW toegezegd in het Kamerdebat over het emancipatiebeleid voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LHBT).

Basis voor het onderzoek van de inspectie worden de resultaten van een aantal lopende onderzoeken, zoals een onderzoek naar de uitwerking van het nieuwe kerndoel in lesmateriaal en docentenhandleidingen en de veiligheidsmonitor over de positie van LHBT-leerlingen. Minister Bussemaker verwacht dat het onderzoek van de inspectie in de eerste helft van 2016 klaar zal zijn.

Sinds december 2012 is voorlichting over seksuele diversiteit opgenomen in de kerndoelen van het primair en voortgezet onderwijs. Het onderzoek van de inspectie was een uitdrukkelijke wens van homobelangenorganisatie COC en de Tweede Kamerfracties van D66 en VVD.

Veel homo’s kiezen voor werk in het onderwijs

In het onderwijs werken relatief veel homoseksuelen. Dit blijkt uit het rapport Seksuele oriëntatie en werk, dat het Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het ministerie van OCW heeft opgesteld. 

Het rapport is gebaseerd op een kwantitatieve analyse van gegevens uit enquêtes onder ruim 9000 werknemers met verschillende seksuele oriëntaties. Daar komt onder andere uit naar voren dat maar weinig homo- en biseksuelen kiezen voor werk in de productie en industrie. Het onderwijs is wel populair onder hen. Biseksuelen voelen zich over het algemeen meer tot de zorg aangetrokken. Het onderwijs scoort hoog als het gaat om de acceptatie van homo- en biseksuelen.

Uit het onderzoek blijkt verder dat werknemers van wie bekend is dat zij homo- of biseksueel zijn gemiddeld hoger zijn opgeleid dan heteroseksuele werknemers. Ook wonen veen van hen in de stad en zijn ze vaker dan hetero’s single. Deze drie factoren hebben volgens de onderzoekers te maken met het feit dat homo’s en lesbo’s gemiddeld vaker van baan veranderen dan hetero’s.

Theater AanZ scoort met verdraagzaamheid

VOS/ABB’s samenwerkingspartner Theater AanZ is verkozen tot Ambassade van de Verdraagzaamheid 2013.

Theater AanZ maakt (seksuele) diversiteit zichtbaar en bespreekbaar door middel van interactieve theatervoorstellingen in onder andere scholen. VOS/ABB werkt samen met Theater AanZ, omdat aandacht voor diversiteit past binnen de kernwaarden van het openbaar onderwijs.

Speciaal voor de School!Week 2014 heeft Theater AanZ een aanbod waar scholen gebruik van kunnen maken. Het aanbod kan interessant zijn voor zowel het primair als het voortgezet onderwijs.

De jaarlijkse verkiezing van de Ambassade van de Verdraagzaamheid is een initiatief van de stichting Paleis van de Verdraagzaamheid.

VN-baas: onderwijs is sleutel tot homo-emancipatie

Het onderwijs heeft een essentiële rol als het gaat om het tegengaan van negatieve stereotypen en het bevorderen van begrip voor de ander. Dat stelt secretaris-generaal Ban Ki-Moon van de Verenigde Naties in een toespraak die is uitgesproken tijdens een internationaal congres in Den Haag over homo-emancipatie.

De toespraak werd eerder deze maand namens Ban Ki-Moon uitgesproken door de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN, Navanethem Pillay. Het internationale congres over homo-emancipatie kreeg steun van koningin Máxima.

Ban Ki-Moon ziet de strijd tegen homofobie en voor seksuele gelijkwaardigheid als een onderdeel van een breder streven naar mensenrechten voor iedereen. Het onderwijs speelt hierin volgens hem een essentiële rol.

Meer acceptatie van homo’s door vmbo’ers

Onder leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs is de acceptatie van homoseksualiteit de afgelopen twee jaar enigszins gegroeid. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport Acceptatie van homoseksuelen, biseksuelen en transgenders in Nederland 2013 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Vooral in het basisonderwijs en het vmbo is de graad van acceptatie toegenomen. Was in 2010 61 procent van de leerlingen positief over homoseksualiteit, in 2012 is dat toegenomen tot 74 procent. In havo, vwo en mbo bleef dit percentage gelijk: 75 procent.

Kerkelijkheid blijkt een negatieve invloed te hebben op de acceptatie van homoseksualiteit. Van leerlingen die per week vaker dan één keer naar de kerk gaan (in de praktijk zijn dit vooral reformatorische kinderen/jongeren) staat 26 procent negatief tegenover homoseksualiteit. Van kinderen/jongeren die nooit naar de kerk gaan, is dat slechts 2 procent.

Het SCP signaleert ook etnische verschillen in de acceptatie van homoseksualiteit. Vooral mensen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond oordelen negatief. Nederlanders met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond zijn minder negatief. Autochtone Nederlanders zijn het meest positief over homoseksualiteit.

Politieke voorkeur blijkt ook verband te houden met de mate van acceptatie van homoseksualiteit. Opmerkelijk is dat van de mensen die op de Partij voor de Vrijheid (PVV) stemmen 10 procent ronduit negatief is over homo’s, terwijl PVV-leider Geert Wilders zijn pleidooien voor de acceptatie van homoseksualiteit politiek inzet om zich af te zetten tegen moslims die hierover een negatief beeld hebben.