Meisjes slagen met iets hoger eindcijfer dan jongens

In het schooljaar 2016-2017 was het gemiddelde eindcijfer van geslaagden bij de meisjes hoger dan bij de jongens, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van het gecombineerde gemiddelde van het schoolexamen en het centraal schriftelijke examen.

De cijfers waren gemiddeld het hoogst op het vwo, met gemiddeld een 6,9 voor de meisjes en een 6,8 voor de jongens. Op de havo en het vmbo-g en –k waren deze het laagst. Op al deze niveaus haalden de meisjes een 6,6 en de jongens een 6,5. Op het vmbo-b was er geen verschil tussen de eindcijfers van meisjes en jongens.

Verder meldt het CBS dat meisjes vaker het vwo- of havo-examen doen, terwijl jongens meer vertegenwoordigd zijn op het vmbo-b en -k. Van de eindexamenkandidaten op het vwo was 53 procent een meisje, op het vmbo-b was dit 43 procent.

Lees meer…

 

Meer meisjes kiezen techniek

Meer meisjes op havo en vwo kiezen voor een technische richting, maar in het vmbo is die trend nauwelijks waarneembaar, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In het schooljaar 2006-2007 koos 2 procent van de havo-meisjes en 6 procent van de vwo-meisjes voor Natuur en Techniek, waarbij wiskunde b, natuur- en scheikunde verplicht zijn. In 2017-2018 was dit toegenomen tot respectievelijk 10 en 28 procent.

De stijging werd volgens het CBS ingezet in het schooljaar 2007-2008, toen de vernieuwde tweede fase werd ingevoerd. Hierdoor werd het eenvoudiger om de profielen Natuur en Techniek en Natuur en Gezondheid te combineren in een vakkenpakket. Vooral onder meisjes in het vwo is dit dubbelprofiel populair.

Natuur en Techniek is nog steeds het populairst bij jongens. Ook zij kozen de afgelopen tien jaar vaker voor dit profiel, maar het verschil met de meisjes is kleiner geworden.

Weinig vmbo-meisjes kiezen techniek

Onder meisjes op het vmbo blijft Techniek de minst gekozen sector. In het schooljaar 2017-2018 koos 4 procent van de meisjes en 33 procent van de jongens in de leerjaren 3 en 4 van vmbo-b, vmbo-k en vmbo–g voor zo’n opleiding. Het percentage techniekmeisjes op het vmbo neemt nauwelijks toe.

Urinoir moet meer jongens naar pabo lokken

De actiegroep Meestert! heeft een urinoir cadeau gedaan aan de pabo van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), meldt Omroep Gelderland.

De pabo van de HAN had nog geen plasbak. Het urinoir werd zaterdag feestelijk in gebruik genomen tijdens de open dag. Het ludieke cadeau van de actiegroep Meestert! is bedoeld om meer mannelijke studenten naar de pabo te lokken. Zo kan de onbalans tussen juffen en meesters in het basisonderwijs worden tegengegaan.

Lees meer…

Werkhouding jongens leidt tot afstroom

Jongens stromen na het derde leerjaar in het voortgezet onderwijs vaker af naar een lager niveau dan meisjes. Het verschil is 1,5 procent. De oorzaak zou liggen in de werkhouding van jongens.

Dit meldt dagblad AD vandaag op basis van cijfers van DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs). Volgens het dagblad waren het tot en met schooljaar 2013-2014 juist de meisjes die vaker afstroomden. Maar de afgelopen jaren is dat omgekeerd. Dit schooljaar is 8 procent van de meisjes uit het vwo afgestroomd naar de havo, tegenover 9,6 procent van de jongens.

Totale afstroom vermindert

In totaal gingen ongeveer 4000 leerlingen na het derde jaar verder op een lager niveau. Dat getal daalt wel, meldt dagblad AD. Als reden geeft de krant aan dat jongens niet minder slim zijn, maar wel wat later rijpen en daardoor minder goed zelfstandig kunnen werken en plannen. Hun werkhouding en gedrag zouden de oorzaak zijn van de afstroom.

Specifieke aanpak ‘jongensprobleem’ werkt

VOS/ABB heeft in haar magazine Naar School! diverse malen aandacht besteed aan dit zogenoemde ‘jongensprobleem’ in het voortgezet onderwijs. In  nummer 9 van juni 2017 staat een artikel over ORS Lek en Linge in Culemborg, waar een specifieke aanpak is ontwikkeld om jongens te motiveren voor school. Dat werkt. Lees het artikel ‘Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek.’

 

Hoe heten uw toekomstige leerlingen?

Noah, Sem en Lucas waren vorig jaar de populairste jongensnamen. Bij de meisjes bestond de top 3 in 2017 uit Emma, Tess en Sophie. Dat meldt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) die elk jaar een ranglijst van kindernamen bekendmaakt.

Andere populaire jongensnamen in 2017 (nummers 4 tot en met 10): Finn, Daan, Levi, Milan, Bram, Luuk en Jesse. De nummers 4 tot en met 10 bij de meisjes: Julia, Anna, Mila, Sara, Eva, Zoë en Evi.

In 2016 bestond de top 3 van jongensnamen uit Daan, Noah en Sem. Bij de meisjes was de top 3 Anna, Emma en Tess. Er zijn dus in een jaar tijd geen grote verschuivingen geweest.

Lees meer…

 

 

Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek

Het percentage jongens in het vwo stijgt weer, althans op Openbare Regionale Scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg. Deze school heeft een speciale aanpak van het ‘jongensprobleem’ ontwikkeld: ‘Het is niet alleen een kwestie van didactiek, maar vooral van pedagogiek’, zegt rector Joost van Rijn in het zomernummer van ons magazine Naar School!.

VOS/ABB publiceerde in september 2011 een interview met hoogleraar Louis Tavecchio, die toen al pleitte voor een andere manier van lesgeven aan jongens, want, zo zei hij: ‘We raken getalenteerde jongens kwijt’.

Jongensprobleem: meer learning by doing

In diezelfde periode begon ORS Lek en Linge al met een eerste aanval op die uitval van jongens. Er kwamen ‘kansklassen’ voor leerlingen die in de eerste brugklas niet het niveau haalden dat door de basisschool was geadviseerd. In een tweede brugjaar kregen ze les op een jongensachtige manier: meer competitie en meer learning by doing.

‘Het tweejarige uitstelkeuzetraject hebben we nog steeds’, zegt rector Van Rijn. ‘Maar daarnaast besteden we nu ook gericht aandacht aan de pedagogiek, want juist op dat vlak blijkt de grootste winst te boeken.’

Het zomernummer van ons magazine Naar School! met daarin het artikel Aanpak jongensprobleem: kwestie van pedagogiek verschijnt op dinsdag 13 juni.

U kunt het artikel als preview downloaden.

Jongens kwijnen weg in gefeminiseerde scholen

Jongens haken af in het vervrouwelijkte primair en voortgezet onderwijs, zegt gedragsdeskundige Lauk Woltring in een interview met het Algemeen Dagblad. 

Het onderwijs is volgens hem niet alleen vervrouwlijkt qua personeel, ‘maar ook qua inrichting van de lessen, de didactiek, de nadruk op taal, het te zeer risicomijdende gedrag van scholen en de vereiste langdurige concentratie’.

Meisjes kregen volgens Woltring in het kader van de vrouwenemancipatie terecht meer aandacht, maar jongens, zo zegt hij, werden steeds meer gezien als een storende factor. ‘Kregen vaker op hun donder dan meisjes, omdat ze meer experimenterend leren. Jongens proberen uit, kijken waar het misgaat en daarvan leren ze. We verloren uit het oog hoe jongens leren’, aldus de gedragsdeskundige in de zaterdageditie van het AD.

Lees het hele interview…

Louis Tavecchio

Het AD gaat in de maandageditie verder in op dit onderwerp. In de maandagkrant komen emeritus hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio, neuropsycholoog Jelle Jolles en ‘jongenspedagoog’ Maarten Willemsen.

Lees meer…

In 2011 heeft in het septembernummer van magazine School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs een interview gestaan met Tavecchio. Toen benadrukte hij al dat het onderwijs meer recht zou moeten doen aan sekseverschillen tussen jongens en meisjes.

Lees artikel We raken getalenteerde jongens kwijt

Moslimmeisjes moeten gemengd zwemmen

Ouders kunnen niet weigeren om hun kinderen mee te laten doen aan gemengd zwemmen, zo oordeelt het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

Het hof oordeelde over een kwestie in Zwitserland, waar islamitische ouders weigerden om hun dochters mee te laten doen aan gemengd schoolzwemmen. Zij stelden dat hun geloof het niet toestaat dat meisjes met jongens zwemmen.

In het oordeel van het hof staat dat de vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst in deze zaak weliswaar speelt, maar dat de taak van de school om te zorgen voor goed onderwijs en sociale integratie zwaarder weegt.

De dochters van de islamitische ouders die bezwaar maakten, zijn nog niet in de puberteit. In Zwitserland geldt bij wet dat gemengd zwemmen wel kan worden geweigerd als kinderen in de puberteit zijn.

Segregatie jongens en meisjes afgenomen

In de afgelopen tien jaar is de segregatie van jongens en meisjes in het onderwijs afgenomen, vooral in havo/vwo. Dat staat in de Emanipatiemonitor 2016 van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Het emancipatiebeleid van het kabinet is erop gericht de verschillen in onderwijsrichting van jongens en meisjes te verkleinen. In de afgelopen tien jaar is de seksesegregatie dus afgenomen, maar in de afgelopen twee jaar worden de verschillen niet meer kleiner. Het is onmogelijk om te bepalen in hoeverre het beleid succesvol was of is. Dat komt doordat er geen einddoelen of streefcijfers zijn geformuleerd.

Wat betreft de verschillen tussen vrouwen en mannen in schoolprestaties was het beleid er tot nu toe op gericht de achtergronden van deze verschillen nader te verkennen. Uit onderzoek blijkt dat neuropsychologische verschillen tussen meisjes en jongens en de leeromgeving deze verschillen kunnen verklaren.

Dit kan voor scholen aangrijpingspunten bieden om met verschillen tussen jongens en meisjes om te gaan. Zo zouden scholen beleid kunnen voeren voor leerlingen (ongeacht hun geslacht) die achterblijven in belangrijke non-cognitieve vaardigheden, zoals planning en zelfstandig werken.

Lees meer…

Meisjes kiezen minder vaak voor studeren dan jongens

Meisjes met een havo- of vwo-diploma melden zich het minst vaak (direct) voor een nieuwe studie. Zij kiezen ook minder vaak voor de hoogst mogelijke vervolgstudie, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In het schooljaar 2014-2015 behaalden bijna 180.000 leerlingen een diploma in het voortgezet onderwijs. Van hen ging ongeveer 92 procent in het volgende schooljaar een vervolgopleiding doen. Bijna alle geslaagden uit het vmbo startten na de zomer direct met een nieuwe studie.

Van de havo-leerlingen die vorig jaar hun diploma ontvingen, is meer dan driekwart gaan studeren in het hoger beroepsonderwijs. Jongens kozen vaker dan meisjes voor het hbo. Meisjes stopten vaker dan jongens na de havo. Bijna 16 procent van de meisjes met een havo-diploma meldde zich niet (direct) aan voor een nieuwe studie.

Jongens met een vwo-diploma gingen vaker naar wetenschappelijk onderwijs dan meisjes. Driekwart van de gediplomeerde vwo-leerlingen ging vorig jaar studeren aan de universiteit. Jongens maakten die overstap iets vaker dan meisjes.

Lees meer…

Meisjes vinden bètavakken steeds leuker

Bètavakken worden steeds populairder bij meisjes. Dat meldt Qompas, een platform voor studie- en carrièrekeuze, loopbaanoriëntatie en –begeleiding.

Qompas deed onder 25.000 scholieren uit de derde klas havo/vwo onderzoek naar de populariteit van schoolvakken. Het populairst is Engels, gevolgd door lichamelijke opvoeding. Het minst populair is levensbeschouwing, gevolgd door muziek.

Dat bètavakken, zoals scheikunde, natuurkunde en biologie, met name bij meisjes steeds populairder worden, komt volgens Qompas onder meer door het succes van jarenlange campagnes om deze vakken te promoten.

Meisjes doen het beter

Uit het onderzoek blijkt verder dat meisjes gemiddeld iets hogere cijfers halen dan jongens. Gemiddeld scoren jongens voor alle vakken een 6,8 en meisjes een 7.

Lees meer…

Jongens willen praten over machogedrag

Jongens tussen 12 en 18 jaar willen onder bepaalde voorwaarden graag over mannelijkheid en machogedrag praten. Dit blijkt uit onderzoek van kenniscentrum Rutgers in het kader van de campagne Beat the Macho, die is uitgevoerd met Soa aids Nederland en Movisie.

Het kenniscentrum op het gebied van seksualiteit schrijft dat normen en groepsdruk jongens belemmeren te luisteren naar hun gevoel. ‘Onder groepsdruk vertonen jongens vaak machogedrag en doen ze dingen die ze eigenlijk liever niet zouden doen’, zo meldt Rutgers.

De resultaten van de campagne Beat the Macho biedt volgens Rutgers handvatten voor onder anderen docenten om voorlichting te geven aan jongensgroepen.

Lees meer…

Nieuwe campagne voor meer mannen in onderwijs

De nieuwe campagne Veel Meer Meester! moet jonge mannen interesseren voor een baan als leerkracht in het basisonderwijs.

‘Door meer aan te sluiten bij verschillende talenten in het curriculum, het doen van onderzoek op diverse gebieden en door het organiseren van aansprekende events wordt ingespeeld op de publieke opinie en worden de doelgroepen rechtstreeks aangesproken en getriggerd’, zo is de visie achter deze campagne.

Het is de bedoeling de publieke opinie over het beroep van leerkracht in het basisonderwijs positief te beïnvloeden, ‘waardoor dit beroep nog meer gezien wordt als een prachtig beroep, ook voor mannen’.

Er worden al jaren pogingen ondernomen om het aantal mannen in het basisonderwijs te vergroten. Zo konden scholen gebruikmaken van subsidie om mannen aan te trekken, zijn er scholen die meesters extra in het zonnetje zetten en waren er diverse initiatieven onder de noemer ‘hij-instroom’. Tot nu toe heeft dat allemaal weinig resultaat gehad.

Lees meer…

Meisjes doen het beter dan jongens

Meisjes doorlopen het onderwijs soepeler dan jongens en komen minder vaak in aanraking met jeugdzorg. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Jongens volgen vaker speciaal onderwijs en verlaten vaker voortijdig het onderwijs. Het CBS meldt verder dat in 2013 bijna 89.000 minderjarige jongeren (bijna 3 procent) één of meer vormen van jeugdzorg ontvingen vanwege opgroei- en opvoedingsproblemen. Jongens ontvangen vaker jeugdzorg dan meisjes, met name op het gebied van jeugdreclassering.

Lees meer…

Meisjes doen het gemiddeld beter dan jongens

Jongens en meisjes scoren op de basisschool ongeveer even goed, maar vanaf het voortgezet onderwijs doen meisjes het beter. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

In de meeste gevallen beginnen jongens en meisjes in het voortgezet onderwijs binnen het onderwijstype dat past bij hun score op de Cito-eindtoets. Drie jaar later volgen veel jongens echter een lager onderwijstype en meisjes juist een hoger.

Ook is het aandeel dat het voortgezet onderwijs zonder diploma verlaat bij jongens al minimaal 15 jaar hoger dan bij meisjes. Vooral jongens met laagopgeleide ouders doen het minder goed op school dan verwacht op basis van hun Cito-toetsscore.

Lees meer…

Jongens kiezen weer voor de pabo

Het aantal mannelijke pabo-studenten neemt toe. Het lijkt erop dat daarmee de trend van de voortdurende feminisering van de pabo en het basisonderwijs is gekeerd.

De Volkskrant schrijft dat afgelopen schooljaar 1641 jongens aan de lerarenopleidingen voor het basisonderwijs zijn begonnen. Dat is een stijging van 15 procent.

Eén op de vijf pabo-studenten is nu man. Dat aandeel is hoger dan het aantal mannen dat lesgeeft op de basisschool.

De krant baseert zich op cijfers van het ministerie van OCW. Gegevens over het komende studiejaar zijn er nog niet.

Lees meer…

Onderzoek toont aan: meisjes worden voorgetrokken

In het Vlaamse voortgezet onderwijs krijgen jongens driekwart van de vermaningen, hoewel meisjes evenveel als zij praten in de klas. Dat meldt de Vlaamse krant De Morgen.

Een grootschalig onderzoek van drie Belgische universiteiten onder 6000 scholieren uit het Vlaamse voortgezet onderwijs heeft volgens De Morgen aangetoond dat jongens gediscrimineerd worden, hoewel dat vaak niet bewust gebeurt. Aan het onderzoek werkten ook leerkrachten en ouders mee.

Onderzoekster Els Consuegra van de Vrije Universiteit Brussel zegt dat het vooroordeel van ‘de stoute jongen en het brave meisje’ op school nog altijd in stand wordt gehouden. De studie toont ook aan dat jongens gemiddeld lagere punten op een toets krijgen, ook al heeft een meisje dezelfde prestatie geleverd.

Het onderzoek gaat niet over de situatie in Nederland. Wat is uw ervaring? Worden meisjes ook op Nederlandse scholen voorgetrokken? En waarom?

Leerlingen moeten van minister emanciperen

Minister Jet Bussemaker van OCW roept op tot meer ‘genderdiversiteit’ in het onderwijs. Haar oproep staat in de Hoofdlijnenbrief Emancipatiebeleid 2013-2016.

Meisjes en jongens verschillen van elkaar in hun onderwijsloopbanen. Het gaat daarbij onder andere om onderwijsprestaties en opleidingsrichtingen. Het is echter te beperkt om alleen hiernaar te kijken, zo stelt de minister: ‘Onderwijs maakt deel uit van de samenleving én vormt de samenleving. Jongens en meisjes worden in de periode waarin ze onderwijs volgen, gevormd tot de mannen en vrouwen van de toekomst.‘

De minister noemt sociale uitwisseling binnen en buiten het onderwijs als een belangrijk vormend element voor jongeren. De verschillen tussen de schoolloopbanen van meisjes en jongens hebben volgens haar echter ook te maken met verschillen in werkhouding, gedrag en omgevingsinvloeden. ‘Een omgevingsinvloed is bijvoorbeeld de sterke groepsdruk onder pubers, die bij jongens vaak resulteert in het elkaar opleggen van een stoere anti-schoolhouding, terwijl meisjes wel ijverig en gehoorzaam ‘mogen’ zijn’, zo staat in haar brief aan de Tweede Kamer.

De minister ziet dat jongens en meisjes gevoelig lijken voor genderstereotypen bij het kiezen voor profielen, sectoren en vervolgopleidingen. Zo kiezen meisjes zelden voor techniek en jongens zelden voor zorg. Bussemaker stelt dat deze verschillen ‘vragen om duiding, om het versterken van gendersensitiviteit in het onderwijs, om het tegengaan van genderstereotypering, maar (…) ook om het in een bredere context verbinden van de thema’s seksuele weerbaarheid en geweld, uitval in het onderwijs, criminaliteit en jeugdwerkloosheid.’

Jongensprobleem: recht doen aan sekseverschillen

VOS/ABB sprak met Tavecchio nadat de Inspectie van het Onderwijs dit voorjaar aangaf dat meisjes het beter doen op school dan jongens. Meisjes volgen vaker hogere opleidingsniveaus en halen vaker en sneller hun diploma. Professor Tavecchio heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar dit verschijnsel. De oorzaak zit volgens hem in de feminisering van het onderwijs, waardoor ook de didactiek binnen scholen is vervrouwelijkt. Meisjes profiteren meer van dit onderwijs dan jongens. 

Tavecchio doet in het artikel in School! magazine een aantal aanbevelingen voor scholen en pabo’s. Op pabo’s zouden de studenten al moeten leren over de biologische verschillen tussen jongens en meisjes en de bijbehorende aanpak. ‘De gelijke behandeling van mannen en vrouwen doet geen recht aan jongens’, zegt hij. Ook voert hij aan dat het voortgezet onderwijs het moment van keuze tussen havo en vwo een jaar zou moeten utistellen, omdat jongens later puberen dan meisjes. Op de basisschool zou meer oog moeten zijn voor de behoefte aan beweging van jongens. Ten slotte ziet Tavecchio er ook wel wat in om een aantal lessen in gescheiden jongens- en meisjesklassen te geven, hoewel hij vanuit sociaal opzicht tegenstander is van jongens- en meisjesscholen.

In een voorlopige reactie hierop zegt VOS/ABB dat het goed is als scholen oog hebben voor verschillen, in alle opzichten, dus ook de verschillen tussen jongens en meisjes. Daar moet op de pabo’s meer aandacht voor komen. Ook zou bevorderd moeten worden dat weer meer mannen het onderwijs in gaan. Volgens VOS/ABB hoeft het niet direct te betekenen dat lessen aan jongens en meisjes apart gegeven moet worden. Scholen zouden wel op grond van de groepsdynamiek maatwerk kunnen aanbieden aan jongens en meisjes.

VOS/ABB is benieuwd naar de reacties van haar leden uit de praktijk op deze theorie. U kunt uw reactie mailen naar overonderwijs@vosabb.nl.

In de rechterkolom kunt u de reactie op deze discussie downloaden, die docent maatschappijleer Rutger van Ree in de Volkskrant gaf.

Bijlagen