Wetsvoorstel botst met kansengelijkheid

Het wetsvoorstel ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’, dat onderwijsminister Arie Slob naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, brengt het risico met zich mee dat kansengelijkheid verder weg komt te liggen. Dat botst met het ideaal dat alle kinderen in het onderwijs dezelfde kansen verdienen.

Invoering van deze wet zou de segregatie in het onderwijs vergroten, terwijl de Inspectie van het Onderwijs in het rapport De staat van het onderwijs al duidelijk stelt dat dit een groot probleem is. Voormalig hoofddemograaf Jan Latten van het CBS waarschuwde er onlangs nog voor, in een interview met de Volkskrant, dat door toenemende segregatie subgroepen ontstaan, onder andere in scholen.

Het wetsvoorstel gaat mede op advies van de Onderwijsraad uit van richtingvrij plannen. Het wordt gebracht met de slogan ‘meer vrijheid van onderwijs’. Dat klinkt misschien mooi, maar straks kan in principe iedereen zijn eigen school zo inrichten, dat toelating afhankelijk wordt van de voorwaarden van de oprichters.

Er kunnen dan als het ware 1001 zuilen en dus een totaal versplinterd onderwijsveld ontstaan, waar algemene toegankelijkheid en kansengelijkheid ver te zoeken zijn. Dan is het dus niet meer ‘samen’, ‘met elkaar’ en ‘van en voor de samenleving’, zoals dat past bij de kernwaarden van het openbaar onderwijs, maar ‘apart’, ‘met onszelf’ en nadrukkelijk ‘niet voor de ander’.

Als we werk willen maken van kansengelijkheid en segregatie willen aanpakken, te beginnen in het onderwijs, dan past het niet om dit met een nieuwe wet tegen te werken.

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB

‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’ naar Tweede Kamer

Het ministerie van OCW heeft een infographic gepubliceerd met uitleg over het wetsvoorstel ‘Meer ruimte voor nieuwe scholen’. Onderwijsminister Arie Slob het dit wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het wetsvoorstel beoogt het mogelijk te maken een school te stichten op basis van belangstelling van ouders en leerlingen. Het zal daarbij niet nodig zijn om een bepaalde richting te kiezen. Ook een onderwijsconcept kan straks aan de basis liggen.

Minister Slob zegt dat er met dit wetsvoorstel, dat nog uit de vorige kabinetsperiode stamt, meer ruimte ontstaat ‘om scholen te starten die beter aansluiten op de wensen van ouders en leerlingen’.

Infographic en uitleg

In de infographic die het ministerie heeft gepubliceerd, staat stapsgewijs beschreven wat volgens de nieuwe wet de procedure zal zijn voor het stichten van een school. Op de website van Rijksoverheid staat meer informatie over het wetsvoorstel.

Onderwijsjuristen: 0348-405250 van 08.30 tot 12.30 uur, onderwijsjuristen@vosabb.nl

Dekker in rooms bolwerk over toekomst artikel 23

Wie tegen elke verandering van het artikel 23 over de vrijheid van onderwijs is, zet die vrijheid juist op het spel. Dat heeft staatssecretaris Sander Dekker van OCW zondag in Den Bosch gezegd  in een toespraak tijdens het eeuwfeest van Ons Middelbaar Onderwijs (OMO). 

OMO heeft vooral katholieke scholen voor voortgezet onderwijs onder zich in de voorheen vooral roomse provincie Noord-Brabant. Het eeuwfeest van OMO begon zondag dan ook met een viering in de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. De viering werd bijgewoond door de Brabantse bisschoppen Gerard de Korte (Den Bosch) en Jan Liesen (Breda). Ook Jan Hendriks, de bisschopreferent voor het katholieke onderwijs, was aanwezig.

Artikel 23 en meer ruimte

Na de viering was er een lunch. Daar sprak onder anderen staatssecretaris Dekker. Hij ging in op artikel 23 over de vrijheid van onderwijs. Dat artikel uit de Grondwet staat op zich niet ter discussie, zei hij, maar wel de uitwerking ervan. Daarbij refereerde hij aan zijn wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen. ‘Ik wil graag meer ruimte scheppen ook voor nieuwe spelers, en daarmee nog meer recht doen aan de vrijheid van onderwijs.’

Het wetsvoorstel verandert tittel noch jota aan artikel 23, maar het voorziet er wel in dat bij het stichten van nieuwe scholen niet meer wordt gekeken naar de levensbeschouwelijke richting. Dekker wil alleen toetsen of een te stichten school voldoende leerlingen trekt en of de kwaliteit van die school voldoende is.

 

Algemeen toegankelijk voor gelijke kansen

Kiezen we vanuit de hokjesgedachte voor een verdere versplintering van het onderwijs of willen we goede scholen die algemeen toegankelijk zijn? Het laatste, lijkt mij.

Met het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen wil staatssecretaris Sander Dekker van OCW een moderne interpretatie geven aan grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs. Het voorstel gaat uit van richtingvrije planning, omdat het onderwijs daarmee volgens Dekker meer zal aansluiten bij wat ouders van nu willen.

Het is maar de vraag of dat zo is, want straks gaan we van de huidige 17 richtingen naar een wildgroei van misschien 1001 varianten. Het wordt mogelijk om elke bijzondere school te stichten, ongeacht de basis waarop.

Wat denkt u van de al geopperde herinvoering van aparte jongens- en meisjesscholen? Of een school volgens de principes van de Kerk van het Vliegend Spaghettimonster? Goed idee? Nee natuurlijk! Dit zal de segregatie alleen maar versterken en allerminst gelijke talenten gelijke kansen geven, terwijl in het onderwijs en ook daarbuiten juist daar behoefte aan is.

Algemeen toegankelijk en eigen identiteit

Om gelijke talenten daadwerkelijk gelijke kansen te geven, is het nodig om nu eindelijk de algemene toegankelijkheid van het gehele funderend onderwijs wettelijk te regelen. Nu is het nog zo dat bijzondere scholen leerlingen kunnen weigeren, bijvoorbeeld als ze niet bij de uitgangspunten van de school zouden passen. In het wetsvoorstel wordt helaas niet over algemene toegankelijkheid gerept.

Mijn advies aan de staatssecretaris en de Tweede Kamer is om het bijzonder onderwijs gelijk te trekken met het openbaar onderwijs door middel van algemene toegankelijkheid. De pedagogisch-didactische aanpak kan een gelijkwaardige invloed op de identiteit en schoolkeuze creëren, maar op grond daarvan zal geen leerling verwijderd kunnen worden.

Algemene toegankelijkheid kan een stap zijn op weg naar het concept School! van VOS/ABB en de Vereniging Openbaar Onderwijs. Ons ideaal is dat er in de toekomst geen protestants-christelijke, rooms-katholieke of islamitische scholen meer zijn, maar ‘scholen’ van en voor iedereen die aansluiten bij de diverse behoeften die er onder ouders zijn. Maar dus wel allemaal algemeen toegankelijk!

Hans Teegelbeckers, directeur VOS/ABB

Ministerraad akkoord met ‘Meer ruimte nieuwe scholen’

De ministerraad heeft op voorstel van staatssecretaris Sander Dekker van OCW ingestemd met het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen. Het voorstel is ter beoordeling naar de Raad van State gestuurd.

Met de nieuwe wet ontstaat meer ruimte om op basis van een onderwijsconcept een school te beginnen, waar die mogelijkheid nu vooral is voorbehouden aan levensbeschouwelijke richtingen.

Er wordt bovendien niet meer gekeken naar de abstracte prognoses van leerlingpotentieel voor een bepaalde levensbeschouwelijke richting, maar naar de concrete wensen van de ouders voor een school. De gedachte hierachter is dat op die manier het onderwijsaanbod gevarieerder wordt en beter aansluit op de huidige maatschappelijke verhoudingen.

Burgerschap en sociale integratie

Daarnaast regelt het wetsvoorstel dat voortaan voorafgaand aan de oprichting van een school kan worden getoetst op kwaliteit. Zo ontstaat meer zekerheid dat een school zal bijdragen aan goed onderwijs, goed burgerschap en sociale integratie.

Dekker ziet het wetsvoorstel als een modernisering van grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs.

Nu de ministerraad ermee heeft ingestemd, is het wetsvoorstel voor advies naar de Raad van State gestuurd. De verwachting is dat het wetsvoorstel nog tijdens de huidige kabinetsperiode bij de Tweede Kamer zal worden ingediend.

Input gevraagd voor Meer ruimte nieuwe scholen

Het ministerie van OCW houdt in oktober en november op in totaal vijf plaatsen in het land bijeenkomsten over het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld om input te krijgen van onder anderen ouders, leraren, schoolleiders, schoolbestuurders en vertegenwoordigers van gemeenten.

Staatssecretaris Sander Dekker van OCW wil met het wetsvoorstel meer ruimte voor nieuwe scholen creëren door de regels voor het oprichten van scholen in het basis- en voortgezet onderwijs aan te passen.

Het wetsvoorstel regelt onder meer dat initiatiefnemers belangstelling van ouders en leerlingen voor hun nieuwe school aantonen door middel van ouderverklaringen of een marktonderzoek. De gedachte hierachter is dat startende scholen daardoor beter aansluiten op de belangstelling van ouders en leerlingen.

Om te waarborgen dat startende scholen onderwijs van goede kwaliteit aanbieden, regelt het wetsvoorstel dat de uitgewerkte plannen voor een nieuwe school in een startdocument worden weergegeven.

Naar verwachting wordt het wetsvoorstel begin 2017 aangeboden aan de Tweede Kamer.

Kom zelf met input!

Nu de hoofdlijnen van de nieuwe systematiek in de steigers staan, wil OCW in samenspraak met het veld verschillende onderdelen nader uitwerken. Hoe moet een marktonderzoek er eigenlijk uitzien om betrouwbare informatie te geven? Welke vragen moet het startdocument bevatten? Hoe kan het lokale gesprek over het scholenaanbod en de huisvesting van (nieuwe) scholen het beste worden gevoerd?

De regiobijeenkomsten:

  • woensdag 12 oktober, 14.30-18.00 uur, Amsterdam;
  • dinsdag 18 oktober, 14.30-18.00 uur, Eindhoven;
  • woensdag 26 oktober, 14.30-18.00 uur, Meppel;
  • maandag 31 oktober, 14.30-18.00 uur, Lansingerland;
  • vrijdag 4 november, 14.30-18.00 uur, Goes.

U kunt zich aanmelden via mrvns@minocw.nl onder vermelding van uw naam, functie, organisatie, contactgegevens en de regiobijeenkomst van uw keuze.

Meer informatie over de betreffende bijeenkomst en de voorbereidende documenten volgt na aanmelding.

 

‘Ouders tevreden, dus ruimere keuze niet nodig’

Ruim acht op de tien ouders zijn tevreden over het onderwijsaanbod in Nederland. Dat melden Verus en de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS) op basis van een peiling door TNS NIPO.

De protestants-christelijke profielorganisaties gebruiken de uitkomst van de peiling die in hun opdracht is uitgevoerd als argument tegen het wetsvoorstel Meer ruimte voor nieuwe scholen van staatssecretaris Sander Dekker van OCW.

De uitslag van de peiling dat de overgrote meerderheid van de ouders tevreden is over het onderwijsaanbod, laat volgens Verus en VGS zien dat het wetsvoorstel, dat voorziet in meer keuze voor ouders, overbodig is.

Lees meer…