Schoolbesturen Amersfoort gaan over hun gebouwen

In de gemeente Amersfoort krijgen twee coöperaties van schoolbesturen zeggenschap over het groot onderhoud en de vernieuwing van hun gebouwen.

Het overhevelen van het onderhoud en de vernieuwing van schoolgebouwen van de gemeente Amersfoort naar de twee coöperaties van schoolbesturen voor primair respectievelijk voortgezet onderwijs heeft veel voeten in de lokale politieke aarde gehad. Het was de bedoeling dat het al per 1 januari 2018 een feit zou zijn, maar na veel getouwtrek tussen de gemeenteraad en het Amersfoortse college van B en W komt het er nu pas van.

Bredase model

De nieuwe werkwijze in Amersfoort sluit aan op wat al een aantal jaren bestaat in Breda. Daar werd in 2008 de coöperatieve vereniging Building Breda voor het voortgezet onderwijs opgericht, in 2014 gevolgd door BreedSaam voor het primair onderwijs.

In deze coöperaties werken de schoolbesturen met elkaar samen op gebied van onderwijshuisvesting. Het geld daarvoor krijgen ze van de gemeente. Deze werkwijze staat bekend als het Bredase model.

In 2013 heeft VOS/ABB een artikel over het Bredase model gepubliceerd:

Scholenbouw in stroomversnelling dankzij doordecentralisatie

Kostenconfiguratoren onderwijshuisvesting 2019

VOS/ABB’s partner op het gebied van onderwijshuisvesting HEVO heeft de kostenconfiguratoren voor nieuwbouw en renovatie van gebouwen geactualiseerd. 

Het betreft de kostenconfiguratoren voor het primair onderwijs en voor het voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor het jaar 2019. U kunt met deze rekeninstrumenten snel inzichtelijk maken wat een schoolgebouw – dat voldoet aan de minimale wettelijke eisen van het Bouwbesluit 2015 – met of zonder de eisen van het Kwaliteitskader Huisvesting kost.

U kunt de geactualiseerde kostenconfiguratoren opvragen bij HEVO (gratis!).

Lees meer…

Juf van steen óf gedateerd schoolgebouw?

Investeren in gezonde en toekomstbestendige schoolgebouwen is essentieel, maar gaat ten koste van 5000 leerkrachten. Dat zegt directeur Hans Teegelbeckers van VOS/ABB in een themanummer over gezonde gebouwen van magazine Respons van advies- en ingenieursbureau RPS.

Het artikel gaat onder andere over de huidige exploitatietekorten Om die tekorten inzichtelijk te maken, liet VOS/ABB door een onafhankelijke partij een benchmarkonderzoek uitvoeren. De conclusie van dat onderzoek was dat per school van gemiddeld 220 leerlingen sprake is van een exploitatietekort van 40 procent.

De tekorten moeten worden gedekt uit het lumpsumbudget. Omgerekend naar werkgelegenheid, komt het erop neer dat er als het ware 5000 banen in de gebouwen zitten. ‘Willen we een juf van steen?’, vraagt Teegelbeckers zich retorisch af. Hij doet in dit kader een dringend beroep op de rijksoverheid om extra geld vrij te maken.

‘Onderwijs is de toekomst, maar dat vraagt wel om voldoende leerkrachten in gezonde en goed gefaciliteerde gebouwen. Een ambitie die de politiek met ons deelt, maar dan zijn extra investeringen onontbeerlijk’, aldus de directeur van VOS/ABB.

Lees het artikel Juf van steen óf gedateerd schoolgebouw?.

‘Gemeenten betalen voor renovatie schoolgebouwen’

Renovatie komt net als nieuwbouw onder verantwoordelijkheid van de gemeenten, maar schoolbesturen mogen ook zelf investeren in gebouwen. Bovendien moet elke gemeente voor minimaal de eerstkomende 16 jaar een plan op papier hebben voor haar schoolgebouwen. Dat willen de sectororganisatie PO-Raad en VO-raad en Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).

Gertjan Nijpels, VVD-burgemeester van de gemeente Opmeer, zit in de onderwijscommissie van de VNG. Hij stelt dat het ministerie van OCW ‘geen aanstalten maakte om de wet te wijzigen’ en dat de VNG daarom met de PO-Raad en VO-raad zelf actie heeft ondernomen.

De gezamenlijke voorstellen moeten volgens vicevoorzitter Anko van Hoepen van de PO-Raad en zijn collega Hein van Asseldonk van de VO-raad voor duidelijkheid zorgen, zodat de gemeenten en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting niet meer tegenover elkaar staan. De voorstellen zijn bedoeld voor het ministerie van OCW.

Huisvestingsakkoord 2016

De VNG en de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad sloten in december 2016 al een huisvestingsakkoord. Daarin benadrukten zij dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de kwaliteit van de huisvesting van scholen. Ook noteerden ze in het akkoord uit 2016 dat gemeenten en schoolbesturen samen verantwoordelijk moeten worden voor vervangende nieuwbouw of renovatie.

Download het nieuwe Huisvestingsvoorstel van de PO-Raad, VO-Raad en VNG

Gratis benchmarkonderzoek exploitatiekosten

Hoe duur is uw schoolgebouw? Om daar antwoord op te krijgen, kunt u meedoen aan een gratis benchmarkonderzoek naar exploitatiekosten. Deze mogelijkheid worden aangeboden door onze onderwijshuisvestingspartner HEVO.

Direct na het invullen van het onderzoek, kunt u uw benchmarkrapportage downloaden. Deze rapportage geeft u inzicht in de wijze(n) waarop u de exploitatiekosten op het gebied van huisvesting kunt verbeteren, verduurzamen en professionaliseren.

Lees meer…

Subsidie voor advies verduurzaming schoolgebouwen

Schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs kunnen tot en met 29 december 2017 subsidie aanvragen voor advies over verduurzaming van hun gebouwen. 

Met de subsidie ontvangen schoolbesturen 50 procent van de kosten voor het inhuren van extern advies terug, tot een maximum van 3500 euro.

Lees meer…

 

Schoolgebouwen goed, maar niet duurzaam genoeg

De technische staat van de schoolgebouwen is over het algemeen goed, maar met name bij de renovatie en verduurzaming van gebouwen moet het beter. Dat vindt onderwijsminister Arie Slob.

‘Door de bank genomen zijn scholen bovengemiddeld tevreden over hun gebouwen’, zo staat in een brief van Slob aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het verschijnen van de Monitor onderwijshuisvesting 2017. De tevredenheid heeft met name betrekking op uiterlijk, uitstraling en fysieke veiligheid.

Maar er zijn ook kritiekpunten, zo signaleert de minister op basis van de monitor. Dan gaat het vooral over het binnenmilieu. ‘Op het vlak van temperatuurregeling, luchtkwaliteit en luchtverversing is verbetering gewenst’, aldus Slob. Dat geldt ook voor het energiezuiniger maken van gebouwen. Over de inval van daglicht, zonwering en de kwaliteit van kunstlicht zijn de gebruikers wel tevreden.

Verdeling verantwoordelijkheden

De minister signaleert op basis van de monitor ook dat de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeente en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting ‘over het algemeen helder zijn belegd’.

‘Wel geven veel besturen aan dat er in hun gemeente geen duidelijke afspraken zijn gemaakt over renovatie, dat zich op het snijvlak tussen nieuwbouw en grootschalig onderhoud bevindt’, zo staat in de brief van Slob.

Lees meer…

Krimpenerwaard College weer open

Het Krimpenerwaard College in Krimpen aan den IJssel is vanaf woensdag weer open. De school bleef maandag en dinsdag gesloten, omdat er zorgen waren over een mogelijke bouwfout. De school meldt dat een risicoanalyse aangeeft dat het gebouw veilig is voor het normale gebruik.

Er waren ernstige zorgen over de vloerplaten van de school in Krimpen aan den IJssel, omdat dezelfde constructie is toegepast als in de parkeergarage in aanbouw bij Eindhoven Airport die in mei instortte.

Een constructeur heeft gekeken of er veiligheidsrisico’s waren. De conclusie is dat het schoolgebouw veilig is voor het normale gebruik. Na overleg tussen het schoolbestuur, constructeurs en het gemeentebestuur is besloten dat de school weer open kan.

‘Ik ben heel blij met deze conclusie waardoor de lessen weer volgens rooster kunnen plaatsvinden. Het is ook fijn dat de schoolexamens weer kunnen worden afgenomen in ons eigen schoolgebouw’, zegt rector/bestuurder Ad Keller. Hij voegt daaraan toe dat het Krimpenerwaard College de landelijke ontwikkelingen actief blijft volgen. ‘Veiligheid staat bij het Krimpenerwaard College blijvend voorop’, aldus Keller.

Schoolgebouw in Hellevoetsluis dicht

Openbare scholengemeenschap Helinium in Hellevoetsluis heeft dinsdag een van haar gebouwen gesloten, ook vanwege mogelijke constructiefouten. Het betreft een pand uit 2007 dat wordt gedeeld met het Albeda College. De lessen zijn voortgezet in andere panden.

‘We hebben al die jaren niets gemerkt. En er is ook niets te zien’, zegt rector Ruud van Tergouw tegen de regionale zender RTV Rijnmond. ‘Maar we nemen geen enkel risico. Het pand blijft dicht tot een deskundige zijn oordeel heeft gegeven.’

Versterken mogelijk

De mogelijke constructieproblemen doen zich in zogenoemde breedplaatvloeren van beton. Volgens hoogleraar betonconstructies Simon Wijte van de TU Eindhoven, tevens directeur bij adviesbureau Hageman, is het versterken van dergelijke vloeren relatief eenvoudig, zo meldt de website van techniektijdschrift De Ingenieur.

Schoolbesturen beslissen samen over gebouwenonderhoud

De Amersfoortse schoolbesturen gaan intensief met elkaar samenwerken op het gebied van gebouwenonderhoud. Zij krijgen het geld dat de gemeente daarvoor van het Rijk ontvangt en beslissen met elkaar waaraan ze dat geld besteden.

De Amersfoortse Courant schrijft dat in Amersfoort twee coöperaties van schoolbesturen voor respectievelijk primair en voortgezet onderwijs worden opgericht om samen te besluiten welke schoolgebouwen aan onderhoud toe zijn.

Twee geldstromen voor gebouwenonderhoud

De krant sprak onder anderen met rector Harko Boswijk van openbare scholengemeenschap ’t Atrium. Hij voerde namens het Amersfoortse onderwijs het overleg met de gemeente over de nieuwe werkwijze. Volgens hem is het inefficiënt dat er nu twee geldstromen zijn voor onderhoud, namelijk bij de gemeente en bij de schoolbesturen.

Onderwijswethouder Bertien Houwing (D66) is blij met de nieuwe werkwijze, omdat die volgens haar efficiënter is. ‘Nu komen beide geldstromen samen in een coöperatie, waardoor er geen dubbel werk wordt gedaan. En dus kan geld worden overgehouden’, aldus de wethouder.

Het is nog niet zeker of de nieuwe werkwijze in Amersfoort vanaf 1 januari realiteit zal zijn. Op 24 oktober spreekt de gemeenteraad erover. Op 21 november valt er een besluit.

Bredase model

De Amersfoortse werkwijze is niet nieuw. In Breda is al in 2008 de coöperatieve vereniging Building Breda voor het voortgezet onderwijs opgericht, in 2014 gevolgd door BreedSaam voor het primair onderwijs.

In deze coöperaties werken de schoolbesturen met elkaar samen op gebied van onderwijshuisvesting. Het geld daarvoor krijgen ze van de gemeente. Deze werkwijze staat bekend als het Bredase model.

In 2013 heeft VOS/ABB een artikel over het Bredase model gepubliceerd:

Scholenbouw in stroomversnelling dankzij doordecentralisatie

Eén op acht schoolgebouwen staat leeg

In Nederland staan 1770 ongebruikte gebouwen met de bestemming ‘onderwijs’. Dat is bijna één op de acht schoolgebouwen, meldt RTL Nieuws.

In totaal stonden er op 1 januari van dit jaar in Nederland 281.850 gebouwen leeg (met een totale oppervlakte van ruim 10.000 voetbalvelden). Dit komt overeen met ongeveer één op de 33 gebouwen. De leegstand in het onderwijs is met bijna één op acht dus relatief hoog.

Lees meer…

Gemeenten met krimp tackelen leegstand in scholen

Krimpende leerlingaantallen in het basisonderwijs hebben geen significante invloed op de doelmatigheid van onderwijshuisvesting door gemeenten, blijkt uit onderzoek van het CAOP en de TU Delft.

Veel gemeenten met krimp spelen daar volgens de onderzoekers vroeg en goed op in door bijvoorbeeld leegstaande schoolgebouwen te verhuren of een andere functie te geven. ‘Je moet als gemeente echt jaren van tevoren al rekening houden met de functie van het gebouw’, zegt onderzoeker Thomas Niaounakis tegen Binnenlands Bestuur.

‘Vaak werd een deel van een schoolgebouw ingezet voor een sociale functie, voor kinderopvang of sociale wijkteams bijvoorbeeld. Bij een andere locatie werd er een gezondheidscentrum gevestigd, compleet met huisartsen en fysiotherapeuten. Andere gemeenten voegden twee scholen samen of verhuurden de lege ruimtes gewoon aan derden’, aldus Niaounakis.

In het kader van de doordecentralisatie van onderwijshuisvesting en de financiële risico’s van leegstand pleiten de onderzoekers voor schoolorganisaties met minimaal 2000 leerlingen. De meeste schoolbesturen in het basisonderwijs zijn kleiner. Besturen kunnen mogelijk aan die minimumomvang voldoen door regionale samenwerking aan te gaan.

Lees meer…

Gratis kostenconfigurators nieuwbouw en renovatie

VOS/ABB’s huisvestingspartner HEVO heeft actuele kostenconfigurators gepubliceerd voor nieuwbouw en voor renovatie en upgrading.

U kunt de gratis kostenconfigurators bij HEVO opvragen:

Informatie: Helpdesk, 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, helpdesk@vosabb.nl

Dekker positief over verplicht integraal huisvestingsplan

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil kijken naar de mogelijkheid om de gemeenten wettelijk te verplichten om samen met schoolbesturen integrale huisvestingsplannen op te stellen. Dit laat hij weten in een brief aan de Tweede Kamer over het recente huisvestingsakkoord van de sectororganisaties PO-Raad en VO-raad en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).

Deze drie organisaties stellen in het akkoord onder andere voor om elke gemeente wettelijk te verplichten om samen met de schoolbesturen (op basis van op overeenstemming gericht overleg (OOGO)) een integraal huisvestingsplan (IHP) op te stellen. Daarin worden afspraken gemaakt over (vervangende) nieuwbouw en renovatie.

Voorziening renovatie

In het voorstel staat ook dat renovatie als een voorziening in de wet moet worden opgenomen en dat gemeenten en schoolbesturen daar gezamenlijk verantwoordelijk voor moeten worden. De schoolbesturen zouden moeten worden verplicht een meerjarenonderhoudsplan (MOP) per schoolgebouw op te stellen. De MOP’s zouden moeten worden afgestemd op het IHP.

De sectororganisaties en de VNG willen daarnaast dat gemeenten een jaarlijks budgetplafond vaststellen en voor meerdere jaren een voorziening inrichten. Het budgetplafond voor schoolbesturen in het primair onderwijs zou moeten worden aangepast.

Nadere uitwerking

Sander Dekker ziet wel wat in het akkoord, maar het vereist volgens hem nog wel nadere uitwerking. Hij noemt juridische vormgeving en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeenten en schoolbesturen. Ook wil hij weten wat de financiële consequenties van het akkoord zijn.

Over het opstellen van een IHP merkt hij op dat gemeenten en schoolbesturen dat nu ook al samen kunnen doen. Als er een wettelijke plicht nodig is, dan is hij dus bereid om die mogelijkheid te onderzoeken.

Stap voorwaarts

Het akkoord is een stap voorwaarts voor het primair en voortgezet onderwijs, zo merkt juridisch adviseur Ronald Bloemers van VOS/ABB op, omdat het schoolbesturen meer zekerheid biedt. ‘Nu kan een gemeente nog eenzijdig beslissen om een IHP te wijzigen. Dat kan niet meer zomaar als de wettelijke plicht er komt om IHP’s op te stellen op basis van OOGO met de schoolbesturen. Gemeente en besturen worden gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering daarvan’, aldus Bloemers.

Daarnaast zijn de gemeente en het schoolbestuur straks gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van een vervangende nieuwbouw of renovatie. ‘De kosten zullen gedeeld worden en de verdeelsleutel zal afhankelijk zijn van de omstandigheden van het geval. Het investeringsverbod voor schoolbesturen is hiermee deels opgeheven en dat geeft het veld ruimte om in gesprek met de gemeente goede afspraken te maken.’

‘Nu wijzen schoolbestuur en gemeente vaak naar elkaar als de verantwoordelijke voor de rekening. Met dit akkoord zal er in gezamenlijkheid meer mogelijk worden. Gemeenten en schoolbesturen kunnen dit alvast meenemen in de gesprekken over een IHP’, zo sluit Bloemers af.

Tevreden met EnergyPanel van Energie Voor Scholen?

De tool EnergyPanel 2.0 van ons ledenaanbod Energie Voor Scholen is vernieuwd. Wat vindt u van het vernieuwde ‘energiedashboard’, waarmee u het energieverbruik van uw school of scholen kunt meten?

In de nieuwe versie van EnergyPanel 2.0 kunt u eenvoudig zelf bepalen welke gegevens uw dashboard toont. Dat kunnen bijvoorbeeld de totale kosten zijn of de verbruiksgegevens van vorig jaar en dit jaar in verschillende weergaven.

EnergyPanel 2.0 heeft een ranking-tool. Hiermee kunt u het energieverbruik van verschillende locaties met elkaar vergelijken.

Wat vindt u van het nieuwe EnergyPanel?

Laat het weten aan Karin Michgels van het onafhankelijke bureau Hellemans Consultancy dat mede namens VOS/ABB Energie Voor Scholen uitvoert: michgels@hellemansconsultancy.nl, 030-2255010 of 06-23690288.

Subsidie voor duurzame schoolgebouwen

Naar verwachting komt er binnenkort subsidie beschikbaar die schoolbesturen in het primair en voortgezet onderwijs kan helpen bij het verduurzamen van hun gebouwen, meldt GreenDeal.

De subsidie is bedoeld voor energiebesparende maatregelen en/of het verbeteren van het binnenklimaat. Er zullen maximaal 150 subsidieaanvragen kunnen worden ingediend.

De subsidie zal niet alles dekken. Het is de bedoeling dat de schoolbesturen een deel van de maatregelen zelf betalen.

De subsidieregeling zal worden uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Bouwwereld vindt PO-Raad en VNG veel te traag

Voorzitter Maxime Verhagen van Bouwend Nederland vindt dat het kabinet moet ingrijpen als er geen vaart wordt gezet achter de renovatie van verouderde basisscholen.

‘Renovatie is vaak hard nodig bij deze gebouwen, die gemiddeld 40 jaar oud zijn. Maar het gebeurt niet, door geharrewar tussen schoolbesturen en gemeenten. Als ze er nu weer niet uitkomen, moet het kabinet ingrijpen.’

Dit zegt Verhagen maandag op BNR Nieuwsradio, waar ook onderwijshuisvestingsspecialist Hans Heijltjes van VOS/ABB’s partner HEVO een toelichting op het probleem geeft.

Niet meer wachten op PO-Raad en VNG

Voorzitter Ineke Dezentjé Hamming van de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME vindt eveneens dat het hoog tijd is voor actie van het kabinet.

Zij roept staatssecretaris Sander Dekker van OCW op niet meer te wachten totdat de PO-Raad en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) met een regeling komen.

Lees meer…

Aardbevingsgebied krijgt 290,5 miljoen voor scholen

Er komt 290,5 miljoen euro beschikbaar voor de versterking en nieuwbouw van scholen in het aardbevingsgebied in Groningen. Dit hebben de minister Jet Bussemaker van OCW en Henk Kamp van Economische Zaken bekendgemaakt.

Ze melden dat het grotendeels een extra investering is ‘bovenop eerder beschikbaar gestelde middelen voor de aanpak van de aardbevingsproblematiek en om de veiligheid, leefbaarheid en bedrijvigheid in de provincie Groningen te vergroten’.

Krimp in aardbevingsgebied

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW benadrukt dat de bij aanpak van schoolgebouwen in Groningen ook de krimpproblematiek moet worden betrokken.

‘Laten we van de nood een deugd maken en nu niet doen alsof het alleen om het dichtsmeren van scheuren in de schoolmuren gaat, maar zorgen voor goede nieuwe schoolgebouwen. Zodat de Groningse kinderen in veilige en moderne schoolgebouwen zitten die weer decennia meekunnen’, aldus Dekker.

Lees meer…

Meer geld dan gevraagd

De 290,5 miljoen die nu beschikbaar komt, is meer dan de 110 miljoen die volgens wethouder Anja Woortman van de gemeente Slochteren nodig is. Zij sprak daar op 23 mei over op Radio 1.

In de uitzending kwam toen ook algemeen directeur Eppe Okken van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Slochteren aan het woord. Hij pleitte ervoor om bij de aardbevingsmaatregelen op het gebied van huisvesting rekening te houden met de gevolgen van demografische krimp. Dekker neemt dat dus over.


Lees meer…

Kostenconfigurator renovatie en upgrading

VOS/ABB’s huisvestingspartner HEVO ontwikkelde eerder de nieuwbouwkostenconfigurator voor het primair en voortgezet onderwijs. Nu presenteert HEVO de kostenconfigurator renovatie en upgrading.

De nieuwe kostenconfigurator maakt inzichtelijk wat de indicatieve kosten zijn van verschillende kwaliteitsverbeteringen c.q. levensduurverlenging van bestaande onderwijsgebouwen. Downloaden is gratis!

Lees meer…

 

‘Geld zat voor goede schoolgebouwen’

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW zegt dat er genoeg geld is voor goede schoolgebouwen, meldt RTL Nieuws.

Als gemeenten geen of te weinig geld geven voor goede schoolgebouwen, dan moeten scholen de gemeenten daarop aanspreken. ‘Ze moeten met de vuist op tafel slaan. Een goed schoolgebouw hoort er vandaag de dag gewoon bij. Laat kinderen niet in de kou zitten’, zo citeert RTL Nieuws de staatssecretaris.

De woorden van Dekker volgen op een brief van de PO-Raad en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aan de Tweede Kamer, waarin deze organisaties gezamenlijk oproepen tot een verhoging van de huisvestingsbudgetten.

Lees meer…

Energielabel voor schoolgebouwen verplicht

Een energielabel voor schoolgebouwen is verplicht bij oplevering, verkoop en verhuur, meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO NL).

Europese regels bepalen dat voor utiliteitsgebouwen, waartoe scholen behoren, een energielabel verplicht is. Het label moet in bepaalde gevallen duidelijk zichtbaar zijn voor het publiek, bijvoorbeeld bij de ingang van de school.

Wanneer energielabel verplicht?

De Inspectie Leefomgeving en Transport controleert de verplichting om bij een transactiemoment (oplevering, verkoop of verhuur) een energielabel te hebben. Indien de eigenaar van het gebouw hier niet aan voldoet, geldt er een boete.

De verplichting geldt voor:

  • Schoolgebouwen die na 1 januari 2008 zijn opgeleverd.
  • Schoolgebouwen die (gedeeltelijke) worden verhuurd of verkocht.
  • Gebouwen waarvan een school onderdeel is (multifunctionele accommodatie).

Er zijn bepaalde uitzonderingen op de verplichting.

Alle informatie staat in de brochure Energielabelverplichting voor schoolgebouwen van RVO NL. Deze brochure is gemaakt in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

‘Scholen kunnen niet omgaan met ventilatieapparatuur’

Veel scholen kunnen niet goed omgaan met ventilatieapparatuur die ervoor moet zorgen dat er binnen voldoende frisse lucht is. Dat stelt Marco van Zandwijk van kenniscentrum Ruimte-OK in het Algemeen Dagblad. Het gevolg kan zijn dat het binnenklimaat van gebouwen met ventilatieapparatuur slechter is dan dat van scholen die deze apparatuur niet hebben aangeschaft. 

Het probleem van muffe en benauwde scholen speelt al jaren. Laatst kwam de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland met de brochure Gebalanceerde ventilatiesystemen in bestaande schoolgebouwen, lessons learned. Daarin worden de ervaringen van vier scholen beschreven.

De Achtbaan

Een van die scholen is openbare basisschool De Achtbaan in Moordrecht (bij Gouda). In het schoolgebouw uit 1997 met elf lokalen en een oppervlakte van 1320 vierkante meter krijgen 268 kinderen les. De school maakt sinds 2011 gebruik van decentrale CO2-gestuurde luchtbehandelingsunits met warmteterugwinning.

Het probleem waar de school tegenaan liep, was dat het bedrijf dat de units had geïnstalleerd, dat niet goed had gedaan. Directeur Marjon de Graas schakelde daarom de fabrikant in. De installaties werken nu naar tevredenheid. Voor het onderhoud is gekozen voor een ander installatiebedrijf, dat er wel verstand van heeft én goedkoper werkt.

Ramen gewoon open

Bovendien bleek tijdens een gesprek met de fabrikant van de luchtbehandelingsunits dat het openen van ramen gewoon kan, terwijl de aanvankelijke installateur had gezegd dat dat niet kon. Nu de units goed werken, zijn de kinderen volgens directeur De Graas ‘merkbaar alerter en fitter’.

Het komende nummer van magazine Naar School! van VOS/ABB besteedt aandacht aan het verbeterde binnenklimaat van obs De Achtbaan in Moordrecht. Het blad komt uit op 19 april. U kunt het artikel Frisse wind door ventilatiesysteem nu al lezen. In het artikel staan praktische tips!

Rekenkamer bezorgd over onderwijshuisvesting

Schoolgebouwen voldoen geregeld niet aan wettelijke eisen en er wordt niet of nauwelijks handhavend opgetreden. Dat en meer meldt de Algemene Rekenkamer in het rapport Schoolgebouwen primair en voortgezet onderwijs: de praktijk gecheckt.

De praktijk van de onderwijshuisvesting is volgens de Algemene Rekenkamer ‘in verschillende opzichten rijk aan variatie’. Dat geldt onder andere voor ouderdom en functionele en technische kwaliteit van gebouwen en ook voor de hoeveelheid geld die aan onderwijshuisvesting wordt besteed.

Tevens signaleert de Algemene Rekenkamer verschillen in de mate waarin schoolbesturen en gemeenten elkaar weten te vinden in hun gezamenlijke opgave voor het in stand houden van onderwijshuisvesting van redelijke kwaliteit. Die opgave lijkt, met een blik op de toekomst, ‘substantieel’.

De Algemene Rekenkamer noemt daarbij enkele belangrijke trends:

  • Dalende leerlingenaantallen vanwege demografische krimp leiden tot minder materiële bekostiging, terwijl de huisvestingslasten niet (onmiddellijk) evenredig dalen. Dit zet de financiële exploitatie door de schoolbesturen verder onder druk.
  • Schoolgebouwen voldoen geregeld niet aan wettelijke eisen en er wordt niet of nauwelijks handhavend opgetreden als dat blijkt.
  • Het huidige tempo waarin nieuwbouw wordt gerealiseerd is betrekkelijk laag. Gebouwen staan gemiddeld 69 jaar voor ze vervangen worden.
  • De functionele kwaliteit van de schoolgebouwen is een vraagstuk van toenemend belang met de introductie van passend onderwijs. Er is behoefte aan meer ruimte voor differentiatie, digitalisering van het onderwijs en de ontwikkeling van nieuwe onderwijsvormen. De daartoe mogelijke flexibelere inrichting en benutting van schoolgebouwen is nog niet overal de praktijk.

Het huidige onderwijshuisvestingsstelsel bevat volgens de Algemene Rekenkamer geen prikkels om gezamenlijk zo doelmatig mogelijk te opereren met oog voor de lange termijn.

‘Dat in de praktijk toch voorbeelden te vinden zijn van vruchtbare samenwerking is vooral te danken aan oriëntatie, inzet en voldoende financiële ruimte van betrokken partijen zelf. Met de geschetste toekomstige opgave zal hier in de toekomst vaker een beroep op worden gedaan en het is geen vanzelfsprekendheid dat dit altijd lukt’, zo signaleert de Algemene Rekenkamer.

Ambities vastleggen
Op basis van de onderzoeksresultaten adviseert de Algemene Rekenkamer staatssecretaris Sander Dekker van OCW om ‘de (bestaande) ambities van Rijk op het terrein van onderwijshuisvesting helder te formuleren en eenduidig vast te leggen in wettelijke vereisten’.

Daarnaast brengt de Algemene Rekenkamer (opnieuw) de aanbeveling aan de staatssecretaris naar voren uit het onderzoek Kunnen basisscholen passend onderwijs aan? om de structurele bekostiging van het basisonderwijs (en daarbinnen de materiële en personele componenten) te evalueren zoals bij de invoering van de lumpsumsystematiek is toegezegd.

‘De ontoereikendheid van de materiële bekostiging waarover we in 2013 rapporteerden is een punt van zorg, ook in het licht van de opgave waar schoolbesturen voor staan’, aldus de Algemene Rekenkamer.

Lees meer…

Gratis tools voor verduurzamen van schoolgebouwen

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft twee nieuwe instrumenten ontwikkeld voor het verduurzamen van schoolgebouwen. Schoolbesturen, gemeenten, adviseurs en installateurs kunnen deze tools gratis downloaden.

De Installatiescan Scholen is ontwikkeld voor onderhoudsmonteurs van gebouwinstallaties in scholen. Hiermee kunnen scholen de inregeling en het functioneren van (klimaat)installaties in het schoolgebouw (ventilatie, verwarming, verlichting, koeling en elektrische apparatuur) laten controleren en optimaliseren door hun installateur. De Installatiescan Scholen bestaat uit een handleiding en een rapportageformulier.

De andere nieuwe tool is de lijst Verduurzamingsmaatregelen bestaande scholen. Hierop staan verbeteringsmaatregelen voor schoolgebouwen bij het energiegebruik en binnenmilieu.

U kunt op de website van RVO meer tools downloaden.

Met de tools ondersteunt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland het programma Green Deal Scholen.

Miljoenen voor frisse lucht in Amsterdam

De gemeente Amsterdam investeert dit jaar 10 miljoen euro in de verbetering van het binnenklimaat van 30 Amsterdamse basisschoolgebouwen, meldt Het Parool.

In de lokale krant staat dat er in totaal 11,5 miljoen euro beschikbaar is, waarvan 1,5 miljoen door Amsterdamse schoolbesturen wordt bijgedragen.

De investering is onderdeel van het plan om 111 Amsterdamse schoolgebouwen te voorzien van schone lucht. Dat zou in 2018 moeten zijn gerealiseerd.

Lees meer…

Gemeenten te karig met onderwijshuisvesting

Veel gemeenten hebben niet genoeg geld opzijgezet voor onderwijshuisvesting. Ze rekenen nog met bedragen die in de jaren 80 zijn vastgelegd, terwijl de moderne eisen flink zijn opgeschroefd. Dat schrijft het Algemeen Dagblad (AD).

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) erkent dat de gereserveerde bedragen te laag zijn. De krant citeert woordvoerder Liane ter Maat van de VNG: ‘Ze zijn gebaseerd op normen uit 1985 voor het neerzetten van een sober, doelmatig schoolgebouw. De bedragen houden geen rekening met hogere kwaliteitseisen.’

Volgens manager Ted Peek van de stichting Bouw(kosten)data (BDB) staat vernieuwing van schoolgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs zwaar onder druk, nu bouwkosten door het einde van de economische crisis stijgen. Duizenden scholen zijn volgens hem aan vervanging toe, maar daar is geen of niet genoeg geld voor.

Hij stelt in het AD dat per jaar maar zeventig tot tachtig scholen een nieuw onderkomen krijgt. Dat is nog niet 1 procent, terwijl volgens hem ruim de helft van alle gebouwen over de houdbaarheidsdatum is.

De krant citeert ook voorzitter Hidde Benedictus van het Platform Onderwijshuisvesting: ‘Je ziet de gaten vallen in aanbestedingen.’ Daarom wordt steeds vaker voor een goedkopere renovatie gekozen, maar ook daarvoor zijn de budgetten erg krap.

Tevens komt Hans Heijltjes van VOS/ABB’s huisvestingpartner HEVO in het AD aan het woord. HEVO deed onderzoek naar de kwaliteit van 500 schoolgebouwen die in de jaren 60 zijn gebouwd. Daaruit blijkt dat die gebouwen op zaken als bouwkundige staat, exploitatie en binnenklimaat slecht scoren.