‘Gemeenten krijgen genoeg geld voor gratis voorschool’

Gemeenten kunnen er zelf voor kiezen om ouders van peuters met een risico op een onderwijsachterstand niets te laten betalen voor de voorschool. Daar krijgen de gemeenten voldoende geld voor, benadrukt onderwijsminister Arie Slob.

Hij reageert op Kamervragen van Peter Kwint van SP. Die trok aan de bel over de terugloop van het aantal peuters met een risico op een onderwijsachterstand die naar de voorschool gaan. Die terugloop in met name de grote steden zou te maken hebben met de ouderbijdrage die aan ouders met peuters op de voorschool wordt gevraagd.

Slob wijst er in zijn antwoorden op dat gemeenten ervoor kunnen kiezen om ‘peuters met een risico op een onderwijsachterstand een volledig gratis aanbod te doen of hier een (geringe) ouderbijdrage voor te vragen’. Vanuit de specifieke uitkering voor het
gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid is daar volgens hem genoeg geld voor.

Hij voegt daaraan toe dat ‘een terugloop in deelname van doelgroeppeuters aan voorschoolse educatie’ reden kan zijn voor gemeenten ‘om hun eigen beleidskeuzes tegen het licht te houden’.

Lees meer…

Wat zijn effectieve interventies tegen leerachterstanden?

Het Centraal Planbureau (CPB) geeft in de notitie Effectieve interventies leerachterstanden in het primair onderwijs acht tips.

Hieronder staan de tips voor effectieve interventies om leerachterstanden tegen te gaan. Voor de volledige toelichting op deze tips gaat u naar de CPB-publicatie.

  1. Zet een goede docent voor de klas
    Dit maakt veel uit voor wat een kind leert. Dat geldt voor alle kinderen en dus ook voor kinderen met een lage sociaaleconomische status.
  2. Geef kleuters uit achterstandsposities extra reguliere lessen
    Geef vooral geen extra lessen die ver staan van de reguliere praktijk.
  3. Zet assistenten in voor onderwijsinhoudelijke taken
    Op die manier verbeteren de assistenten de leerprestaties.
  4. Verklein de klas
    Doe dit vooral voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen, een migratieachtergrond en/of in klassen met een nog onervaren docent.
  5. Daag kinderen uit
    Dit geldt voor alle kinderen.
  6. Zet een zomerschool op
    Ga daarin veel lezen met kinderen. Dat voorkomt kennisverlies in de vakantie.
  7. Stimuleer kinderen thuis te lezen in de zomervakantie
    Ook dit voorkomt kennisverlies in de vakantie.
  8. Stimuleer en ondersteun ouders samen met het kind te leren
    Dat kan met concrete tips, afgestemd op hun kind.

Download de CPB-notitie

Onderwijsraad wil etniciteit weer in gewichtenregeling

De Onderwijsraad vindt dat achterstandsgeld voor basisscholen weer moet worden toegekend op basis van het opleidingsniveau van de ouders in combinatie met hun etniciteit. Daarmee adviseert de raad om de gewichtenregeling die toenmalig minister Maria van der Hoeven van OCW in 2006 invoerde, terug te draaien.

Sinds 1985 ontvangen scholen extra geld als zij veel achterstandsleerlingen hebben. Tot 2006 werd dit zogenoemde gewichtengeld toegekend op basis van het opleidingsniveau en de afkomst van de ouders van leerlingen. Omdat relatief weinig achterstandsgeld naar (plattelands)scholen met veel autochtone achterstandsleerlingen ging, schrapte toenmalig minister Van der Hoeven het criterium ‘etniciteit’. Sinds 2006 krijgen scholen het geld alleen op grond van het opleidingsniveau van de ouders.

Uit onderzoek door bureau ITS van de Radboud Universiteit in Nijmegen (2011) blijkt dat de nieuwe gewichtenregeling van Van der Hoeven er nauwelijks toe leidt dat meer achterstandsgeld naar plattelandsscholen gaat. Slechts 1 procent van deze scholen krijgt substantieel meer geld voor hun achterstandsleerlingen. Dat komt onder meer doordat het gemiddelde opleidingsniveau van ouders op het platteland is gestegen.

Hetzelfde onderzoek wijst ook uit dat bijna 10 procent van de basisscholen sinds de beleidsaanpassing beduidend minder geld krijgt. Dit zijn vooral hindoeïstische en islamitische scholen in de grote steden. De leerlingen van deze scholen zijn vrijwel allemaal van allochtone afkomst. Tot 2006 kregen zij daarom het maximale bedrag uit de pot voor onderwijsachterstanden. Omdat een deel van de ouders van deze leerlingen niet laagopgeleid is, krijgen deze scholen sinds invoering van de nieuwe regeling minder geld.

Vooruitgang boeken
De Onderwijsraad adviseert nu om het criterium ‘etniciteit’ weer in de gewichtenregeling op te nemen. ‘Beide indicatoren blijken nog altijd het meest bepalend voor leerachterstanden’, zo meldt de raad in het advies Vooruitgang boeken met achterstandsmiddelen. Daarin staat ook dat in de indicator ‘opleidingsniveau van ouders’ de bovengrens voor extra financiering moet worden opgetrokken tot het niveau van de startkwalificatie.

Voorts adviseert de raad de drempel in de gewichtenregeling zodanig te verlagen, dat scholen met veel autochtone doelgroepleerlingen meer van de beschikbare achterstandsmiddelen kunnen profiteren. Op die manier zou kunnen worden voorkomen dat plattelandsscholen met weinig of geen allochtone leerlingen erop achteruitgaan.

De Onderwijsraad beveelt het kabinet tevens aan om scholen zelf te laten bepalen hoe ze hun achterstandsgeld besteden, maar ze moeten dat wel kunnen verantwoorden: ‘Voor de kwaliteitsverbetering van het onderwijsachterstandenbeleid is het essentieel dat scholen zichtbaar maken wat ze met de toegekende middelen hebben gedaan (en waarom) en daarover in gesprek gaan met interne en externe belanghebbenden’.

Ten slotte adviseert de Onderwijsraad om meer onderzoek te doen naar de effectiviteit van verschillende maatregelen om goed onderwijs te bieden aan doelgroepleerlingen.

Administratie gewichtenregeling buiten school om

Basisscholen worden verlost van de administratieve rompslomp die de gewichtenregeling met zich meebrengt. Staatssecretaris Sander Dekker van OCW kondigt aan dat er een verdeelmodel komt dat gebruikmaakt van databestanden die al buiten de school aanwezig zijn.

Aanleiding voor het nog te ontwikkelen verdeelmodel is dat scholen de regeling voor de toekenning van achterstandsmiddelen erg ingewikkeld vinden. Ze maken daardoor veel administratieve fouten, waardoor het gewichtengeld niet juist over de scholen wordt verdeeld en het dus niet altijd terechtkomt bij de leerlingen die het nodig hebben.

Omdat het alternatieve verdeelmodel er nog niet is – na de zomervakantie volgt meer informatie – zet de staatssecretaris eerst in op een verbetering van de gewichtenadministratie op de scholen. Ze kunnen bijvoorbeeld hulp krijgen bij het juist beoordelen van het opleidingsniveau van de ouders. Ook geeft Dekker de Inspectie van het Onderwijs opdracht om intensiever toe te zien op naleving van de regels en komt er een strenger sanctiebeleid, dat op 1 augustus 2013 in werking treedt.

Op de website van de rijksoverheid staat meer informatie.

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl